سفرنامه

  • شرح شهر شیراز

    حاکم شیراز هنوز نیامده است و این امر عزیمت مرا به‌تاخیر می‌اندازد، زیرا باید با او صحبت کنم و چند نفر سرباز برای همراهی خود بخواهم.
  • نخستین بحث‌های نظری در ضرورت اصلاحات

    از دیدگاه تاریخ اصلاحات و آشنایی ایرانیان با اندیشه مشروطه‌خواهی نخستین سفرنامه‌های ایرانیان به خارج از کشور مانند تحفة العالم عبداللطیف شوشتری، مسیر طالبی میرزا ابوطالب‌خان و به‌ویژه سفرنامه میرزا صالح شیرازی را می‌توان در شمار اسناد نخستین تاملات درباره اصلاحات دانست، هر چند که مفهوم اصلاحات در آن نوشته‌ها ظاهر نمی‌شود... جایگاهی که سفرنامه‌نویسان ایرانی در انتقال اندیشه تجدد به ایران داشته و به‌ویژه آنچه آنان درباره نهادهای نظام‌های جدید گفته‌‌اند، از این حیث ضرورت داشت که آگاهی‌های رجال…
  • نادیده‌های کره‌شمالی در یک نمایشگاه

    خبرآنلاین: عکس‌های سیدمجتبی دعایی از کره‌شمالی با عنوان «نیم دانگ پیونگ‌یانگ» در گالری آبان به نمایش در خواهد آمد. این عکس‌ها که حاصل دو سفر دعایی به کره‌شمالی است، تصویری زنده از جامعه‌ای است که برای ورود به آن و ارتباط گرفتن با مردمانش، محدودیت‌هایی جدی وجود دارد. عکاس در این دو سفر، با رضا امیرخانی هم‌سفر بوده که چند ماه پیش کتاب سفرنامه‌ او با نام «نیم دانگ پیونگ‌یانگ» منتشر شد و مورد اقبال خوانندگان قرار گرفت. افتتاحیه این نمایشگاه، جمعه ۴ مهر از ساعت ۴ تا ٧ عصر با حضور جمعی از هنرمندان، نویسندگان…
  • سوغات نیک و بد

    از بررسی سفرنامه‌ها و تحلیل آنچه سیاحان به قلم آورده‌اند، می‌توان به بسیاری از نقاط سایه‌روشن و ابهام‌آمیز تاریخ کشورمان پی برد. سفرنامه‌ها آینه تمام‌نمای گذشته ماست. بی‌آنکه تعصب نشان دهیم و از رک‌گویی سیاحان بهراسیم و موضع دفاعی بگیریم، باید واقع‌بینانه و منطقی بدان‌ها نظر افکنیم و گذشته اجدادمان را صادقانه جست‌وجو کنیم.
  • کار و بار صرافی‌ها در دوره قاجار

    بانکداری در ایران در ابتدا منحصر به فعالیت‌های صرافی بود. صرافی‌های بزرگی در مشهد، تهران، اصفهان و بوشهر وجود داشتند. موسسات صرافی عمده آن روزگار (قرن نوزدهم) شامل تجارتخانه برادران تومانیانس، تجارتخانه جمشیدیان و شرکت اتحادیه بودند که فعالیت برخی از آنها از سال ۱۳۰۰ هجری شمسی متوقف شد. قبل از اینکه بانک در کشور ایجاد شود صرافان وظیفه بانک را انجام می‌دادند، به‌عنوان مثال ادوارد براون مستشرق و ایران‌شناس معروف در سفرنامه خود (به سال ۱۸۸۸ میلادی) اشاره کرده است که هنگام سفر به شهرهای مختلف…
  • گفته‌ها

    «آقامحمدخان نوری فقط چند ساعت در اوایل صبح می‌خوابد و سراسر روز و تقریبا تمامی شب را کار می‌کند. می‌خواهد همه چیز را، داخله، خارجه، مالی، جزایی و تجاری زیر نظر داشته باشد. باقی وزرا اسمی بیش نیستند و اهمیتی ندارند و صدراعظم وظایف آنان را انجام می‌دهد.
  • درس‌های شکست مشروطیت

    علی مرادی مراغه ای/ محقق و مورخ
    خدایان سیزیف را محکوم کرده بودند که سنگی را بالای کوه ببرد و او تلاش می‌کرد سنگ را بالای کوه برساند، اما هنوز به میانه کوه نرسیده، سنگ به پایین می‌غلتید و این تلاش دوباره تکرار می‌شد... ۱۲۰سال پیش «خرنامه»ها، «یک کلمه»ها نوشته شد، همین‌طور شبنامه‌ها، سیاحت‌نامه‌ها و سفرنامه‌های ابراهیم بیک مراغه‌ای و حاج سیاح...تلاش‌ها و جانفشانی‌ها شد شاید ایرانیان، آن قطعه سنگ را به بالای کوه برسانند. ایرانیان برعلیه این تفکر سنتی که انسان را مهجور و دارای صغر عقلی و در نتیجه نیازمند چوپان و قیم می‌دانسته…
  • محمود دولت‌آبادی از مردم قدردانی کرد

    خبر آنلاین: محمود دولت‌آبادی، نویسنده رمان مشهور «کلیدر» در یادداشتی اختصاصی با آرزوی سلامتی و صحت برای همگان، نوشت: «می‌خواهم آرزو کنم که سبب‌ساز هیچ آسیبی نباشم.»
  • مرگ شجاعانه یا خفت؟

    علی مرادی مراغه‌ای
    در جریان جنگ‌های ایران و روسیه، زمانی که روس‌ها پس از کسب پیروزی‌های پی‌درپی از ارس گذشته مرند را گرفتند در تبریز فردی به نام «میرفتاح» در خدمت به روس‌ها سنگ تمام گذاشت. او با گروهی به مرند رفت و قوای سه هزار نفری روس را به تبریز کشاند. سردار روسى با«سه فوج و ده عراده توپ از پشت جبال شاد به سوى تبریز روان شد.» به قول فارس‌نامه«صداى توپ روسى از دو فرسخى شهر رسید، میرفتاح علمى را برپا نمود و با اعیان شهر به استقبال سپاه روس شتافته روسیان را به احترام تمام وارد تبریز داشتند.»
  • مرگ سانسون سفرنامه‌نویس

    نیکلاس سانسون کشیش و مبلغ و سفرنامه نویس فرانسوی، ۷ ژوئیه ۱۶۶۷چشم بر جهان فرو بست. او به همراه هیاتی از فرانسه برای تبلیغ دین مسیح درسال ۱۶۸۳ میلادی (۱۰۶۲ ه‍.ش) همزمان با حکومت شاه سلیمان صفوی به ایران آمد. سانسون از طریق ترکیه به قزوین رسید و به مدت هشت ماه به مسیحیان آنجا تعلیمات دینی داد و پس از آن شش ماه در همدان و خوزستان و نیز شوش اقامت داشت. او از ابتدای سفر خود، به آموختن زبان‌های فارسی، ترکی و ارمنی پرداخت و در مدت سه سالی که در ایران بود به بسیاری از شهرهای ایران مسافرت کرد و در…
  • آیا ایران دارد «کره شمالی» می‌شود؟

    خبر آنلاین: جدیدترین کتاب رضا امیرخانی که سفرنامه‌ای خواندنی به مرموزترین کشور جهان، کره شمالی است، به چاپ ششم رسید.
  • مسیر شکل‌گیری پارلمان شهری در ایران

    احتسابیه بعد از کنت به «میرزا عباس خان مهندس باشی» نخستین تحصیلکرده پاریس رسید. او تصمیم داشت چهره قدیمی و عتیق تهران را تغییر دهد و شهری با خیابان‌کشی‌های مدرن بسازد ولی موفق به انجام این کار نشد. مجدالاسلام کرمانی در سفرنامه خود درباره مهندس‌باشی نوشته است: «می‌خواست خیابان‌های تهران را مانند پاریس بسازد ولی مردمان طماع که می‌خواستند از عرض و طول خیابان‌ها بدزدند و برای خودشان دکان و مستغل بسازند مانع از انجام خیالش شدند.»
  • بلایای آوارشده بر ایرانیان سده سیزدهم

    داریوش شهبازی مورخ و پژوهشگر
  • بلایا و بیماری‌های واگیردار در ایران به روایت سفرنامه‌نویسان

    زلیخا امینی دکترای تاریخ ایران اسلامی از دانشگاه خوارزمی
    در تاریخ ایران حوادث و اتفاقات زیادی رخ داده که باعث مرگ‌ومیر تعداد زیادی از مردم شده است. از قحطی و خشکسالی گرفته تا بیماری‌های واگیرداری که در منابع تاریخی نویسندگان داخلی و کسانی که به ایران سفر کرده‌اند و خاطراتشان را در کتاب سفرنامه ثبت کرده‌اند به وفور دیده می‌شود. بسیاری از نویسندگان دیدگاه مردم را در مورد این بلاها تقدیر الهی یا بلا و غضب الهی می‌دانند که بر اثر گناه به آن گرفتار شده و کفاره گناهان آنان بوده که خداوند بر آنان نازل کرده است.این نشان می‌دهد که مردم همچنان این بلاها را…
  • بلای وبا در دوره قاجار

    در منابع تاریخی، نخستین بروز و شیوع بیماری وبا در دوره قاجاریه به سال ۱۲۱۱ه.ق در محدوده آذربایجان ثبت شده است و در سال ۱۲۲۱ه.ق مرض وبا برای بار دوم در آذربایجان و ایروان شیوع‌ می‌یابد. با توجه به گزارش‌های سفرنامه «نوبویوشی فوروکاوا» و «عبدالرزاق بیگ مفتون دنبلی» بیماری وبا در این سال‌ها علاوه بر آذربایجان در بوشهر، شیراز، اصفهان، یزد، کاشان و ... سرایت داشته است. در جنگ‌های ایران و روس در کنار مشکلات مالی و تلفات ارضی و انسانی برای ایران، بیماری‌های عفونی و واگیردار هم در شمال غرب کشور جان…
  • خاطرات شفیعی کدکنی با صدای بهروز رضوی

    ایسنا: ماجراهای زندگی و خاطرات شفیعی کدکنی در شش قسمت توسط بهروز رضوی در رادیو تهران روایت می‌شود. این مجموعه در قالب یک روایت شش قسمتی، از شنبه دهم اسفندماه تا پنج‌شنبه پانزدهم اسفند به‌صورت «من - راوی» با صدای بهروز رضوی اجرا خواهد شد. در این برنامه ماجراهای درس خواندن و حتی درس نخواندن و همچنین خاطرات شفیعی از برخی افراد که با آنها دوستی داشته و بر او تاثیر گذاشته‌اند، روایت می‌شود. این روایت رادیویی بخش‌های جذاب و شنیدنی از زندگی و ماجراهای استاد شفیعی کدکنی را دربر می‌گیرد که براساس نوشته‌های…
  • درویشان عهد قاجار به روایت دکتر پولاک

    دکتر یاکوب ادوارد پولاک اتریشی از نخستین معلمان دارالفنون و از اولین پزشکان خارجى بود که به دعوت میرزا تقى‌خان امیرکبیر وارد ایران شد تا به تدریس پزشکى و جراحى در دارالفنون بپردازد. وی ۱۰ سال در ایران زیست (۱۸۵۱ تا ۱۸۶۰ ) و به کار طبابت و تدریس اشتغال داشت. از ۱۸۵۵ به بعد طبیب مخصوص ناصرالدین شاه بود. در سال ۱۸۸۲ بار دیگر به ایران سفر کرد و به مطالعه و تحقیق پرداخت. بعدها در وین به تدریس زبان فارسی مشغول شد و کتاب سفرنامه پولاک«ایران و ایرانیان» را نوشت که در سال ۱۸۶۵ در دو جلد به چاپ رسید و…
  • روایتی از قهرمان ارتفاعات بازی‌دراز

    خبر آنلاین: مراسم بازمعرفی کتاب ویژه اثر «یک محسن عزیز» در تالار سوره حوزه هنری برگزار شد.
  • فرصت تاریخی ۱۴۰۰ پیش روی تهران

    حسین گنجی
    یکی، دو سال پیش بود که یک وبلاگ‌نویس فرانسوی در سفرنامه خود از ایران، تهران را شهری عجیب خواند. توصیف او از تهران حاوی نکات جالبی بود. «تهران شهری با دورنمایی از کوه‌های سفید و خیابان‌های مشجر است که گویی هر شهروند آن عینک‌های به غایت تیره رنگی به چشم دارند و زیبایی این شهر را نمی‌بینند.
  • تصویر زنی شجاع و مستقل

    زهره ترابی
    کتاب «چادر کردیم رفتیم تماشا» جلد نخست مجموعه «سفرنامه‌های قدیمی زنان» است. عالیه خانم شیرازی سفرش را از کرمان شروع کرده با گذر از بمبئی به شهرهای زیارتی عربستان و عراق رفته و پس از بازگشت به ایران مدت زیادی را در دربار ناصری گذرانده است. جذابیت سفرنامه‌های زنان در این است که در کنار اتفاقات سفر، ریزه‌کاری‌ها و روزمرگی‌ها را هم ثبت کرده‌ و این روایت جزئیات است که به ما امکان می‌دهد تصویر روشن‌تری از آن دوره داشته باشیم. عالیه خانم شیرازی مدتی طولانی در دربار ناصری می‌ماند. روزنگاری‌های دقیق…
  • سفرنامه‌های شاعر و پژوهشگر مشهور در کتابفروشی‌ها

    کتاب «زائر چشمه‌های گمنام» نوشته کاظم سادات اشکوری منتشر شد. این کتاب مجموعه‌ای از سفرنامه‌های این شاعر و پژوهشگر سرشناس به گوشه و کنار ایران است.
  • عیسی امیدوار سفرنامه‌اش را می‌ خواند

    ایسنا نوشت: عیسی امیدوار از قدیمی‌ترین جهانگردانی است که ۶۵ سال پیش همراه برادرش به سرزمین‌های ناشناخته در قاره آمریکا، آفریقا و قطب جنوب و شمال قدم گذاشت. او قرار است گوشه‌ای از سفرنامه‌شان را روز دوشنبه در «سعدآباد» بخواند.
  • حمام روسی در دمای منفی ۲۰

    سید محمد حامد حکیمی راهنمای گردشگری ایران و روسیه
    هیجان قدم زدن روی دریاچه یخ‌زده بایکال و از نزدیک دیدن شاهنشاهی بایکال، شفاف‌ترین دریاچه دنیا و یکی از قدیمی‌ترین دریاچه‌های جهان با ۲۵ میلیون سال عمر باعث شد که برای اولین بار در اواخر بهمن ۱۳۹۵ به‌صورت انفرادی به این سرزمین یخی سفر کنم؛ سفری که دو سال بعد، در بهمن ۹۷، ماجراجویی اولین گروه ایرانی را در این سرزمین رقم زد. در آنجا با دوستان روسی که قبلا نیز سفرهایی با هم داشتیم همراه شدم. تجربه بی‌نظیری بود. ماجراجویی در سرزمینی یخ‌زده، تجربه بادهای شدید و سرد سیبریایی، تامل در افسانه‌ها و…
  • انتشار سفرنامه شاهزاده خانم ایرانی پس از ۱۳۰ سال

    دنیای اقتصاد: کتاب «سه روز به آخر دریا» با عنوان فرعی سفرنامه شاهزاده خانم قاجار به تصحیح نازیلا ناظمی منتشر شد. این سفرنامه بر اساس نسخه خطی «روزنامه سفر مکه» که در کتابخانه ملی موجود است، تنظیم شده است.
  • تماشای «تغییر اقلیم» از نمای نزدیک

    سید محمد حامد حکیمی راهنمای گردشگری ایران و روسیه
    هیجان قدم زدن روی دریاچه یخ‌زده بایکال و از نزدیک دیدن شاهنشاهی بایکال، شفاف‌ترین دریاچه دنیا و یکی از قدیمی‌ترین دریاچه‌های جهان با ۲۵ میلیون سال عمر باعث شد که برای اولین بار در اواخر بهمن ۱۳۹۵ به‌صورت انفرادی به این سرزمین یخی سفر کنم؛ سفری که دو سال بعد، در بهمن ۹۷، ماجراجویی اولین گروه ایرانی را در این سرزمین رقم زد. در آنجا با دوستان روسی که قبلا نیز سفرهایی با هم داشتیم همراه شدم. تجربه بی‌نظیری بود. ماجراجویی در سرزمینی یخ‌زده، تجربه بادهای شدید و سرد سیبریایی، تامل در افسانه‌ها و…
  • کنایه‌ای به روزمرگی زندگی

    نوید عطروش عکاس
    چند سالی است که درباره پترن و بافت مطالعه می‌کنم و در مجموعه قبلی‌ام آثاری در این زمینه نمایش دادم که نام آنها را عکس‌بافته گذاشته بودم. شیوه کار این‌گونه است که با عکس‌های مستند الگوهای مختلف ایجاد می‌کنم. در مجموعه جدیدم این پترن‌ها با تصاویری از سفرنامه مادام دیولافا که یک شرق‌شناس فرانسوی است، ترکیب شده‌اند. در سفرنامه او تصاویر بسیار جالبی از ایران وجود دارد و نگاهش به شرق برایم جالب بود.
  • اولین گردشگران ایرانی در بایکال

    سید محمد حامد حکیمی راهنمای گردشگری ایران و روسیه
    هیجان قدم زدن روی دریاچه یخ‌زده بایکال و از نزدیک دیدن شاهنشاهی بایکال، شفاف‌ترین دریاچه دنیا و یکی از قدیمی‌ترین دریاچه‌های جهان با ۲۵ میلیون سال عمر باعث شد که برای اولین بار در اواخر بهمن ۱۳۹۵ به‌صورت انفرادی به این سرزمین یخی سفر کنم؛ سفری که دو سال بعد، در بهمن ۹۷، ماجراجویی اولین گروه ایرانی را در این سرزمین رقم زد. در آنجا با دوستان روسی که قبلا نیز سفرهایی با هم داشتیم همراه شدم. تجربه بی‌نظیری بود. ماجراجویی در سرزمینی یخ‌زده، درک بادهای شدید و سرد سیبریایی، تامل در افسانه‌ها و…
  • نوسازی از بالا

    در نتیجه نگارش سفرنامه‌ها برخی از مقامات دولتی قاجار متوجه اختلاف‌های موجود بین ایران و غرب شدند و به عقب‌ماندگی ایران پی بردند. ارزیابی این افراد به‌مراتب جدی‌تر از طرح مساله‌ای بود که پیش از این تنها عنوان شده بود؛ اما شکل برخورد با این مساله تنها به ارائه راه‌حل‌های اصلاحاتی منجر شد. روشی که در آن نوعی گزینش در امور اصلاح‌پذیر انجام می‌شد که عمدتا در حوزه نظامی بود. در این دوره آنچه طرح اصلاح از بالا نام گرفت آغاز شد؛ طرحی که از دوره فتحعلی شاه شروع و تا دهه‌های میانی سلطنت ناصرالدین‌شاه…
  • گشت در بزرگ‌ترین غار آبی خاورمیانه

    محمد حسین باقی روزنامه‌نگار
    سفر کردن حس خوشایندی است. با سفر می‌توان به گذشته رفت و از آن بسیار آموخت؛ با سفر می‌توان به تجربه‌های جدیدی دست یافت؛ با سفر می‌توان با فرهنگ‌ها، اقوام و آیین‌ها و رسوم مختلف آشنا شد و توشه‌ای اندوخت. اما این حس خوشایند را می‌توان با «نوشتن» ماندگار کرد. سنت سفرنامه‌نویسی ،سنتی دراز آهنگ است. از قرن‌ها پیش بسیاری از سیاحان و جهانگردان دیده‌ها و شنیده‌ها، احساس‌ها و برداشت‌های خود را قلمی کرده و برای آیندگان به میراث گذاشته‌اند. من، در مقام روزنامه‌نگاری جوان، سالیانی است که شرح سفرهایم را در…
  • بررسی خورد و خوراک در دوره قاجار

    در دوره صفوی به‌طور خاص و در دیگر ادوار تاریخی به‌طور عام شاهد رشد و نمو و پیدایش غذاهای جدید و متنوع بوده‌ایم. از زمانی که صنعت چاپ توسعه گسترده یافت و دستورالعمل‌های نوشته شده برای تهیه غذا تحت عنوان کتب آشپزی چاپ شد، انواع غذاهای سنتی ایرانی بارعایت دیدگاه‌های مذهبی (خاصه پس از رسمی شدن مذهب تشیع در دوره صفوی) روزانه در ایران مصرف می‌شده است. تعداد کثیری از سیاحانی که به ایران سفر کردند درباره آداب و رسوم ایرانیان درباره چگونگی تهیه و مصرف غذا نکات جالبی را در سفرنامه‌هایشان ذکر کرده‌اند.…

بیشتر