آیا VAT میتواند منبع پایدار و غیرتورمی برای جبران کسری بودجه باشد و عدالت مالیاتی را تقویت کند ؟ درحالیکه دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۵ پیشنهاد افزایش نرخ مالیات ارزش افزوده از ۱۰ به ۱۲ درصد را با هدف تامین منابع کالابرگ و حمایت از معیشت دهکهای پایین مطرح کرده بود، مجلس شورای اسلامی با این پیشنهاد مخالفت کرد و بر حفظ نرخ ۱۰درصدی تاکید داشت؛ چرا که این افزایش میتوانست فشار تورمی تازهای بر مصرفکنندگان وارد کند، فشاری که حتی با کالابرگ نیز بهطور کامل قابل جبران نبود. کارشناسان اقتصادی میگویند مالیات ارزش افزوده با انتقال بار مالیاتی از تولید به مصرف، ضمن حفظ انگیزه سرمایهگذاری، به شفافیت اقتصادی و کاهش فرار مالیاتی کمک میکند و با منطق «هر که بیشتر مصرف کند، بیشتر بپردازد» به عدالت مالیاتی نزدیکتر است؛ هرچند نرخ پایین VAT در ایران نسبت به متوسط جهانی، ظرفیت قابلتوجهی برای درآمدزایی پایدار و غیرنفتی ایجاد کرده است. «دنیای اقتصاد» در این راستا در گفتوگو با شماری از نمایندگان مجلس و صاحبنظران حوزه اقتصاد و مالیات، به واکاوی فلسفه وضع مالیات ارزش افزوده، بررسی مزایا و چالشهای آن و مقایسه جایگاه ایران با کشورهای مختلف جهان در اجرای این پایه مالیاتی پرداخته است.