آزمون‌های دولتی چگونه به ساخت یک امپراتوری کمک کردند؟

«امپراتوری چین مهد شایسته‌سالاری بود»؛ این روایتی است که سال‌هاست به ما گفته شده و ذهنیت نسل‌های مختلف را درباره نحوه اداره کشور چین شکل داده است. براساس این داستان رایج تاریخی، برای بیش از هزار سال، داوطلبانِ مشتاق ورود به ساختار قدرت، در آزمون‌های استخدامی بسیار سخت، نفس‌گیر و چندمرحله‌ای شرکت…

چرا تفاهم ایران و آمریکا به تعهدی پایدار تبدیل نشد؟

روحِ توافق

در سیاست بین‌الملل، تفاهم‌ها با امضا آغاز می‌شوند، اما با نهادها، اعتماد و اراده سیاسی دوام می‌آورند. تاریخ دیپلماسی نشان می‌دهد که متن توافق تنها کالبد آن است؛ آنچه توافق را به یک نظم پایدار تبدیل می‌کند، «روح توافق» است. روح توافق، مجموعه‌ای از عناصر سیاسی، حقوقی، نهادی و اجتماعی است که متن را…

اخبار اندیشه

چهارشنبه، ۳۱ تیر ۱۴۰۵

آیا «مدل‌های زبانی هوشمند» همردیف تکنولوژی‌های گذشته خواهند بود؟
روزنامه شماره ۶۶۱۳

اثر هوش مصنوعی بر بازار کار

نگرانی از جایگزینی هوش مصنوعی، حتی در پرمهارت‌ترین حرفه‌ها گسترده شده است. برخی پیش‌بینی‌ها از جابه‌جایی‌ میلیون‌ها شغل حکایت دارند. با آنکه جوامع همواره شاهد ظهور فناوری‌ها بوده‌اند، بی‌آنکه بحران شغلی ایجاد شده باشد؛ اما این‌بار ممکن است نتیجه‌ای متفاوت در انتظار باشد.
فراموش کردن این حقیقت، می‌تواند هزینه‌ای سنگین داشته باشد
روزنامه شماره ۶۶۱۳

اقتصاد آزاد، اساس رفاه است

اقتصاد آزاد امروز از سراسر طیف سیاسی آماج حمله قرار گرفته است. سوسیالیست‌ها و هم‌پیمانانشان آن را سرچشمه فساد و در تعارض با دموکراسی می‌دانند؛ برخی حتی آن را ذاتا نژادپرستانه تلقی می‌کنند. از سوی دیگر، بسیاری از محافظه‌کاران، حتی شماری از کسانی که زمانی به بازار آزاد باور داشتند، اقتصاد آزاد را نظامی ثروتمندسالار و ویرانگر می‌دانند و آن را منشأ بسیاری از مشکلات اقتصادی امروز معرفی می‌کنند. برای لیبرال‌های کلاسیک و محافظه‌کاران پیرو ادموند برک‌، مشاهده این حملات بی‌وقفه به نظامی که چنین دستاوردهای بزرگی برای همگان به ارمغان آورده، می‌تواند دلسردکننده باشد.

دوشنبه، ۲۹ تیر ۱۴۰۵

زمانی که قدرت شخصی جای خود را به چارچوب‌های محدودکننده داد؛

چگونه قانون از پادشاه مهم‌تر شد؟

دنیای اقتصاد: چهارمین قسمت از «پرونده لیبرالیسم» به بررسی مسیر شکل‌گیری یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ لیبرالیسم، یعنی انقلاب شکوهمند انگلستان در سال ۱۶۸۸ می‌پردازد؛ انقلابی که با محدود کردن قدرت پادشاه و تثبیت نقش پارلمان، پایه‌های حکومت مبتنی بر قانون، مالکیت خصوصی و آزادی‌های مدنی را بنا گذاشت.
پیامدهای پیچیده جابه‌جایی نیروی کار بر اقتصاد آمریکا چه بوده است؟
روزنامه شماره ۶۶۱۱

اثرات مهاجرت بر بازارهای کار

نوشتار پیش رو، با چشم‌پوشی از ابعاد فرهنگی، سیاسی و تاثیرات مهاجرت بر تراز مالیاتی و هزینه‌های عمومی، به‌طور کامل به واکاوی اثرات اقتصادی ورود مهاجران قانونی و غیرقانونی به ایالات متحده بر بازار کار می‌پردازد. درک این اثرات، مستلزم شناخت عمیق انگیزه‌های اقتصادی مهاجران برای کوچ به این کشور و نیز به‌کارگیری مجموعه‌ای از مدل‌های نظری علم اقتصاد است. هیچ مدل واحدی به تنهایی قادر به ترسیم تصویر کاملی از این پدیده پیچیده نیست، اما هم‌افزایی چندین چارچوب تحلیلی، درک جامع‌تری از پیامدهای توزیعی و رفاهی مهاجرت بر کارگران بومی و ساختار کلی تولید به دست می‌دهد.
روزنامه شماره ۶۶۱۱

قواعد بازی؛ حلقه مفقوده توسعه اقتصادی ایران

در ادبیات توسعه، سال‌ها تصور می‌شد که وفور منابع طبیعی، سرمایه مالی یا موقعیت جغرافیایی مناسب، مهم‌ترین عوامل پیشرفت کشورها هستند. اما تجربه دهه‌های اخیر جهان نشان داده که این عوامل، اگرچه مهم‌اند، به‌تنهایی تضمین‌کننده توسعه نیستند. کشورهایی با منابع عظیم نفت، گاز و معادن گاه با رشد اقتصادی ناپایدار، تورم مزمن و بهره‌وری پایین مواجه شده‌اند، درحالی‌که اقتصادهایی فاقد منابع طبیعی به قدرت‌های بزرگ اقتصادی جهان تبدیل شده‌اند. این تفاوت را نمی‌توان تنها با میزان سرمایه یا فناوری توضیح داد؛ پاسخ را باید در «قواعد بازی» جست‌وجو کرد.

یکشنبه، ۲۸ تیر ۱۴۰۵

مغفول‌ترین حوزه سیاستگذاری در جهان کدام است؟
روزنامه شماره ۶۶۱۰

وزن رو به رشد «فضا»

اگر مرا از نزدیک بشناسید، احتمالا می‌دانید که شیفته فضا هستم. چندی پیش درباره علاقه‌ام به فلسفه فضا نوشته بودم. در جاهای دیگر نیز درباره موضوعاتی از حقوق مالکیت بر ماه گرفته تا ارزش اکتشافات فضایی مقاله منتشر کرده‌ام. حتی مدتی نیز به‌عنوان «فیلسوف مشاور فضا» با یک موسسه پژوهشی فعال در حوزه فضا همکاری داشته‌ام. بنابراین، طبیعی است که تا اندازه‌ای جانب‌دارانه به موضوع نگاه کنم و تقریبا در هر مساله‌ای ردپای اهمیت فضا را ببینم.
روزنامه شماره ۶۶۱۰

الفبای تجارت

ردِ پول را از نخستین دریافت‌کننده آن فراتر ببرید. از خود پول عبور کنید و به کالاها و خدمات واقعی نهفته در پس آن بنگرید. چند بحث اخیر درباره تجارت، بار دیگر این دو اصل را به یادم آورد.

شنبه، ۲۷ تیر ۱۴۰۵

اعتبار به کارآمدی اقتصاد چه کمکی می‌کند؟
روزنامه شماره ۶۶۰۹

از شکسپیر تا اسمیت

اعتبار، یک سازه مصنوعی نیست که توسط تامین‌کنندگان مالی یا دولت‌ها تحمیل شده باشد. اعتبار به این دلیل پدید می‌آید که زندگی تجاری مدرن بدون آن نمی‌تواند کار کند.
روزنامه شماره ۶۶۰۹

هرج و مرج آموزشی: مساله رویکرد

یکی از مسائلی که آموزش و پرورش ایران، به‌خصوص در ۴۰ الی ۷۰ سال اخیر، با آن مواجه بوده، هرج و مرجی است که بخشی از آن ناشی از عدم فهم سیاستگذاران و مسوولان آموزش و پرورش از مساله «رویکرد آموزشی» بوده است. در جهان ما چهار رویکرد عمده آموزشی داریم: ۱. رویکرد رفتارگرایانه؛ ۲. رویکرد شناختی؛ ۳. رویکرد تکاملی؛ ۴. رویکرد انسان‌گرایانه. هرکدام از این رویکردها فرضیات خاصی را در باب جهان، انسان، آموزش و الی آخر دارند.

چهارشنبه، ۲۴ تیر ۱۴۰۵

چگونه دخالت در یک کالا به دخالت در کل اقتصاد منجر می‌شود؟
روزنامه شماره ۶۶۰۷

درس‌های تلخ شکر در جنگ جهانی اول

اگر هوش مصنوعی منجر به این شود که هزینه نهایی تولید کالاها به صفر میل کند، یعنی در دنیایی با فراوانی مفرط، همچنان موضوعاتی چون کمیابی، موازنه و عدم قطعیت پابرجا هستند و به همراه آن‌ها، نقش حیاتی قیمت‌ها برقرار خواهد ماند.
روزنامه شماره ۶۶۰۷

هوش مصنوعی پول را منسوخ نخواهد کرد

اگر هوش مصنوعی منجر به این شود که هزینه نهایی تولید کالاها به صفر میل کند، یعنی در دنیایی با فراوانی مفرط، همچنان موضوعاتی چون کمیابی، موازنه و عدم قطعیت پابرجا هستند و به همراه آن‌ها، نقش حیاتی قیمت‌ها برقرار خواهد ماند.
روزنامه شماره ۶۶۰۷

رفع بحران تورم ایران، در یک‌سال ممکن است؟

توسعه اقتصادی و گذار یک کشور به جایگاه اقتصادهای پیشرفته، به درک دقیق فرایندهای تاریخی، نهادی و اقتصادی‌ای وابسته است که طی دهه‌ها و در بسیاری موارد طی قرن‌ها، شکل‌دهنده اقتصادهای توسعه‌یافته امروز بوده‌اند. تمرکز صرف بر نتایج فعلی و تلاش برای تقلید از خروجی‌های قابل مشاهده، بدون فهم تحولات زیربنایی‌ای که این نتایج را ایجاد کرده‌اند، به‌ندرت به سیاستگذاری موثر منجر می‌شود. آنچه اهمیت دارد، مطالعه توسعه به‌عنوان یک فرآیند است، نه صرفا مجموعه‌ای از نتایج قابل مشاهده.

سه‌شنبه، ۲۳ تیر ۱۴۰۵

چرا هیچ‌کس از قوانین منطقه‌بندی و محدودیت عرضه صحبت نمی‌کند؟
روزنامه شماره ۶۶۰۶

آبشخور کمبود مسکن در جهان اول

بحث‌های سیاستگذاری در اروپا، به‌دلیل سلطه آمریکا بر شبکه‌های اجتماعی، اغلب رنگ‌وبوی آمریکایی به خود می‌گیرند. این وضعیت معمولا پیامد مطلوبی ندارد؛ زیرا باعث می‌شود اروپایی‌ها مسائل سیاستی خود را از دریچه چارچوب‌هایی ببینند که لزوما با واقعیت‌های آنها سازگار نیست. با این حال، به نظر من، در یک حوزه استثنا وجود دارد: بحث مسکن در اروپا، به‌ویژه در اروپای قاره‌ای، شاید واقعا با وام گرفتن برخی ایده‌ها از آمریکایی‌ها بهبود یابد.

دوشنبه، ۲۲ تیر ۱۴۰۵

چگونه هوش مصنوعی فرآیند دادخواهی را دگرگون می‌کند؟
روزنامه شماره ۶۶۰۵

چت‌بات‌ها از متهم دفاع می‌کنند

هوش مصنوعی، هزینه دادخواهی مدنی را به‌شدت کاهش داده و حق دفاع شخصی را برای‌ میلیون‌ها آمریکایی عملی کرده است. اما قضات از افزایش پرونده‌های بی‌اساس و ارجاعات ساختگی نگرانند.

یکشنبه، ۲۱ تیر ۱۴۰۵

فروپاشی اقتصادی که هرگز رخ نداد؛
روزنامه شماره ۶۶۰۴

برگزیت، ۱۰سال بعد

به رای‌دهندگان هشدار داده شده بود که خروج از اتحادیه اروپا موجب رکود، بیکاری گسترده و افول اقتصادی پایدار خواهد شد. اما مقایسه عملکرد بریتانیا با همتایانش در گروه ۷ (G۷) تصویر دقیق‌تر و ظریف‌تری را نشان می‌دهد.

شنبه، ۲۰ تیر ۱۴۰۵

الواح گِلی باستانی نشان می‌دهند بازارها پیش از آنکه اقتصاددانان سازوکارشان را توضیح دهند، به‌خوبی کار می‌کردند
روزنامه شماره ۶۶۰۳

سند ۴هزار ساله دست نامرئی

الواح گِلی کشف‌شده در آسیای صغیر نشان می‌دهند که نظمی تجاری، پیچیده و خودجوش، نزدیک به چهار هزار سال پیش از آنکه اقتصاددانان نحوه عملکرد بازارها را توضیح دهند، شکل گرفته و به‌خوبی عمل می‌کرده است.
اگر حکومت‌های پوپولیستی روی کار نمی‌آمدند، چه اتفاقی می‌افتاد؟
روزنامه شماره ۶۶۰۳

میراث نهادی عوام‌فریبان در آمریکای لاتین

اگر حکومت‌های پوپولیستی روی کار نمی‌آمدند، چه اتفاقی می‌افتاد؟ در پسِ بحث درباره پوپولیسم در آمریکای لاتین، پرسشی بنیادین نهفته است: آیا روسای پوپولیست خود موجب تضعیف نهادها می‌شوند، یا صرفا در کشورهایی به قدرت می‌رسند که از پیش با نهادهای ضعیف دست‌وپنجه نرم می‌کنند؟ تمایز میان این دو دیدگاه اهمیت زیادی دارد.

پنجشنبه، ۱۱ تیر ۱۴۰۵

فشار بر فدرال‌رزرو برای افزایش نرخ بهره با نزدیک شدن به انتخابات
روزنامه شماره ۶۶۰۲

بالاترین نرخ ۳ساله تورم

اگر فدرال‌رزرو در ماه‌های آینده نرخ بهره را افزایش دهد، این امر ضربه‌ای به رئیس‌جمهور و تبلیغات اقتصادی حزب جمهوری‌خواه در اوج کمپین انتخاباتی خواهد بود که محور اصلی آن قدرت خرید و هزینه‌های زندگی است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ماموریتی را برای کاهش هرچه سریع‌تر هزینه‌های استقراض آغاز کرده است. با این حال، وال‌استریت اکنون انتظار دارد که این هزینه‌ها بالاتر بروند.
روزنامه شماره ۶۶۰۲

از «کلاه‌دوز دیوانه» تا دیالکتیک خصوصی سازی

خصوصی‌سازی در اقتصاد ایران نه به‌مثابه یک اصلاح کارآمد، بلکه به‌عنوان یک «وارونه‌سازی نمادین» اجرا شده است. واگذاری‌های رسمی اغلب به بخش خصوصی واقعی نرسیده و به نهادهای خصولتی یا طبقه‌ای منتقل شده‌اند که همزمان مالکیت و رانت را حفظ می‌کنند. این همان منطق کلاه‌دوز دیوانه در «آلیس در سرزمین عجایب» است: در مهمانی چای عصرانه، «حالت عادی» به‌هم می‌ریزد و هر چیز وارونه خود می‌شود؛ خصوصی‌سازی «به‌نام»، نه «به‌عمل».

چهارشنبه، ۱۰ تیر ۱۴۰۵

آینده قاره سبز در گفت‌وگوی دو نوبلیست اقتصاد بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۰۱

چرا اقتصاد اروپا کم می‌آورد؟

در بخش اول این گفت‌وگو، فیلیپ آگیون با تکیه بر نظریه مشهور خود یعنی «تخریب خلاق»، به کالبدشکافی ریشه‌های رکود اقتصادی و کاهش رقابت‌پذیری اروپا در مرزهای فناوری و هوش مصنوعی در برابر ایالات متحده و چین پرداخت. او تشریح کرد که اروپا پس از جنگ جهانی دوم در مرحله رشد بر پایه جبران عقب‌ماندگی موفق بود، اما در گذار به نوآوری در لبه مرز دانش و بهره‌گیری از انقلاب فناوری اطلاعات ناکام ماند. آگیون ساختار نهادی کمیسیون اروپا را یکی از موانع اصلی دانست که با وضع مقررات بیش از حد و محدودیت‌های سختی مثل سقف کسری بودجه، سیاست‌های صنعتی پویا را خفه کرده است. علاوه بر این، او به ریشه‌های فرهنگی اشاره کرد که در آنها برخلاف آمریکا، ریسک‌پذیری تشویق نمی‌شود و ترس از شکست مایه شرمساری است، امری که در نهایت سرمایه‌گذاری خطرپذیر را محدود می‌کند. در نهایت، او ضمن تایید گزارش ماریو دراگی برای اصلاحات، الگوی «انعطاف‌پذیری توام با امنیت» دانمارک را به عنوان راهکاری برای حمایت از کارگران در دوران گذار به عصر هوش مصنوعی معرفی کرد.
روزنامه شماره ۶۶۰۱

ضدیت با رشد اقتصادی را جدی بگیریم؟

دوران اخیر را می‌توان مقطع مهمی برای جنبش «رشدزدایی» دانست. نخست، توماس پیکتی، اقتصاددان فرانسوی، به همراه گروهی از پژوهشگران، در همین ماه گزارش عدالت جهانی را منتشر کرد؛ گزارشی که در آن، برنامه‌ای برای بازآرایی بنیادین اقتصاد جهان با هدف تحقق عدالت اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی ارائه شده است. یکی از ارکان اصلی این پیشنهاد، کاهش نرخ رشد سالانه تولید ناخالص داخلی سرانه در کشورهای غربی به رقمی میان صفر تا نیم درصد است. اندکی بعد، گروهی دیگر از اقتصاددانان، از جمله برنده جایزه نوبل، جوزف استیگلیتز، نیز به این دیدگاه پیوستند و استدلال کردند که «راهبرد اتکا به رشد اقتصادی، راهبردی محکوم به شکست است.»

سه‌شنبه، ۰۹ تیر ۱۴۰۵

آینده قاره سبز در گفت‌وگوی دو نوبلیست اقتصاد بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۰۰

چرا اقتصاد اروپا کم می‌آورد؟

در بخش عمده‌ای از دوران پس از جنگ، سیاستگذاران اروپایی ثبات و پیش‌بینی‌پذیری را بر پرورش نوآوری‌های بنیادین ترجیح داده‌اند. امروز، درحالی‌که ایالات متحده و چین برای تسلط بر هوش مصنوعی رقابت می‌کنند، اروپای راکد برای بازپس‌گیری جایگاه خود در مرزهای فناوری دست‌وپا می‌زند.
روزنامه شماره ۶۶۰۰

آزمون تثبیت اجاره یک‌میلیون خانه

دو روز پس از آنکه سه نامزد کنگره که از سوی زهران ممدانی، شهردار نیویورک، مورد حمایت قرار گرفته بودند، در انتخابات مقدماتی این ایالت به پیروزی رسیدند، هیات تعیین دستورالعمل اجاره‌بهای شهر نیویورک نیز پیروزی دیگری را برای او رقم زد.

دوشنبه، ۰۸ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۹

پیامدهای افزایش نرخ بهره بانکی بر اقتصاد ایران

اقتصاد ایران با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری همچون تورم مزمن، کسری بودجه دولت، ناترازی نظام بانکی، بی‌ثباتی بازار ارز، کاهش سرمایه‌گذاری، افت بهره‌وری و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های بین‌المللی روبه‌رو بوده است. در چنین شرایطی سیاست پولی و به‌ویژه تعیین نرخ بهره بانکی به یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت اقتصاد کلان تبدیل شده است.

یکشنبه، ۰۷ تیر ۱۴۰۵

چرا هیچ‌کس مالیات بر زمین را دوست ندارد؟
روزنامه شماره ۶۵۹۸

مالیات‌های بهینه

اقتصاددانان و در واقع، تقریبا هر گروه دیگری از مردم، اغلب با هم توافق ندارند. به‌عنوان مثال، بحث‌های اخیر درباره کنترل قیمت‌ها را در نظر بگیرید. سرخط یک یادداشت تحلیلی در این‌باره در نیویورک‌تایمز دقیقا با این عبارت شروع می‌شود: «اقتصاددانان از این ایده متنفرند و با این حال، رأی‌دهندگان چندان بدبین نیستند».
روزنامه شماره ۶۵۹۸

هرج ‌و ‌مرج، هماهنگی را از بین می‌برد

دنیای‌اقتصاد: هرج‌و‌مرج سیاستی فقط سرخط خبرها را نمی‌سازد، بلکه به‌طور بنیادی محاسبات اقتصادی و شکوفایی را مختل می‌کند. مانند سنگی که در آب آرام انداخته می‌شود، هرج‌و‌مرج سیاستی در سراسر اقتصاد به شیوه‌هایی موج می‌زند که دیدن آنها دشوار است، اما می‌توانند برای شکوفایی و رشد به شدت ویرانگر باشند.

شنبه، ۰۶ تیر ۱۴۰۵

علم اقتصاد را با روابط حسابداری اشتباه نگیرید
روزنامه شماره ۶۵۹۷

چرا سودجویی علت تورم نیست؟

اگر روزی با استدلالی اقتصادی روبه‌رو شدید که در نگاه اول کاملا منطقی به نظر می‌رسد، اما به‌طور کامل با دیدگاه‌های پذیرفته‌شده و متعارف علم اقتصاد در تضاد است، به احتمال زیاد آن استدلال دچار خطای «نتیجه‌گیری از یک رابطه حسابداری» شده است. در چنین مواردی، بهتر است هرچه سریع‌تر از آن فاصله بگیرید.
به مناسبت درگذشت رئیس اسبق فدرال‌رزرو، عملکرد او بررسی شد
روزنامه شماره ۶۵۹۷

۱۰۰ سال با آلن‌ گرینسپن

آلن گرینسپن، رئیس سابق فدرال‌رزرو، در ۱۰۰سالگی درگذشت. او را به دوره طولانی ریاست بر فدرال رزرو و عزم راسخ در نبرد با تورم می‌شناسند. بری آیچنگرین، اقتصاددان و صاحب‌نظر پولی، در یادداشتی میراث او در سیاست پولی را بررسی کرده است.

سه‌شنبه، ۰۲ تیر ۱۴۰۵

یکی از موضوعات کلاسیک علم اقتصاد مورد بررسی قرار گرفت
روزنامه شماره ۶۵۹۶

ماهیت موانع ورود به بازار

چرا انحصارات وجود دارند؟ بسیاری از کتاب‌های درسی به «موانع ورود» (barriers to entry) به عنوان علت ایجاد انحصار اشاره می‌کنند. کتاب درسی تایلر کوئن و الکس تبرک می‌گوید: «علاوه بر حق اختراع (پتنت)، مقررات دولتی و صرفه‌های مقیاس، انحصارات ممکن است هر زمان که یک مانع ورودِ بزرگ وجود داشته باشد ایجاد شوند؛ یعنی چیزی که هزینه ورود شرکت‌های جدید به صنعت را افزایش می‌دهد.» کتاب درسی منکیو تا آنجا پیش می‌رود که می‌گوید: «علت بنیادین انحصار، موانع ورود است.»

دوشنبه، ۰۱ تیر ۱۴۰۵

یک اقتصاددان گزارش سیاستی اجلاس ۷ کشور صنعتی را مورد انتقاد قرار ‌داد
روزنامه شماره ۶۵۹۵

گروه هفت علیه علم اقتصاد

یک اقتصاددان گزارش سیاستی نشست اقتصادی گروه ۷ را مورد انتقاد قرار داد. به زعم او، این گزارش درحالی‌که اسامی اقتصاددانان سرشناسی را بر روی خود دارد، نقطه مقابل هر آن چیزی است که علم اقتصاد نمایندگی می‌‌کند.