اخبار ویژه‌نامه

وقتی ماه‌ها پیش در هیات رییسه اتاق بازرگانی اصفهان به این جمع‌بندی رسیدیم که بزرگ‌ترین دارایی بخش خصوصی استان، یعنی تشکل‌های اقتصادی، گرفتار یک پراکندگی مزمن و تاریخی است، می‌دانستیم که باید دست به کاری بزرگ بزنیم. نه از سرِ تفنن ساختمان‌سازی، که از سرِ یک نیازِ عمیقِ نهادی. نتیجه آن تفکر، امروز به نام خانه تشکل‌ها در برابر شماست. اما اجازه دهید همین ابتدا از یک سوءتفاهم رایج پرده بردارم: این خانه، یک پروژه عمرانی نیست. یک سرمایه‌گذاری راهبردی است برای پر کردن شکافی که دهه‌ها اقتصاد اصفهان و ایران را آزرده است؛ شکاف میان دولت و بخش خصوصی، شکاف میان تشکل‌های جزیره‌ای، و شکاف میان حرف و عمل در مشارکت اقتصادی. ما این خانه را نساخته‌ایم که بگوییم کار تمام است. ساخته‌ایم که بگوییم کار تازه آغاز شده است.

ابوالفضل روغنی گلپایگانی، دبیرکل اتاق بازرگانی ایران، در جریان افتتاح خانه تشکل‌های اتاق اصفهان، این رویداد را نه یک پروژه استانی، که الگویی ملی برای توسعه تشکل‌گرایی در کشور خواند. او با اعلام اینکه «اصفهان نخستین اتاقی است که تشکل‌هایش به صورت رسمی صاحب خانه می‌شوند»، از برنامه‌ریزی برای تسری این الگو به سایر استان‌ها خبر داد و تشکل‌های ریشه‌دار اصفهان را شایسته ایفای نقش ملی دانست. در حاشیه افتتاح خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی اصفهان، ابوالفضل روغنی گلپایگانی، دبیرکل اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌وگویی اختصاصی با دنیای اقتصاد، از چشم‌انداز ملی این رویداد، ضرورت تشکل‌گرایی، و چالش‌های پیش روی اقتصاد ایران سخن گفت. او که خود از نزدیک شاهد تحویل کلید این خانه به نمایندگان ۴۴ تشکل استانی بود، این اتفاق را نقطه عطفی در تاریخ تشکل‌سازی کشور توصیف کرد.

لیلی زواره‌ای-سهم اصفهان در صنعت کشور ۱۱ درصد، سرمایه‌گذاری ۱۰ درصد و اشتغال صنعتی ۸ درصد و این استان در طرح‌های نیمه‌تمام صنعتی جایگاه اول را دارد. بااین‌حال هنوز تکلیف توسعه صنعتی و راهبرد این حوزه به‌درستی تبیین نشده و تا قبل از وقوع جنگ۱۲ روزه و جنگ رمضان، حوزه خدمات بر صنعت پیشی گرفته بود. خبرهای تخریب صنایع خرد و کلان استان و نرخ بیکاری‌های حاصله اما آن‌قدر بود که نشان دهد، سایه صنعت بر اصفهان و اقتصاد آن گسترده‌تر از این حرف هاست. حالا به پشتوانه آنچه در سال‌های قبل و در جنگ بر پایتخت صنعت کشور گذشته، می‌توان استدلال کرد که "جنگ‌ها محرک پیشرفت و منشأ توسعه شتابان حوزه‌های مختلف اقتصادی هستند. آسیب زیرساخت‌های صنعتی و تحقیقاتی استان طی جنگ، حتما خسران بزرگی برای کشور محسوب می‌شود، اما این وضعیت، در دل خود فرصت‌هایی هم دارد به‌شرط آن‌که بازسازی زیرساخت‌های صنعتی و تحقیقاتی با اندیشه‌ای نو، بر پایه بر اساس نظریه‌های راهبردی و با تکیه‌بر پدافند غیرعامل، مسایل زیست‌محیطی و زیرساخت‌های نوین و مناسب انجام شود.

در دیدار معاون رییس جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی کشور و استاندار اصفهان با جمعی از کارآفرینان، مدل جدید مدیریت انرژی کشور با محوریت «انتقال اختیار و منافع صرفه‌جویی به استان‌ها و مردم» معرفی و اصفهان به عنوان نخستین پایلوت اجرای این طرح انتخاب شد.

عبدالوهاب سهل‌آبادی، رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت ایران، گره اصلی اقتصاد امروز را نه خود تحریم، که بروکراسی کند داخلی می‌داند. او با تأکید بر اینکه «جان‌فشانی تولیدکننده، حفظ کار و کارگر است»، خواستار چابکی دولت در واگذاری مسیر واردات مواد اولیه به خود تولیدکنندگان شد تا بازار از التهاب نجات یابد.

در دل بحران ها، اتاق بازرگانی اصفهان مسیر متفاوتی را با ساختن نهادهای میانی برگزیده است، افتتاح «خانه تشکل‌ها»، نقطه عطفی در پرونده‌ای است که در صفحات داخلی امروز می‌خوانید؛ پرونده‌ای که روایت می‌کند چگونه ۴۴ تشکل اقتصادی با عبور از پراکندگی تاریخی، زیر یک سقف شیشه‌ای گرد آمده‌اند تا صدای واحد بخش خصوصی در برابر بروکراسی باشند

علیِ صفرنورالله، رییس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی اصفهان، ریشه توسعه‌نیافتگی بخش خصوصی را در فردی عمل کردن و بلد نبودن کار جمعی دانست. او با بیان اینکه «خودتحریمی از تحریم خارجی بدتر است»، تشکیل خانه تشکل‌ها را گامی برای نجات از تفرقه تاریخی خواند و از برنامه اتاق اصفهان برای تسری این الگو به سایر استان‌ها خبر داد. در آستانه افتتاح خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی اصفهان، با علی صفرنورالله، رییس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق، به گفت‌وگو نشستیم. او که به دقت و صراحت شهره است، از زاویه اقتصاد سیاسی به این رویداد می‌نگرد و ریشه‌های تاریخی ضعف تشکل‌ها را در ساختار اقتصاد دولتی جست‌وجو می‌کند.

برای درک اهمیت خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی اصفهان، شاید بد نباشد ابتدا تصویری از وضعیت پیش از این رویداد ترسیم کرد. تشکل‌های اقتصادی استان، با تمام ظرفیت‌های نهفته خود، سال‌ها در یک پراکندگی مزمن به سر می‌بردند. انجمن صادرکنندگان در گوشه‌ای از شهر جلسه می‌گذاشت، انجمن واردکنندگان در گوشه‌ای دیگر، و انجمن صنایع دستی و گردشگری در فضایی کاملاً جداگانه. این پراکندگی جغرافیایی، به مرور به پراکندگی ذهنی و راهبردی نیز دامن زده بود. هر تشکل در جزیره خود زندگی می‌کرد و صدای واحدی از بخش خصوصی به گوش نمی‌رسید.

سعید صالحی‌مهر، عضو شورای زیرساخت اتاق بازرگانی اصفهان، با تأکید بر اینکه خریداری ساختمان مستقل برای تشکل‌های اقتصادی یک اقدام زیرساختی و سخت‌افزاری ضروری بوده است، گفت: نقطه ضعف سال‌های گذشته، نبود یک پایگاه مشترک فیزیکی بود؛ حالا با افتتاح خانه تشکل‌ها، همگرایی، همدلی و یکصدایی تشکل‌ها محقق می‌شود که قدرت چانه‌زنی آنها را در برابر دولت و نهادهای قانونگذار افزایش می‌دهد..

مژگان ایزدی، رئیس کمیسیون گردشگری، فرش و صنایع دستی اتاق بازرگانی اصفهان، صنعت گردشگری را خط مقدم جبهه جنگ خواند و از زیان سنگین آژانس‌ها و فعالان این حوزه در دو جنگ اخیر پرده برداشت. او با طرح این پرسش کلیدی که اگر تحریم نبودیم سهم ایران از زیان روزانه ۶۰۰ میلیون دلاری گردشگری حاشیه خلیج فارس چه بود، تشکیل خانه تشکل‌ها را نقطه عطفی برای شبکه‌سازی میان گردشگری و صنایع دستی دانست.

مهدی برزین- خانه تشکل‌ها افتتاح شد، شور و شوقی در میان فعالان اقتصادی استان به پا کرد، و انتظارات از آن به شکلی طبیعی بالا رفت. اما اکنون که غبار این رویداد فرو می‌نشیند، زمان آن است که پرسش‌های تأملی را نیز مطرح کرد. نه از سر نفی یا بدبینی، که برای اطمینان از اینکه این سرمایه‌گذاری ارزشمند، به سرنوشت برخی طرح‌های مشابه دچار نشود که پس از هیاهوی اولیه، به سکون و فراموشی سپرده شدند.

کریم بیگی، رئیس انجمن صنعت گردشگری استان اصفهان، با اشاره به خروج سرمایه‌های انسانی از این صنعت، گردشگری را نوک پیکان آسیب‌های جنگ خواند. او با گلایه از بی‌توجهی تهران به مصوبات استانی، تأکید کرد که اگر دولت در شرایط کنونی توان حمایت ندارد، دست‌کم از مطالبه‌گری از این صنعتِ زمین‌گیر شده دست بردارد. همزمان با افتتاح خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی اصفهان، با کریم بیگی، رئیس انجمن صنعت گردشگری استان، به گفت‌وگو نشستیم. او که صنعتش در خط مقدم بحران‌های اخیر قرار داشته، با لحنی آمیخته به گلایه و دلسوزی، هم از فرصت‌های خانه تشکل‌ها می‌گوید و هم از زخم‌های کاری‌ای که بر پیکر گردشگری نشسته است.

محمد ناطق‌پور، رییس هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنایع دستی استان اصفهان، با هشدار نسبت به وضعیت وخیم این صنعت پس از کرونا و جنگ‌های اخیر، فروش صنایع دستی را به صفر رسیده توصیف کرد. او با تأکید بر اینکه این حوزه هیچ‌گاه ارز دولتی نگرفته اما همواره ارزآور بوده، تشکیل خانه تشکل‌ها را فرصتی برای دیده شدن این صنعت مغفول و حل گره‌های گمرکی، مالیاتی و بیمه‌ای آن دانست. همزمان با برگزاری آیین گشایش خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی اصفهان، گفتگویی داشتیم با محمد ناطق‌پور، رییس هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنایع دستی استان، درباره وضعیت بحرانی این هنر-صنعتِ اصیل ایرانی و انتظارات از این رویداد . او با لحنی آمیخته به گلایه و امید، از مشکلاتی می‌گوید که صنایع دستی را زمین‌گیر کرده و از فرصتی که خانه تشکل‌ها برای احیای آن فراهم می‌کند.

احمدرضا همتی، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات کشاورزی استان اصفهان، با استقبال از افتتاح خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی، ضعف تاریخی تشکل‌ها را غلبه فرم بر محتوا دانست. او با اشاره به از دست رفتن بازارهای خلیج فارس، مسیر جایگزین صادرات زمینی به اوراسیا را نیازمند نقش‌آفرینی جدی و غیرشعاری تشکل‌ها برای نجات تولیدکنندگان از زیان‌های هنگفت خواند.

وقتی سه سال پیش استارت‌آپم را در گاراژ خانه‌مان راه انداختم، فکر می‌کردم همه چیز به کدنویسی و محصول خوب ختم می‌شود. طولی نکشید که فهمیدم سخت‌ترین بخش کار، نه نوشتن الگوریتم، که پیدا کردن آدم‌های درست است؛ آدم‌هایی که مسیر را بلدند، بازار را می‌شناسند، و مهم‌تر از همه، شکست‌هایی را تجربه کرده‌اند که من حتی تصورش را هم نمی‌کنم.

لوحی که امروز رد و بدل می‌شود، از جنس کاغذ یا چوب یا فلز نیست. از جنس اعتماد است؛ همان سرمایه‌ای که سال‌ها طول می‌کشد تا ساخته شود و لحظه‌ای برای از دست رفتنش کافی است.

تقدیر، فقط یک پایان خوش برای زحمات گذشته نیست؛ یک آغاز پرمسئولیت است. وقتی لوحی به دستان رئیس یک تشکل سپرده می‌شود، پیامی نانوشته نیز در آن نهفته است: حالا که دیده شدی، حالا که خانه‌ات را یافتی، بیش از پیش از تو انتظار داریم.

علی اشفاق، رئیس انجمن چاپ و بسته‌بندی، هم‌زمان با افتتاح خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی، از جهش قیمت مواد اولیه این صنعت تا ۵۰۰ درصد خبر داد و هشدار داد که سیاست‌های بسته تجاری، رانت و گرانی را جایگزین رقابت سالم کرده است. او تنها راه نجات صنعت را باز گذاشتن دست بخش خصوصی برای واردات بدون بروکراسی و حرکت به سوی اقتصاد آزادتر در شرایط جنگی می‌داند. به گزارش دنیای اقتصاد در آستانه افتتاح «خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی»، فرصتی دست داد تا با علی اشفاق، رئیس انجمن چاپ و بسته‌بندی استان اصفهان، درباره کارکرد این نهاد تازه و مهم‌تر از آن، چالش‌های نفس‌گیر صنعتی گفت‌وگو کنیم که مستقیماً سفره مردم را نشانه رفته است. اشفاق که خود از فعالان باسابقه این حوزه است، در این مصاحبه از زاویه‌ای تازه به اقتصاد دستوری می‌تازد و نسخه‌ای بحث‌برانگیز می‌پیچد: در میانه جنگ اقتصادی، به جای بستن درها، باید آنها را گشود.

علیرضا بینا، رئیس انجمن صادرکنندگان و تولیدکنندگان سازه‌های فولادی استان اصفهان، خانه تشکل‌ها را بستری برای گذر از لابی‌گری به شراکت راهبردی با حاکمیت دانست. او با تأکید بر اینکه «شبکه‌سازی واقعی فقط تبادل کارت ویزیت نیست»، محصول انجمن خود را زیرساخت توسعه سایر کسب‌وکارها خواند و این هم‌جواری را منشأ خیر و برکت برای کل اقتصاد استان توصیف کرد. همزمان با آغاز به کار خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی اصفهان، با علیرضا بینا، رئیس انجمن صادرکنندگان و تولیدکنندگان سازه‌های فولادی استان، به گفت‌وگو نشستیم. او با نگاهی تحلیلی و به دور از کلیشه‌های مرسوم، از ظرفیت‌های این خانه برای عبور از لابی‌گری به سمت بلوغ سازمانی و شبکه‌سازی واقعی می‌گوید.

جمشید سلطانی، رییس هیات مدیره انجمن صنعت پخش استان اصفهان، با اشاره به خلأ بزرگ آموزش بازرگانی در کشور، تشکیل خانه تشکل‌ها را بستری برای هم‌افزایی تشکل‌های هم‌پوشان دانست. او با مقایسه الگوی توسعه ایران با کشورهای پیشرفته، هشدار داد که عادت به سرمایه‌گذاری سخت‌افزاری و روبان‌چینی، باعث غفلت از سرمایه‌گذاری‌های نرمی چون آموزش فروش، بازاریابی بین‌المللی و بازارسازی شده است. همزمان با آغاز به کارِ خانه تشکل‌های اتاق بازرگانی اصفهان، با جمشید سلطانی، رییس هیات مدیره انجمن صنعت پخش استان، به گفت‌وگو نشستیم. او که انجمنش با ۲۹۰ شرکت عضو، بیش از ۹۵۰۰ نفر اشتغال مستقیم و ۲۵۰۰ دستگاه ناوگان حمل‌ونقل، روزانه مواد غذایی، دارویی و آرایشی-بهداشتی را به اقصی‌نقاط استان می‌رساند، از زاویه‌ای متفاوت به این رویداد می‌نگرد: زاویه هم‌پوشانی تشکل‌ها و خلأ سرمایه‌گذاری نرم در اقتصاد ایران.

فرید نجات‌بخش، رئیس انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان استان اصفهان، گردهم‌آمدن تشکل‌ها در خانه جدید اتاق بازرگانی را نماد شفافیت و بستری برای هم‌افزایی بی‌دغدغه دانست. او تفاوت بنیادین اعضای تشکل‌ها با سایر بنگاه‌ها را در این جمله خلاصه کرد که آن‌ها به جای پرسش «جامعه چه کاری برای من می‌کند»، می‌پرسند «من چه کاری برای جامعه می‌توانم انجام دهم».

نفیسه زمانی نژاد :در میان استان‌های آسیب‌دیده از جنگ رمضان ، اصفهان ،جایگاه ویژه‌ای دارد؛ این استان پس از تهران، بیشترین ضربه را متحمل شده و این در حالی است که توجه کافی از سوی مسوولان ملی به این شهر تاریخی و صنعتی، معطوف نشده است. شهری با بیش از دو میلیون نفر جمعیت، که همواره در دوره‌های سخت تاریخ کشور ،نماد ایستادگی بوده، اکنون با چالشی متفاوت، مواجه شده است. این بار، مستقیماً زیرساخت‌های مسکونی، تجاری و صنعتی شهر، هدف قرارگرفته و صدها خانواده در بحرانی فرورفته‌اند که ابعاد آن هنوز به‌طور کامل روشن نیست.

دنیای اقتصاد، اصفهان، مهدی محمدی - حملات اخیر به دو قطب تولید فولاد خام کشور، زنجیره صنعت فولاد ایران را با وضعیتی بی‌سابقه روبه‌رو کرده است. اما در حالی که تصویر غالب این بحران، کمبود ورق فولادی در بازار است، سه فعال ارشد صنعتی از زوایای متفاوتی به آن نگاه می‌کنند: داوود صافی دستجردی حذف فیزیکی حلقه اول زنجیره را مغایر با از دست رفتن اشتغال و ارزش‌افزوده می‌داند، علیرضا بینا بر بلاتکلیفی تعهدات بورس و بی‌اعتمادی تأکید دارد و میترا عابدی از توقف قریب‌الوقوع خطوط تولید به دلیل عدم تحویل سفارش‌های قطعی هشدار می‌دهد. آنچه در این سه روایت مشترک است، نبود شفافیت و فقدان چارچوب رسمی برای شرایط نه جنگ و نه صلح است.

گروه محتوا- دود جنگ فرونشسته و اصفهان، این شاهکار معماری و قطب صنعت ایران، حالا در سال ۱۴۰۵ با چهره‌ای متفاوت از خواب برخاسته است. آتش‌بس نصف و نیمه‌ای برقرارشده، اما در لایه‌های زیرین شهر، جنگ دیگری در جریان است؛ جنگ برای بقا در بازار مسکن، معتقدم آنچه امروز در بنگاه‌های املاکِ جنوب زاینده‌رود یا حاشیه‌های شمال شهر اصفهان می‌گذرد، کپی‌برداری نعل به نعل از تاریخ پساجنگ در بیروت، بغداد و برلین است.

داریوش مجد- هدفمندی یارانه‌ها قرار نبود با این سبک و سیاق اجرا شود و دوام بیاورد. هدفمندی بخشی از طرح تحول اقتصادی بود تا زیرساخت‌های اقتصادی کشور را بکوبد و از نو بسازد.طرح‌های حمایتی که قرار بود حامی آسیب‌پذیرها باشند باری بر دوش آن‌ها و خزانه کشور شده و جیب پولدارها را پر و پیمان‌تر کردند. این روزها اگر قرار است طرح و حمایتی جدید زاده شود، بهتر است سند طرح‌ها و حمایت‌های قبلی بازخوانی شده و بعد همه آن‌ها از نو نوشته و اجرا شوند که اگر این‌گونه باشد به هیچ طرح جدیدی نیاز نیست تا دوباره مردم دچار متنی پر غلط شوند و روز از نو!

در ادامه مجموعه گفت‌وگوهای تخصصی با فعالان ارشد صنعت، پای صحبت داوود صافی دستجردی– مدیرعامل گروه توکا ریل و قائم‌مقام دبیر شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی نشسته‌ایم تا زنجیره فولاد کشور را پس از حملات اخیر به دو قطب تولید فولاد خام، آسیب‌شناسی کنیم. او برخلاف نگاه غالب که بحران را محدود به «کمبود ورق» می‌داند، معتقد است آسیب اصلی از دست رفتن ارزش‌افزوده و اشتغال ملی است؛ موضوعی که با واردات میان‌مدت قابل جبران نیست و نیازمند تدبیر فرادستی برای خروج از فضای «نه جنگ و نه صلح» و بازسازی هوشمندانه با ارتقای فنّاورانه است.

در دل بافت تاریخی شهر کویری اردستان، بنایی خودنمایی می‌کند که نه‌تنها یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران، بلکه الگویی بی‌بدیل از تحول معماری اسلامی در جهان به شمار می‌رود. مسجد جامع اردستان، نخستین مسجد دوطبقه و دومین مسجد چهارایوانی تاریخ اسلام، روایتی زنده از گذار از آتشکده‌های ساسانی به شکوه معماری ایرانی اسلامی در دوره سلجوقی است. این مسجد که در مرکز شهرستان اردستان و در محله ابالی واقع شده، بنای اولیه‌اش به دوره پیش از اسلام نسبت داده می‌شود. بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که این مکان در اصل آتشکده‌ای از دوران ساسانی بوده که پس از ظهور اسلام، به تدریج تغییر کاربری یافته و در دوره سلجوقیان به یکی از شاهکارهای معماری ایرانی-اسلامی بدل شده است.

علیرضا پویانسب: پایان روزهای پرالتهاب و عبور از بحران، اقتصاد ایران را در برابر یک دوراهی تاریخی قرار داده است. بازار مسکن که تا پیش از این موتور محرک توسعه حاشیه‌ای و لوکس‌سازی بود، اکنون با یک بن‌بست ساختاری مواجه است. در این میان، کلانشهر اصفهان با بافت درهم‌تنیده‌ای از صنعت سنگین، میراث تاریخی آسیب‌پذیر و بحران‌های زیست‌محیطی نیازمند یک جراحی عمیق و چرخش استراتژیک به سوی اقتصاد بازسازی است.

نسیم زمانی – فقط چند هفته تا آغاز سال نو باقی مانده است؛ روزهایی که به طور معمول و بر طبق عادت هر ساله با شلوغی نسبی خیابان‌ها روبرو هستیم، حال آنکه پشت این شلوغی ظاهری، داستانی متفاوت نهفته است: رکودی بی‌سابقه که فروشندگان را ناامید و خریداران را به سوی انتخاب‌های محدود سوق داده است. افزایش قیمت‌ها که گاهی تا ۶۰ درصد نسبت به سال گذشته رسیده، در کنار کاهش قدرت خرید مردم، بازار پوشاک را به چالش کشیده است؛ حوزه‌ای که با تورم فزاینده، نوسانات نرخ ارز و سیاست‌های ارزی اخیر مختل شده و صدای فعالانش را درآورده است. وضعیتی که حتی بدتر از دوران کرونا توصیف می‌شود؛ به‌طوری‌که با وجود پیشرفت در کیفیت و کمیت تولید، بازار رونق ندارد و دلیل اصلی آن کاهش شدید قدرت خرید مردم است.