سفرنامه

  • مراتب پزشکان در عصر صفوی

    پزشکان در دوران صفوی دارای سلسله‌مراتبی بودند، گروهی که پزشکان واقعی بودند و به علم‌آموزی روی آورده بودند و پس از سال‌ها مطالعه و کوشش به پزشکی می‌پرداختند اما دسته‌ای که به درمانگری مشغول بودند، گروهی بودند که به‌طور تجربی این حرفه را آموخته و مهارت چندانی نداشتند. برخی از آنها برای درمان بیماری‌ها متوسل به اوهام و خرافات شده و از مسائل اعتقادی و جادو استفاده می‌کردند. آنها به جایی از شهر که طبیب کمتری داشت رفته و با یک عطار یا داروخانه زد و بند می‌کردند تا داروهای نسخه شده او را بسازد، بعد…
  • تحلیل‌گر روس: در ایران زنان از مردان قدرتمندترند

    خبر آنلاین: آلکسی تاراسوف، تحلیلگر روس که به تازگی به ایران سفر کرده، در سفرنامه ای کوتاه و جالب، از زاویه دید خود وضعیت موجود را مورد بررسی قرار داده است.
  • فرصتی برای خودنمایی

    مشارکت در حرکت‌های عمومی و آیین و رسوم مربوط به جشن‌های ایرانی و اعیاد مذهبی کارکرد مهم اصناف دوره صفوی بود. وجود رسوم منحصر به اصناف نیز از ویژگی‌های زندگی برخی اصناف بود. اسنادی درباره این موضوع در دست است، زیرا در چنین مواردی اعیاد برجسته‌ترین جنبه فعالیت اصناف بوده و از این رو به قلم مورخان محلی و سفرنامه‌نویسان اروپایی که بهترین شاهدان آن روزگار بودند، توصیف شده است. افزون بر این با وجود تغییرات جدید در ویژگی اصناف، مشارکت آنها در مراسم عمومی امروزه نیز دیده می‌شود.
  • سقوط صفویه به روایت کروسینسکی

    سقوط صفویه یکی از وقایع مهم تاریخ ایران عصر جدید است و مسیر تاریخ ایران را تغییر داد، در نتیجه مورخان و پژوهشگران متعددی به این واقعه مهم توجه کرده‌اند. یکی از این منابع که شهرت زیادی در سراسر جهان کسب کرده است، سفرنامه کروسینسکی است.
  • گفته‌ها

    «با گذشت سه ماه از محاصره اصفهان، در بازار چهارسوق نان و گوشت و ماکولات قدری یافت می‌شد ولی بعد از آن گوشت خر و استر فروخته می‌شد؛ و قیمت زردک (نوعی هویج) به ۱۲ تومان رسیده بود و خر را به ۵۰ تومان می‌خریدند.
  • سفرنامه گیلان

    متن سفرنامه ناصرالدین شاه به گیلان به‌صورت چاپ سنگی در شماره‌های پی در پی روزنامه‌ ایران در سال‌های ۱۲۸۸ و ۱۲۸۹ در شماره‌های ۱۷ الی ۱۱۰ این روزنامه به چاپ سنگی و خط نستعلیق میرزا رضای کلهر به چاپ رسیده بود. استاد منوچهر ستوده در سال ۱۳۶۷ از روی همان متن روزنامه ایران، سفرنامه را با چاپ حروفی و از سوی موسسه فرهنگی جهانگیری منتشر کرد.
  • تاریخچه‌ مختصر نوسان تومان و دلار

    آنتونی جنکینسون، تاجر و جهانگرد انگلیسی که طی سال‌های ۱۵۶۱ تا ۱۵۶۳ در دوره شاه طهماسب صفوی به ایران سفر کرده گزارش‌های جالبی از وضعیت پولی آن دوره به‌دست داده است. بنا به سفرنامه او در اواسط سده شانزدهم میلادی، هر شاهی برابر با یک شیلینگ انگلیس و هر پوند استرلینگ برابر با ۲۰ شیلینگ بوده است. بنابراین، یک تومان ایران برابر با ۱۰ پوند انگلیس بوده یعنی، ارزش پول ایران ده برابر پول انگلیس بود.
  • نوروز در سفرنامه ریچاردز

    فرد ریچاردز، ‌عضو انجمن سلطنتی نقاشان و حکاکان انگلستان، در اوایل قرن حاضر، یعنی در نخستین سال‌های حکومت پس از قاجار، به ایران سفر می‌کند. وی در بازگشت سفرنامه‌ای را در رابطه با آداب و رسوم اجتماعی و زندگی ایرانیان به رشته تحریر در می‌آورد. در ادامه بخشی از اشارات او به نوروز را می‌آوریم. وی هنگام سال نو در اصفهان حضور داشته است.
  • انحصار تجارت

    اقتصاد تجاری ایران در آستانه به قدرت رسیدن رضاخان متاثر از پیامدهای ادغام ایران در اقتصاد جهانی در عصر قاجار بود. پیامد مهم ادغام ایران در اقتصاد جهانی در بخش تجاری اقتصاد ایران کسری موازنه تجاری بود. بررسی میزان دقیق کسری موازنه تجار در دوره قاجار اگرچه به دلیل وجود مشکلاتی چون نامشخص بودن وضعیت آمار، نامشخص بودن وضعیت اوزان، یکسان نبودن سیستم نظام گمرکی و نامنظم بودن اسناد دیوانسالاری با موانع جدی روبه‌رو است؛ اما گزارش‌های پراکنده موجود در سفرنامه‌ها و روزنامه‌های این دوره نشان‌دهنده کسری…
  • غذاهای اصلی ایرانیان در دوره قاجار

    در دوره قاجار برنج مهم‌ترین غذا در میان تمام طبقات، به‌خصوص بین مردم متمکن در شهرها محسوب می‌شد. آن را به روش‌های گوناگون همراه با روغن گوسفندی می‌پختند. در رژیم غذایی مردم گیلان برنج بیش از نان و به‌صورت سرد و گرم مصرف می‌شد. زیرا نمی‌توانستند غله و حبوبات را در آن دیار کشت کنند. نیکیتین می‌نویسد: برای روستاییان کرمانشاه پلوخوراکی فوق‌العاده بود که فقط در اعیاد و جشن‌ها مصرف می‌کردند.
  • تغییر ذائقه ذهنی با آثار مفرح

    بهنام ناصح
    کمتر از دو هفته مانده به آغاز سال نو؛ در این‌ روزها بسیاری از اهالی مطالعه در پی خرید هدایای فرهنگی مناسب برای دوستان و آشنایانند. با توجه به تعطیلات نوروزی و حال و هوای بهاری، اغلب افراد حتی کتابخوان‌های حرفه‌ای و خوانندگان آثار تخصصی ترجیح می‌دهند چند صباحی به خود آسان بگیرند و ساعاتی را با آثار داستانی مفرح، طنز یا مطالبی از این دست، دور از هیاهو تمدد اعصاب کنند. از این‌رو این هفته چند کتاب تازه منتشر شده را با همین‌ رویکرد معرفی می‌کنیم شاید همانی باشد که مهمان نوروزی شما یا دوستان‌تان…
  • ظلم ظل‌السلطان به یک تاجر

    ساموئل گرین بنجامین، نخستین سفیر ایالات‌متحده آمریکا در ایران بود. وی سفرنامه‌ای تحت‌عنوان «ایران و ایرانیان» در دوره ناصرالدین‌شاه نوشته است که البته عمدتا شرحی از دربار و شاهزادگان و خلقیات و رفتار آنها است. وی در بخشی از سفرنامه خود ضمن پرداختن به خلقیات ظل‌السلطان، توضیحی از رفتار این شاهزاده با یک بازرگان آورده است و در رابطه با میزان خشونتی که به خرج می‌دهد، ابراز شگفتی می‌کند. بنجامین عملکرد ظل‌السلطان را با سیاستمداران غربی مقایسه کرده و معتقد است که در آنجا این دست مشکلات در وضعیت به…
  • سفر با کاسه‌های آش

    نیوشا امینیان / راهنمای تور
    در بین غذاهای دوست‌داشتنی ایرانی، آش کمی با بقیه متفاوت است. وقتی کسی به سفری طولانی می‌رود برایش آش پشت‌پا می‌پزند تا به سلامت به خانه بازگردد. از این جهت برای اهل سفر کاسه‌ آش، قصه خانه‌ای است که چشم به‌راه بازگشت مسافرش نشسته و برایش آرزوهای نیک می‌کند. پیش از آنکه راهنمای سفر شوم، همیشه فکر می‌کردم آش‌ها فقط همانی است که در تهران پیدا می‌شود اما بعدها آموختم که شهر به شهر و اقلیم به اقلیم این غذا نیز تغییر می‌کند. در این سفرنامه برایتان از کاسه‌های آش متفاوتی می‌گویم که تجربه‌ آنها بسیار…

بیشتر