شماره روزنامه ۶۶۱۵
|

آیا سیاستگذار پولی برای حذف فاصله نرخ‌ها برنامه‌ای دارد؟ 

نرخ واقعی سود سپرده‌های یک‌ساله در سال۱۴۰۴ به منفی ۳۰درصد رسیده؛ رکوردی که کاهش قدرت خرید سپرده‌گذاران را نشان می‌دهد. همزمان، نرخ رسمی تسهیلات بانکی همچنان ۲۳درصد است؛ اما هزینه واقعی تامین مالی در پلتفرم‌های اعتباری و فروش اقساطی به ۵۰ تا ۸۰درصد می‌رسد. این شکاف عمیق، نتیجه تثبیت دستوری نرخ سود…

بانک جهانی رویکرد خود را در رابطه با چین تغییر داد؛

دنیای اقتصاد: بانک جهانی اعلام کرده است که اعطای وام به چین را تا سال ۲۰۳۱ به‌تدریج متوقف خواهد کرد. این تصمیم در چارچوب برنامه همکاری پنج‌ساله جدید میان بانک جهانی و چین برای دومین اقتصاد بزرگ جهان اتخاذ شده است. بر اساس این برنامه، وام‌دهی بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه (IBRD) به چین در دوره…

اخبار سیاست گذاری

    شنبه، ۰۳ مرداد ۱۴۰۵
  • آیا سیاستگذار پولی برای حذف فاصله نرخ‌ها برنامه‌ای دارد؟ 

    روزنامه شماره ۶۶۱۵

    شکاف سود رسمی و بازار

    نرخ واقعی سود سپرده‌های یک‌ساله در سال۱۴۰۴ به منفی ۳۰درصد رسیده؛ رکوردی که کاهش قدرت خرید سپرده‌گذاران را نشان می‌دهد. همزمان، نرخ رسمی تسهیلات بانکی همچنان ۲۳درصد است؛ اما هزینه واقعی تامین مالی در پلتفرم‌های اعتباری و فروش اقساطی به ۵۰ تا ۸۰درصد می‌رسد. این شکاف عمیق، نتیجه تثبیت دستوری نرخ سود در شرایط تورمی و محدودیت دسترسی به منابع بانکی است. پیامد آن، خروج سپرده‌ها به سوی طلا و ارز، دوبرابر شدن سرعت گردش نقدینگی از سال۱۳۹۸، افزایش وابستگی بانک‌ها به منابع بانک مرکزی و انتقال تقاضای اعتبار خانوارها به بازارهای غیربانکی است. در سال۱۴۰۳ نیز سهم بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی از پایه پولی به ۸۶درصد رسید. تداوم این وضعیت می‌تواند رانت، نابرابری و هزینه تامین مالی را افزایش دهد؛ بنابراین سیاستگذار باید نرخ‌های سود را همراه با مهار کسری بودجه، کنترل اضافه‌برداشت بانک‌ها و شفاف‌سازی بازار اعتبار اصلاح کند.
  • بانک جهانی رویکرد خود را در رابطه با چین تغییر داد؛

    روزنامه شماره ۶۶۱۵

    کاهش وام بین‌المللی به اژدهای زرد

    دنیای اقتصاد: بانک جهانی اعلام کرده است که اعطای وام به چین را تا سال ۲۰۳۱ به‌تدریج متوقف خواهد کرد. این تصمیم در چارچوب برنامه همکاری پنج‌ساله جدید میان بانک جهانی و چین برای دومین اقتصاد بزرگ جهان اتخاذ شده است. بر اساس این برنامه، وام‌دهی بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه (IBRD) به چین در دوره اجرای برنامه از ۲‌میلیارد دلار فراتر نخواهد رفت و در پایان این دوره، در حالت عادی انتظار دریافت وام جدید از این نهاد وجود ندارد.
  • عوارض تثبیت سیاست پولی در زمان تورم بالا بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۱۵

    ۴ پیامد تثبیت نرخ سود

    نرخ واقعی سود سپرده‌های بانکی در سال ۱۴۰۴ رکورد جدیدی ثبت کرد. سود واقعی سپرده‌های یک‌ساله در سال ۱۴۰۴ حدود منفی ۳۰ درصد بوده که در دهه‌های گذشته بی‌سابقه است. نرخ واقعی سود از سال ۱۳۹۷ در ایران به‌طور مستمر منفی بوده و در صورت عدم اصلاح موثر نرخ‌ها، فشارهای ناشی از این روند می‌تواند در آینده تشدید شود. پیش از آن نیز، به‌جز سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶، در بیشتر سال‌ها منفی بوده است. تداوم نرخ‌های منفی، از یک‌سو به تضعیف نظام بانکی و از سوی دیگر به تشدید فشارهای تورمی کمک کرده است. بررسی آمارها نشان می‌دهد سهم بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی در پایه پولی در سال ۱۴۰۳ به ۸۶ درصد رسیده است. علاوه بر این، سرعت گردش نقدینگی از سال ۱۳۹۸ روندی صعودی داشته که به معنای تشدید آثار تورمی نقدینگی است. تثبیت نرخ‌های سود در سطوح غیرواقعی، پیامدهای گسترده‌ای برای ثبات مالی، تخصیص منابع و کنترل تورم به همراه دارد و اصلاح آن باید به یکی از اولویت‌های سیاستگذاری اقتصادی تبدیل شود.
  • مرحله دوم افزایش نسبت سپرده قانونی بانک‌ها اجرایی شد

    روزنامه شماره ۶۶۱۵

    کالبدشکافی نرخ جدید سپرده قانونی

    دنیای اقتصاد: براساس اعلام بانک مرکزی نسبت سپرده قانونی برای تمامی بانک‌ها و موسسات اعتباری ۱.۵ واحد درصد افزایش یافت. مرحله دوم افزایش نسبت سپرده قانونی بانک‌ها به میزان ۰.۷۵ واحد درصد دیگر با هدف مدیریت رشد نقدینگی و مهار تورم، انجام شد. در مجموع و با احتساب مرحله اول به میزان ۰.۷۵ واحد درصد، این نسبت طی دو مرحله ۱.۵ واحد درصد افزایش یافت.
  • چرا «نوبت‌بندی» پرداخت حقوق همچنان ادامه دارد؟

    سازمان تامین اجتماعی هر ماه با انتشار اطلاعیه‌ای برای نوبت‌بندی زمان پرداخت حقوق بازنشستگان، یک پرسش قدیمی را مطرح می‌کند؛ چرا بزرگ‌ترین صندوق بیمه‌ای کشور هنوز با استفاده از الگویی که متعلق به سال‌های محدودیت زیرساخت‌های بانکی است، همچنان مستمری بیش از ۵‌میلیون و ۳۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر را طی سه روز و بر اساس حروف الفبا پرداخت می‌کند، درحالی‌که سایر صندوق‌های بازنشستگی کشور سال‌هاست حقوق مستمری‌بگیران خود را در یک روز و به صورت یکپارچه واریز می‌کنند؟
    پنجشنبه، ۰۱ مرداد ۱۴۰۵
  • روند ارز و تورم در سه‌ سناریوی محتمل بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۱۴

    چشم‌انداز بازارها تا پایان سال

    کارشناسان و تحلیلگران بازارها در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران۱۴۰۵» با بهره‌گیری از آخرین آمارها و بررسی روندهای موجود، مسیر پیش روی بازارهای مختلف از جمله بورس، ارز، طلای جهانی و رمزارزها را برای فعالان اقتصادی ترسیم کردند. جمع‌بندی دیدگاه‌ها نشان می‌دهد که متغیرهای سیاسی، به‌ویژه نحوه تعامل ایران و آمریکا و سرنوشت مذاکرات، مهم‌ترین عامل اثرگذار بر روند آتی بازارها خواهد بود. بر این اساس، سه سناریو برای اقتصاد ایران قابل بررسی است. در سناریوی نخست، عدم دستیابی به توافق نهایی و تداوم محدودیت‌های اقتصادی می‌تواند به افزایش فشارهای تورمی و رشد نرخ ارز منجر شود. در سناریوی میانه، بازگشت به تفاهم‌نامه موجود ممکن است پس از یک دوره تعدیل، به کاهش تدریجی تورم و آرامش بیشتر در بازار ارز بینجامد. در خوش‌بینانه‌ترین سناریو، توافق نهایی و کاهش تحریم‌ها می‌تواند مسیر کاهش محسوس تورم، ثبات ارزی و بهبود چشم‌انداز بازارها را فراهم کند. تحولات منطقه‌ای نیز همچنان یکی از عوامل تعیین‌کننده در بازارهای جهانی مانند طلا و رمزارزها خواهد بود. 
  • یک کارشناس اقتصادی پیش‌بینی خود را از نرخ ارز تا پایان سال ارائه داد

    روزنامه شماره ۶۶۱۴

    دو سناریو برای بازار ارز

    امیرمحمد گلوانی کارشناس اقتصادی در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» به تحلیل عوامل تعیین‌کننده نرخ ارز در اقتصاد ایران، محدودیت‌های مدل‌های رایج پیش‌بینی و ارائه سناریوهایی برای مسیر آینده بازار ارز پرداخت. او در ابتدا با اشاره به ساختار بازار ارز ایران توضیح داد که برخلاف روایت رسمی، بازار غیررسمی ارز بخش مهمی از معاملات ارزی کشور را در اختیار دارد و نمی‌توان آن را نادیده گرفت. بخش قابل‌توجهی از تقاضای ارز، از جمله ارز مورد نیاز برای قاچاق کالا، خروج سرمایه و سایر نیازهایی که در بازار رسمی پاسخ داده نمی‌شوند، به این بازار منتقل می‌شود. همچنین این کارشناس اقتصادی پیش‌بینی خود از نرخ ارز را در دو سناریو تشدید درگیری‌ها و یا عدم تکرار درگیری‌ها ارائه داد.
    چهارشنبه، ۳۱ تیر ۱۴۰۵
  • چگونه بدون ایجاد تورم، اقتصاد را بازسازی کنیم؟

    روزنامه شماره ۶۶۱۳

    تامین مالی غیر تورمی در پساجنگ

    تامین مالی بازسازی پس از جنگ، همواره یکی از دشوارترین چالش‌های سیاستگذاری در کشورهای درگیر با جنگ بوده است؛ زیرا دولت‌ها ناگزیرند میان سرعت بازسازی و جلوگیری از تشدید تورم تعادل برقرار کنند. گزارش جدیدی از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، بر این نکته تاکید دارد که اتکای صرف به منابع بانکی برای جبران خسارت‌های جنگ، هرچند در کوتاه‌مدت امکان تامین نقدینگی را فراهم می‌کند، اما در نهایت با افزایش حجم پول و تشدید فشارهای تورمی همراه خواهد شد. از همین رو، این گزارش تامین مالی جمعی یا کرادفاندینگ را به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای تامین مالی غیرتورمی معرفی می‌کند. این ابزار می‌تواند با جذب سرمایه‌های خرد مردم، بخشی از هزینه‌های بازسازی را بدون خلق نقدینگی جدید پوشش دهد.
  • تغییرات اقلیمی چه اثری بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارد؟

    روزنامه شماره ۶۶۱۳

    اثر نقاط واژگونی در بازارها

    دنیای اقتصاد: بررسی‌ها نشان می‌دهد که صندوق‌های بازنشستگی و سرمایه‌گذاران نهادی در سراسر جهان در حال بررسی پیامدهای یکی از نگران‌کننده‌ترین سناریوهای تغییرات اقلیمی هستند؛ سناریویی که در آن افزایش مداوم دمای زمین، «نقاط واژگونی اقلیمی»(Climate Tipping Points) را فعال می‌کند و به آنچه جی‌پی مورگان از آن با عنوان «قوی سیاه اقلیمی» یاد می‌کند، منجر می‌شود.
    سه‌شنبه، ۳۰ تیر ۱۴۰۵
  • اخبار برگزیده روز دوم همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵؛

    روایت فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال از حال و هوای این روزهای اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد: دومین روز از همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» امروز سه شنبه ۳۰ تیرماه آغاز شد.
  • سال ۱۴۰۵ سال سختی برای اقتصاد ایران خواهد بود؛

    روزنامه شماره ۶۶۱۲

    افزایش بازگشت ارز با اصلاح نرخ‌ها

    عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، روز دوشنبه در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» که توسط گروه رسانه‌ای «دنیای اقتصاد» برگزار می‌شود، حضور یافت. او با تاکید بر ضرورت واقع‌بینی در سیاستگذاری اقتصادی اشاره کرد که اقتصاد ایران با چالش‌هایی همچون فشارهای خارجی، کاهش سرمایه‌گذاری، کسری بودجه، ناترازی نظام بانکی و محدودیت‌های تجاری روبه‌رو است؛ اما همچنان از ظرفیت‌های مهمی مانند نیروی انسانی متخصص، توان صنعتی و انعطاف‌پذیری بنگاه‌ها برخوردار است. او رشد اقتصادی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ را تا حدی ناشی از افزایش صادرات نفت دانست؛ اما هشدار داد که تداوم رشد بدون سرمایه‌گذاری و بهره‌وری ممکن نیست. همچنین همتی سال ۱۴۰۵ را سال سختی برای اقتصاد ایران دانست.
  • در همایش چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵ به میزبانی گروه‌ رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد» بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۱۲

    چهار محور کلیدی اقتصاد ایران

    روز اول همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران» در ۲۹ تیر ۱۴۰۵ برگزار شد. در پنل نخست این همایش با عنوان «الزامات خروج از رکود، سرمایه‌گذاری خارجی و رشد پایدار»، دکتر مسعود نیلی و دکتر محمدمهدی بهکیش به ایراد سخنرانی پرداختند. مدیریت این پنل بر عهده داود سوری بود.
  • علل و پیامد‌های تورم در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۱۲

    رژیم تورمی جدید در اقتصاد

    در سال‌های اخیر، تورم تقریبا به مهم‌ترین چالش اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ اما همچنان درباره منشأ و عوامل تداوم آن اجماع روشنی وجود ندارد. گروهی بر رشد نقدینگی و سیاست‌های پولی تاکید می‌کنند و گروهی دیگر، شوک‌های ارزی، تحریم‌ها، اختلال در سمت عرضه و افزایش هزینه‌های تولید را عامل اصلی می‌دانند. در چنین شرایطی، تحلیل داده‌محور روندهای اقتصادی و شناسایی سازوکارهای شکل‌گیری تورم، می‌تواند تصویر دقیق‌تری از ریشه‌های این پدیده و الزامات مهار آن ارائه دهد. در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» احمدرضا جلالی نائینی، تیمور رحمانی و حسین توکلیان با همین رویکرد، مهم‌ترین روندها و شواهد آماری اثرگذار بر تورم ایران را بررسی کردند.
    دوشنبه، ۲۹ تیر ۱۴۰۵
  • در قسمت جدید «اکونومیز» ببینید؛

    روزنامه شماره ۶۵۷۷

    چرا راحت گول می‌خوریم؟

    دنیای اقتصاد: در قسمت جدید برنامه «اکونومیز»، درباره یکی از خطرناک‌ترین تله‌های ذهن انسان حرف می‌زنیم؛ ساده‌سازی بدخیم. با نگاهی به یافته‌های نوروساینس، بررسی می‌کنیم که استرس مزمن چگونه قدرت تفکر انتقادی را کاهش می‌دهد و چرا جامعه‌ای که از پیچیدگی خسته شده، به بهشت کلاهبرداران تبدیل می‌شود.
  • رییس کل بانک مرکزی در همایش چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵؛

    شوک‌های بیرونی نباید به «بی‌ثباتی ماندگار» تبدیل شود

    رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه شوک‌های بیرونی نباید به بی‌ثباتی ماندگار در اقتصاد ایران تبدیل شود، تاکید کرد: باید میان «میزان تورم» و «کاهش منابع واقعی اقتصاد» تمایز قائل شویم. همه مسئله ما تورم نیست؛ بخشی از احساس مردم نسبت به کاهش رفاه، ناشی از کاهش درآمد واقعی سرانه است.
  • در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۵» مطرح شد؛

    روزنامه شماره ۶۵۷۷

    دغدغه اقتصاددانان و سیاستگذاران در مورد آینده اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد: مدیرمسئول گروه رسانه‌ای دنیای اقتصاد گفت: امروز، ایران عزیز یکی از پرمخاطره‌ترین دوران خود را پشت سر می‌گذارد. دو ماه پیش که بخش نخست «همایش چشم‌انداز اقتصاد ایران» برگزار شد، ایران از یک پیچ خطرناک عبور کرده بود و تحلیل‌ها بر اساس یک آتش‌بس شکننده ارائه شد؛ اما امروز آن آتش‌بس، شکننده‌تر شده است. بدیهی است که باید همه سناریوها بررسی شود تا مخاطرات به حداقل برسد.
  • همایش دو روزه چشم‌انداز اقتصاد ایران امروز آغاز به‌ کار می‌کند

    روزنامه شماره ۶۶۱۱

    ۱۰ پرده از اقتصاد ۱۴۰۵

    اقتصاد ایران در سال۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری و کوتاه‌مدت روبه‌رو است که بر رشد، سرمایه‌گذاری و رفاه عمومی اثر می‌گذارند. مهم‌ترین این چالش‌ها شامل تورم مزمن، رشد اقتصادی ضعیف، کسری بودجه، نوسانات نرخ ارز، ناترازی صندوق‌های بازنشستگی، ناترازی‌های محیط زیستی، ناترازی انرژی، تحریم‌ها و تنش‌های سیاست خارجی، مشکلات جمعیت، اشتغال و محدودیت‌های حوزه اینترنت است. ادامه این مشکلات موجب کاهش قدرت خرید، افزایش نااطمینانی و تضعیف فرآیند توسعه کشور شده است. کارشناسان بر این باورند که رفع این مسائل، نیازمند اصلاحات ساختاری گسترده‌ای در اقتصاد ایران است و تنها با اجرای همزمان این اصلاحات، می‌توان زمینه رفع ناترازی‌های مزمن اقتصاد ایران را فراهم کرد. این چالش‌ها و راهکارهای مربوط به آن در همایش دو روزه چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵که امروز آغاز می‌شود، مورد بررسی قرار می‌گیرند. «دنیای اقتصاد» در شماره امروز نیز با استفاده از نظرات چهار اقتصاددان، تلاش کرده است تصویری از چشم‌انداز اقتصاد ایران در سال جاری ارائه دهد.
    یکشنبه، ۲۸ تیر ۱۴۰۵
  • در همایش گروه رسانه‌ای «دنیای اقتصاد» بررسی می‌شود؛

    روزنامه شماره ۶۶۱۰

    اقتصاد ایران در ۱۴۰۵

    در شرایطی که اقتصاد ایران با نااطمینانی‌های فزاینده روبه‌رو است، ترسیم چشم‌اندازی واقع‌بینانه از آینده بیش از هر زمان دیگری اهمیت می‌یابد. همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با حضور اقتصاددانان، سیاستگذاران و صاحبان کسب‌وکار، بستری برای تبادل دیدگاه صاحب‌نظران اقتصادی و شفافیت بیشتر افق‌دید فعالان اقتصادی فراهم می‌کند.
  • چرا آمار اشتغال پشت پنجره شکسته پنهان شده است؟

    چند روز پیش در یکی از شهرک‌های صنعتی اطراف تهران، با کارگری میانسال گفت‌وگو می‌کردم. بیش از ۲۰ سال سابقه کار داشت. وقتی از وضعیت این روزهای بازار کار پرسیدم، پاسخ داد: «کار هست، اما امنیت نیست. درآمد هست، اما برای زندگی کافی نیست. اگر چند هفته کار نکنم، همه چیز به هم می‌ریزد.» گفتم: «پس چرا ادامه می‌دهی؟» خندید و گفت: «چاره‌ای نیست؛ همین هم از هیچ بهتر است.» این روایت شاید بیش از هر آمار و نموداری، بخشی از واقعیت بازار کار ایران را توصیف کند؛ واقعیتی که الزاما در شاخص‌های رسمی دیده نمی‌شود.
    شنبه، ۲۷ تیر ۱۴۰۵
  • جنگ چه تاثیری بر روند ازدواج‌ها داشته است؟

    روزنامه شماره ۶۶۰۹

    ازدواج زیر ضرب دو جنگ

    گزارش تازه‌ای از بازوی پژوهشی مجلس شورای اسلامی به بررسی روند ازدواج‌ها در دوره جنگ‌های ۱۲‌روزه و۴۰روزه پرداخته است. آمار ازدواج در جنگ ۱۲ روزه، به طور غیرقابل‌انتظاری نشان‌دهنده رشد ازدواج‌ها نسبت به مدت مشابه در تابستان ۱۴۰۳ است. با این حال، در اسفند ۱۴۰۴، به دلیل تفاوت‌ها و نااطمینانی‌های بیشتر نسبت به جنگ قبلی، ازدواج‌ها اندکی کاهش یافت و در بهار به سطح عادی رسید. مرکز پژوهش‌های مجلس ضمن ارائه آمارها، راهکار‌های سیاستی نیز برای تقویت روند ازدواج جوانان در شرایط بحرانی پیشنهاد می‌دهد.
  • عضویت وزیر اقتصاد در هیات امنای سازمان تامین اجتماعی

    دنیای اقتصاد: بر اساس اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی، مصوبه شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی مبنی بر تعیین سید علی مدنی‌زاده به عنوان عضو هیات امنای سازمان تامین اجتماعی و صندوق‌های تابعه، مورخ ۱۴۰۵.۰۴.۲۳، توسط وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و دبیر شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی ابلاغ شد. بر اساس این مصوبه، وزیر اقتصاد به مدت چهار سال به عنوان عضو هیات امنای سازمان تامین اجتماعی و صندوق‌های تابعه منصوب شد.
  • آسیب‌پذیرها کاهش رفاه بیشتری را تجربه کردند؛

    روزنامه شماره ۶۶۰۹

    تعمیق گسل دهک‌های درآمدی

    مشاهده روند رفاه ایرانیان نشان می‌دهد مصرف سرانه در سال۱۴۰۴ نسبت به سال۱۴۰۲، ۲.۷درصد کاهش یافته است. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» نیز از فراز و فرودهای قابل‌توجه مصرف سرانه طی ۱۵سال گذشته حکایت دارد. کمترین میزان مصرف سرانه با ۱۷۱.۶میلیون تومان در سال۱۳۹۴ و بیشترین آن با ۱۹۱.۷میلیون تومان در سال۱۴۰۰ ثبت شده است. هرچند رفاه متوسط جامعه در سال۱۴۰۴ نسبت به سال۱۳۹۰ تنها یک‌درصد کاهش یافته، اما این افت برای دهک‌های پایین شدیدتر بوده است. مصرف سرانه دهک‌های اول و دوم در سال۱۴۰۳ نسبت به سال۱۳۹۰ به ترتیب ۱۰.۶ و ۵.۳درصد کاهش یافته است. این در حالی است که رفاه دهک دهم در همین دوره ۶.۷درصد افزایش یافته است. ضریب جینی، به‌عنوان شاخص نابرابری درآمدی، نیز از ۰.۳۷ در سال ۱۳۹۰ به ۰.۳۸۷ در سال۱۴۰۳ رسیده است؛ روندی که از تعمیق شکاف درآمدی میان دهک‌های بالا و پایین حکایت دارد.
  • تجربه ژاپن چه درس‌هایی برای سیاستگذار پولی ایران دارد؟

    روزنامه شماره ۶۶۰۹

    بازسازی از مسیر ثبات

    ایران در مقطع حساسی از تحولات امنیتی و اقتصادی قرار دارد و سرنوشت تداوم آتش‌بس یا بازگشت درگیری‌ها همچنان نامشخص است. امیدواریم هر چه زودتر صلح پایدار در کشور عزیزمان ایران و خاورمیانه برقرار شود. سوال مهمی که به نظر می‌رسد باید عمیقا به آن اندیشید و در پی پاسخ به آن برآمد این است که پس از پایان این درگیری‌ها و بحران چه باید کرد؟
  • آثار بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد جهان و ایران

    تنگه هرمز در نخستین‌ روزهای جنگ رمضان بسته شد. عرضه نفت به شدت کاهش یافت و قیمت نفت به شدت بالا رفت. توییت‌های ترامپ هرچند اندکی هیجان خرید در بازار را کم کرد اما نتوانست ریسک سیستمی وارد شده به بازار ملتهب نفت را از بین ببرد. آتش‌بس هم نتوانست قیمت نفت را به قبل از بسته شدن تنگه هرمز بازگرداند. جهان با بزرگ‌ترین بحران انرژی (به قول رئیس آژانس بین‌المللی انرژی) روبه‌رو شده بود.
    پنجشنبه، ۲۵ تیر ۱۴۰۵
  • قدرت نقدینگی در شتاب قیمت‌ها چگونه افزایش یافته است؟

    روزنامه شماره ۶۶۰۸

    پویایی جدید مسیر تورم

    بررسی آمارها نشان می‌دهد پویایی تورم در ایران وارد مرحله‌ای متفاوت شده است. محاسبات «دنیای‌اقتصاد» از تحولات بازار پول، بیانگر تغییرات مهمی در رفتار اقتصادی است. حجم حقیقی نقدینگی در سال۱۴۰۴ نسبت به سال۱۴۰۳ حدود ۱۲درصد کاهش یافته است. این در حالی است که نقدینگی اسمی در همین دوره بیش از ۵۰درصد رشد کرده است. این واگرایی نشان می‌دهد فعالان اقتصادی سهم دارایی‌های ریالی را در سبد دارایی‌های خود کاهش داده‌اند؛ رفتاری که معمولا در دوره‌های تشدید انتظارات تورمی مشاهده می‌شود. پیامد این تغییر رفتار، افزایش سرعت گردش پول و در نتیجه، پیشی گرفتن نرخ تورم از رشد نقدینگی است. به بیان دیگر، در چنین شرایطی هر واحد افزایش نقدینگی می‌تواند اثر تورمی بیشتری نسبت به گذشته ایجاد کند؛ وضعیتی که تداوم رشد بالای نقدینگی را به هشداری جدی برای سیاستگذار تبدیل می‌کند. از این رو، کنترل رشد نقدینگی، تقویت اعتماد عمومی و مهار انتظارات تورمی، بیش از گذشته به یک ضرورت سیاستی تبدیل شده است.
  • وزیر اقتصاد در نشست نظارتی کمیسیون اقتصادی مجلس تشریح کرد

    روزنامه شماره ۶۶۰۸

    اهمیت لایحه اصلاح قانون مالیاتی

    دنیای اقتصاد: وزیر امور اقتصادی و دارایی با تشریح جزئیات لایحه اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم، هدف اصلی این لایحه را استقرار عدالت مالیاتی، کاهش فرار و اجتناب مالیاتی، هوشمندسازی نظام مالیاتی و رفع تبعیض در دریافت مالیات عنوان کرد.
    چهارشنبه، ۲۴ تیر ۱۴۰۵
  • مسعود نیلی، سیدعلی مدنی‌زاده و محبوبه داودی در یک مقاله علمی تشریح کردند

    روزنامه شماره ۶۶۰۷

    توسعه مالی و نابرابری

    محبوبه داودی، مسعود نیلی و علی مدنی‌زاده در یک مقاله که در مجله معتبر Resources Policy منتشر شده است، نشان دادند که توسعه مالی برخلاف انتظار، در کشورهای وابسته به نفت و گاز لزوما به کاهش نابرابری منجر نمی‌شود. تحلیل داده‌های بیش از ۱۵۰کشور حاکی از آن است که وابستگی شدید به درآمدهای نفتی، سازوکارهای معمول توسعه مالی مانند حمایت از کارآفرینی را مختل می‌کند و منابع را به سمت رانت‌جویی و روابط سیاسی سوق می‌دهد. دو پدیده «اثر آزمندی» و «تسخیر نخبگان» نیز موجب انحراف اعتبارات بانکی به نفع گروه‌های قدرتمند و محرومیت عموم مردم از فرصت‌های اقتصادی می‌شوند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد اگر رانت نفت و گاز از حدود ۷درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رود، توسعه مالی با افزایش نابرابری همراه خواهد بود؛ اما در غیر این صورت توسعه مالی به کاهش نابرابری منجر می‌شود. این پژوهش تاکید می‌کند که پیش از گسترش نظام مالی، اصلاحات نهادی و تقویت حاکمیت قانون ضروری است تا توسعه مالی بتواند به رشد فراگیر و کاهش نابرابری کمک کند. 
  • اولتیماتوم سازمان امور مالیاتی به بانک‌ها

    ایرنا: سازمان امور مالیاتی با ابلاغ بخشنامه‌ای، نحوه اجرای مقررات مربوط به مالیات بر دارایی‌های مازاد بانک‌ها و موسسات اعتباری را شفاف‌سازی کرد. بر اساس این بخشنامه که با استناد به قانون برنامه هفتم و نظر معاونت حقوقی رئیس‌جمهور صادر شده، بانک‌ها از سال ۱۳۹۵ مشمول مالیات بر عایدی املاک، مستغلات و سهام مازاد هستند و سازمان امور مالیاتی موظف است تا پایان سال دوم اجرای برنامه هفتم این دارایی‌ها را شناسایی و مالیات آنها را مطالبه کند.
  • جنگ و بحران اقتصادی، چگونه کنشگری محیط‌زیستی را دشوارتر می‌کند؟

    روزنامه شماره ۶۶۰۷

    جنگ و اقتصاد علیه محیط‌زیست

    جنگ، بحران اقتصادی و سایر محدودیت‌ها، فشار بر کنشگری محیط‌زیستی در ایران را بیش از هر زمان دیگری افزایش داده است. همزمانی حملات نظامی با فصل زادآوری گونه‌های در معرض خطر، آسیب به زیستگاه‌ها، دشوار شدن فعالیت میدانی پژوهشگران و کاهش منابع مالی سازمان‌های مردم‌نهاد، حفاظت از تنوع زیستی ایران را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است؛ درحالی‌که فعالان محیط‌زیست هشدار می‌دهند تداوم این شرایط می‌تواند بقای بسیاری از گونه‌های ارزشمند جانوری را بیش از پیش تهدید کند.
  • آشکارسازی حقیقت تلخ صندوق‌ها

    سال‌ها پیش، یک مستند در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تحت عنوان «بمب ساعتی» ساخته شد که می‌خواست نشان دهد وضعیت صندوق‌های بازنشستگی کشور در مرز هشدار است و اگر به آن رسیدگی نشود، پیامدهای نامطلوب آن دامن کل کشور را خواهد گرفت. بمب ساعتی استعاره‌ای از وضعیت خطیر این صندوق‌ها بود که هر لحظه به انفجار نزدیک می‌شود؛ که یعنی هر لحظه تعلل در انجام اصلاحات، خطر انفجار را نزدیک‌تر می‌کند. این مستند اما چندان موثر نیفتاد.