گذشته اقتصادی ما روشن‌تر و رویایی‌تر نبوده است!
بهبود در سایه سرمایهداریدرحالیکه بسیاری از مفسران و تحلیلگران با حسرت و «نوستالژی اقتصادی» به روزهای خوش گذشته چشم دوخته‌اند، اما واقعیت این است که خانوارهای امروزی ثروتمندتر از گذشته‌اند و توان خرید کالاهای بیشتری را نسبت به هر زمان دیگری در تاریخ دارند.
چرا تمرکز بر نابرابری ثروت در اقتصاد آمریکا خطاست؟
اولویت‌های اقتصادی اشتباهبحث و جدل‌های ملی پیرامون موضوع «نابرابری»، اساسا دارد پرسش‌های اشتباهی را مطرح می‌کند. مفسران و تحلیلگران سیاسی برای گزارش اخیر «دفتر بودجه کنگره» (CBO) که از کاهش نابرابری درآمدی در ایالات متحده حکایت دارد، هورا می‌کشند و جشن می‌گیرند؛ اما تمرکز صرف بر نسبت‌های ریاضی میان درآمدهای بالا و پایین،…
اخبار اندیشه
- دوشنبه، ۱۶ شهریور ۱۴۰۵
-
چرا ما میان پیشرفت و عقب‌ماندگی در نوسان هستیم؟
روزنامه شماره ۶۶۴۹پاندول توسعه در ایران
عقب‌ماندگی ایران را نمی‌توان با یک متغیر واحد، یک دوره تاریخی مشخص یا یک تصمیم سیاسی توضیح داد. تاریخ اقتصادی ایران دست‌کم در یک‌صد و پنجاه سال گذشته داستان کشوری است که بارها مسیر نوسازی و توسعه را آغاز کرده، زیرساخت ساخته، نظام آموزشی خود را گسترش داده، صنایع جدید ایجاد کرده، دولت مدرن تاسیس کرده و در مقاطعی به نرخ‌های بالای رشد اقتصادی دست یافته اما نتوانسته است این حرکت را به یک روند پایدار، انباشتی و برگشت‌ناپذیر تبدیل کند. شاید مساله اصلی ایران نه فقدان تجربه پیشرفت، بلکه فقدان تداوم در پیشرفت باشد. ایران بارها حرکت کرده اما بارها نیز متوقف شده؛ ساخته، اما بخشی از آنچه ساخته را در دوره‌ای دیگر فرسوده یا بی‌اثر کرده؛ اصلاح کرده، اما اصلاحات را به نهادهای پایدار تبدیل نکرده است. از همین منظر تاریخ اقتصادی معاصر ایران را می‌توان تاریخ «پاندول توسعه» نامید: حرکت میان پیشرفت و عقب‌گرد، رونق و رکود، اصلاح و بازگشت، گشایش و انسداد. -
هوش مصنوعی ارزش چیزهایی را که نمی‌تواند بازتولید کند، افزایش می‌دهد
روزنامه شماره ۶۶۴۹فناوری در خدمت تمایزات فردی
مردم برای چیزهایی که فناوری قادر به بازتولیدشان نیست، حاضرند بهای بیشتری بپردازند. هوش مصنوعی ممکن است ارزش ویژگی‌هایی را که به‌طور متمایز انسانی‌اند افزایش دهد، نه اینکه از ارزش آنها بکاهد.
- یکشنبه، ۱۵ شهریور ۱۴۰۵
-
یک مورخ اقتصادی سرگذشت ارز جهان‌روا را روایت می‌کند
روزنامه شماره ۶۶۴۸دلار چگونه آمریکایی شد؟
بیشتر مردم تصور می‌کنند دلار از ایالات متحده سرچشمه گرفته است. دلار، نماد آن و ترتیبات بانکی مربوط به آن چنان به‌طور کامل با ایالات متحده گره خورده‌اند که تاریخ پیشین آن امروزه امری عجیب و متعلق به گذشته به نظر می‌رسد. پیش از آنکه «دلار» به پول رایج یک جمهوری، دارایی ذخیره بانک‌های مرکزی در سراسر جهان و واحد پولی‌ای تبدیل شود که بخش بزرگی از تجارت و صورت‌حساب‌های جهانی بر مبنای آن انجام می‌شود، «دلار» یک سکه نقره‌ای اروپایی بود که در سراسر امپراتوری اسپانیا گردش می‌کرد و گهگاه به سواحل مستعمرات آمریکا نیز می‌رسید.
- شنبه، ۱۴ شهریور ۱۴۰۵
-
اقتصاد سیاسی چه چشم‌اندازی برای فناوری جدید پیش‌بینی می‌کند؟
روزنامه شماره ۶۶۴۷تهدید‌های بالقوه هوش مصنوعی
هوش مصنوعی ظرفیت عظیمی برای دگرگون‌کردن جهان ما دارد؛ چه به شیوه‌ای بهتر و چه به شیوه‌ای بدتر، و آن هم به روش‌هایی که درک آنها از توان ما خارج است. بااین‌حال، باید بکوشیم پیامدهای احتمالی هوش مصنوعی را درک کنیم، مبادا ظرفیت آن برای ایجاد آسیب را تنها زمانی کشف کنیم که دیگر برای جلوگیری از آن بسیار دیر شده باشد. در تلاش برای پیش‌بینی چالش‌های بالقوه ناشی از چنین پیشرفت‌های خارق‌العاده‌ای در فناوری، باید چشم‌اندازی گسترده در پیش بگیریم؛ چشم‌اندازی که از چارچوب‌های مفهومی عام در علوم اجتماعی بهره گیرد و از مقایسه پیامدهای تحولات فناورانه گذشته بر جامعه انسانی نیز آگاه باشد. -
وضعیت اقتصاد ایران و ضرورت انضباط پولی
اقتصاد ایران بیش از پنج دهه است که با تورم مزمن و ساختاری دست‌وپنجه نرم می‌کند. این پدیده نتیجه انباشته سیاست‌های پولی و مالی ناپایدار، کسری بودجه مداوم و تامین آن از مسیرهای پولی است. امروز این بحران به مرحله‌ای رسیده که آمارهای رسمی و بین‌المللی تصویری نگران‌کننده از آن ارائه می‌دهند.
- پنجشنبه، ۱۲ شهریور ۱۴۰۵
-
چگونه همه‌گیری مرگ سیاه، تاریخ اروپا را تغییر داد؟
روزنامه شماره ۶۶۴۶پادزهری به نام طاعون
طاعون سیاه باعث ایجاد یک نابرابری و اختلاف جغرافیایی بزرگ در نهادهای سیاسی شد. در مناطقی که همه‌گیری شدید بود، واقعیت‌های جدید اجتماعی و اقتصادی باعث شکل‌گیری نهادهای سیاسی مردمی‌تر و مشارکتی‌تر شد. اما در مناطقی که طاعون خفیف‌تر بود، سیستم ارباب-رعیتی همچنان باقی ماند و عملا جلوی هرگونه شانس برای رشد نهادهای اولیه دموکراتیک را گرفت. -
روایتی از تقابل تاریخی پارتو و کروچه؛
روزنامه شماره ۶۶۴۶سر ناساز فیلسوفان با اقتصاددانان
فیلسوفان و اقتصاددانان را کمتر می‌توان کنار یکدیگر دید؛ حتی زمانی که ناگزیر به تعامل می‌شوند، بحث‌هایشان بیشتر به مجادله می‌انجامد. اما این یک مساله جدید نیست و قدمت آن به بیش از یک قرن می‌رسد.
- چهارشنبه، ۱۱ شهریور ۱۴۰۵
-
آیا رئیس‌جمهور به دنبال رمزگشایی از مساله همکاری است؟
روزنامه شماره ۶۶۴۵فراجامعه و پزشکیان
دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور در گفت‌وگوی اخیر خود با صداوسیما در پاسخ به این پرسش که «آخرین کتابی که خوانده‌اید چیست؟» از کتاب «فراجامعه» اثر پیتر تورچین نام برد؛ کتابی که عنوان فرعی آن «چگونه ده‌هزار سال جنگیدن، انسان‌ها را وادار کرد که عالی‌ترین نوع همکاری را در کره زمین پیاده کنند» است. شاید بتوان از این پاسخ کوتاه به‌سادگی عبور کرد، اما خود کتاب ما را با یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های تاریخ بشر مواجه می‌کند: چگونه انسان‌ها که زمانی در گروه‌های کوچک و محدود زندگی می‌کردند، توانستند در مقیاس‌میلیون‌ها نفر با یکدیگر همکاری کنند؟ تورچین در «فراجامعه» تلاش می‌کند مسیر تاریخی این تحول را توضیح دهد. انسان اولیه عمدتا در گروه‌های کوچک خانوادگی و قبیله‌ای زندگی می‌کرد. در چنین گروه‌هایی همکاری چندان دشوار نبود؛ افراد یکدیگر را می‌شناختند، روابط چهره‌به‌چهره بود و رفتار هر فرد به‌طور مستقیم از سوی دیگران دیده می‌شد. اما با بزرگ‌تر شدن جوامع، مساله کاملا تغییر کرد. چگونه می‌توان میان هزاران یا‌میلیون‌ها انسانی که یکدیگر را نمی‌شناسند، همکاری ایجاد کرد؟ این همان معمای بزرگی است که تورچین تلاش می‌کند به آن پاسخ دهد. -
اعتماد تنظیم‌گران به مردم
آیا نهادهای تنظیم‌گر ضدانحصار بالاخره یاد می‌گیرند که به تشخیص خود مردم اعتماد کنند؟ اجرای قوانین ضدانحصار باید به دنبال حفظ رقابت سالم و احترام به حق انتخاب مردم باشد، نه اینکه هر دو را به پای اهداف سیاسی مبهم قربانی و محدود کند. -
اقتصاد چقدر «انسانی» است؟ چند ملاحظه آموزشی
علم اقتصاد چقدر «انسانی» است؟ چقدر آن را می‌توان در امتداد سنت علوم انسانی و اجتماعی دانست؟ در نگاه اول ممکن است این سوال نامربوط به مسائل مهم این علم و یا نامتناسب با جریان علمی آن دانسته شود. اما باید گفت پاسخ این سوال می‌تواند دلالت‌های مهمی برای نحوه آموزش این دانش و معرفت‌شناسی آن داشته باشد.
- سه‌شنبه، ۱۰ شهریور ۱۴۰۵
-
گفت‌وگو با سرگی گوریف، اقتصاددان شهیر روسی و رئیس دپارتمان اقتصاد مدرسه کسب‌وکار لندن (LBS)
روزنامه شماره ۶۶۴۴سال‌های سوخته شوروی
صنعتی‌سازی اجباری شوروی، با وجود هزینه‌های هولناک انسانی، نتوانست از مسیر اصلاح‌شده ژاپن موفق‌تر عمل کند و حتی اگر دوران تزاری تداوم می‌یافت، این کشور وضعیت بهتری نسبت به صنعتی‌سازی استالینی تجربه می‌کرد.
- دوشنبه، ۰۹ شهریور ۱۴۰۵
-
یک پژوهش بین‌المللی پیرامون نحوه واکنش ایرانیان به تورم بازخوانی شد
روزنامه شماره ۶۶۴۳منطق سوداگری برای بقا
یک مطالعه آماری جدید با بررسی بیش از ۶میلیون پست و کامنت در فضای مجازی، نحوه واکنش ایرانیان به شوک‌های ارزی و موج‌های تورمی را بررسی می‌کند. بر این اساس، توجه سوداگرانه به دارایی‌ها، رویکردی عقلانی برای تداوم بقای اقتصادی است.
- شنبه، ۰۷ شهریور ۱۴۰۵
-
استقلال،پاسخگویی و درس‌هایی از ادبیات اقتصادی؛
روزنامه شماره ۶۶۴۲بانک مرکزی مستقل چیست؟
استقلال بانک مرکزی پای ثابت سیاستگذاری پولی مناسب است. یک مطالعه اقتصادی نشان می‌دهد که استقلال بانک مرکزی را می‌توان به سه نوع «هدف‌گذاری»، «سیاسی» و «ابزاری» تقسیم کرد و تنها استقلال ابزاری آن حائز اهمیت است. -
سه خبر و یک درس
امروز، چند خبر اقتصادی کوچک و نسبتا تازه، وقتی کنار هم قرار می‌گیرند، تصویر بزرگ‌تری را پیش چشم ما می‌گذارند. نخست، کالیفرنیا رهبری گروهی متشکل از دادستان‌های کل ۱۲ ایالت را در طرح دعوایی بر عهده گرفته است که هدف آن جلوگیری از خرید شرکت وارنر برادرز توسط خانواده الیسون و شرکت پارامونت است. اگر این ماجرا را دنبال نکرده‌اید، خلاصه ماجرا این است که خانواده الیسون برای جلب موافقت کمیسیون تجارت فدرال با این ادغام، بر حمایت خود از رئیس‌جمهور ترامپ مانور زیادی دادند.
- چهارشنبه، ۰۴ شهریور ۱۴۰۵
-
ناکامی تلاش‌ها برای کنترل قیمت سابقه تاریخی دارد؛
روزنامه شماره ۶۶۴۰پاریس؛ گرسنه از تامین اجباری مایحتاج
در جریان انقلاب فرانسه، مقامات پاریس برای اطمینان از اینکه مردم گرسنه نمانند، به «مجموعه‌ای از اقدامات برای تثبیت قیمت‌ها و کنترل مواد غذایی» روی آوردند. اما این اقدامات آن‌گونه که برنامه‌ریزی شده بود، نتیجه نداد. -
وایکینگ‌های محبوب چپ و راست چه مشخصاتی دارند؟
روزنامه شماره ۶۶۴۰سوئد و «لیبرتارینیسم دولت بزرگ»
کمتر آرمان سیاسی‌ای را می‌توان یافت که برنی سندرز، سیاستمدار آمریکایی آن‌قدر چپ‌گرا که می‌توانست در اروپا به‌عنوان یک میانه‌رو وارد رقابت انتخاباتی شود، و چارلی کرک، چهره آتشین و ترامپیست محافظه‌کار، را با یکدیگر متحد کند. بااین‌حال، یکی از معدود نقاط توافق عجیب میان این دو، جذابیت سوئد بود. -
آیا قوانین زیست‌محیطی پایان اقتصاد واحد را رقم خواهند زد؟
روزنامه شماره ۶۶۴۰مقررات علیه بازار یکپارچه اروپایی
پس از جنگ جهانی دوم، گروهی از کشورهای اروپایی ایده‌ای برای بازسازی اقتصادهای خود داشتند: موانع تجاری میان یکدیگر را با حذف تعرفه‌های گمرکی از میان بردارند و اجازه دهند کالاها، مردم، خدمات و سرمایه آزادانه جابه‌جا شوند. ایده ایجاد یک بازار واحد سرانجام به واقعیت تبدیل شد و به یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای اروپا در قرن بیستم بدل گشت. از سال ۱۹۹۳، یک صاحب کسب‌وکار کوچک در هر یک از کشورهای عضو اتحادیه اروپا می‌توانست محصولات خود را به کشور عضو دیگری بفروشد، بدون آنکه در هر مرز با موانع جدید بوروکراتیک یا مالی مواجه شود. از آن پس، اندازه بالقوه یک کسب‌وکار دیگر صرفا به اندازه کشوری که در آن مستقر بود، وابسته نبود.
- سه‌شنبه، ۰۳ شهریور ۱۴۰۵
-
کارگر و کارفرما چگونه هر دو در قعر رکود تورمی‌اند؟
روزنامه شماره ۶۶۳۹پدیده شاغلان فقیر
برای دهه‌ها، اشتغال به‌مثابه اصلی‌ترین مسیر خروج از فقر تلقی می‌شد، اما پدیده‌ای که در ادبیات اقتصادی تحت عنوان «شاغلان فقیر» شناخته می‌شود، این فرضیه بنیادین را به چالش کشیده است. شاغلان فقیر به افرادی اطلاق می‌شود که با وجود عضویت فعال در نیروی کار و داشتن شغل، درآمدشان همچنان زیر خط فقر مطلق قرار می‌گیرد؛ به‌عبارت‌دیگر، کارکردن دیگر تضمین‌کننده رهایی از فقر نیست. اقتصادهای کلاسیک و نئوکلاسیک بر این باورند که رشد اقتصادی و افزایش بهره‌وری نقش مهمی در کاهش فقر ایفا می‌کنند و ورود به بازار کار به‌عنوان مکانیسم اصلی توزیع درآمد و بهبود رفاه شناخته می‌شود؛ اما نظریه‌های اقتصاد توسعه و اقتصاد کار در دهه‌های اخیر نشان داده‌اند که کیفیت اشتغال به اندازه کمیت آن اهمیت دارد و زمانی که دستمزدها متناسب با بهره‌وری رشد نکنند یا تورم به‌طور مداوم قدرت خرید درآمدهای اسمی را تخریب کند، رابطه مثبت بین اشتغال و رفاه از بین می‌رود. -
آیا نظام‌های اقتصادی غیراخلاقی‌اند؟
یکی از استدلال‌های کلاسیک علیه اصول بازار آزاد این است که این اصول انسانی نیستند. گفته می‌شود سرمایه‌داران اهمیتی نمی‌دهند که مردم توان پرداخت اجاره‌خانه یا خرید مواد غذایی را ندارند؛ اینکه بسیاری از مدیران عامل، درآمدی هزاران برابر بیشتر از دستمزد متوسط کارگران دریافت می‌کنند؛ و اینکه اگر دولت نیازهای مردم را تامین نکند، عده‌ای خواهند مرد. همان‌طور که زهران ممدانی، سوسیالیست دموکرات و شهردار نیویورک، گفته است: «شهرها نه بر ترس، بلکه بر همدلی شکوفا می‌شوند.»
- دوشنبه، ۰۲ شهریور ۱۴۰۵
-
چرا نباید ابراز نگرانی‌ها درباره هوش مصنوعی را الان جدی گرفت؟
روزنامه شماره ۶۶۳۸لازم نیست اقدامی کنید!
اخیرا مرکز هوش مصنوعی استنفورد، انتشار یک نامه سرگشاده را هدایت کرد که توجه زیادی به خود جلب کرد. این نامه که به‌طرز تحسین‌برانگیزی مختصر است، با این جمله آغاز می‌شود: «هوش مصنوعی ممکن است تحولی بی‌سابقه در اقتصاد ما ایجاد کند... و ممکن است خطراتی از جمله جابه‌جایی گسترده مشاغل به همراه داشته باشد.» نامه اذعان می‌کند که هوش مصنوعی همچنین ممکن است «دستاوردهای بزرگی در سطح زندگی مردم» به همراه داشته باشد. (الویس هم ممکن است از گور برخیزد!) -
راغفر درست می‌گوید؛ اما تمام حقیقت این نیست!
روزنامه شماره ۶۶۳۸ساده‌سازی رانت
دکتر حسین راغفر از جمله اقتصاددانانی است که در سال‌های اخیر با صراحت درباره فقر، نابرابری، رانت، کاهش قدرت خرید مردم، بی‌ثباتی اقتصادی و پیامدهای اجتماعی سیاست‌های اقتصادی سخن گفته است. شاید بتوان گفت یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های دیدگاه او این است که اقتصاد را صرفا مجموعه‌ای از اعداد و شاخص‌ها نمی‌بیند، بلکه همواره می‌پرسد پشت هر سیاست اقتصادی چه کسانی منتفع می‌شوند و هزینه آن را چه کسانی می‌پردازند. از این منظر بسیاری از هشدارهای او نه‌تنها قابل تامل بلکه صحیح است. اگر کاهش ارزش پول ملی موجب کاهش قدرت خرید حقوق‌بگیران شود، اگر تورم دارایی صاحبان سرمایه را افزایش دهد اما درآمد اقشار کم‌درآمد را همپای هزینه‌های زندگی بالا نبرد، اگر دسترسی به منابع عمومی برای گروه‌هایی آسان‌تر از دیگران باشد و اگر ثروت و فرصت اقتصادی به شکل نابرابر توزیع شود، نمی‌توان این واقعیت‌ها را با چند نمودار مربوط به رشد اقتصادی یا تولید ناخالص داخلی پنهان کرد. اقتصاد در نهایت درباره زندگی انسان‌هاست و عدالت در توزیع فرصت‌ها و ثمرات رشد، بخش جدایی‌ناپذیر هر تحلیل اقتصادی معتبر است.
- یکشنبه، ۰۱ شهریور ۱۴۰۵
-
دموکراسی رومی چگونه هنوز پس از چندین قرن دست‌نیافتنی است؟
روزنامه شماره ۶۶۳۷نهادهای دموکراتیک جمهوری روم
جمهوری روم یکی از شگفت‌انگیزترین و در‌عین‌حال مغفول‌مانده‌ترین ساختارهای سیاسی در تاریخ جهان باستان است. این حکومت توانست در سده ششم پیش از میلاد مسیح، پادشاهان مستبد و خودکامه خود را سرنگون کند و طی پنج سده بعدی، قلمرو خود را چنان گسترش دهد که بر بخش اعظم پهنه مدیترانه مسلط شود. با این حال، در پژوهش‌های امروزی رشته اقتصاد سیاسی تاریخی، کمتر به جمهوری روم پرداخته می‌شود. این کم‌توجهی قدری عجیب و تعجب‌برانگیز است؛ زیرا جمهوری روم می‌تواند معتبرترین ادعا را برای داشتن عنوان طولانی‌ترین و پایدارترین دموکراسی در کل تاریخ بشر (با حیاتی نزدیک به ۵۰۰ سال) داشته باشد و بدون تردید، یکی از موفق‌ترین تجربه‌های حکومت‌داری مردمی بوده است. -
دارون عجم‌اوغلو به‌صراحت از پژوهش‌ها و ایده‌های اصلی خود دفاع می‌کند
ما اخیرا مقاله‌ای منتشر کردیم که در آن به ارزیابی انتقادی آثار دارون عجم‌اوغلو پرداختیم. همچنین نقدی بر جدیدترین کتاب او منتشر کردیم. پروفسور عجم‌اوغلو در ادامه به این مطالب پاسخ می‌دهد. مقاله و نقد کتاب ابتدا به‌صورت آنلاین منتشر شدند و در شماره این هفته اکونومیست نیز بازنشر شده‌اند:
- پنجشنبه، ۲۹ مرداد ۱۴۰۵
-
بازار غیرمتمرکز، راه‌حل مشکلات آموزش است
روزنامه شماره ۶۶۳۵چه‌کسی تعیین می‌کند مدرسه «خوب» چیست؟
به‌تازگی برای نخستین بار در زندگی در یک Airbnb اقامت داشتم. برای دیدن دختر بزرگ‌ترم به میلواکی رفته بودم. من عموما هتل را ترجیح می‌دهم، اما هیچ هتلی نزدیک دانشگاه پیدا نمی‌شد؛ بنابراین برنامه Airbnb را دانلود کردم و جست‌وجو برای پیدا کردن مکانی مناسب برای اقامت را شروع کردم. نزدیکی به دانشگاه، قیمت و تصاویر را بررسی کردم تا گزینه مناسبی پیدا کنم. بعضی مکان‌ها را به دلایل ملموسی، مانند نداشتن سیستم تهویه مطبوع، کنار گذاشتم؛ اما برخی دیگر را به دلایلی ناملموس رد کردم. دقیقا نمی‌توانستم بگویم چرا بعضی مکان‌ها را دوست ندارم، فقط می‌دانستم که دوستشان ندارم. آنها صرفا مناسب من نبودند. وقتی گزینه‌هایم را محدودتر کردم، نظرات و امتیازهای مشتریان را نیز بررسی کردم تا ببینم دیگران درباره گزینه‌های نهایی من چه نظری دارند. برخی از ارزیابی‌های آنها درباره کیفیت برایم مهم بود و برخی دیگر نه. در نهایت، ریسک کردم و اقامت را رزرو کردم. خانه‌ای دوست‌داشتنی در موقعیتی عالی بود و با خوشحالی دوباره به آنجا برمی‌گردم. -
مرزهای عقلانیت در قانون‌گذاری
قانون زمانی به معنای دقیق کلمه قانون است که نه فقط مجازات و تکلیف، بلکه معیار روشن، ضرورت قابل اثبات، تناسب و امکان پیش‌بینی را نیز در خود داشته باشد. هر نظام سیاسی برای حفاظت از امنیت ملی، استقلال و منافع عمومی حق دارد و حتی موظف است قواعد بازدارنده وضع کند؛ اما این اختیار نامحدود نیست. امنیت، در یک نظام حقوقی پایدار، هدف قانون است، نه مجوزی برای کنار گذاشتن اصولی که خود قانون باید از آنها حفاظت کند.
- چهارشنبه، ۲۸ مرداد ۱۴۰۵
-
تاثیرگذارترین اقتصاددان جهان، به‌طرز عجیبی قانع‌کننده نیست
روزنامه شماره ۶۶۳۴چرا عجم‌اوغلو بی‌جهت ستایش می‌شود؟
در سال ۲۰۲۴، دارون عجم‌اوغلو از موسسه فناوری ماساچوست (MIT)، به‌همراه سایمون جانسون و جیمز رابینسون، جایزه نوبل اقتصاد را برای پژوهش‌هایشان درباره چگونگی شکل‌دهی نهادها به رفاه اقتصادی دریافت کرد. آقای عجم‌اوغلو تنها ۵۸ سال دارد، اما مدتی است که به چهره مسلط این رشته تبدیل شده است. او هفت کتاب نوشته، از جمله کتاب جدیدی درباره دموکراسی و تاثیر اقتصادی هوش مصنوعی، که البته دو کتاب درسی عمومی را نیز باید جداگانه بر این شمار افزود. صدها مقاله علمی او که بیش از ده مورد از آنها تنها در سال جاری منتشر شده‌اند، اغلب مملو از ریاضیات پیچیده‌اند. او برای کسب جایگاه نخست در رتبه‌بندی استنادی اقتصاددانان که پایگاه پژوهشی IDEAS/RePEc منتشر می‌کند، با آندری شلایفر از دانشگاه هاروارد رقابت دارد. دیدگاه‌های او نزد دیگر صاحب‌نظران اقتصادی و رسانه‌ها وزن زیادی دارد. -
مرور کتاب تازه‌منتشرشده انتشارات دنیای اقتصاد؛ «جهان چگونه ثروتمند شد؟»
روزنامه شماره ۶۶۳۴خاستگاه‌های تاریخی ثروت و رفاه
چرا برخی جوامع در طول دو قرن گذشته توانسته‌اند به ثروت، رفاه، تولید و سطح زندگی بی‌سابقه‌ای دست یابند، درحالی‌که برخی دیگر همچنان با فقر، رشد اقتصادی پایین، بی‌ثباتی و توسعه‌نیافتگی مواجه‌اند؟ آیا ثروتمند شدن کشورها نتیجه برخورداری از منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی و دسترسی به بازارهاست یا باید ریشه‌های آن را در نهادهای سیاسی و اقتصادی، فرهنگ، دانش، فناوری، سرمایه انسانی و کیفیت حکمرانی جست‌وجو کرد؟ کتاب «جهان چگونه ثروتمند شد؟؛ بنیان‌های ثروت، رفاه و توسعه در جهان مدرن» نوشته مارک کویاما و جرد روبین و ترجمه احسان احمدی تلاشی مهم برای پاسخ به همین پرسش بنیادین است؛ پرسشی که در مرکز مطالعات تاریخ اقتصادی و اقتصاد توسعه قرار دارد.
- سه‌شنبه، ۲۷ مرداد ۱۴۰۵
-
انتقام استالین از مهد غلّه
قحطی ۱۹۳۳ شوروی نتیجه سیاست‌های اشتراکی‌سازی اجباری بود که برداشت معمولی را به فاجعه تبدیل کرد. در آن میان اوکراینی‌ها هدف شدیدترین اشتراکی‌سازی و بالاترین نرخ مرگ‌ومیر بودند. -
تاجر و روزنامه‌نگار هنگ‌کنگی چه درسی برای جهان دارد؟
روزنامه شماره ۶۶۳۳در ستایش شجاعت راستین
همان‌طور که حبس جیمی لای نشان می‌دهد، اگر کشوری نتواند آزادی‌های مدنی را حفظ کند، رفاه اقتصادی آن کشور اهمیت چندانی نخواهد داشت. در ماه مه، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پکن با شی جین‌پینگ دیدار کرد؛ نخستین سفر یک رئیس‌جمهور آمریکا به چین از سال ۲۰۱۷ تاکنون. ترامپ از این دیدار با توافق‌هایی برای تقویت روابط آمریکا و چین و همکاری در زمینه مسائل مهم سیاست خارجی بازگشت. یکی از برجسته‌ترین تحولات پس از این دیدار، آزادی سریع کشیش «اِزرا جین مینگ‌ری» بود که در اکتبر ۲۰۲۵ به دلیل رهبری یک کلیسای مسیحی زیرزمینی بازداشت شده بود. بازگشت جین به خانه، پیروزی مهمی برای آزادی مذهبی به شمار می‌رود؛ اما ترامپ نتوانست آزادی یک زندانی سیاسی سرشناس دیگر را نیز تضمین کند: جیمی لای، تاجر هنگ‌کنگی و شهروند بریتانیا که بیش از پنج سال است به دلیل اداره روزنامه دموکراسی‌خواه «اپل دیلی» در زندان به سر می‌برد.
- دوشنبه، ۲۶ مرداد ۱۴۰۵
-
فرآیند تاریخی شکل‌گیری خطوط مرزی در آفریقا بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۳۲افسانه مرزبندی با خط کش
واکنش‌ها و دیدگاه‌های افرادی با پیشینه‌های کاملا گوناگون، در یک نقطه مشترک مهم به هم می‌رسند: همه آنها، دقیقا مانند خود ما، در دوران دبیرستان و آموزش‌های عمومی این‌گونه آموخته بودند که دولتمردان اروپایی در «کنفرانس غرب آفریقا در برلین» (در سال‌های ۱۸۸۴ تا ۱۸۸۵)، مرزهای قاره آفریقا را روی خط‌کش و کاغذ، به صورتی کاملا دلخواهانه، خودسرانه و بدون توجه به واقعیت‌های این قاره ترسیم کرده‌اند. اما مقاله جدید ما در نشریه معتبر American Political Science Review، دو فرض و باور عمومی بسیار رایج درباره نحوه شکل‌گیری مرزها در آفریقای دوران استعمار را به چالش کشیده و رد می‌کند. نخستین باور نادرست این است که مرزهای آفریقا در کنفرانس برلین تعیین شدند، یا این تصور عامیانه که اروپایی‌ها هنگام تعیین مرزها تقریبا هیچ شناختی از شرایط واقعی روی زمین و وضعیت بومی قاره نداشتند. دومین باور غلط نیز این تصور سرسختانه است که مرزهای آفریقا «شبه‌تصادفی» هستند؛ به این معنا که ترسیم آنها بدون هیچ‌گونه ارتباط یا تناسبی با واقعیت‌های تاریخی، جغرافیایی و انسانی مناطق صورت گرفته است.
- محسن رضایی: مقام معظم رهبری مایل بودند هرچه سریعتر پیام ایشان را به آقای پوتین تقدیم کنم/ درباره مسائل مهم منطقه با آقای پوتین مشورت شد +فیلم
- افشاگری رسانه اسرائیلی: عربستان خواهان تغییر نتانیاهو است
- ادعای نیویورکتایمز: ایران در حال بررسی پیشنهادهای مشخص درباره برنامه هستهای است
- خبر خوش کالابرگی/ افزایش۵۰۰ هزار تومانی به حساب ۳۰ میلیون نفر واریز شد
- کالابرگ این خانوارها از امروز شارژ می شود
- نیویورکتایمز: تا صبح روز پنجشنبه، ایران و آمریکا در حال بررسی پیشنهادها بودند/ میانجیگری قطر تا حدودی موفقیتآمیز بوده است
- واکنش دولت به خبر حذف چند ده میلیون نفر از مشمولان کالابرگ
- درگذشت آیتالله وحید خراسانی تکذیب شد
- هشدار عراق درباره وقوع جنگ میان ایران و آمریکا
- نتانیاهو در بنبست سیاسی/ اختلاف ۲۱ رأیی در رقابت تشکیل کابینه
- محسن رضایی پیام رهبر انقلاب را به پوتین تقدیم کرد
- اظهارات رئیس سازمان انرژی اتمی ایران درباره حمله احتمالی آمریکا به کوه کلنگ
- واکنش اردوغان به نتایج انتخابات آمریکا/ امیدواریم به صلح در منطقه کمک کند
- تیراندازی مرگبار در ترکیه/ هشت نفر کشته شدند
- جلسه مهم ترامپ با تیم امنیت ملی خود درباره ایران/ جنگ تمام عیار در راه است؟
- ادعای رویترز درباره پیشنهاد هسته ای تهران
- وزیر پیشین آموزش و پرورش درگذشت
- با تصمیم جدید ارزی، خطر ورشکستگی بیخ گوش واردکنندگان قرار گرفت
- توئیت مرندی درباره آماده سازی آمریکا و اسرائیل برای حمله بزرگ
- روایت ایندیپندنت از فشار بر روبیو برای استعفا/ بعد از شکست جمهوریخواهان، چهار پنج نفر از اعضای کابینه فرار می‌کنند
- زمان تشکیل دولت جدید اسرائیل اعلام شد
- المیادین: موضوع گفت‌وگوی محسن رضایی و پوتین پایان جنگ بود
- ادعای آکسیوس درباره آمادگی سنتکام برای عملیات نظامی گسترده
- قیمت لبنیات افزایش یافت/ شیر خام چند؟
- تیراندازی مرگبار در مرز ایران و ترکیه/ یک سرباز ترک کشته شد
