شماره روزنامه ۶۶۸۰
|

درس‌آموزهایی برای ایران: گنج اقتصاد خُرد برای سیاستگذاری کلان

آکادمی سلطنتی علوم سوئد جایزه علوم اقتصادی بانک مرکزی سوئد به یاد آلفرد نوبل در سال ۲۰۲۶ را به رابرت ای.‌هال (Robert E. Hall) استاد اقتصاد دانشگاه استنفورد و مایکل وودفورد (Michael Woodford) استاد دانشگاه کلمبیا اعطا کرد. اعطای این جایزه به این افراد «به‌پاس ارائه بنیان‌های خرداقتصادی برای سیاست…

پکن در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از هزارتن طلا خرید

دنیای اقتصاد: بانک مرکزی چین برای بیست و سومین ماه متوالی به خرید طلا ادامه داده و واردات این فلز گرانبها به این کشور به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است.

اخبار اقتصاد

    سه‌شنبه، ۲۱ مهر ۱۴۰۵
  • درس‌آموزهایی برای ایران: گنج اقتصاد خُرد برای سیاستگذاری کلان

    روزنامه شماره ۶۶۸۰

    دستاوردهای نوبلیست‌های اقتصادی ۲۰۲۶

    آکادمی سلطنتی علوم سوئد جایزه علوم اقتصادی بانک مرکزی سوئد به یاد آلفرد نوبل در سال ۲۰۲۶ را به رابرت ای.‌هال (Robert E. Hall) استاد اقتصاد دانشگاه استنفورد و مایکل وودفورد (Michael Woodford) استاد دانشگاه کلمبیا اعطا کرد. اعطای این جایزه به این افراد «به‌پاس ارائه بنیان‌های خرداقتصادی برای سیاست تثبیت در اقتصاد کلان» انجام شده است.
    دوشنبه، ۲۰ مهر ۱۴۰۵
  • راز هوش مصنوعی ارزان چین

    دنیای اقتصاد؛ راز قدرت فناوری چین در چیست؟ اختراع ازصفر یا مهندسی بهتر؟ دارون عجم‌اوغلو، برنده نوبل اقتصاد، به نکته ای اشاره می‎کند که این روزها بحث داغ دنیای فناوری است: قدرت واقعی چین در چیست؟
  • بازخوانی نقش تاریخی دولت در اقتصاد

    انحصار، بازرگانی خصوصی را مشکل کرده است

    دنیای اقتصاد: آرتور میلسپو، اقتصاددان و پژوهشگر آمریکایی بود که در دوره‌های قاجار و پهلوی به عنوان مستشار ارشد مالی و خزانه‌دار کل به ایران دعوت شد تا ساختار آشفته مالی، مالیاتی و اقتصادی کشور را ساماندهی کند.
  • پکن در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از هزارتن طلا خرید

    چرا چین به صورت گسترده طلا وارد می کند؟

    دنیای اقتصاد: بانک مرکزی چین برای بیست و سومین ماه متوالی به خرید طلا ادامه داده و واردات این فلز گرانبها به این کشور به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است.
  • هزینه تسویه اصل و سود بدهی‌ها ۱۹.۲ درصد از بودجه عمومی دولت مرکزی را می بلعند؛

    بدهی ها توان چین را کاهش داده اند

    دنیای اقتصاد: کارشناسان هشدار می‌دهند اوج‌گیری هزینه‌های بازپرداخت بدهی، مجال دولت چین را برای احیای تقاضای داخلی به شدت تنگ کرده است.
  • الجزیره از فروپاشی قدرت خرید، جهش سوخت و بحران غذایی در یمن گزارش می‌دهد؛

    نبرد برای معیشت

    دنیای اقتصاد: با شدت گرفتن درگیری‌ها میان دولت یمن (تحت رهبری عربستان) و حوثی‌ها در سراسر یمن، میلیون‌ها تن از مردم این کشور دور از خطوط مقدم نبرد، درگیر نبردی دیگر هستند: وخامت روزافزون شرایط اقتصادی و معیشتی
  • آیا فروش ۱۰ هزار دلار به هر کدملی سیاستی اشتباه است؟

    روزنامه شماره ۶۶۷۹

    مهار انتظارات با مداخله ارزی

    در هفته‌های اخیر، بانک مرکزی با اعلام طرح فروش ۱۰هزار دلار به هر کد ملی و تزریق ۲‌میلیارد دلار به بازار، درصدد مهار نوسانات ارزی و کنترل انتظارات تورمی برآمده است. کارشناسان معتقدند عرضه ارز با قیمتی نزدیک به بازار، ضمن کاهش انگیزه خرید احتیاطی از بازار غیررسمی، احتمال ایجاد رانت و تقاضای مازاد را محدود می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد نوسان قیمت دلار در هشت روز پس از اجرای طرح به ۱.۲درصد رسیده است؛ درحالی‌که این رقم در هشت روز پیش از آن ۱۵درصد بود. به نظر می‌رسد بانک مرکزی با اعمال این سیاست، تاحدودی در کنترل انتظارات موفق بوده است. بااین‌حال، کارشناسان بر محدودیت منابع ارزی و ضرورت مداخله هدفمند تاکید دارند. پیشنهادهایی مانند ایجاد بازار رسمی معاملات ارز و استفاده از بازارهای جذاب دارایی برای مدیریت انتظارات نیز مطرح شده است. مداخله ارزی می‌تواند نوسانات کوتاه‌مدت را کاهش دهد؛ اما ثبات پایدار به وضعیت منابع ارزی، تورم داخلی و چشم‌انداز روابط خارجی وابسته است.
  • بازوی پژوهشی مجلس از کمبود ۳۷.۷ همتی منابع تغذیه دانشگاه‌ها خبر داد

    روزنامه شماره ۶۶۷۹

    کسری بودجه سفره دانشجویان

    تغذیه دانشجویی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های رفاهی در نظام آموزش عالی است که به دلیل سهم قابل‌توجه از منابع مالی دانشگاه‌ها، اخیرا به چالشی جدی برای دولت و مراکز آموزش عالی تبدیل شده است. در همین راستا مرکز پژوهش‌های مجلس، گزارش تازه‌ای با عنوان «بررسی سیاست‌ها و الگوهای مدیریت تغذیه دانشجویی در ایران: چالش‌ها و راهکارهای اصلاحی» را منتشر کرده است. به گزارش بازوی پژوهشی مجلس، در سال ۱۴۰۳، حدود ۱۷ درصد از بودجه دانشگاه‌های دولتی به این بخش اختصاص یافت؛ رقمی بالاتر از میانگین ۱۰ درصدی جهان. همچنین، شکاف میان اعتبارات تخصیصی و هزینه‌های واقعی تغذیه دانشجویی به حدود ۳۲۰۰‌میلیارد تومان رسید که دانشگاه‌ها را به تامین کسری از محل سایر منابع خود وادار کرد. این مبلغ در سال ۱۴۰۵ به ۳۷.۷ همت رسیده است.
  • رشد و تجارت جهانی با وجود تنش‌ها همچنان مقاومت می‌کنند

    روزنامه شماره ۶۶۷۹

    تاب‌آوری شکننده اقتصاد جهان

    دنیای اقتصاد – گروه اقتصاد بین‌الملل: اقتصاد جهانی در شرایطی به رشد خود ادامه می‌دهد که مجموعه‌ای از بحران‌ها چشم‌انداز آن را تیره کرده‌اند. افزایش تعرفه‌های تجاری آمریکا، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ادامه جنگ روسیه و اوکراین و بالا رفتن نرخ بهره، هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد کشورها تحمیل کرده‌اند. با این حال، برخلاف انتظارات ناشی از شدت این شوک‌ها، فعالیت اقتصادی در جهان همچنان رونق قابل‌توجهی دارد. این وضعیت این پرسش را مطرح می‌کند که چه عواملی مانع از تضعیف جدی رشد جهانی شده‌اند و آیا این مقاومت در ماه‌های آینده نیز ادامه خواهد یافت؟
    یکشنبه، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
  • در قسمت جدید «اکونومیز» بررسی شد؛

    چرا و چطوری خودمونو به فنا می‌دیم؟

    دنیای اقتصاد؛ رانندگیت از میانگین مردم بهتره یا بدتر؟ اگه از همه راننده‌ها این سؤال رو بپرسیم، به نظرت چند درصدشون می‌گن از بقیه بهتر رانندگی می‌کنن؟
  • در گزارش ویدئویی «دنیای اقتصاد» بررسی شد؟

    ایلان ماسک بیش از دارایی ۵۳ درصد خانوارهای آمریکایی ثروت دارد؟

    دنیای اقتصاد؛ ایلان ماسک به تنهایی ثروتی بیشتر از مجموع ثروت ۵۳ درصد خانوارهای آمریکایی در اختیار دارد. این ادعایی است که برنی سندرز مطرح می‌کند.
  • چهار عامل کلیدی تولید و سرمایه‌گذاری بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۷۸

    تنگناهای اقتصاد در نیمسال دوم

    اقتصاد ایران در نیمه دوم سال۱۴۰۵ با فشاری چندلایه بر ظرفیت تولید و سرمایه‌گذاری مواجه است. انرژی، مواد واسطه‌ای و ماشین‌آلات وارداتی، ثبات اقتصادی و دسترسی به بازارهای هدف، از مهم‌ترین نهاده‌های لازم برای تولید هستند که جنگ و محاصره به آنها آسیب زده است. آسیب به زیرساخت‌های تولید انرژی در طول جنگ و کاهش درآمدهای ارزی در دوران محاصره، از مسیرهای مختلف به تولید فشار وارد کرده است. ورود اقتصاد به فاز «بقا» با حرکت جریان سرمایه‌گذاری به سمت دارایی‌های غیرمولد همراه شده و اقتصاد را در دام یک تعادل نامطلوب قرار داده است. از یک‌سو افراد برای حفظ ارزش دارایی‌های خود، سرمایه را به سمت دارایی‌های غیرمولد خارجی هدایت می‌کنند و از سوی دیگر، این رفتار موجب تضعیف توان تولیدی، تشدید تورم و انحراف بیشتر جریان سرمایه‌گذاری می‌شود که در نهایت زیان جمعی را به همراه دارد. سیاستگذاران در این شرایط لازم است، ضمن تلاش برای کاهش سایه جنگ و تحریم، برنامه‌ای جامع برای مدیریت اقتصاد تا پایان سال داشته باشند.
  • ارزش حقیقی تراکنش‌های کارت‌خوان به بالاترین سطح ۱۸ ماه اخیر رسید

    روزنامه شماره ۶۶۷۸

    بازگشت تقاضا به سطح پیش از جنگ

    ارزش حقیقی تراکنش‌های شبکه شاپرک در شهریور ۱۴۰۵ به بیش از ۶۰۴ همت رسید و به بالاترین سطح در ۱۸ ماه اخیر صعود کرد. همزمان، افزایش متوسط مبلغ حقیقی هر تراکنش نشان می‌دهد که رشد پرداخت‌ها تنها ناشی از افزایش دفعات خرید نبوده است. این تحولات می‌تواند از بازگشت بخشی از تقاضای به‌تعویق‌افتاده در پی جنگ ۴۰روزه حکایت داشته باشد؛ بااین‌حال، پایداری این روند همچنان به کیفیت متغیرهای کلان اقتصادی در ماه‌های آینده بستگی دارد.
    شنبه، ۱۸ مهر ۱۴۰۵
  • دنیای اقتصاد گزاش می‌دهد؛

    چرا اقتدارگرایی در چین جواب داد؟

    دنیای اقتصاد؛ آیا اقتدارگرایی توسعه‌گرا می‌تواند جایگزین دموکراسی شود یا چین صرفاً یک استثنای موقت است؟
  • جنجال ایده «اوج چین» در محافل اقتصادی؛

    پیامدهای مثبت خیز جدید زیرساختی چین برای اقتصاد جهانی

    دنیای اقتصاد: در سال ۲۰۲۳ ایده «اوج چین» در محافل اقتصادی سروصدای زیادی به پا کرد. اساس این نظریه آن بود که روند نزدیک شدن دومین اقتصاد بزرگ جهان به جایگاه نخست متوقف خواهد شد. اما با مرور سرتیتر اخبار این روزها، درمی‌یابیم که چنین سناریویی تا حدی رنگ باخته است.
  • وضعیت ملتهب مهمترین بازار اوراق قرضه جهان؛

    سایه بازده ۶ درصدی اوراق خزانه‌داری آمریکا بر سر بازارهای جهانی

    دنیای اقتصاد: دن ایواسین، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری این غول بازار اوراق قرضه، معتقد است افزایش شدید و مجدد هزینه‌های استقراض دور از انتظار نیست. در همین حال فعالان بازار و سرمایه‌گذارانی مانند صندوق‌های پوشش ریسک، پس از هفته‌ها فروش سنگین در این بازار ۳۲ تریلیون دلاری، ناچار شده‌اند از موقعیت‌های زیان‌ده خود عقب‌نشینی کنند.
  • آیا وضعیت تولید ناخالص داخلی در اولین ماه تابستان بهبود یافته است؟

    روزنامه شماره ۶۶۷۷

    ترمیم رشد در تیرماه

    بازوی پژوهشی بانک مرکزی اخیرا گزارش تازه‌ای از برآورد رشد اقتصادی را بعد از ماه‌ها وقفه منتشر کرد. برآوردهای این گزارش نشان می‌دهد که رشد تولید ناخالص داخلی در تیرماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه‌های قبل از آن شاهد بهبود نسبی بوده است. در این راستا، رشد اقتصادی برآوردشده از منفی ۱۲.۱درصد در بهار، به منفی ۵.۶درصد در تیرماه ۱۴۰۵ رسید. این داده‌ها نشان می‌دهند که شدت رکود اقتصادی نسبت به ماه‌های ابتدایی آغاز جنگ ۴۰روزه، کاهش یافته است. با این حال، بهبود رشد منفی اقتصادی، به معنای خروج از رکود اقتصادی نیست. در عین حال، داده‌های منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران نیز حاکی از رشد منفی ۱۰.۱درصدی در فصل بهار ۱۴۰۵ بود که با کاهش ناگهانی تولید ناخالص داخلی در فصل بهار مطابقت داشت. با توجه به روش‌های محاسبه آماری به‌کار گرفته‌شده توسط پژوهشکده پولی و بانکی، انتظار می‌رود که نرخ رشد اعلامی توسط بانک مرکزی نیز، به ارقام گزارش پژوهشکده پولی و بانکی نزدیک باشد.
  • چرا التهاب قیمت‌ها در اقتصاد ایران مزمن شده است؟

    روزنامه شماره ۶۶۷۷

    خانه‌نشینی ماندگار تورم

    یک پژوهش نشان می‌دهد سکون تورمی، ناشی از انتظارات، چسبندگی قیمت‌ها و دستمزدها و ناهماهنگی سیاست‌های پولی و مالی، ماندگاری تورم در ایران را تقویت می‌کند. مهار پایدار تورم به اصلاح بودجه، کنترل نقدینگی، مدیریت ارز و تقویت اعتبار بانک مرکزی نیاز دارد.
    جمعه، ۱۷ مهر ۱۴۰۵
  • در قسمت جدید اقتصادیات ببینید؛

    ارتش قیمت‌ها را کنترل کند

    دنیای اقتصاد: امیر اسدالله علم از نزدیک‌ترین چهره‌ها به محمدرضا شاه بود؛ او که سال‌ها وزیر دربار بود و پیش از آن نخست‌وزیری را هم تجربه کرده بود، یادداشت‌های روزانه خود را با جزئیات و صراحت ثبت می‌کرد.
  • بدهی جهان ۳۶۵ تریلیون دلار شد؛

    بحران نزدیک است؟

    دنیای اقتصاد؛ بدهی جهان در نیمه اول ۲۰۲۶ به حدود ۳۶۵ تریلیون دلار رسیده‌است؛ عددی که در نگاه اول می‌تواند نگران‌کننده باشد.
  • آیا بازار اوراق قرضه منفجر خواهد شد؟

    بحران بدهی دولت‌ها در کمین است

    دنیای اقتصاد: بانکداران در گذشته می‌گفتند کشورها برخلاف شرکت‌ها ورشکسته نمی‌شوند. این گزاره آرام‌بخش تا دهه ۱۹۸۰ یعنی زمانی که موجی از کشورهای آمریکای لاتین در بازپرداخت بدهی‌هایشان ناکام ماندند مدام تکرار می‌شد.
    پنجشنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
  • در گزارش دنیای اقتصاد بررسی شد؛

    چرا کارگرها به نفع میلیاردرها رای می‌دهد؟

    دنیای اقتصاد: دارون عجم‌اوغلو ،اقتصاددان و برنده جایزه نوبل، روی یک تناقض دست گذاشته است.
  • تکیه‌گاه لرزان اسکناس سبز

    دنیای اقتصاد: فروش گسترده در بازار اوراق قرضه به دلار کمک می‌کند، اما قدرت اسکناس سبز دیگر مانند گذشته قابل اتکا نیست.
  • صندوق بین‌المللی پول:

    دولت‌ها باید تصمیم ‌های دردناک بگیرند

    دنیای اقتصاد؛ رئیس صندوق بین‌المللی پول هشدار داد که اقتصاد جهانی با ترکیبی پرخطر از پیامدهای رونق نامتوازن هوش مصنوعی، شوک ادامه‌دار انرژی و بدهی‌های رکوردشکن روبه‌رو است
  • آیا کاهش رقم ضریب جینی لزوما به معنی بهبود وضعیت جامعه است؟

    روزنامه شماره ۶۶۷۶

    کاهش نابرابری با افت رفاه

    گزارش مرکز آمار در مورد سال ۱۴۰۴ حاکی از کاهش نابرابری اقتصادی در این سال است. ضریب جینی که مهم‌ترین شاخص نابرابری است، با کمتر از یک درصد کاهش، از ۰.۳۸۷ در سال ۱۴۰۳ به ۰.۳۸۴۹ در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. پیش از این، شدیدترین کاهش نابرابری در پی اجرای طرح هدفمندسازی یارانه‌ها رخ داده و در سال ۱۳۹۲ به کمترین مقدار خود در ۴۰ سال گذشته یعنی ۰.۳۶۵ رسیده است. پس از سال ۱۳۹۲، نابرابری تا سال ۱۳۹۷ افزایش یافته و پس از آن روند کاهشی داشته است. با این حال، کاهش نابرابری به معنای کاهش فقر نیست. کاهش نابرابری می‌تواند ناشی از فقیرتر شدن همه خانوارها باشد. علاوه بر این، سطح نابرابری ایران در مقایسه با دیگر کشورها نسبتا بالا است. ایران در مقایسه با کشورهای اروپایی به‌شدت نابرابرتر بوده و در حال نزدیک شدن به آمریکا است. با این تفاوت که سطح درآمد سرانه در آن کشورها بسیار بیشتر است.
  • رئیس کل بانک مرکزی در گفت‌وگوی جدید خود تشریح کرد

    روزنامه شماره ۶۶۷۶

    اعداد رئیس‌کل از اقتصاد ۱۴۰۵

    دنیای اقتصاد: عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، با اشاره به عملکرد این بانک در ۶ ماه نخست سال گفت با وجود فشارهای ناشی از جنگ و افزایش نقدینگی، از تشدید تورم جلوگیری شده و تورم نقطه‌به‌نقطه در مسیر کاهش قرار گرفته است. به گفته او، رشد ماهانه نقدینگی در شهریورماه به ۱.۳ درصد و رشد نقطه‌به‌نقطه آن به ۵۱.۶ درصد رسیده است. همچنین تورم ماهانه در تیر، مرداد و شهریور نسبت به سه ماه قبل تقریبا نصف شده است. همتی تاکید کرد کاهش تورم به معنای کاهش قیمت‌ها نیست، بلکه به معنای کاهش سرعت افزایش قیمت‌هاست. او کنترل نقدینگی، اصلاح بانک‌های ناتراز و جلوگیری از اضافه‌برداشت بانک‌ها را از اولویت‌های بانک مرکزی دانست و گفت بانک‌های ناتراز یا باید اصلاح شوند یا از فعالیت بانکی خارج خواهند شد.
    چهارشنبه، ۱۵ مهر ۱۴۰۵
  • برای جلوگیری از تورم، دولت باید کمتر خرج کند؛

    دولت نباید اینقدر پول بریزد توی بازار

    دنیای اقتصاد: عبدالمجید مجیدی از مدیران اقتصادی و رئیس سازمان برنامه و بودجه در سال‌های پیش از انقلاب بود و از نزدیک با سیاست‌های اقتصادی دولت و روند برنامه‌ریزی کشور درگیر بود.
  • بازار سهام از زیر سایه سنگین ریزش اوراق قرضه دولتی بیرون آمد؛

    شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ رکورد زد

    دنیای اقتصاد: شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ وال‌استریت روز سه‌شنبه برای نخستین بار از ماه اوت به رکورد تازه‌ای رسید. این رکوردشکنی در شرایطی رقم خورد که پیش‌بینی درآمدهای نجومی برای شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، بازار سهام را از زیر سایه سنگین ریزش اوراق قرضه دولتی بیرون کشید.
  • آیا سیاست‌های پولی انضباطی باعث کاهش التهاب قیمت‌ها می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۶۷۵

    دلایل گسل تورم و نقدینگی

    رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی در شهریورماه با کاهش ۲.۸واحد درصدی نسبت به ماه قبل، به ۵۱.۶درصد رسید. رشد ماهانه نقدینگی نیز در این ماه ۱.۳درصد ثبت شد. در ماه‌های اخیر، شکاف میان نرخ تورم و رشد نقدینگی افزایش یافته است. عواملی مانند کاهش تقاضای حقیقی برای پول، افزایش سرعت گردش پول، شوک‌های سمت عرضه و محدودیت‌های تجاری در شکل‌گیری این روند نقش داشته‌اند. به گفته کارشناسان، رابطه میان نقدینگی و تورم عمدتا در بلندمدت معنا پیدا می‌کند و در کوتاه‌مدت می‌تواند تحت‌تاثیر عوامل مختلف قرار گیرد. از این رو، کاهش یک یا دو واحد درصدی رشد نقدینگی به‌تنهایی نمی‌تواند اثر مستقیمی و فوری بر نرخ تورم داشته باشد. همچنین بالاتر بودن نرخ تورم از رشد نقدینگی در اقتصادی با تورم بالا، پدیده‌ای غیرمعمول نیست. با این حال، نکته امیدوارکننده آن است که اگر سیاست‌های مالی دولت به‌گونه‌ای تنظیم شود که کاهش رشد نقدینگی به یک روند پایدار تبدیل شود، این روند می‌تواند اثر کاهشی بر نرخ تورم داشته باشد.