-
همشهری آنلاین: جهانگرد ایتالیایی «مادام کارلا سرنا» در سفرنامهاش در سال ۱۲۵۶ شمسی نوشته است: شهر تهران که در وسط دشتی بیآب و علف قرار گرفته است هیچگونه سایبانی ندارد.
-
نوروز ایرانی در سفرنامههای غربی
«در روزهای اول سال، مردم برای تامین هزینههای عید نوروز احتیاج به پول دارند بهطور کلی در تمام موارد سرور و شادمانی یا عزاداری و خدا میداند که تعداد این روزها و بهویژه ایام جشن و سرور نزد ملتی که بزرگترین مشغولیاتش تفریح است چقدر زیاد است، مردم شهرنشین ایران در جستوجوی پول هستند.»
-
درگذشت مترجم باسابقه در ۷۷سالگی
دنیای اقتصاد: غلامحسین میرزاصالح، پژوهشگر و مترجم نامدار و نوه میرزاصالح شیرازی (از نخستین دانشآموختگان ایرانی در اروپا و ناشر روزنامه کاغذ اخبار، نخستین روزنامه ایران)، یکشنبه ۱۴ اسفند درگذشت.
-
میزبانی پُر چالش اصفهان
گروه گزارش: گردشگری در استان اصفهان سابقهای چند صدساله دارد و سفرنامههای قدیمی گویای توجه ویژه مردم داخل و خارج ایران به این نقطه هیجانانگیز تاریخی است.اما در سالهای اخیر بخصوص پس از بحران سخت کرونا،اصفهان نیز مانند دیگر نقاط کشور درگیر تعطیلی در حوزه گردشگری و سفر شد که بهمرورزمان این روند در راستای بازگشت به جایگاه پیشین طی شد اما هنوز اصفهان به جایگاه اساسی خود در زمینه جذب توریست دست نیافته است که شاید بخشی از آن به علت عدم توجه به زیرساختها،فقدان تبلیغات،عدم ایجاد فضاهای تفریحی و مراکز خرید…
-
یادداشت اعتراضی از باغ ملی تهران به منطقه سبز بغداد
تسنیم: ناصرکنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص استفاده برخی نهادها و مقامات عراقی از جمله نخستوزیر این کشور از عنوان جعلی برای خلیج فارس توضیح داد: «نام خلیج فارس برای این پهنه آبی یک واقعیت تاریخی، همیشگی، مستند و انکارناپذیر است و تکرار نام ساختگی، حقیقت را تغییر نمیدهد و مشروعیتی برای آن پدید نمیآورد.» کنعانی تاکید کرد: «خلیج فارس از هزاران سال پیش در اسناد، نقشهها، سفرنامهها و متون کهن به همین نام بوده و تا ابد به همین نام باقی خواهد ماند.» سخنگوی وزارت امورخارجه…
-
وضعیت نابسامان چینیسازی در دوره قاجار
براساس سفرنامههای جهانگردانی مانند پولاک، المر و دستنوشتههای ایرانیانی مانند اعتمادالسلطنه، بلاغی و حسینخان تحویلدار، ساخت کاشی و ظروف سفالی و چینی در اقصی نقاط ایران وجود داشته است که در این بین سهم شهرهایی چون تهران، اصفهان، شیراز، کرمان، کاشان، نائین، قم، میبد، نطنز و لالجین بیش از بقیه شهرها بوده است.
-
خروج، اعتراض و وفاداری در عمل
کتاب «پیش رفتن با جمع»۱ آلبرت هیرشمن همانگونه که خود در پیشگفتار این کتاب بیان میدارد، نه یک رساله دانشگاهی که یک سفرنامه مستدل است. سفرنامهای مستدل که مشاهدات عینی هیرشمن از کوششهای جمعی گروههای مختلف برای نیل به «بهتر کردن شرایط» را به تصویر میکشد. هیرشمن در اوایل سال۱۹۸۳، در سفری ۱۴هفتهای به آمریکای لاتین، از ۶کشور جمهوری دومنیکن، کلمبیا، پرو، شیلی، آرژانتین و اروگوئه بازدید و در طی این بازدید، از ۴۵ «پروژه مردمی» دیدار میکند. پروژههایی که قصد داشتهاند تا در فقدان حضور دولتها،…
-
پیش از سفر به آنتالیا، این پادکست ها را گوش دهید
امروزه پادکست ها طرفداران زیادی دارند و در بین مردم بسیار محبوب هستند. پادکست مجموعه ای از محتوای دیجیتال است که از طریق اینترنت توزیع میشود و میتوان آن را در پخش کننده های موسیقی دیجیتال، تلفن های همراه یا رایانه شنید.
-
سبک زندگی ایرانیان به روایت شوالیه شاردن (۱۶۸۱-۱۶۶۵)، تاجر فرانسوی
روزنامه شماره ۵۶۱۲دانش، شغل، مقام و دارایى؛ مایه سرافرازی
میان ایرانیان با کشورهاى خارجى هیچگونه وسیله شناسایى و آشنایى نیست؛ نه سفرنامه دارند، نه روزنامه، نه مجله و نه دفاترى که در آن نشانى موسسات بزرگ و فحول دانشمندان و بزرگان درج شده باشد. شاید باورکردن این مطالب در نظر کسانى که هر روز ساعاتى از عمر خود را به کسب اخبار مىگذرانند و آرامش و آسایش خویش را صرف این کار مىکنند و با دقت و مواظبت، تمام سفرنامهها و نقشههاى جغرافیایى را مطالعه مىکنند، دشوار آید، اما اینها همه حقیقت است و چنانکه یاد کردم اینگونه تحقیقات و مطالعات و شناساییها…
-
سفرنامه بیبیکوکب بختیار
در میان سفرنامهنویسان ایرانی، بیبیکوکب بختیار، دختر نصیرخان، سردار جنگ بختیاری از اهمیت بسیاری برخوردار است. سفرنامه بیبیکوکب نخستین سفرنامه شناختهشده یک زن ایرانی درباره سفر فرنگستان به شمار میرود. او خاطرات، دیدارش از شهرهای مختلف و وقایع سفر به اروپا را با دقت، تیزبینی و نکتهسنجی به رشته تحریر درآورده است. بیبیکوکب از چنان شخصیتی برخوردار بود که سرآرنولد ویلسون، رئیس شرکت نفت ایران و انگلیس در خاطرات خود پس از آنکه او را در زمره اشخاص دانا و با اطلاع زمان توصیف میکند، درخصوص…
-
مطالعه خلقیات ایرانیان از منظر سفرنامهنویسان غربی
روزنامه شماره ۵۵۸۸گناه «حذف»
سفرنامهها بهعنوان منابع مکمل تاریخ اجتماعی در ایران از اهمیتی ویژه برخوردارند؛ چراکه در برهههای مختلف تاریخ این سرزمین، تاریخ به مثابه راوی عملکرد زندگی شاهان عمل کرده و توجه چندانی به سبک زندگی عامه مردم و طبقات مختلف اجتماعی نداشته است. از این رو سفرنامهها بهعنوان روایت ناظران بیرونی فرهنگ و جامعه ایرانی میتوانند راهگشا مطالعه زندگی عامه مردم ایران در ادوار گذشته باشند.
-
ایران و ایرانی؛ تحقیق در صد سفرنامه دوران قاجاریه
روزنامه شماره ۵۵۸۰عوامل بیرونی و داخلی عقبماندگی
نامه اسکندر به ارسطو: ای استاد دانشمند! بدان که من در کشور ایران مردمی میبینم خردمندتر از دیگران، تیزهوش، در جهانداری پیشتاز، بر دیگر فرمانروایان گردنفراز، از چنین مردمان هراسانم که مبادا بر من بشورند و کشور و جهانداری مرا پرآشوب کنند. بر آن شدم تا همگی آن مردم را از دم تیغ بیدریغ بگذرانم. استاد را در این کار چه رای است؟
-
سبک و سیاق زندگی ایرانیان از نگاههانری دالمانی، سفرنامهنویس فرانسوی
روزنامه شماره ۵۵۷۵میهماننوازان بی میهمانخانه!
هانری رنه دالمانی (۱۹۵۰–۱۸۶۳) کتابدار، تاریخنگار، هنرشناس فرانسوی بود. او در سال۱۸۹۸م از شهرهای سمرقند، بخارا، خیوه و عشقآباد دیدار کرد. در جریان این سفر آثار هنری از جمله قالی، منسوجات زربافت و اشیای فلزی قدیمی را گرد آورد و با خود به فرانسه برد. دالمانی دو بار به ایران سفر کرد. آنچه میخوانید بخشهایی از سفرنامه مشهور اوست.
-
نقش و جایگاه زن در ایل بختیاری در دوره قاجار از دیدگاه سیاحان اروپایی (۱۷۹۶ تا ۱۹۲۵م)
روزنامه شماره ۵۵۶۴بیبیهای حکمران
ایل بختیاری که از مقتدرترین ایلات جنوب ایران است، نقش بسزایی در تحولات تاریخ ایران ایفا کرده است. در دوره قاجار منطقه بختیاری از جهت سیاسی و اقتصادی، توجه کشورهای استعماری، بهخصوص انگلیس را به خود جلب کرد.
-
صرافی مطمئن، امانت دار در انجام حوالهها
روزگاری، بالشها، تشکها و گنجههای چوبی، بهترین مکان برای امنیت سرمایههای منقول، پولهای خارجی و داخلی، مسکوکات و زیورآلات بود.
-
دریاچه ارومیه؛ اقتصاد بر باد رفته
دریاچه ارومیه به سبب وقوع حوادث تاریخی در اطراف آن، موقعیت جغرافیایی، نظامی و اقتصادی، همواره مورد توجه و مطالعه قرار گرفته و از آن در سفرنامهها و گزارشهای تاریخی و جغرافیایی سخنهای بسیار آمده است. قدیمیترین نام این دریاچه در عهد مادها «ریما» نوشته شده است. در کتاب اوستا، چندین بار از این دریاچه با نام «چیچست» یاد شده است. مورخان یونانی آن را «کبودان» خواندهاند.
-
یادی از دکتر احسان اشراقی
روزنامه شماره ۵۵۵۴متخصص عهد صفویه
آشنایی من با دکتر اشراقی سابقه طولانی دارد. هنگامی که بهعنوان مربی در دانشکده تاریخ ادبیات دانشگاه تهران استخدام شدم، بسیار بیتجربه بودم و برای حل تمام مسائل چه در بخش تدریس و چه در بخش اداری به ایشان مراجعه میکردم و راهنمایی میخواستم. هنوز هم که هنوز است مدیون آقای دکتر هستم. به یاد دارم زمانی که وارد دانشگاه شدم زندهیاد دکتر زریاب خوئی، رئیس دانشگاه و رئیس گروه تاریخ و دکتر اشراقی معاون ایشان بودند؛ ولی باید گفت که همه بار مسوولیت گروه را به دوش میکشیدند. بعد از چند سال ایشان با رأی…
-
ازدواج و طلاق در ایران عصر قاجار از منظر سفرنامههای خارجی
روزنامه شماره ۵۵۵۳گزارشهای ناقص، اما راهگشا
در عصر قاجار سیاحان بسیاری از اروپا به ایران مسافرت کرده بودند که دلیل حضور آنان، رویدادهای مهمی بود که از عصر ایلخانی آغاز شده بود و در دوران صفویه در اوج بود. از این زمان به بعد جز در دوران کوتاه افشاریه و زندیه، مسافرتهای اروپاییان افزایش داشته است. این مسافرتها گاه به صورت سیاحت شخصی و گاه بهصورت هیاتهای اعزامی از سوی قدرتهای اروپایی انجام میشد.
-
خوراک و پوشاک مردم نواحی خلیجفارس در دوره قاجار
نوع پوشش و خوراک مردم بومی شهرها و بنادر خلیجفارس در تاریخ ایران دوره قاجاریه، یکی از نکات مهمی بوده که توجه جهانگردان و سفرنامهنویسان را به خود جلب کرده و این امر در نوشتههای آنان - ولو بهطور مختصر - انعکاس یافته است.
-
فرهنگ جامههای محلی
«جامههای محلی بسیار سادهاند؛ لباس زنها را پارچهای که به دور سر میبندند، شلواری که در قسمت بالای رانها به دور کمر محکم گره میخورد و پیراهنی کوتاه که به سختی تا نیمه پا میرسد، تشکیل میدهد. جنس این دوپوشش آخری عموما از چلوار (پارچه پنبهای ارزانقیمت) و به آبی تیره است. مردها نیز همان رنگ پیراهن و شلوار را میپوشند؛ اما بیرون از منزل روی آنها یک کت نمدی جلو بسته و شلوار گشاد تیرهرنگ به تن میکنند که جنس آن از نوعی پارچه زبر و ضخیم دستبافت بافندگان محلی است. پاپوش آنها نیز یک جفت…
-
مطالعه تطبیقی قالی ایرانی در سفرنامه سیاحان خارجی دوران صفویه و قاجار با رویکرد شرقشناسی
روزنامه شماره ۵۵۱۳خورشید از غرب طلوع میکند!
از نظر سفرنامهنویس غربی، ایرانی با هرگونه اثاثیهای که بتوان بهعنوان نشیمن از آن استفاده کرد «بیگانه» است. این «نادانی» و « نابلد بودن» ایرانی است که باعث شده است وی به ناچار از قالی برای نشستن به جای مبل یا صندلی استفاده کند. گردشگر غربی بهدلیل عدم آگاهی از عوامل فرهنگی یا بهطور کلی پیشینه آداب رسوم ایرانیان که در نحوه و جای نشستن آنان روی زمین تاثیرگذار است، اینگونه قضاوت میکند.
-
ناصرالدین شاه خطاب به حاجسیاح:
روزنامه شماره ۵۵۱۲این مردم لیاقت حکومت مشروطه ندارند
میرزا محمدعلی محلاتی (حاج سیاح ۱۲۱۵خورشیدی - ۱۳۰۴خورشیدی) فعال سیاسی مشروطه و سفرنامهنویس بود. حمید سیاح در مقدمه کتاب «دوره خوف و وحشت» پدرش را اینگونه معرفی میکند: «پدرم حاج محمدعلی سیاح محلاتی، فرزند مرحوم حاج محمدرضا، در خانوادهای دوستدار علم و ادب به دنیا آمد و در عنفوان جوانی برای تحصیل علوم متداول آن زمان به تهران و بعد با کمک مالی عموی خود به عتبات مقدسه مسافرت کرده و از محضر دانشمندان و علمای عصر خویش بهرهمند شد. در مراکز علمی نجف و کربلا، از ممالک مختلف، از جمله قفقازیه و… -
«ارشاد الزراعه» در دوره صفویه
ارشاد الزراعه یکی از مهمترین آثاری است که تا به حال در زبان پارسی پیرامون کشاورزی از قرون گذشته ایران به یادگار مانده است. این کتاب نوشته قاسم ابن یوسف ابونصری هروی است که حدود سال ۹۲۱ ه.ق یعنی در اوایل سلطنت پادشاهان صفوی برای راهنمایی کسانی که مایل بودند به کشاورزی و باغبانی اشتغال ورزند، تالیف شده است و روش کشت و زرع و شناخت زندگی گیاهان و درختان را آموزش میدهد. مولف کتاب در اثرش مکررا به گفتههای جالینوس و افلاطون استناد میکند و همچنین نام برخی معاصران خود را در مقام منبع ذکر…
-
عبدالله امیدوار در ۸۹ سالگی درگذشت
روزنامه شماره ۵۴۹۹پایان جهانگرد ماجراجو در شیلی
دنیایاقتصاد: عبدالله امیدوار مستندساز و از اولین جهانگردان معاصر ایرانی در ۸۹ سالگی در کشور شیلی درگذشت. وی علاوهبر اینکه یکی از پیشگامان جهانگردی در کشورمان بود، در شیلی، کشوری که سالها در آن زندگی میکرد، بهعنوان نمادی از سینمای آن کشور معرفی شده است.
-
ارتباط واتساپی بنسلمان با مقامات اسرائیلی
محسن ارتضایی، کارشناس مسائل غرب آسیا، در توییتی نوشت: آلون بنداوید، خبرنگار شبکه ۱۳ اسرائیل در مستند سفرنامه خود به عربستانسعودی که پخش آن به پایان رسیده است، بهصورت رسمی دیدار محمد بنسلمان و نخستوزیر سابق اسرائیل در قصر جدید ولیعهد سعودی در شهر نئوم را تایید کرد و از ارتباطات واتساپی بنسلمان با مقامات اسرائیلی پرده برداشت.
-
سفرنامه های فارسی هند؛ نخستین روایت گران نظام مشروطه انگلیس
روزنامه شماره ۵۴۸۵تحفهالعالم !
چکیده سفرنامههای ایرانیان هند، از نخستین و مهمترین منابع در بررسی چگونگی مواجهه ایرانیان با تمدن جدید است. از نکات قابل تامل این سفرنامهها، بازتاب جلوههایی از تمدن جدید اروپایی قبل از شکست ایران در جنگ با روسهاست. براساس شواهد و قرائن موجود، سهسفرنامه «شگرفنامه ولایت»، «تحفهالعالم» و «مسیر طالبی»، نخستین راویان نظام مشروطیت به زبان فارسی هستند که نوشته پیشرو به معرفی آنها پرداخته و با نگاهی به منشور کبیر بهعنوان سرآغاز مشروطه انگلستان و بلکه جهان، درصدد پاسخ به این سوال است که… -
پیشرفت ژاپن از نگاه نویسندگان روزنامه «اختر»
گرچه براساس اسناد موجود نمیتوان تاریخ دقیق ارتباط سیاسی ژاپن و ایران را تبارشناسی کرد، اما سفرنامههای موجود نشان میدهد ایرانیان پیش از عصر مشروطه با تحولات ژاپن آشنایی داشتند؛ ازجمله فردی به نام ابراهیم صحافباشی که در پی سوداگری و فروش جواهرات نه از ایران که از سمت غرب راهی ژاپن شد و در سال ۱۳۱۵ق به بندر یوکوهاما رسید و بیست و یک روز در آنجا ماند. البته این سفر را باید سفر دوم او دانست؛ چون همانطور که در متن کتاب اشاره میکند، دو سال قبل از این هم سفری به ژاپن داشته است.
-
زیورآلات زنان
«اشتیاق زنان ایرانی به زر و زیور به حدی است که گمان میرود حتی زنی در ایران نتوان یافت که فاقد آن باشد. هر پیشهور بینوایی نیز برای ایجاد محیط آرام در خانه خود ناگزیر است تن به محرومیتها بدهد و چیزی از زر و گوهر برای زن خود فراهم آورد.
-
فهرست موجودی آبدارخانه ناصرالدینشاه
رسول جعفریان: تفریح با نسخههای خطی بیشتر از این زاویه که از گذشته آگاه شویم، برای بنده، بهصورت یک عادت درآمده است. البته این گشت و گذار فواید بسیار دیگری هم دارد؛ بهویژه برای کسی که قصد ورود در تاریخ تفکر را دارد. درواقع امکان ندارد بدون آشنایی با مخطوطات در مسیر شناخت تاریخ تفکر ایرانی و اسلامی قدم برداشت. این در حالی است که سروکله زدن با نسخههای خطی، ما را در جریان بسیاری از افکار و اندیشهها و همینطور بخش مهمی از تاریخ ذهنی و عملی گذشته بشر قرار میدهد. به عبارت دیگر در این متون با مسائلی روبهرو…