دنیای قشنگ نو
۹۲سال پیش وقتی آلدوس هاکسلی در رمان درخشان خود «دنیای قشنگ نو» از تحقق رویای سعادت و خوشبختی همه انسانها با کمک علم نوشت، بسیاری با دیده تردید به این رمان علمی-تخیلی نگاه میکردند و رهایی بشر از شر، فقر و رنج را غیرممکن میدانستند. اما با گذشت زمان، موفقیت و شکست جوامع و تلاش دانشگاهیان برای فهم زمینهها و علل توسعه و فقر، جهان را با بینشهای روشنی درباره نحوه دستیابی به کامیابی روبهرو کرد؛ تا جایی که برخی از معادلات مهم و پیچیده توسعه در قرن ۲۱ حل شد.
اعطای نوبل به سه تن از کاشفان راز توسعه، پاسداشت این تلاش تاریخی برای درک راز بزرگ توسعه و نتایج زیبایی آن بود. امروز جهان بهخوبی میداند توسعه گرچه حلال همه مصائب نیست، اما چیزهای بزرگی برای جوامع به ارمغان میآورد؛ از رفاه و کامیابی و ثروت، تا آزادی، خلاقیت، آرامش و حتی پیشبینیپذیر شدن جهان همه در سایه توسعه به دست میآید و بس. اعطای جایزه نوبل اقتصاد در سال ۲۰۲۴ به سه اندیشمند مطرح این حوزه، درهای گفتوگو پیرامون تلاش رابینسون، جانسون و عجماوغلو درباره تحقق اهداف ملی در زمینه نیل به توسعه را باز کرده است. در این پرونده از «باشگاه اقتصاددانان» سهاقتصاددان و پژوهشگر به بررسی این جایزه و دستاورد علمی نوبلیستهای امسال پرداختهاند؛ دستاوردی که با درک درست از اثر قواعد بازی افراد در محیط اجتماعی میتواند به ساخت دنیایی قشنگ و نو در بسیاری از جوامع کمک کرده و توسعه را در سطحی فراگیرتر قابل دسترس سازد.