-
ایرنا: در مراسم معرفی برنده جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶، نام «رابرت ای. هال» و «مایکل وودفورد» اعلام شد.
-
رکود ادامهدار در اقتصاد ایران/ راه ایران به نظام مالی جهانی باز میشود؟+ فیلم
اکوایران: برندگان نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ مشخص شدند. جوئل موکر، فیلیپ آگیون و پیتر هوویت برای نشان دادن سهم نوآوری در رشد اقتصادی پایدار، شایسته دریافت این جایزه شدند. -
«رشد اقتصادی مبتنی بر نوآوری» برگزیده شد؛
اعلام برندگان جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۵
دنیای اقتصاد؛ جوئل موکیر (Joel Mokyr)، فیلیپ آگیون (Philippe Aghion) و پیتر هاویت (Peter Howitt) برندگان جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۲۵ شدند. -
در پادکست «صبحانه با دنیای اقتصاد» میشنوید؛
نوبل اقتصاد به چه کسی میرسد؟
دنیای اقتصاد: پادکست «صبحانه با دنیایاقتصاد» هر صبح «خلاصه مفید» از تیترهای منتخب صفحه اول روزنامه را برای شما شرح میدهد.
-
پرونده امروز؛
روزنامه شماره ۶۱۹۲درس اول؛ اول مردم
نوبل اقتصاد ۲۰۲۴ به دارون عجماوغلو، جیمز رابینسون و سایمون جانسون به دلیل پژوهشهای پیشگامانه درباره تاثیر نهادها بر رشد اقتصادی و توسعه اعطا شد. کارهای آنها اهمیت حکمرانی و سیاستگذاری را در موفقیت یا شکست ملتها نشان میدهد. این پژوهشها نشان دادهاند که نهادهای فراگیر، با توزیع قدرت و فراهمکردن فرصتهای برابر، نوآوری، سرمایهگذاری و توسعه پایدار را ممکن میکنند. در مقابل، نهادهای غیرفراگیر که قدرت را در دست گروههای خاص متمرکز میکنند، مانع رشد و پیشرفت میشوند.
-
مروری بر عملکرد برندگان جایزه نوبل اقتصاد؛
روزنامه شماره ۶۱۶۹جادوی اقتصادسنجی
به واسطه اعطای جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۲۴ به جیمز رابینسون، دارون عجماوغلو و سیمون جانسون، بحث از توسعه اقتصادی در ماه گذشته اوج گرفت. مطالب بسیاری در تحلیل آثار این سه اقتصاددانان و عالم علوم سیاسی نوشته شد و جنبههای بسیار مهمی از نظریات این افراد به سمع و نظر خوانندگان رسید. با این حال از یک بعد بسیار مهم کارهای این سه نوبلیست همچنان ناشناخته است و آن رویکردی است که در روششناسی و به طور خاص در شاخه اقتصادسنجی از سوی این افراد اعمال شد. -
نوبل اقتصاد ۲۰۲۴؛ دستاوردی بیش از یک کتاب
دکتر سیاوش محدث*در سال ۲۰۲۴، دارون عجماوغلو، سایمون جانسون و جیمز رابینسون به دلیل پژوهشهای پیشگامانه خود در مورد تاثیر نهادهای سیاسی و اقتصادی بر رفاه و توسعه، موفق به کسب جایزه نوبل اقتصاد شدند. این پژوهشها با تاکید بر تاثیر نهادهای «فراگیر» و «بهرهکش»، چارچوبی برای درک تفاوتهای توسعهای میان کشورها و در طول زمان ارائه کردهاند. -
نوبلی برای جریان اصلی
البرز نظامی / دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه تهراناقتصادسنجی یکسری دستورالعمل نیست؛ بلکه یک هنر است. این از آن دسته آموزههایی است که اساتید اقتصادسنجی در طول دورههای خود بر آن تاکید میکنند؛ تاکیدی که کمتر مورد توجه دانشجویان قرار میگیرد؛ اما اگر دانشجویی آن را فهم کند، بار خود را بسته است. در همین راستا، یکی از حوزههای اقتصادسنجی که بهرهبردن از آن بیش از سایر بخشها به هنر نیازمند است تا یکسری دستورالعمل خشک، مبحث متغیرهای ابزاری یا همان Instrumental Variables است. آنچنان که بیراه نخواهد بود اگر بیان کنیم کار در این حوزه… -
جایگاه اقتصادسنجی در نوبل اقتصاد ۲۰۲۴
محمد بوشهری*پس از چند سال چشمانتظاری، عاقبت عجماوغلو به همراه جیمز ای.رابینسون و سایمون جانسون، به صورت مشترک برای نشاندادن اینکه «چگونه نهادها شکل میگیرند و شکوفایی و رفاه اقتصادی را متاثر میسازند» برنده جایزه نوبل اقتصاد در سال ۲۰۲۴ شدند؛ اما کاربرد و جایگاه اقتصادسنجی در نظریات و پژوهشهای عجماوغلو و همکارانش کجاست؟ عجماوغلو اقتصادسنجی را ابزاری حیاتی برای درک روابط اقتصادی و اثرات علّی میداند؛ او بر اهمیت کار تجربی در اقتصاد، بهویژه در ایجاد پیوندهای علّی روشن بین نهادها و…
-
اردوگاه چپ به نوبل اقتصاد امسال چه انتقاداتی دارد؟
روزنامه شماره ۶۱۵۴نقطه کور نوبل ۲۰۲۴
جوستین هاگ - استاد اقتصاد دانشگاه کمبریج مترجم: فربد بهروزدارون عجماوغلو، سایمون جانسون و جیمز رابینسون بهخاطر پژوهشهای تاثیرگذاری که در زمینه چگونگی شکلگیری توسعه اقتصادی توسط نهادها انجام دادهاند، برنده جایزه نوبل اقتصاد۲۰۲۴ شدند. برخی معتقدند که اعطای جایزه نوبل به این پژوهشگران باید سالها پیش انجام میشد. مقالهای که اساس کار آنها را تشکیل میدهد، یکی از پرارجاعترین مقالات در حوزه اقتصاد است. کتاب بعدی عجماوغلو و رابینسون، «چرا ملتها شکست میخورند» نیز تاثیرات زیادی داشته است. این آثار، الهامبخش شکلگیری یک ادبیات غنی درباره رابطه بین…
-
نوبلیست ۲۰۲۴ و چالشهای سیستم بانکی ایران
مهدي کيخا/تحلیلگر امور بانکیحدود یک ماه پیش سیمون جانسون بهدلیل تحقیقات مختلفی که در بررسی نقش نهادها و سیاستهای دولتی در کاهش یا افزایش بحرانهای مالی انجام داده بود برنده جایزه نوبل سال ۲۰۲۴ در اقتصاد شد. وی بهطور مشخص در تحلیلهایش به ضعف نهادهای نظارتی و سیاستهای نامناسب روی بانکها اشاره دارد و تشریح میکند که چگونه تزلزل در نظارت بر عملکرد بانکها میتواند سیستم مالی را به بیثباتی و بحران بکشاند و بهطور مداوم بر اهمیت سیاستهای نظارتی قوی و شفاف بر بانکها، برای پیشگیری از بحرانهای مالی تاکید…
-
جیمز رابینسون، برنده جایزه نوبل از نقش نهادهای سیاسی در عملکرد اقتصادی میگوید
روزنامه شماره ۶۱۴۹ریشه سیاسی بحرانهای اقتصادی
گفتوگوی آرمان آیسلطان از کازینفورم (Kazinform News Agency) ترجمه: جعفر خیرخواهانجیمز رابینسون، دانشمند علوم سیاسی، اقتصاددان و برنده بریتانیایی-آمریکایی، با دارون عجماوغلو و سایمون جانسون، برنده جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۴، در مصاحبه با خبرگزاری کازینفورم درباره تاثیر نابرابری اقتصادی بر نظامهای سیاسی، علایق پژوهشی آینده و کارهایش درباره آفریقا صحبت کرد. وی همچنین دیدگاههای خود را درباره تحولات کنونی جهانی ازجمله توسعه اقتصادی چین، انتخابات در آمریکا و وضعیت افغانستان به اشتراک میگذارد. جیمز رابینسون نشان میدهد که نهادهای فراگیر چقدر برای شکوفایی و رفاه در یک جامعه…
-
سایمون جانسون، برنده جایزه نوبل از نهادهای اقتصادی میگوید
روزنامه شماره ۶۱۴۳کاوش در ریشههای شکوفایی اقتصادی
مصاحبه اختصاصی با خبرگزاری کازینفورم (Kazinform News Agency) ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهانسایمون جانسون، از قدرت نهادها در تعیین سرنوشت اقتصادی یک ملت و از درسها برای کشورهای درحالتوسعه تا سازمانهای بینالمللی برای هدایت اصلاحات و این مساله که چگونه میراثهای تاریخی همچنان اقتصاد جهانی امروز را شکل میدهند، میگوید. -
گفتوگوی تلفنی آکادمی نوبل با برندگان بخش اقتصاد
ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهانجایزه علوم اقتصادی ۲۰۲۴ به دارون عجماوغلو، سایمون جانسون و جیمز رابینسون «برای بررسی چگونگی شکلگیری نهادها و تاثیرگذاری بر رفاه» اهدا شد. تفاوتهای زیادی در رفاه بین ملتها وجود دارد. یکی از توضیحهای مهم برای این مساله، تفاوتهای مداوم در نهادهای اجتماعی است.
-
چرا نوبل اقتصاد۲۰۲۴ به نونهادگرایان رسید؟
روزنامه شماره ۶۱۴۲روایت جدید از رابطه نهادها با رفاه
ملیسا دل / ترجمه: فربد بهروزدارون عجم اوغلو و سایمون جانسون از MITبه همراه جیمز رابینسون از دانشگاه شیکاگو، جایزه نوبل اقتصاد را بهدلیل پژوهش پیشگامانه خود درباره چگونگی اثرگذاری نهادها در دستیابی به رفاه دریافت کردند. نظریات آنها درباره تداوم و تغییر نهادها موجب شکلگیری ادبیات گستردهای شد و بینش اقتصاددانان درباره نابرابریهای اقتصاد جهانی را دستخوش تغییر کرده است. ملیسا دل، دانشجوی سابق برندگان نوبل و استاد دانشگاه هاروارد، در گزارشی به بررسی ادبیات شکلگرفته توسط این اقتصاددانان پرداخت.
-
نوبلیست اقتصاد چگونگی گذار از نهادهای بد را تشریح کرد
روزنامه شماره ۶۱۳۷نقطه صفر نهاد مطلوب
نوشته: جیمز رابینسون ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهانسیاستگذاران در عمل نمیتوانند بهسادگی تصمیم بگیرند که «نهادهای خوب» داشته باشند، چون نهادها تداوم دارند و تغییر آنها دشوار است. برندگان جایزه امسال، بهویژه جیمز رابینسون، برای مستندسازی این تداوم و کشف چگونگی ظهور نهادهای خوب، روشهای جدیدی را پیشگام کردهاند که تاریخ و سیاست را جدی میگیرند و آنها را در کار میدانی گنجاندهاند. نسلی از محققان اینسنت را برای روشنکردن طیف وسیعی از موضوعات به خدمت گرفتهاند، برای مثال میتوان به این موارد درباره قاره آفریقا و کشور هند اشاره کرد:…
-
پرونده امروز
روزنامه شماره ۶۱۳۱دنیای قشنگ نو
۹۲سال پیش وقتی آلدوس هاکسلی در رمان درخشان خود «دنیای قشنگ نو» از تحقق رویای سعادت و خوشبختی همه انسانها با کمک علم نوشت، بسیاری با دیده تردید به این رمان علمی-تخیلی نگاه میکردند و رهایی بشر از شر، فقر و رنج را غیرممکن میدانستند. اما با گذشت زمان، موفقیت و شکست جوامع و تلاش دانشگاهیان برای فهم زمینهها و علل توسعه و فقر، جهان را با بینشهای روشنی درباره نحوه دستیابی به کامیابی روبهرو کرد؛ تا جایی که برخی از معادلات مهم و پیچیده توسعه در قرن ۲۱ حل شد. -
پیام نوبل اقتصاد ۲۰۲۴ برای ایران: توسعه؛ نیازمند اصلاحات نهادی
دکتر یونس نادمی/استاد اقتصاد دانشگاه باری ایتالیادارون عجماوغلو، سیمون جانسون و جیمز رابینسون به دلیل تحقیقات برجسته خود درباره نقش نهادها و تاثیرات آنها بر رفاه و توسعه اقتصادی، برنده جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۴ شدند. این جایزه بهدرستی به آنها اعطا شد، اما مهمتر از آن، پیام این پژوهشها برای کشورهایی مانند ایران است که به دنبال راهی برای عبور از شرایط فعلی و قرار گرفتن در مسیر توسعه هستند. -
حکمرانی و نخبگان، عجماوغلو و داوداوغلو
محمدعلی دستمالی/پژوهشگر حکمرانییکی دانشگاه را ترک کرده و وکیل و وزیر میشود و سر از چاه درمیآورد، یکی بر آن است در دانشگاه بماند و در جستوجوی راه باشد. طی روزهای گذشته، نکات فراوانی در مورد جناب دارون عجماوغلو، اقتصاددان ارمنیتبار ترکیه و استاد دانشگاه ام.آی.تی منتشر شد. رسانهها با ذکر جزئیات، به دنبال پاسخی برای این پرسش رفتند که عجماوغلو و دو پژوهشگر همکار او چه ایدههایی داشتهاند که جایزه نوبل سال ۲۰۲۴ میلادی را نصیب آنان کرده است. من در این یادداشت، از زاویهای دیگر به فعالیت علمی عجماوغلو مینگرم… -
نوبلیست اقتصاد چگونگی گذار از نهادهای بد را تشریح کرد
روزنامه شماره ۶۱۳۱نقطه صفر نهاد مطلوب
نوشته: جیمز رابینسون / ترجمه: جعفر خیرخواهانجیمز رابینسون؛ استاد اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو و یکی از سه برنده جایزه نوبل اقتصاد سال۲۰۲۴ در کنار عجم اوغلو و سایمون جانسون است. او در این نوشته به بررسی نیروهایی میپردازد که نهادها را به سمت تداوم و البته تغییر سوق میدهند. طبق استدلال او نهادهای تعادلی موجود در یک جامعه نتیجه فرآیندی سیاسی هستند که احتمال دارد کاملا دیرپا و وابسته به مسیر باشند. با چنین تبیینی روشن میشود چرا الگوهای توسعهنیافتگی تا این حد تداوم دارند و انواع توصیههای سیاستی اغلب بیثمر هستند. فقط هنگامی…
-
بهبهانه جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۴ بررسی شد
روزنامه شماره ۶۱۲۸نگاه اتریشی به نهادگرایی نو
کسب نوبل اقتصاد سال۲۰۲۴ از سوی اقتصاددانان «نونهادگرا» بار دیگر ایده آنها را در کانون توجهات قرار داده است. به همین مناسبت، «دنیایاقتصاد» یکی از نگاههای انتقادی به این نحله را مورد بررسی قرار داده و به تشریح نکاتی درباره نهادگرایی پرداخته است.
-
پرونده امروز
روزنامه شماره ۶۱۲۷پایان تکنوازی سولو!
البرز نظامی: سر کلاسهای درس اقتصادسنجی، بهطور معمول استادان یک انذار جدی به دانشجویان خود میدهند؛ اینکه اگر تصمیم گرفتید متغیرهای ابزاری (Instrumental Variables) را در مدل خود به کار گیرید، بهشدت مراقب باشید؛ زیرا استفاده از این نوع متغیرها هنر میخواهد؛ هنری که کار هر کسی نیست. اما اگر این هنر بهدرستی ادا شود، میتواند شما را به قله علم اقتصاد برساند؛ درست مانند نوبلیستهای امسال علم اقتصاد. -
عصر جدید اقتصاد توسعه
دکتر عطیه وحیدمنش*بالاخره بعد از سالها انتظار، دارون عجماوغلو، جیمز رابینسون و سیمون جانسون جایزه نوبل را بردند. عجماوغلو و رابینسون آنقدر با هم کارهای مشترک دارند که بهسختی بتوان این دو را جدا از هم تصور کرد؛ یک زوج علمی و همکار بسیار کارآمد، یکی اقتصاددان موسسه فناوری ماساچوست (MIT) و دیگری اقتصاددان و محقق علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو و البته سیمون جانسون، اقتصاددان و استاد کارآفرینی دانشکده کسبوکار امایتی. این سهنفر با مقاله پرارجاع «خاستگاههای استعماری توسعه: یک بررسی تجربی» که سال ۲۰۰۱ در مجله معتبر… -
نوبل برای پژوهشگران توسعه
مژگان مداح/پژوهشگر دکترای اقتصاد در دانشگاه HEC لوزانسالها بود که اقتصاددانان یک جایزه نوبل برای دارون عجماوغلو کنار گذاشته بودند. تنها مساله این بود که در چه سالی و برای کدام یک از تحقیقاتش، این جایزه به او اهدا میشود. عجماوغلو که میتوان گفت از برجستهترین اقتصاددانان تاریخ است، علاوه بر اینکه تحقیقات ارزشمندی انجام داده، در ارائه نتایج این تحقیقات به عامه مردم هم بسیار موفق بوده است و از این لحاظ نیز چهره شناختهشدهای محسوب میشود. -
فراگیر یا بهرهکش؟
سهند امامی/پژوهشگر اقتصادیجایزه نوبل یکی از جوایز معتبر علمی، ادبی و صلح در جهان است که هر سال به افرادی که دستاوردهای برجستهای در این زمینهها دارند اهدا میشود. این جایزه در سال ۱۸۹۵ توسط آلفرد نوبل، شیمیدان و مخترع سوئدی، پایهگذاری شد. در سال ۱۹۶۸ نوبل اقتصاد توسط بانک مرکزی سوئد به مناسبت سیصدسالگی این بانک تاسیس و به یاد آلفرد نوبل نامگذاری شد. گرچه این جایزه بخشی از وصیتنامه آلفرد نوبل نبوده، اما اصولا نوبل در وصیتنامه خود خواستار این شد که بخش عمدهای از ثروتش برای ایجاد این جایزه استفاده و به…
-
نوبل اقتصاد ۲۰۲۴ به عجم اوغلو، رابینسون و جانسون رسید
روزنامه شماره ۶۱۲۶راز سعادت کشورها
دنیای اقتصاد: جایزه نوبل اقتصاد که به صورت رسمی تحت عنوان جایزه بانک مرکزی سوئد در علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل شناخته میشود امسال به دارون عجماوغلو، جیمز رابینسون و سایمون جانسون اعطا شد. طبق اعلام اعطاکنندگان جایزه، برندگان امسال بینش جدیدی در مورد اینکه چرا تفاوتهای گستردهای در رفاه بین کشورها وجود دارد، ارائه کردهاند. یکی از توضیحات مهم، تفاوتهای پیوسته و ادامهدار در نهادهای اجتماعی است. -
نوبل برای اقتصاد سیاسی جدید
نوید رئیسیپس از گمانهزنیهای چندینساله، آکادمی سلطنتی علوم سوئد پنجاهوششمین جایزه نوبل اقتصاد را به دارون عجماوغلو، اقتصاددان ۵۶ساله ترکتبار و استاد دانشگاه MIT؛ جیمز رابینسون، اقتصاددان ۶۴ساله انگلیسی و استاد دانشگاه شیکاگو و سایمون جانسون، اقتصاددان ۶۱ساله انگلیسی و استاد دانشگاه MIT اعطا کرد. گرچه پیش از این، جیمز بوکانان (۱۹۸۶)، داگلاس نورث (۱۹۹۰) و الینور اوستروم (۲۰۰۹) این جایزه را برای پژوهشهای مرتبط با تصمیمگیریهای سیاسی دریافت کرده بودند، اما اولین بار است اقتصاددانانی… -
درباره جایزه نوبل امسال به عجم اوغلو و دیگران
دکتر علی سرزعیمدوشنبه ظهر اعلام شد که جایزه نوبل به عجم اوغلو، رابینسون و جانسون تعلق گرفته است و دلیل آن، تشریح چگونگی شکلگیری نهادها و تاثیر آن بر رفاه عنوان شده است. واقعیت آن است که سالهاست عموم اقتصاددانان یقین داشتند که دارون عجم اوغلو لایق جایزه نوبل است؛ ولی میگفتند که کمیته نوبل نمیخواهد این جایزه را در جوانی به او بدهد تا انگیزه فعالیت علمیاش کم نشود. بنابراین این جایزه نوبل غیرمنتظره نبود. اما بد نیست به این پرسش بپردازیم که محورهای اصلی فعالیت دارون عجم اوغلو چیست.
-
پرسش امروز
روزنامه شماره ۶۱۲۴نوبلیست شماره ۹۴ کیست؟
اقتصاد علم تخصیص بهینه منابع کمیاب است؛ این سادهترین و در دسترسترین تعریف از علم اقتصاد است. از دستاوردهای این علم میتوان برای یافتن بهترین استفاده از منابع در دسترس، تولید کالاها و خدمات، رشد و رفاه در طول زمان استفاده کرد. ابزارهای علم اقتصاد به تحلیلگران و سیاستگذاران امکان میدهد تا هزینهها، منافع و آثار سیاستهای دولتها را در طیف وسیعی از حوزههایی که جامعه را تحتتاثیر قرار میدهد -به عنوان مثال آموزش، امنیت و بهداشت- مطالعه کنند. -
پیشبینی نوبل اقتصاد
دکتر مهدی قدسی*جایزه نوبل اقتصاد، بهعنوان معتبرترین جایزه در این حوزه، تاثیر چشمگیری بر تحول و پیشرفت علم اقتصاد دارد. این جایزه به محققانی اعطا میشود که به توسعه نظریههای جدید یا کاربردهای نوین اقتصادی در حوزههای مختلف کمک کردهاند. برندگان نوبل اقتصاد معمولا ایدهها و رویکردهای نوآورانهای ارائه میدهند که باعث تحول و تغییر جهتگیریهای پژوهشی و سیاستگذاری اقتصادی میشود.