اخبار اقتصاد جهان

دنیای اقتصاد - نیوشا شایان‌مهر :از منظر کلان، آنچه بیش از همه بر قیمت دارایی‌ها در سال ۲۰۲۶ تاثیر می‌گذارد، نخست تعامل میان فعالیت‌های اقتصادی و تورم، و سپس اقدامات بانک‌های مرکزی و دولت‌ها در پاسخ به این شرایط است، اگرچه از نظر تئوری این موضوع ساده به‌نظر می‌رسد، اما با توجه به تغییر ماهیت اقتصاد جهانی، تعامل میان فعالیت اقتصادی و تورم پیچیده‌تر شده‌است. عواملی که این پیچیدگی را تشدید می‌کنند شامل تورم بالاتر از هدف بانک‌های مرکزی در بسیاری از کشورها، شوک‌های اقتصادی متضاد که اقتصاد جهانی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند و پاسخ‌های سیاستی هستند که به دلیل افزایش نابرابری ثروت و گرایش‌های پوپولیستی، در اعمال سیاست‌های سختگیرانه تاخیر دارند و در عین حال سریع‌تر از گذشته سیاست‌های تحریک اقتصادی را اجرا می‌کنند.

رئیس‌‌‌‌جمهور چین، شی‌جین‌پینگ، روز چهارشنبه اعلام کرد که سیاست‌های کلان اقتصادی فعال‌‌‌‌تری را به اجرا خواهد گذاشت. به گزارش رویترز، او تاکید کرد؛ هدفش ارتقای اقتصاد به سمت بهبود کیفی موثر و رشد کمی معقول است. این نوع بیان در ادبیات اقتصادی چین معمولا به معنای ترکیب رشد پایدار با اصلاحات ساختاری است؛ یعنی نه صرفا افزایش تولید ناخالص داخلی، بلکه ارتقای کیفیت رشد از طریق نوآوری، بهره‌‌‌‌وری و توسعه متوازن.

وارن بافت نخستین‌بار در سال ۱۹۵۶ و در ۲۵ سالگی بازنشسته شد چرا که بنجامین گراهام، سرمایه‌گذاری که بافت برای او کار می‌کرد، صندوق خود را تعطیل کرده بود. در سال ۱۹۶۹، زمانی که ۳۸ سال داشت، برای بار دوم بازنشسته شد و به سرمایه‌گذارانش گفت که با محیط فعلی بازار سازگار نیست و بنابراین صندوق خود را می‌بندد. از آن پس تمرکز او به شرکت ورشکسته برکشایر‌هاتاوی معطوف شد که بعدها به یکی از بزرگ‌ترین موفقیت‌های تاریخ کسب‌وکار تبدیل شد. در ۳۱ دسامبر، بافت ۹۵ ساله برای سومین و احتمالا آخرین بار بازنشسته شد و از سمت مدیرعاملی نهمین شرکت ارزشمند آمریکا کناره‌گیری کرد.

پیش‌بینی قیمت ریپل (XRP) برای سال ۲۰۲۶ سیگنال‌های متناقضی را مخابره می‌کند. این دارایی دیجیتال در تاریخ ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵ حوالی ۱.۸۵ دلار معامله شده و میان خوش‌بینی نهادهای مالی و الگوهای تکنیکال نزولی گرفتار شده است. بانک استاندارد چارترد پیش‌بینی می‌کند که قیمت XRP تا پایان ۲۰۲۶ می‌تواند با جهش ۳۳۰ درصدی به ۸ دلار برسد. به‌گفته این بانک، این رشد از تداوم ورود سرمایه به ETFهای مرتبط و شفافیت مقرراتی پس از تسویه پرونده با SEC حمایت می‌شود.

سال جاری میلادی صحنه‌ای برای سنجش اعتبار پیش‌بینی‌های اقتصادی بود. ناکامی سناریوی رکود و تحقق نسبی برآورد کارشناسان در برخی از شاخص‌های کلان نشان داد که این چشم‌اندازها با وجود محدودیت و خطا، همچنان قابل اتکا بوده و قادر به ترسیم مسیر کلی اقتصاد هستند. 

اگرچه تقویم اقتصادی در روز دوشنبه تقریبا خالی و به دور از رویدادهای هیجان انگیز بود، اما جو روانی بازار اندکی مثبت ماند؛ چرا که رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، پس از دیدار با همتای اوکراینی خود، ولودیمیر زلنسکی، درباره جزئیات طرح صلح اظهار نظر کرده است.

در جهانی که شاخص‌های اقتصادی پیچیده مانند برابری قدرت خرید (PPP)، شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) یا تولید ناخالص داخلی سرانه اغلب برای عموم مردم انتزاعی و دشوار به نظر می‌رسند، با استفاده از شاخص‌های کالایی می‌توان این مفاهیم را ملموس تر نمایش داد.

وزارت دارایی چین روز یکشنبه اعلام کرد که سیاست‌های مالی این کشور در سال آینده فعالانه‌تر خواهد بود و بار دیگر بر تمرکز خود بر تقاضای داخلی، نوآوری فناورانه و تقویت شبکه امنیت اجتماعی تاکید کرد.

شاخص‌های کالایی در سال ۲۰۲۵ عملکرد قابل‌توجهی داشتند. برای نمونه BCOM که یک شاخص کالایی جهانی است که عملکرد سبدی از کالاهای اساسی را دنبال می‌کند، با بازده ۱۵ درصدی توانست توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کند. همچنین بازدهی بالای فلزات صنعتی و فلزات گران‌بها که معمولا از کاهش نرخ بهره توسط فدرال‌رزرو منتفع می‌شوند، توانست کاهش نسبی بازده در بخش انرژی را جبران کرده و تعادل بازار را حفظ کند.

وزارت اقتصاد روسیه اعلام کرد که رشد تولید ناخالص داخلی این کشور در ماه نوامبر به ۰.۱ درصد در مقیاس سالانه کاهش یافته است. این رقم نسبت به رشد ۱.۶ درصدی در ماه اکتبر افت محسوسی را تجربه کرده است. به گفته این وزارتخانه، در دوره ژانویه تا نوامبر اقتصاد روسیه در مجموع یک درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته که تغییری نسبت به رقم اعلام‌شده برای بازه ژانویه تا اکتبر ندارد.

در آستانه انتخاب رئیس بعدی بانک مرکزی آمریکا، نگاه تحلیلگران به کارنامه میراث‌داران پیشین معطوف شده است. از میان ۶ مسوول این نهاد، ولکر، یکی از بهترین دوره‌های بازار سهام را رقم زده است.

کیف پول Trust Wallet که متعلق به بنیان‌گذار‌ صرافی بایننس چانگ‌پنگ ژائو (CZ) است، هدف یک حمله سایبری قرار گرفت که در پی آن دست‌کم ۷‌میلیون دلار رمزارز به سرقت رفت. ژائو این رخداد را تایید کرده و اعلام کرد که این پلتفرم، زیان تمامی کاربران آسیب‌دیده را جبران خواهد کرد. به گفته زک‌ایکس‌بی‌تی (ZachXBT)، پژوهشگر شناخته‌شده حوزه بلاک‌چین، صدها کاربر تراست ولت در نتیجه این رویداد متحمل خسارت شده‌اند.

کریسمس امسال آینه‌ای از گسترش شکاف اقتصادی بود. ثروتمندان همانند سال‌های گذشته خرج کردند؛ اما طبقه متوسط با حذف هزینه‌های غیرضروری به استقبال تعطیلات رفت.

* جفت ارز یورو/دلار در روز چهارشنبه حوالی سطح ۱.۱۸۰۰ معامله شده و با رشد ۰.۱۰درصدی نسبت به ابتدای روز و پس از رسیدن به بالاترین سطح خود از اواخر سپتامبر، در حال تثبیت سودهای اخیر بود. با وجود انتشار داده‌های قوی تولید ناخالص داخلی آمریکا، دلار آمریکا همچنان تحت فشار است. اداره تحلیل اقتصادی گزارش داد که اقتصاد آمریکا در سه‌ماهه سوم با نرخ سالانه ۴.۳ درصد رشد کرده، در حالی‌ که رشد سه‌ماهه قبل ۳.۸درصد بود و این فراتر از انتظار بازار بود. با این حال، این داده‌ها تنها حمایت موقتی از دلار ایجاد کردند؛ چرا که سرمایه‌گذاران معتقدند این رشد، با شتاب کافی در بازار کار همراه نیست.اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، نیز بر این ارز اثر گذاشته است. او با انتقاد علنی از سیاست‌های پولی و درخواست کاهش نرخ بهره در شرایطی که بازارها در وضعیت خوبی هستند، نگرانی‌ها درباره استقلال فدرال‌رزرو را دوباره زنده کرده و جذابیت دلار را کاهش داد. در همین حال، شاخص دلار (DXY) که ارزش دلار را در برابر سبدی از ارزهای مهم رصد می‌کند، در نزدیکی پایین‌ترین سطح چند هفته اخیر قرار گرفت.

بررسی دیدگاه‌های‌ موسسات معتبر از چشم‌انداز سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که با وجود تنوع سناریوها، دست‌کم ۲۵محور مشترک وجود دارد. تحلیلگران معتقدند امسال، سال بازتعریف قواعد اقتصادی و سیاسی است و در سال آتی پیامدهای واقعی این تحولات آشکار می‌شود. در این میان، ردپای هوش مصنوعی در بسیاری از چشم‌اندازها دیده می‌شود و انتظار می‌رود تمرکز از توسعه صرف فناوری، به سمت کاربرد عملی تغییر کند. این تغییر می‌تواند با افزایش بهره‌وری نیروی کار منجر به تقویت سودآوری شرکت‌ها شود. برخلاف سال۲۰۲۵ که سناریوی رکود در کانون هشدار بسیاری از تحلیلگران قرار داشت، اجماع کنونی حاکی از آن است که رکود در سال۲۰۲۶ از دایره انتظارات خارج شده است. همچنین تعرفه‌ها از این پس جزء ثابت قواعد اقتصاد و تجارت بین‌الملل خواهند بود. اغلب تحلیل‌ها حکایت از پایان‌دوره نرخ‌های بهره بالا دارد و بانک مرکزی چین، احتمالا تنها نهادی خواهد بود که به سوی افزایش نرخ‌ها حرکت می‌کند.

دلار آمریکا پس از آنکه روز دوشنبه در برابر رقبای اصلی خود متحمل افت قابل‌توجهی شد، روز سه‌شنبه نیز با ضعف تقاضا مواجه شد. سرمایه‌گذاران در آستانه کاهش حجم معاملات به دلیل تعطیلات کریسمس، در انتظار انتشار داده‌های تولید ناخالص داخلی (GDP) آمریکا برای سه‌ماه سوم سال هستند.

جهان در حالی سال ۲۰۲۶ را آغاز می‌کند که ثروت جهانی به رکورد بی‌سابقه‌ ۶۰۰ تریلیون دلار رسیده است. این رقم بیشترین سطح ثروت در تاریخ بشر محسوب می‌شود. با این حال، بخش عمده این رشد ناشی از افزایش قیمت دارایی‌ها و بدهی‌ها بوده است و نه از پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری تازه. ترازنامه جهانی تصویری کامل از وضعیت مالی جهان ارائه می‌دهد و دارایی‌ها و بدهی‌های خانوارها، دولت‌ها و شرکت‌ها را جمع‌آوری می‌کند. این ترازنامه شامل سه بخش اصلی است. نخست، دارایی‌ها و بدهی‌های مالی که در اختیار موسسات مالی قرار دارند. دوم، دارایی‌ها و بدهی‌های مالی متعلق به خانوارها، دولت‌ها و شرکت‌های غیرمالی و سوم، دارایی‌های واقعی و ارزش خالصی که از ایجاد این دارایی‌ها به دست می‌آید.

بازار سهام آمریکا هفته گذشته را بدون نوسانات قابل‌توجه به پایان رساند و شاخص S&P ۵۰۰ در مجموع تنها ۰.۱ درصد رشد کرد. در روزهای ابتدایی هفته و پس از آنکه اداره آمار کار آمریکا اعلام کرد که نرخ بیکاری در ماه نوامبر به ۴.۶درصد رسیده (بالاترین سطح از سپتامبر ۲۰۲۱) فشار فروش افزایش یافت. با این حال انتشار داده‌های بهتر از انتظار تورم در روز پنج‌شنبه ورق را در بازار برگرداند و باعث شکل‌گیری یک رشد دو روزه شد که افت‌های قبلی را جبران کرد.

قواعد بازی اقتصاد جهانی در حال تغییر است. بررسی شاخص آزادی پولی نشان می‌دهد که در سال۲۰۲۵، بسیاری از بازارهای نوظهور با اتخاذ سیاست‌های منضبط پولی و بودجه متوازن در این شاخص از آمریکا سبقت گرفته‌اند؛ اما ایران با امتیاز ۳۹ همچنان در قعر جدول آزادی پولی قرار دارد.

توسعه اقتصادی تنها در افزایش شاخص‌های رشد و تولید خلاصه نمی شود؛ بلکه فرآیندی تدریجی برای بهتر شدن کیفیت کالاها، خدمات، نهادها و در نهایت کیفیت زندگی مردم است. تجربه کشورها نشان می‌دهد که در قلب این مسیر، عنصری کمتر دیده‌شده اما بسیار تعیین‌کننده به نام استانداردها وجود دارد.

در هفته پیش رو تقویم اقتصادی به دلیل تعطیلات کریسمس خلوت تر خواهد بود، با این حال چند داده مهم منتشر می‌شود. بریتانیا قرار است برآورد نهایی تولید ناخالص داخلی (GDP) سه‌ماهه سوم خود را در ۲۲ دسامبر منتشر کند. ایالات متحده نیز در ۲۳ دسامبر سفارشات کالاهای بادوام برای ماه اکتبر و برآورد اولیه GDP سه‌ماهه سوم خود را اعلام خواهد کرد.در آسیا، ژاپن تنها کشوری است که در این ایام داده‌های اقتصادی منتشر می‌کند. این کشور شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) توکیو برای دسامبر و آمار فروش خرده‌فروشی را در ۲۵ دسامبر منتشر خواهد کرد. همزمان کازوئو اودا، رئیس بانک مرکزی ژاپن نیز سخنرانی خواهد داشت.

اقتصاد سایه، مفهومی است که اغلب با فرار مالیاتی یا اشتغال پنهان اشتباه گرفته می‌شود، اما در واقع مفهومی فراتر دارد. این شاخص تلاش می‌کند تا ارزش واقعی کالاها و خدماتی را که در آمار رسمی و ثبت‌های دولتی دیده نمی‌شوند، اندازه‌گیری کند. درک این بخش از اقتصاد برای سیاستگذاران، برنامه‌ریزان و فعالان اقتصادی ضروری است، چرا که نشان می‌دهد اقتصاد یک کشور تنها در چارچوب ثبت‌های رسمی خلاصه نمی‌شود و بسیاری از تصمیمات و رفتارهای اقتصادی، در لایه‌های پنهان آن شکل می‌گیرند.

شاخص دلار آمریکا (DXY) در معاملات صبح جمعه و در ساعات ابتدایی بازار اروپا و پس از رسیدن به کف ۱۱ هفته‌ای، در حوالی ۹۸.۵۵ معامله شد و در فضایی محتاطانه، بخشی از ریزش اخیر خود را جبران کرد. با این حال انتظار می‌رود چشم‌انداز رشد بیشتر شاخص دلار محدود باشد چرا که نشانه‌هایی از تضعیف بازار کار آمریکا و کاهش فشارهای تورمی، احتمال کاهش بیشتر نرخ بهره توسط فدرال‌رزرو در سال ۲۰۲۶ را تقویت کرده است.