چگونه تقاضای مصرفی غیرنقدی در اقتصاد تورمی فراگیر شد؟

افزایش قیمت کالاها و کاهش قدرت خرید خانوار، خرید قسطی را به یکی از مسیرهای اصلی تامین کالای مصرفی تبدیل کرده است. بررسی «دنیای‌اقتصاد» از نرخ‌های خرید اقساطی در بازارهای مختلف نشان می‌دهد فاصله میان نرخ سود موثر و تورم، بسته به نوع کالا و دوره بازپرداخت، متفاوت است. در برخی معاملات، نرخ سود موثر…

دومین بانک بزرگ روسیه به دلیل ارتباط با ایران تحریم شد

مثلث تحریمی علیه ایران

آمریکا در چارچوب تشدید فشار اقتصادی بر ایران، بانک‌ها و واسطه‌های مالی کشورهای ثالث را هدف قرار داده است. پس از اقدامات علیه شعب اماراتی Banque Misr و بانک ترکیه‌ای Golden Global، بانک روسی VTB نیز تحریم شد. واشنگتن این بانک را به ایجاد مسیرهای تسویه برای بانک مرکزی و بانک‌های ایرانی و انتقال…

اخبار سیاست گذاری

پنجشنبه، ۲۶ شهریور ۱۴۰۵

چگونه تقاضای مصرفی غیرنقدی در اقتصاد تورمی فراگیر شد؟
روزنامه شماره ۶۶۵۸

نرخ سود خرید قسطی

افزایش قیمت کالاها و کاهش قدرت خرید خانوار، خرید قسطی را به یکی از مسیرهای اصلی تامین کالای مصرفی تبدیل کرده است. بررسی «دنیای‌اقتصاد» از نرخ‌های خرید اقساطی در بازارهای مختلف نشان می‌دهد فاصله میان نرخ سود موثر و تورم، بسته به نوع کالا و دوره بازپرداخت، متفاوت است. در برخی معاملات، نرخ سود موثر از تورم پایین‌تر است و در برخی دیگر، هزینه تامین مالی از رشد عمومی قیمت‌ها نیز فراتر می‌رود. برای نمونه، نرخ سود موثر خرید قسطی خودرو در نمونه بررسی‌شده ۷۱درصد بوده که ۱۸واحد درصد پایین‌تر از تورم ۸۹درصدی قرار دارد. در خریدهای چهارقسطه نیز نرخ سود موثر ۳۲درصد محاسبه شده است. در مقابل، نرخ سود موثر خرید قسطی طلای زینتی و برخی لوازم برقی به حدود ۹۵درصد و در بازار تلفن همراه به ۲۰۵درصد می‌رسد که فراتر از تورم است. این تفاوت نشان می‌دهد که ارزیابی هزینه خرید قسطی تنها با مقایسه قیمت نقدی و مجموع اقساط کامل نمی‌شود. نوع کالا، مدت بازپرداخت، زمان پرداخت، تورم و روند تغییر قیمت کالا نیز هزینه واقعی معامله را تعیین می‌کند.

چهارشنبه، ۲۵ شهریور ۱۴۰۵

دومین بانک بزرگ روسیه به دلیل ارتباط با ایران تحریم شد
روزنامه شماره ۶۶۵۷

مثلث تحریمی علیه ایران

آمریکا در چارچوب تشدید فشار اقتصادی بر ایران، بانک‌ها و واسطه‌های مالی کشورهای ثالث را هدف قرار داده است. پس از اقدامات علیه شعب اماراتی Banque Misr و بانک ترکیه‌ای Golden Global، بانک روسی VTB نیز تحریم شد. واشنگتن این بانک را به ایجاد مسیرهای تسویه برای بانک مرکزی و بانک‌های ایرانی و انتقال دارایی‌های مسدودشده ایران متهم کرده است. این اقدامات با هدف افزایش هزینه همکاری مالی با ایران و جلوگیری از دور زدن تحریم‌ها انجام می‌شود. تحریم بانک بزرگ روسی با توجه به ارتباط آن با چین، می‌تواند هشداری به بانک‌های چینی نیز باشد.

سه‌شنبه، ۲۴ شهریور ۱۴۰۵

آیا وعده «تحصیل رایگان» با وجود سازوکارهای فعلی، شدنی است؟
روزنامه شماره ۶۶۵۶

شهریه ممنوع با دست‌های خالی

اگرچه تحصیل رایگان در مدارس دولتی از الزامات قانون اساسی است و وزارت آموزش‌وپرورش نیز بر ممنوعیت دریافت شهریه تاکید دارد، اما اداره مدارس با منابع محدود نیز به ماموریتی دشوار تبدیل شده است. محدودیت بودجه، سهم بالای هزینه‌های پرسنلی و ناکافی‌بودن اعتبارات جاری مدارس موجب شده است بخشی از هزینه‌های روزمره از طریق پرداخت‌های خانواده‌ها تامین شود. در این شرایط، با توجه به افزایش هزینه‌های جاری آموزش، پرسش اصلی این است که آیا می‌توان بدون اصلاح سازوکار تامین مالی مدارس، اصل آموزش بدون شهریه را در عمل محقق کرد؟
کشورهای غنی و فقیر چگونه از هوش مصنوعی نفع می‌برند؟
روزنامه شماره ۶۶۵۶

رالی جهانی در اقتصاد AI

به تازگی صندوق بین‌المللی پول در مقاله‌ای با عنوان «دستاوردهای تجمیعی هوش مصنوعی و توزیع آنها: شواهد جهانی از داده‌های استفاده»، به بررسی این امر پرداخته است که استفاده واقعی از هوش مصنوعی چه میزان منفعت اقتصادی ایجاد کرده است و این منافع در میان کشورها و گروه‌های مختلف شغلی چگونه توزیع شده‌اند؟

دوشنبه، ۲۳ شهریور ۱۴۰۵

چگونه همه‌گیری کووید باعث افزایش ازدواج در ایران شد؟
روزنامه شماره ۶۶۵۵

اثر کرونا بر فرزندآوری و ازدواج

در دوره کرونا از دست‌دادن نزدیکان احتمال ازدواج را ۲.۵واحد درصد کاهش، اما از دست‌دادن شغل این احتمال را ۴.۴واحد درصد افزایش داد. نگرانی از واکسیناسیون نیز احتمال فرزندآوری را کاهش داد.
آیا چین به دنبال بازگشت ثبات اقتصادی در خاورمیانه است؟
روزنامه شماره ۶۶۵۵

نگرانی پکن از آشفتگی منطقه

بی‌ثباتی خاورمیانه برای چین تنها یک مساله ژئوپلیتیک نیست؛ بلکه مستقیما امنیت انرژی و تجارت این کشور را تهدید می‌کند. درحال حاضر، چین بزرگ‌ترین واردکننده انرژی در جهان است و در سال ۲۰۲۵، حدود نیمی از واردات نفت خام این کشور از خاورمیانه تامین شد؛ بنابراین اختلال تردد در هرمز می‌تواند هزینه انرژی و حمل‌ونقل چین را افزایش دهد. از سوی دیگر، تجارت چین و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در سال گذشته حدود ۳۰۰‌میلیارد دلار برآورد شده است. در چنین شرایطی، پکن احتمالا تلاش خواهد کرد فعالیت دیپلماتیک خود را برای کاهش تنش، بازگشت امنیت کشتیرانی و احیای ثبات منطقه افزایش دهد؛ رویکردی که در مواضع اخیر چین و بیانیه BRICS نیز قابل مشاهده است.

یکشنبه، ۲۲ شهریور ۱۴۰۵

«دنیای اقتصاد» پیش‌شرط افزایش ظرفیت تولید را بررسی می‌کند
روزنامه شماره ۶۶۵۴

رشد ۱۴۰۵ در تنگنای سرمایه

با افزایش ریسک‌های سیاسی ناشی از جنگ و تشدید تحریم‌ها، سرمایه‌گذاری در سال۱۴۰۴ با کاهش ۱۲درصدی مواجه شده است. پیش از این، کاهش‌های شدید سرمایه‌گذاری تنها در ابتدای دهه۱۳۹۰ همزمان با تشدید تحریم‌ها، سال۱۳۹۴ به‌دلیل کاهش شدید قیمت نفت و سال۱۳۹۷ پس از خروج آمریکا از برجام رخ داده بود. افزایش تنش‌های خارجی از ابتدای دهه۱۳۹۰ موجب شد رشد میانگین سالانه سرمایه‌گذاری در این دهه به منفی ۶.۲درصد برسد؛ درحالی‌که این رقم در دهه قبل حدود ۷.۷درصد بود. همچنین نرخ سرمایه‌گذاری به محدوده ۲۶درصد کاهش یافته که در مقایسه با میانگین ۳۱درصدی دهه۱۳۸۰ اقتصاد ایران و همچنین کشورهای درحال‌توسعه، رقم پایینی محسوب می‌شود. برای مثال، کشورهای آسیای جنوب شرقی در سال‌های متمادی نرخ‌های سرمایه‌گذاری بالای ۴۰درصد را ثبت کرده‌اند. از این رو، تحقق رشد اقتصادی در سال‌های آینده نیازمند ترمیم روند سرمایه‌گذاری، تجهیز منابع مالی و کاهش نااطمینانی‌های اقتصادی است.
همتی بر رعایت ضوابط مبارزه با پول‌شویی در بانک‌ها تاکید کرد
روزنامه شماره ۶۶۵۴

ردیابی پول‌های مشکوک

تراکنش‌های بانکی مشکوک که منجر به اخلال در نظام پولی و ارزی کشور ‌شود از سوی بانک مرکزی، مورد رصد و شناسایی قرار می‌گیرد. شفافیت در جریان پول، یکی از ملزومات کنترل ریسک در بازارهای دارایی است. وقتی افرادی در بازار ارز، فلزات گران‌بها و رمزارز فعالیت مالی مشکوک دارند، شناسایی مسیر جابه‌جایی پول آنها می‌تواند به کشف منشأ وجوه و شناسایی ذی‌نفعان واقعی کمک کند.
وال‌استریت و کامودیتی‌ها به تطابق تورم اوت با پیش‌بینی‌ها روی‌ خوش نشان دادند
روزنامه شماره ۶۶۵۴

عبور بازارها از شوک تورم

افزایش تورم ماهانه آمریکا در ماه اوت برخلاف انتظارها شوک چندانی به بازارها وارد نکرد. کارشناسان دلیل این موضوع را تطابق این آمار با پیش‌بینی‌ها می‌دانند. با این حال احتمال ۸۶درصدی افزایش نرخ بهره، چشم‌انداز فعالان اقتصادی را محتاطانه نگه داشته است.

شنبه، ۲۱ شهریور ۱۴۰۵

هزینه سرانه خوراکی‌ها در یک دوره ۱۴ ساله ۴۳ درصد کاهش یافت
روزنامه شماره ۶۶۵۳

تهدید سفره خانوار ایرانی

بررسی آمارهای بودجه خانوار نشان می‌دهد سفره ایرانیان طی بیش از یک دهه گذشته به‌طور معناداری کوچک‌تر شده است. هزینه سرانه خوراک خانوار در سال۱۴۰۳، آخرین سالی که داده‌های رسمی منتشرشده، حدود ۴۳درصد کمتر از سال ۱۳۹۰ بوده است. در این مدت، هزینه سرانه ماهانه خوراک به قیمت واقعی از حدود ۲‌میلیون و ۶۶۰هزار تومان به حدود یک‌میلیون و ۵۰۰هزار تومان کاهش یافته است. این افت پس از دو شوک اقتصادی در ابتدای دهه۱۳۹۰ و سال۱۳۹۷ رخ داده که همزمان با تشدید تحریم‌ها بوده است. با توجه به ثبت تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی بالای ۱۰۰ درصد در سال گذشته، انتظار می‌رود فشار بر سبد غذایی خانوارها پس از سال۱۴۰۳ نیز افزایش یافته باشد. تضعیف سفره خانوارها در میان دهک‌های درآمدی یکسان نبوده است. دهک اول با کاهش ۵۴درصدی هزینه خوراک بیشترین آسیب را دیده، درحالی‌که افت این هزینه در دهک دهم حدود ۳۵ درصد بوده است.
ایران می‌کوشد راهی برای مقابله با فشارها پیدا کند؛
روزنامه شماره ۶۶۵۳

بازی اقتصادی با کارت بریکس

دنیای‌اقتصاد- محمدامین مکرمی: بریکس در سال‌های اخیر از چارچوبی برای همکاری چند اقتصاد نوظهور به گروهی گسترده‌تر از کشورهای خارج از مدار غرب تبدیل شده است. ایران نیز اکنون در میان اعضای اصلی این گروه قرار دارد و همین موضوع ظرفیت‌های اقتصادی بریکس را برای تهران مهم‌تر کرده است. با این حال، بریکس هنوز یک ائتلاف منسجم نیست و اختلاف منافع اعضا می‌تواند دامنه اثرگذاری آن را محدود کند.

پنجشنبه، ۱۹ شهریور ۱۴۰۵

«دنیای اقتصاد» روند درآمدهای نفتی و مالیاتی را بررسی می‌کند
روزنامه شماره ۶۶۵۲

افزایش میزان نااطمینانی بودجه

همزمان با کند شدن روند تحقق درآمدهای مالیاتی، چشم‌انداز درآمدهای نفتی نیز با ابهام‌های جدی روبه‌رو شده است؛ موضوعی که می‌تواند فشار بر منابع بودجه دولت را در ماه‌های آینده افزایش دهد. تازه‌ترین گزارش پژوهشکده امور مالیاتی نشان می‌دهد در پنج‌ماه نخست سال۱۴۰۵ حدود ۷۹۸هزار‌میلیارد تومان مالیات وصول شده که معادل ۲۸.۳درصد درآمد مالیاتی پیش‌بینی‌شده در قانون بودجه است؛ نسبتی کمتر از عملکرد سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳؛ هر چند احتمال افزایش نرخ تحقق مالیات در ماه‌های آینده وجود دارد. از سوی دیگر، گزارش‌های منتشرشده درباره کاهش صادرات نفت و افت ذخایر شناور نفت، از محدود شدن ظرفیت درآمدزایی نفتی حکایت دارد. کاهش همزمان سرعت تحقق دو منبع اصلی درآمد دولت، یعنی مالیات و نفت، می‌تواند دامنه نااطمینانی بودجه را افزایش دهد و دولت را برای تامین منابع مالی با چالش بیشتری روبه‌رو کند. در چنین شرایطی، نحوه مدیریت کسری بودجه و انتخاب ابزارهای تامین مالی، به یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده ثبات اقتصاد کلان تبدیل خواهد شد.
پیام افزایش تنش در خاورمیانه بر متغیرهای اقتصادی بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۵۲

التهاب بازارها در جنگ نفتکش‌ها

عبور نفت از ۱۰۰دلار در صورت تداوم می‌تواند به افزایش تورم و محدود شدن کاهش نرخ بهره و فشار بر بازار سهام در سطح جهان منجر شود.
تقاضای سنگین برای «عسکه ۲» پس از کاهش قیمت اوراق
روزنامه شماره ۶۶۵۲

استقبال از اوراق سلف سکه

دنیای‌اقتصاد:‌عرضه اوراق سلف موازی استاندارد سکه طلا در نماد «عسکه ۲» در حالی روز گذشته آغاز شد که تقاضای قابل‌توجهی از سوی سرمایه‌گذاران برای این ابزار به ثبت رسید. در فاصله چند ساعت از آغاز معاملات، بیش از ۴۱‌میلیون واحد سفارش خرید در سقف مجاز قیمت روزانه ثبت شد؛ رقمی که نشان‌دهنده استقبال قابل‌توجه فعالان بازار از ابزار جدید بانک مرکزی است.

چهارشنبه، ۱۸ شهریور ۱۴۰۵

چگونه تورم بر ارزش خرید خانوار اثرگذار بوده است؟
روزنامه شماره ۶۶۵۱

تقاضای واقعی در سراشیبی

گزارشی که به تازگی از تراکنش‌های شاپرک منتشر شده است، نشان‌دهنده تداوم رشد حقیقی مصرف برای چهارمین ماه متوالی بود. این آمار که عمدتا شامل حجم و تعداد تراکنش‌های صورت‌گرفته از پایانه‌های فروشگاهی است، حاکی از رشد ۲.۵درصدی ارزش حقیقی تراکنش‌ها در مرداد ماه بود. با این حال، بررسی روند بلندمدت داده‌ها نشان می‌دهد که متوسط ارزش حقیقی هر تراکنش طی سال‌های اخیر روندی کاهشی را تجربه کرده است. این وضعیت می‌تواند نشان‌دهنده اثر تورم بر مصرف خانوارها و حرکت مصرف‌کنندگان به سمت خریدهای کوچک‌تر و ضروری‌تر باشد.
روزنامه شماره ۶۶۵۱

تله کودکان کار

کار کودکان در اغلب موارد نه نتیجه بی‌توجهی والدین، بلکه پیامد مستقیم فقر خانوارها و ناکافی بودن درآمد والدین است. هنگامی که دستمزد والدین برای تامین حداقل معیشت کافی نباشد، خانواده ناچار می‌شود کودکان را وارد بازار کار کند که این وضعیت به یک «تله اقتصادی» منتهی می‌شود؛ زیرا ورود کودکان به بازار کار عرضه نیروی کار را در شرایط فقر و دستمزدهای کم افزایش داده و دستمزد بزرگسالان را بیشتر کاهش می‌دهد و همین کاهش دستمزد، خانواده‌های بیشتری را دوباره به استفاده از نیروی کار کودکان سوق می‌دهد. از این رو، کار کودک هم محصول فقر و هم عاملی برای تداوم آن است.
آیا هزینه اصلاحات اقتصادی برای خاویر میلی دردسرساز خواهد شد؟
روزنامه شماره ۶۶۵۱

دردسر انتخاباتی لیبرتارین آرژانتینی

خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین، با اجرای سیاست‌های ریاضتی، کاهش هزینه‌های دولت، مقررات‌زدایی و کنترل شدید تورم، توانسته تورم ماهانه را از ۱۳ درصد به حدود ۲ درصد کاهش دهد، وضعیت مالی دولت و اعتماد بازارها را بهبود بخشد و فقر را در آرژانتین، یک‌سوم کاهش دهد؛ با این حال، به‌رغم رشد اقتصادی مثبت در دو سال اخیر، اقتصاد در بخش‌های اشتغال‌زا مانند تولید و ساخت‌وساز همچنان ضعیف است، ۲۳۰ هزار شغل رسمی خصوصی از بین رفته و دستمزدها نیز هنوز به سطح پیش از ریاست‌جمهوری او بازنگشته‌اند.

سه‌شنبه، ۱۷ شهریور ۱۴۰۵

افزایش نرخ بنزین به ۱۰ هزار تومان کدام مشکل را حل خواهد کرد؟
روزنامه شماره ۶۶۵۰

سردرگمی سیاست‌های بنزینی

افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان، در ظاهر یک جهش ۱۰۰درصدی در قیمت سوخت است، اما در عمل تصویری متفاوت از سیاستگذاری بنزین ارائه می‌دهد. قیمت واقعی بنزین آزاد، با وجود افزایش‌های اسمی، همچنان در سطوحی نزدیک به دهه‌های گذشته قرار دارد و فاصله آن با تورم عمومی اقتصاد نیز نشان می‌دهد که این افزایش لزوما به معنای اصلاح جدی قیمت سوخت نیست. از سوی دیگر، حفظ سهمیه ۱۱۰ لیتری و باقی ماندن نرخ‌های یارانه‌ای، ساختار چندنرخی را پابرجا نگه داشته و شکاف میان قیمت‌ها را بیشتر کرده است.
مشارکت خانم‌ها در بازار کار چگونه افزایش می‌یابد؟
روزنامه شماره ۶۶۵۰

خسارات خانه‌نشینی زنان

در بسیاری از کشورهای خاورمیانه، شمال آفریقا و جنوب آسیا، تبعیض‌های فرهنگی، قانونی و خانوادگی زنان را از بازار کار دور نگه داشته و مانع افزایش ثروت جامعه شده است. رفع این موانع می‌تواند درآمد سرانه را تا حدود یک‌پنجم افزایش دهد. چهار عامل اصلاح قوانین، تغییر هنجارهای اجتماعی، آموزش و فناوری دیجیتال و ایجاد انگیزه‌های اقتصادی، می‌توانند در رفع این موانع موثر باشند. تجربه عربستان نشان می‌دهد اصلاحات قانونی و الگوگیری اجتماعی می‌تواند مشارکت زنان را افزایش دهند. فارغ از این، شناخت منافع مالی کار کردن زنان می‌تواند موانع را برطرف کند.

دوشنبه، ۱۶ شهریور ۱۴۰۵

کشورها به سمت ارزهای جایگزین می‌روند؟
روزنامه شماره ۶۶۴۹

تحریم‌ها علیه سلطه دلار

دلار بیش از هشت دهه ستون اصلی نظام پولی جهان بوده، اما جنگ‌ها، تحریم‌ها و تحولات ژئوپلیتیک به تدریج انحصار آن را کاهش داده‌اند. به‌رغم افت نسبی سهم دلار از ذخایر ارزی جهان از سال۱۹۹۹، شواهدی از خروج گسترده و سیستماتیک کشورها از دلار به سوی ارزی جایگزین وجود ندارد. با این حال، استفاده سیاسی از دلار و تحریم‌ها می‌تواند کشورها را به سمت ارزهای جایگزین سوق دهد. آنچه اکنون رخ می‌دهد پایان سلطه دلار نیست، بلکه نشانه کاهش نسبی انحصار آن است.
روزنامه شماره ۶۶۴۹

پیشنهادی برای تجارت دریایی با وجود محاصره

در شرایطی که محاصره دریایی و محدودیت‌های ناشی از جنگ، تجارت خارجی ایران و تردد کشتی‌ها در منطقه را با چالش جدی مواجه کرده است، یکی از راهکارهای قابل تأمل، استفاده از ظرفیت کشورهای ثالث در تجارت دریایی با ایران است. پیشنهاد این است که در معاملات وارداتی و صادراتی، کشور طرف معامله علاوه بر خرید یا فروش کالا، کشتی و محموله را نیز متعلق به خود داشته باشد.
روزنامه شماره ۶۶۴۹

پاسخ مدنی‌زاده به وزیر خزانه‌داری آمریکا

شادا: وزیر اقتصاد در واکنش به اظهارات اخیر وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره تشدید تحریم‌ها و فشار اقتصادی علیه ایران گفت: تصور اینکه بتوان با فشار بر اقتصاد ایران، تصمیمات یک ملت را تغییر داد، اشتباه است.

یکشنبه، ۱۵ شهریور ۱۴۰۵

دو اقتصاددان برجسته بررسی کردند؛
روزنامه شماره ۶۶۴۸

مسیر ترمیم اقتصاد ایران

«هاشم پسران» و «ران اسمیت»، چشم‌انداز اقتصاد ایران در سایه تحریم‌ها، جنگ و شوک‌های ژئوپلیتیک را در دو سناریو ترسیم کردند. در سناریوی نخست، تداوم درگیری و محدودیت دسترسی به ارز، همراه با تشدید تورم، کمبود کالا و احتمال سهمیه‌بندی، می‌تواند نارسایی‌های موجود را عمیق‌تر کند و اقتصاد را به سمت ابرتورم سوق دهد. در سناریوی دوم، پایان درگیری و آغاز اصلاحات اقتصادی می‌تواند زمینه ثبات ارزی، کاهش تورم و بازگشت رشد را فراهم کند؛ هرچند تحقق این مسیر مستلزم اصلاح نظام ارزی و یارانه‌ای، سامان‌دهی نظام بانکی و کاهش رانت و ناکارآمدی‌های ساختاری است.

شنبه، ۱۴ شهریور ۱۴۰۵

چرا برای اصلاحات سوخت باید شرایط مصرف داخل دهک‌ها را بررسی کرد؟
روزنامه شماره ۶۶۴۷

آسیب‌پذیری بنزینی کم‌درآمدها

در سال‌های گذشته، تاکید کارشناسان و مسوولان بر منتفع شدن کم‌درآمدها از افزایش قیمت بنزین بوده است. بررسی آمارها اما نشان‌دهنده الگوی پیچیده‌تری از مصرف بنزین است. در داخل هریک از دهک‌‌های کم‌درآمد جامعه، دو دسته خانوار قابل شناسایی است؛ خانوارهایی که مصرف بنزین آنها نزدیک به صفر است و خانوارهایی که مصرف نسبتا بالایی دارند. کمتر بودن مصرف بنزین در دهک‌های پایین، عمدتا به‌دلیل تعداد بیشتر خانوارهای دسته اول است، نه مصرف کمتر خانوارهای دسته دوم. حدود ۷۴درصد خانوارهای دهک اول در سال۱۴۰۳، بنزین مصرف نکرده‌اند. این آمار برای دهک دهم حدود ۲۹درصد است. در همین حال، ۱۰درصد پر مصرف دهک اول در سال۱۴۰۳، مصرفی بیش از ۱۵۰لیتر در هر ماه داشته است. «ساختار دوگانه» مصرف در هر دهک، به‌خصوص دهک‌های پایین، موجب ناکارآمدی سیاست‌هایی می‌شود که تنها بر تفاوت‌های «بین‌دهکی» تاکید دارند. پیچیدگی الگوی مصرف بنزین، ضرورت بحث‌های کارشناسی بیشتری را از آنچه درحال وقوع است، در پی دارد.
«دنیای‌ اقتصاد» با استفاده از نظرات ۸ اقتصاددان، بررسی می‌کند
روزنامه شماره ۶۶۴۷

هزارتوی سیاستگذاری پولی

کمتر دوره‌ای در سال‌های اخیر می‌توان یافت که سیاستگذار پولی همزمان با این حجم از متغیرهای متعارض روبه‌رو بوده باشد؛ متغیرهایی که هر تصمیم را به معادله‌ای چندمجهولی تبدیل کرده‌اند. در میانه بحران‌های مختلفی که کشور با آنها دست‌وپنجه نرم می‌کند، سیاستگذاری پولی نیز سخت‌تر شده است. از یک‌سو، برخورد بانک مرکزی با برخی بانک‌ها به‌دلیل رعایت نکردن مقررات کارسازی تراکنش‌ها و اعمال جریمه و احکام انضباطی، نشانه‌ای از تلاش برای تثبیت اقتدار نظارتی بر شبکه بانکی است. از سوی دیگر، پرونده به‌مراتب دشوارتری روی میز قرار دارد: تصمیم درباره نرخ بهره.
«تجارت فردا» بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۶۴۷

سهم تورم از آتش جنگ

جنگ علاوه بر تخریب زیرساخت‌ها و کاهش تولید، با اختلال در تجارت، کاهش عرضه ارز و تشدید انتظارات تورمی، به افزایش قیمت‌ها دامن می‌زند. تجربه اقتصاد ایران در جنگ نشان می‌دهد شدت تورم به وضعیت اقتصاد پیش از جنگ نیز وابسته است. اقتصاد امروز با تورم مزمن، کسری بودجه، رشد نقدینگی، کاهش ارزش ریال و ناترازی‌های گسترده روبه‌رو است؛ بنابراین جنگ می‌تواند این مشکلات را تشدید کند. حال آنکه ریشه تورم در ایران، در ناترازی‌های انباشته و اصلاحات به‌تعویق‌افتاده نیز نهفته است. هفته‌نامه «تجارت فردا» سهم تورم از آتش جنگ را بررسی کرده است.

جمعه، ۱۳ شهریور ۱۴۰۵

گرانی‌ها را به این صورت تلف می‌کنید؟

رئیس اصناف دزدی می‌کند!

دنیای اقتصاد: ۳۰ مرداد ۱۳۵۲، اسدالله علم، وزیر دربار وقت، در یادداشت‌های روزانه‌اش از دیدار با هوشنگ انصاری، وزیر اقتصاد و گفت‌وگو درباره گرانی و آشفتگی اقتصادی سخن گفته است.

پنجشنبه، ۱۲ شهریور ۱۴۰۵

اثر سبقت رشد قیمت‌ها از درآمد چیست؟
روزنامه شماره ۶۶۴۶

تهدید تورمی سفره خانوار

در نیم‌دهه اخیر، سطح عمومی قیمت‌ها در اقتصاد ایران حدود هفت‌برابر شده و نرخ دلار نیز به حدود ۷.۲برابر سطح سال۱۴۰۰ رسیده است؛ درحالی‌که حداقل دستمزد تنها ۶.۳برابر افزایش یافته است. این شکاف در اقلام خوراکی عمیق‌تر است؛ به‌طوری‌که قیمت برخی کالاهای اساسی مانند روغن، گوشت و لبنیات با سرعتی بسیار بیشتر از دستمزد رشد کرده‌اند. حاصل این روند، کاهش قدرت خرید واقعی خانوار و کوچک‌تر شدن سهم درآمد از سبد مصرفی است؛ روندی که می‌تواند خود را در تشدید فقر غذایی و کاهش کیفیت سفره خانوار نشان دهد.
چین همچنان قیمت نفت را پایین نگه داشته است؛
روزنامه شماره ۶۶۴۶

بازی پکن در میدان جنگ

دنیای‌اقتصاد: در روزهای اخیر، بحث‌های مختلفی در مورد عمق رابطه استراتژیک ایران و چین به گوش می‌رسد. تحلیلگران معتقدند چین در حال حاضر اگرچه رابطه‌ای راهبردی با ایران دارد اما به دلیل شرایط حاکم بر سیاست خارجی، ایران را به چشم یک متحد نمی‌بیند. فارغ از این، کنترل تقاضای بازار نفت توسط چین از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، یکی از مهم‌ترین دلایل ثبات نسبی قیمت نفت و عدم افزایش آن به سطوح بیش از ۱۲۰ دلار بوده است.
روایت نقش مالیات در خروج بانک‌ها از بنگاه‌داری؛
روزنامه شماره ۶۶۴۶

وقتی دارایی‌های غیرمولد اعتبار را می‌بلعد

هر اندازه که ناترازی بانک‌ها با دارایی‌های غیرمولد تشدید شده است، اقتصاد کشور نیز مانند برج کج پیزا، بیشتر به سمت رکود تورمی متمایل شده است. گزاره‌ای که نشان می‌دهد نقش بانک‌ها تا چه اندازه در رونق تولید اثرگذار بوده است. محض نمونه، تا پایان آذرماه ۱۴۰۴، بانک مرکزی گفته است ۲۷ بانک در مجموع ۴۵۲۲ ملک مسکونی در اختیار داشته‌اند. این یعنی بانک‌ها ملک‌داری را بر تسهیل‌گری ترجیح داده‌اند و قانون رفع موانع تولید نیز جلودار آنها نبوده است. پرسشی که مطرح می‌شود این است که آیا مالیات می‌تواند به‌عنوان یک اهرم فشار بر بانک‌ها برای تزریق منابع به تولید عمل کند؟