بدهی دولت‌ها و هوش مصنوعی دو تهدید اصلی رشد اقتصادی هستند

اقتصاد جهان در سال۲۰۲۷ با مجموعه‌ای از چالش‌ها و تغییرات مهم روبه‌رو خواهد بود. پیامدهای جنگ آمریکا علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز همچنان بر بازارهای انرژی، مواد اولیه و محصولات غذایی اثر می‌گذارد و هزینه تولید و تجارت را افزایش می‌دهد. همزمان، افزایش بدهی دولت‌ها و نرخ‌های بهره بالا، تامین مالی…

روند مبادلات چکی تحت‌تاثیر تورم، مقررات جدید و دو شوک جنگی بررسی شد

گزارش اخیر بانک مرکزی از آمار مبادلات چک در مهرماه ۱۴۰۵، تصویری امیدوار کننده از کارآمدی زیرساخت‌های بانکی ارائه می‌دهد. در این روایت، تمرکز اصلی بر عبور حجم مبادلات از ۸.۹‌میلیون فقره چک به ارزشی بالغ بر ۲.۶ همت، تسویه ۲۴ ساعته در سامانه چکاوک و نسبت بالای وصول چک‌ها قرار گرفته است. با این حال،…

اخبار اقتصاد

  • یکشنبه، ۰۱ آذر ۱۴۰۵
  • وحشت در بازارهای جهانی

    دهمین شماره «دورنمای بازارها» منتشر شد. شماره این هفته علاوه بر مرور چشم‌انداز بازارهای مختلف ایران و جهان، به سراغ «بلک‌فرایدی» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای اقتصاد دیجیتال رفته است.
  • روند مبادلات چکی تحت‌تاثیر تورم، مقررات جدید و دو شوک جنگی بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۷۱۴

    کاهش نااطمینانی در بازار چک

    گزارش اخیر بانک مرکزی از آمار مبادلات چک در مهرماه ۱۴۰۵، تصویری امیدوار کننده از کارآمدی زیرساخت‌های بانکی ارائه می‌دهد. در این روایت، تمرکز اصلی بر عبور حجم مبادلات از ۸.۹‌میلیون فقره چک به ارزشی بالغ بر ۲.۶ همت، تسویه ۲۴ ساعته در سامانه چکاوک و نسبت بالای وصول چک‌ها قرار گرفته است. با این حال، بررسی دقیق‌تر داده‌های منتشرشده و تطبیق آن با روندهای دو سال اخیر نشان می‌دهد که بازار چک ایران فراتر از پیشرفت‌های فنی در نظام پرداخت، بازتاب‌دهنده التهابات تورمی، فشار نقدینگی بر کسب‌وکارها و واکنش سریع اقتصاد به شوک‌های ژئوپلیتیک است. در همین راستا، آمار دو ساله منتهی به مهر ۱۴۰۵ نشان‌دهنده دو جهش در چک‌های برگشتی همزمان با دو جنگ است. پس از جنگ ۱۲ روزه (خرداد ۱۴۰۴)، نسبت ارزش چک‌های برگشتی در تیرماه از ۲۲ درصد گذشت. در پی جنگ ۴۰ روزه (اسفند ۱۴۰۴) نیز، نسبت تعدادی و ارزشی در فروردین ۱۴۰۵ به ۱۶.۹ و ۲۰.۳ درصد رسید. با این حال، در مهرماه ۱۴۰۵، این شاخص‌ها به ارقام پیش از جنگ بازگشتند.
  • شنبه، ۳۰ آبان ۱۴۰۵
  • شاه در بازار تنزل مصنوعی ایجاد می‌کند

    دنیای اقتصاد: کلنل آلکسیویچ کاساکوفسکی، افسر روسی و فرمانده بریگارد قزاق ایران بود که از سال ۱۸۹۴ تا ۱۹۰۳ در ایران خدمت می‌کرد.
  • بدهی دولت‌ها و هوش مصنوعی دو تهدید اصلی رشد اقتصادی هستند

    روزنامه شماره ۶۷۱۳

    اطلس اقتصاد جهان ۲۰۲۷

    اقتصاد جهان در سال۲۰۲۷ با مجموعه‌ای از چالش‌ها و تغییرات مهم روبه‌رو خواهد بود. پیامدهای جنگ آمریکا علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز همچنان بر بازارهای انرژی، مواد اولیه و محصولات غذایی اثر می‌گذارد و هزینه تولید و تجارت را افزایش می‌دهد. همزمان، افزایش بدهی دولت‌ها و نرخ‌های بهره بالا، تامین مالی اقتصادها را دشوارتر می‌کند و سرمایه‌گذاران را نسبت به آینده بازارهای مالی محتاط نگه می‌دارد. گسترش هوش مصنوعی نیز در کنار فرصت‌های تازه برای رشد و سرمایه‌گذاری، نگرانی‌هایی درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری، امنیت و ثبات مالی ایجاد کرده است. تغییر قیمت انرژی و فلزات، تهدیدهای اقلیمی و تحولات تجارت جهانی نیز بر تصمیم‌های تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان اثر خواهد گذاشت. با وجود این تحولات، پیش‌بینی می‌شود اقتصاد جهان به رشد خود ادامه دهد؛ هرچند مسیر پیش رو با عدم‌قطعیت‌های بیشتری همراه است. در این میان، ویژه‌نامه «جهان آینده در ۲۰۲۷» اکونومیست در مجموعه‌ای از گزارش‌ها، مهم‌ترین روندها، فرصت‌ها و ریسک‌های پیش روی اقتصاد جهان، صنایع مختلف، بازارهای مالی و فناوری هوش مصنوعی را بررسی کرده است.
  • بازوی پژوهشی مجلس چالش‌های اصلاح نظام بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد را بررسی کرد

    روزنامه شماره ۶۷۱۳

    پیش‌نیازهای اصلاح نظام بودجه

    دنیای اقتصاد: با انتشار بخشنامه بودجه سال ۱۴۰۶، بار دیگر موضوع اصلاح نظام بودجه‌ریزی و حرکت به سمت بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد در کانون توجه قرار گرفته است. این رویکرد که با هدف افزایش کارآیی مخارج عمومی و پیوند دادن اعتبارات دولتی به نتایج حاصل از هزینه‌کرد منابع دنبال می‌شود، قرار است یکی از راه‌های اصلاح ساختار بودجه باشد. با این حال، گزارش تازه مرکز پژوهش‌های مجلس با عنوان «بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد: مبانی نظری، تجارب بین‌المللی و چارچوب استقرار در ایران» نشان می‌دهد که تحقق چنین هدفی صرفا با تغییر ساختار جداول بودجه و تعریف شاخص‌های کمی امکان‌پذیر نیست. تجربه کشورهای مختلف نیز حاکی از آن است که اگر اطلاعات عملکردی به‌درستی تولید نشوند یا در تصمیم‌گیری‌های بودجه‌ای مورد استفاده قرار نگیرند، این نظام می‌تواند به تولید انبوهی از شاخص‌ها و گزارش‌های کم‌اثر محدود شود.
  • پنجشنبه، ۲۸ آبان ۱۴۰۵
  •  چرا باید جمعیت «جوانان معطل» را از جمعیت «نیت‌ها» متمایز کرد؟

    روزنامه شماره ۶۷۱۲

    متر جدید بیکاری جوانان

    مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به بررسی شاخص نیت (NEET) و کارکرد آن در سیاستگذاری حوزه جوانان پرداخته است. این شاخص جوانانی را دربرمی‌گیرد که نه شاغل هستند، نه تحصیل می‌کنند و نه در دوره‌های رسمی آموزش و مهارت‌آموزی حضور دارند. با این حال، تجمیع گروه‌های مختلف در این شاخص، الزاما تصویر دقیقی از وضعیت جوانان و نیازهای آنان ارائه نمی‌دهد. براساس آمار سال۱۴۰۲، حدود ۵‌میلیون و ۳۹۱هزار نفر، معادل ۳۳درصد جمعیت ۱۵ تا ۲۹ساله کشور، در گروه نیت قرار داشته‌اند که حدود سه‌پنجم آنان زنان خانه‌دار هستند. این گزارش نشان می‌دهد یکسان در نظر گرفتن وضعیت زنان خانه‌دار، بیکاران، افراد دارای معلولیت و جوانان دلسرد از یافتن شغل، می‌تواند به خطا در سیاستگذاری منجر شود. از همین رو، پیشنهاد شده است مفهوم «جوانان معطل» به‌عنوان شاخصی مکمل در کنار نیت مورد توجه قرار گیرد. این گروه شامل بیکاران بلندمدت و غیرفعالان اختیاری فاقد دلیل موجه برای دوری از بازار کار است و جمعیت آن حدود یک‌میلیون و ۶۰۰هزار نفر، معادل ۲۹.۷درصد جمعیت نیت، برآورد می‌شود.
  • آیا نرخ بهره از ۵ درصد عبور می‌کند؟

    روزنامه شماره ۶۷۱۲

    سه گام انقباضی آمریکا

    چشم‌انداز سیاست پولی آمریکا بار دیگر تغییر کرد. پس از آنکه فدرال‌رزرو در نشست اکتبر تصمیم گرفت نرخ بهره را بدون تغییر نگه دارد، مجموعه‌ای از داده‌های تورمی و نشانه‌های تداوم تقاضای داخلی، احتمال آغاز دور تازه‌ای از انقباض پولی را تقویت کرد. اقتصاددانان در تازه‌ترین ارزیابی خود انتظار دارند بانک مرکزی آمریکا در سه نشست متوالی دسامبر ۲۰۲۶ و ژانویه و مارس ۲۰۲۷ نرخ بهره را هر بار ۲۵ واحد پایه افزایش دهد. بر این اساس برآوردها حاکی از آن است که نرخ بهره سیاستی آمریکا تا مارس به محدوده ۴.۵ تا ۴.۷۵ درصد خواهد رسید. با این حال نگرانی اصلی تنها به سه مرحله افزایش نرخ بهره محدود نمی‌شود. تحلیلگران هشدار داده‌اند که تداوم فشارهای تورمی ناشی از تقاضای مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاری‌های گسترده در حوزه هوش مصنوعی می‌تواند نرخ بهره را حتی به بالای ۵ درصد برساند. چنین چشم‌اندازی در شرایطی مطرح می‌شود که افزایش هزینه انرژی و دستمزدها نیز به پیچیدگی تصمیم‌گیری سیاستگذاران افزوده است.
  • چهارشنبه، ۲۷ آبان ۱۴۰۵
  • فرصت‌ها و تهدیدهای اقتصاد ایران؛

    چه چیزی می‌تواند مسیر اقتصاد ایران را عوض کند؟

    دنیای اقتصاد: چه چیزهایی مانع پیشرفت اقتصاد ایران شده‌اند و چطور می‌توان مسیر اقتصاد کشور را عوض کرد؟
  • بحران باروری و نابرابری اقتصادی؛

    معکوس‌شدن رابطه سنتی میان ثروت و فرزندآوری

    آیا بحران باروری می‌تواند در نهایت به یکی از عوامل تشدید نابرابری اقتصادی تبدیل شود؟
  • غیبت معنادار مشاوران اقتصادی کاخ سفید پس از شکست سنگین در انتخابات میان‌دوره‌ای؛

    آیا اقتصاد واقعا اولویت ترامپ است؟

    دنیای اقتصاد: در نظام‌های دموکراتیک، انتخابات بهترین زمان برای گلایه و اعتراض است. رای‌دهندگان آمریکایی هم در انتخابات میان‌دوره‌ای اخیر، خشم و کلافگی خود را از وضعیت معیشتی به‌روشنی نشان دادند.از نگاه شهروندان آمریکایی قیمت یک همبرگر ساده سر به فلک کشیده است و هیچ‌کس هم حوصله شنیدن توصیه‌هایی از طرف دولت مثل «جایگزین کردن یک پروتئین دیگر» را ندارد.
  • چرا مهار قیمت‌ها بر افزایش رقم اسمی یارانه‌ها اولویت دارد؟

    روزنامه شماره ۶۷۱۱

    غلبه تورم بر سیاست حمایتی

    بررسی‌ها نشان می‌دهد در مهر۱۴۰۵ حدود ۷۴درصد حداقل دستمزد یک خانوار چهارنفره به‌علاوه کالابرگ، صرف تامین سبد خوراکی می‌شود؛ این رقم، به‌رغم اجرای سیاست‌های حمایتی، نسبت به سال گذشته ۵واحد درصد افزایش یافته است. به نظر می‌رسد تورم مهم‌ترین عامل بروز چنین وضعیتی به‌رغم اجرای سیاست‌های حمایتی باشد. براساس آمارها، هزینه‌های خوراکی سبد یک خانوار چهارنفره طی یک سال بیش از دوبرابر شده و به حدود ۲۳.۵‌میلیون تومان رسیده است. اخیرا، کالابرگ برخی از خانوارهای کم‌درآمد ۵۰۰هزار تومان به ازای هر نفر افزایش یافت؛ اما این افزایش به‌دلیل تورم بالا، نتوانسته است قدرت خرید این ابزار حمایتی را حفظ کند. در این شرایط، افزایش مستمر یارانه‌ها بدون مهار تورم و تامین منابع پایدار، بار مالی دولت را سنگین‌تر می‌کند و می‌تواند چرخه‌ای از تورم و حمایت‌های بیشتر ایجاد کند که در نتیجه آن، سیاست‌های حمایتی ناکام خواهد بود. بنابراین، مهار تورم برای حفظ معیشت خانوارها اولویت بالاتری نسبت به افزایش اسمی حمایت‌ها دارد.
  • اکونومیست رویدادهای سال آینده را بررسی کرد؛

    روزنامه شماره ۶۷۱۱

    چشم‌انداز جهان در ۲۰۲۷

    اکونومیست در ویژه‌نامه خود به ۱۰ رویدادی پرداخته است که می‌توانند مسیر تحولات جهان را در سال آینده تغییر دهند. از پیامدهای جنگ با ایران و رقابت قدرت‌ها تا آینده هوش مصنوعی، بحران بدهی دولت‌ها و تغییرات اقلیمی، این رویدادها سیاست، اقتصاد و زندگی روزمره را تحت‌تاثیر قرار خواهند داد.
  • سه‌شنبه، ۲۶ آبان ۱۴۰۵
  • چالش‌های پیش روی اسکناس سبز؛

    معمای ماندگاری دلار

    دنیای اقتصاد: بر کسی پوشیده نیست که بخش بزرگی از جهان می‌خواهد از چنگ نظام مالی متکی بر دلار رها شود. این نظام بیش از یک قرن نفوذ مالی عظیمی به ایالات متحده بخشیده است.
  • چرا نمی‌توان میان بهره بازار بین بانکی، سود سپرده و تسهیلات شکاف ایجاد کرد؟

    روزنامه شماره ۶۷۱۰

    گام تکمیلی سیاست پولی

    اصلاح نرخ بهره بین‌بانکی در هفته‌های اخیر را می‌توان گامی در مسیر اصلاح سیاست پولی و نزدیک‌کردن نرخ‌های بازار پول به واقعیت‌های اقتصادی دانست. با این حال، تداوم نرخ‌ سود سپرده قانونی در سطح ۲۳درصد، اثربخشی این سیاست را با چالش مواجه می‌کند. نرخ بهره بین‌بانکی مستقیما بر هزینه تامین منابع بانک‌ها اثر می‌گذارد و افزایش آن باید به‌تدریج در نرخ سود سپرده و تسهیلات نیز منعکس شود. در غیر این صورت، فاصله میان هزینه جذب منابع و درآمد حاصل از اعطای تسهیلات افزایش می‌یابد و بانک‌ها برای جبران آن ممکن است به کاهش تسهیلات‌دهی، رقابت غیرشفاف یا تعیین نرخ‌های پنهان روی بیاورند. این شکاف در شرایطی رخ داده است که نرخ اوراق خزانه به حدود ۴۰درصد، نرخ تامین مالی جمعی به ۵۰درصد و نرخ برخی پلتفرم‌های خرید اقساطی به ۸۰درصد رسیده و تورم نیز از ۸۰درصد فراتر رفته است. پایین نگه داشتن دستوری نرخ بهره، برخلاف تصور رایج، لزوما به حمایت از تولید منجر نمی‌شود. هنگامی که نرخ رسمی پایین‌تر از قیمت واقعی پول تعیین می‌شود، تقاضا برای تسهیلات ارزان از عرضه منابع فراتر می‌رود و بانک‌ها ناچار به سهمیه‌بندی اعتبار می‌شوند. در چنین شرایطی، بنگاه‌های بزرگ و برخوردار از وثایق و ارتباطات بانکی، دسترسی آسان‌تری به منابع پیدا می‌کنند؛ درحالی‌که بنگاه‌های کوچک و متوسط به بازارهای غیررسمی با نرخ‌های بالاتر رانده می‌شوند. تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد سرکوب نرخ سود تسهیلات و منفی‌شدن نرخ واقعی بهره، به افزایش بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی، گسترش رانت اعتباری و تشدید ناترازی نظام بانکی انجامید. بنابراین، اصلاح بازار پول مستلزم بازنگری تدریجی و هماهنگ در نرخ‌های رسمی سپرده و تسهیلات است. قیمت پول را نمی‌توان با بخشنامه از واقعیت‌های بازار جدا کرد؛ زیرا در نهایت، شکاف نرخ‌های رسمی و واقعی به گسترش فعالیت‌های غیرشفاف و تضعیف اثربخشی سیاست پولی منجر خواهد شد. 
  • چرا بین اسناد سیاستگذاری و اجرای آن شکاف می‌افتد؟

    روزنامه شماره ۶۷۱۰

    ضرورت واقع‌بینی در هدف‌گذاری آموزشی

    دنیای اقتصاد: سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که در آذر ۱۳۹۰ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید، یکی از جامع‌ترین اسناد سیاستی نظام تعلیم و تربیت رسمی کشور به شمار می‌رود. این سند با هدف ایجاد تغییرات بنیادین در کارکردها، فرایندها و نتایج نظام آموزشی تدوین شد و بر ارتقای نقش مدرسه، توسعه شایستگی‌های چندساحتی دانش‌آموزان و همراستایی آموزش با نظام معیار اسلامی تاکید داشت. با این حال، پس از گذشت حدود پانزده سال، ارزیابی‌های میدانی، گزارش‌های نظارتی و اذعان مجریان نشان می‌دهد که میزان تحقق اهداف کمی و کیفی پیش‌بینی‌شده به طور قابل‌توجهی از انتظارات اولیه فاصله دارد.
  • دوشنبه، ۲۵ آبان ۱۴۰۵
  • رونق تراشه‌های حافظه در کره‌جنوبی؛

    جهش شرکت‌های فناوری در برابر ضعف مصرف، بدهی بالای خانوارها و افزایش وابستگی اقتصاد به یک صنعت

    دنیای اقتصاد: چرا رونق هوش مصنوعی، با وجود جهش شرکت‌های تراشه‌ساز، لزوما به معنی رونق کل اقتصاد کره‌جنوبی نیست؟
  • همه‌ساله دولت دست روی دبه‌ای از سهم تجارت می‎‌گذارد

    دنیای اقتصاد: مهدیقلی هدایت، از رجال برجسته اواخر قاجار و اوایل پهلوی بود که چندین بار وزیر و نخست‌وزیر شد.
  • رکوردشکنی بورس در برابر رکود صنعت؛

    چرا رشد ۱۲۸ درصدی بازار سهام، با وجود انقباض تولید و فروش بنگاه‌ها، لزوما به معنای رونق بخش واقعی اقتصاد نیست؟

    دنیای اقتصاد؛ چطور ممکن است بورس در قله تاریخی باشد، اما بخش مهمی از صنعت ایران همچنان در رکود بماند؟
  • ویژه‌نامه ۳۲۰ صفحه‌ای تجارت‌فردا به ۵۰ پرسش مهم درباره آینده ایران پاسخ می‌دهد

    روزنامه شماره ۶۷۰۹

    اقتصاد ایران در «گام معلق»

    ویژه‌نامه «تحلیل عملکرد اقتصاد ایران» کاری از گروه رسانه‌ای دنیای‌اقتصاد، فردا، سه‌شنبه ۲۶ آبان در ۳۲۰ صفحه به ۵۰ پرسش مهم درباره آینده ایران پاسخ می‌دهد. این مجموعه با عنوان «گام معلق»، دیدگاه‌های اقتصاددانان، جامعه‌شناسان، روزنامه‌نگاران و دیپلمات‌ها را درباره نیروهای شکل‌دهنده آینده کشور گرد آورده است. «گام معلق» تصویری از اقتصادی ارائه می‌کند که میان ضرورت تغییر و تعویق تصمیم‌ها گرفتار مانده است. فشار جنگ و محدودیت‌های خارجی از یک‌سو و ناترازی‌های انباشته و مشکلات سیاستگذاری از سوی دیگر، امکان برنامه‌ریزی را برای خانوارها، بنگاه‌ها و حتی دولت محدود کرده‌اند. پرسش محوری ویژه‌نامه، «چگونه چاره‌جویی‌های روزمره جای تصمیم‌های بلندمدت را گرفتند؟»، حلقه اتصال مطالب آن است. این پرسش، بررسی عملکرد اقتصاد را از مرور تغییر چند شاخص فراتر می‌برد و به پیامدهای این تغییرات در زندگی مردم و توان فعالیت کسب‌وکارها پیوند می‌زند. در این نگاه، اهمیت رشد، تورم، اشتغال و سرمایه‌گذاری به تغییری بازمی‌گردد که در امکانات امروز و فرصت‌های فردای جامعه ایجاد می‌کنند.
  • یکشنبه، ۲۴ آبان ۱۴۰۵
  • فناوری و دلارزدایی؛

    از پرداخت‌های دیجیتال و بلاک‌چین تا استیبل‌کوین‌هایی که می‌توانند به‌جای تضعیف سلطه دلار، مسیر تازه‌ای برای گسترش آن ایجاد کنند

    دنیای اقتصاد: چرا فناوری‌ای که قرار بود وابستگی جهان به دلار را کمتر کند، ممکن است در نهایت سلطه دلار را بیشتر کند؟
  • زندگی با پول ماه‌های آینده؛

    چرا همه‌چیز در ایران قسطی شده است؟

    دنیای اقتصاد: این روزها مردم حتی مواد غذایی را هم قسطی می‌خرند؛ معنای این اتفاق چیست؟
  • انتظار ترامپ از فرسایش اقتصادی ایران؛

    روزنامه شماره ۶۷۰۸

    مسابقه زمان بین ایران و آمریکا

    نهمین شماره «دورنمای بازارها» منتشر شد. در شماره جدید این هفته‌نامه تخصصی بازارهای ایران و جهان به سناریوهای پیش روی جنگ علیه ایران از جمله انتظار ترامپ برای فرسایش اقتصاد ایران پرداخته شده است. همچنین بازارهای مسکن، بورس، کامودیتی و رمزارزها مورد بررسی قرار گرفته است. 
  • گسل رشد نقدینگی و نرخ تورم چگونه ایجاد شده است؟ 

    روزنامه شماره ۶۷۰۸

    تاثیر انتظارات در مهار تورم

    اقتصاد ایران در سال‌های اخیر با پدیده‌ای روبه‌رو شده که توضیح آن صرفا با رشد نقدینگی ممکن نیست. تا سال۱۳۹۶، نرخ تورم در اغلب سال‌ها پایین‌تر از رشد نقدینگی قرار داشت، اما از سال۱۳۹۷ این رابطه در بسیاری از سال‌ها معکوس شد. میانگین تورم از حدود ۱۵درصد در فاصله سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۶ به بیش از ۴۷درصد در سال‌های بعد رسید؛ درحالی‌که میانگین رشد نقدینگی تنها حدود ۸واحد درصد افزایش یافت. شکاف تورم و رشد نقدینگی در سال ۱۴۰۵ نیز به بیش از ۳۷واحد درصد رسید. این فاصله را نمی‌توان صرفا با کاهش تولید توضیح داد و نشان می‌دهد که سرعت گردش پول در شکل‌گیری تورم اهمیت بیشتری پیدا کرده است. عاملی که می‌تواند تحت تاثیر تغییر انتظارات و ارزیابی مردم و بنگاه‌ها از آینده باشد. تحولات سال‌های اخیر نیز از نقش پررنگ نااطمینانی‌های سیاسی در شکل‌گیری این انتظارات حکایت دارد. خروج آمریکا از برجام، امید به توافق در دوره بایدن، تشدید تنش‌های منطقه‌ای و در نهایت درگیری نظامی گسترده در سال۱۴۰۴، هر یک چشم‌انداز اقتصادی جامعه را تحت تاثیر قرار داده‌اند. در چنین شرایطی، کنترل رشد نقدینگی اگرچه برای مهار تورم ضروری است، اما به‌تنهایی کافی نخواهد بود. سیاستگذاران باید در کنار اصلاحات پولی و مالی، با کاهش نااطمینانی‌های خارجی و ایجاد تغییرات ملموس در نظام بودجه‌ریزی و بانکی، انتظارات و اعتماد عمومی را بازسازی کنند.
  • آیا دموکرات‌ها می‌توانند قدرت خرید آمریکایی‌ها را بهبود بخشند؟

    روزنامه شماره ۶۷۰۸

    وعده‌های اقتصادی در برابر واقعیت‌های سیاسی

    دنیای اقتصاد: پیروزی قاطع دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، بیش از هر چیز بازتاب نارضایتی عمومی از افزایش هزینه‌های زندگی و ناکامی سیاست‌های اقتصادی دولت ترامپ بود. با این حال، تحقق وعده‌های انتخاباتی دموکرات‌ها با موانع سیاسی و اقتصادی جدی مواجه است. به گزارش وال‌استریت ژورنال، اگرچه این حزب کنترل کنگره را به دست می‌گیرد، اما برای تصویب بسیاری از طرح‌ها به ۶۰ رای در سنا نیاز دارد و ترامپ نیز می‌تواند قوانین مصوب را وتو کند. افزون بر این، مهار قیمت انرژی، کاهش نرخ بهره و کنترل تورم تا حد زیادی خارج از اختیار مستقیم کنگره و وابسته به تحولات بازارهای جهانی و تصمیمات فدرال‌رزرو است.
  • شنبه، ۲۳ آبان ۱۴۰۵
  • وقتی تحریم، رانت تولید می‌کند؛

    «تحریم» فشار بر مردم یا فرصت برای نزدیکان قدرت؟ ‌

    دنیای اقتصاد: تحریم چطور می‌تواند فرصتی برای پول‌سازی بخشی از جامعه را فراهم آورد؟
  • باید تا می‌توانیم امتعه داخلی را به خارجه ببریم

    دنیای اقتصاد: ارباب کیخسرو شاهرخ یکی از برجسته‌ترین نمایندگان زرتشتیان در مجلس شورای ملی و از چهره‌های تاثیرگذار اقتصادی و اجتماعی اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی بود.
  • روی پنهان حقوق مالکیت؛

    بازگشت دولت‌های مصادره‌گر

    دنیای اقتصاد: الکساندر میچل پالمر، نماینده صلح‌طلب کنگره آمریکا و پیرو فرقه مذهبی کویکر، میانه چندانی با جنگ و درگیری نداشت و حتی در سال ۱۹۱۳ پیشنهاد تصدی وزارت جنگ این کشور را رد کرد. با این حال، شعله‌ور شدن آتش جنگ در اروپا باورهای صلح‌جویانه او را به چالش کشید. در سال ۱۹۱۷ و شش ماه پس از ورود آمریکا به جنگ علیه آلمان و اتریش-مجارستان، پالمر به عنوان «متولی اموال بیگانگان» منصوب شد تا در خط مقدم نبرد اقتصادی با این دو کشور قرار بگیرد.
  • محدودیت‌های اقتصادی چه اثری بر فساد اقتصادی می‌گذارند؟

    روزنامه شماره ۶۷۰۷

    محیط رشد سرمایه‌داری رفاقتی

    تحریم‌های اقتصادی در کشورهای دارای فساد سیاسی گسترده به‌جای تامین اهداف سیاسی، زمینه تقویت شبکه‌های رانت‌جویانه، گسترش سرمایه‌داری رفاقتی و افزایش خشونت‌های داخلی را فراهم می‌کند. یافته‌های یک پژوهش حاکی از آن است که تحریم‌ها با مختل کردن مسیرهای عادی تجارت و مبادلات مالی، فرصت‌های تازه‌ای برای قاچاق، واسطه‌گری غیرشفاف و کسب رانت توسط گروه‌های نزدیک به قدرت ایجاد می‌کنند. بررسی ۱۲۲کشور در فاصله سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۰ نشان می‌دهد تحریم‌های تجاری در کشورهای دارای فساد سیاسی بالا، با افزایش معنادار تلفات ناشی از منازعات داخلی همراه بوده‌ است. همچنین، تضعیف طبقه متوسط و تشدید نابرابری اقتصادی می‌تواند زمینه بروز نارضایتی‌ها و تنش‌های اجتماعی را فراهم کند. این یافته‌ها حاصل پژوهشی از محمدرضا فرزانگان، اقتصاددان ایرانی، و محمد الکردی البراوی، پژوهشگر مصری، است که در «ژورنال اقتصاد سیاسی اروپا» منتشر شده است. پژوهشگران تاکید می‌کنند مهار فساد، شفافیت در توزیع منابع و توجه به کیفیت حکمرانی باید در طراحی و اجرای سیاست‌های تحریمی مورد توجه قرار گیرد.
  • جمعه، ۲۲ آبان ۱۴۰۵
  • مملکت تا کی می‌تواند دائما سرویس مفت و مجانی بدهد؟

    دنیای اقتصاد: امیر اسدالله علم، وزیر دربار محمدرضا شاه پهلوی و یکی از نزدیک‌ترین یاران او بود. او در اسفندماه سال ۱۳۴۷، در یادداشت‌های روزانه خود، به افزایش ناگهانی و حدود ۷۰ درصدی قیمت آب و همچنین از نارضایتی شدید مردم و خطر تکرار تجربه تلخ افزایش قیمت بنزین در دوران حسنعلی منصور اشاره کرده است.