شماره روزنامه ۶۰۱۲
|

توسعه اقتصادی

توسعه اقتصادی

  • روابط بین‌المللی و توسعه اقتصادی

    دکتر محمدقلی یوسفی*
    هدف این مقاله تبیین مشکلات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی کشور یا ریشه‌یابی آنها نیست. همچنین مخاطبان این مقاله سیاستمداران یا فعالان اقتصادی نیستند بلکه بیشتر روی سخنم با دو گروه از متخصصان علوم انسانی یعنی «اقتصاددانان» و اساتید «روابط بین‌الملل» است که پیرامون مسائل کشور اظهار نظر می‌کنند و خلاصه کلامشان اتکا بر روابط بین‌المللی است. بدون شک تعامل با دیگر کشورها حتی اگر نفعی در بر نداشته باشد همانند تقابل برای توسعه زیانبار نیست. اما تمرکز صرف بر تعامل با دنیای خارج نیز به‌تنهایی حلال…
  • حرکت هماهنگ اجزای اکوسیستم اقتصادی، توسعه را ممکن می‌کند

    دنیای اقتصاد: معاون کمیسیون‌‌‌ها، مجامع و شوراهای اتاق ایران در حاشیه نمایشگاه توانمندی‌‌‌های صادراتی گفت: برای توسعه اقتصادی باید تمام اجزای اکوسیستم اقتصادی کشور هماهنگ و دقیق حرکت کنند، چراکه این اجزا در ارتباط مستقیم با هم قرار دارند.
  • توسعه با همراهی فرادستان

    ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهان
    در عین‌حال که داشتن دید و چشم‏‏‏‏‌انداز بلندمدت تاریخی بسیار مفید است تا درک و بصیرت خوبی از تلاش‌های نوع بشر و عوامل دخیل اساسی در رشد و توسعه اقتصادی جوامع داشته باشیم، باید با گروه‌های غالب و مسلطی که در کوتاه‌مدت تا میان‌مدت در صحنه اقتصاد سیاسی جوامع حضور دارند نیز رودررو شد و نقش مثبت و منفی آنها را بررسی و تحلیل کرد. نمایندگی این گروه‌ها را در هر جامعه‏‏‏‏‌ای‏‏‏‏‌‏‏‏‏‌‏‏‏‏‌‏‏‏‏‌ فرادستان برعهده دارند. نظام‌های دموکراسی‏‏‏‏‌‏‏‏‏‌‏‏‏‏‌ ترجیح می‌دهند وجود گروه‌های…
  • تاملاتی درباره «قمار روی توسعه»

    نوشته رانیل دیسانایاک
    کتابی مهم استفان درکان این استدلال را مطرح می‌کند که کشورها در صورتی به رشد اقتصادی می‌رسند که صاحبان قدرت واقعا خواهان رشد باشند. رشد سریع که مواهب آن به‌صورت منطقی عادلانه تقسیم شود، همچنان پیش‌‌‌‌‌نیاز زندگی بهتر است؛ چرا برخی کشورها فقیر می‌‌‌‌‌مانند درحالی‌که برخی دیگر در مسیر رشد و توسعه تلو تلو خوران پیش می‌روند؟ پرسشی که موضوع بسیاری از مطالعات آکادمیک و کتاب‌های ‌‌‌‌‌پرخواننده بوده‌است و افراد زیادی پاسخ‌‌‌‌‌های ‌‌‌‌‌گوناگون ارائه داده‌اند.
  • پیش‌نیاز اصلاحات اقتصادی

    داود چراغی / استادیار موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی
    ازجمله مشکلات اساسی نظام اقتصادی ایران عدم ‌شکل‌دهی فضای رقابتی در اکثر بازارها و کسب‌وکارهای کوچک و بزرگ در مناطق مختلف کشور است. این مساله منافع عموم مردم به عنوان مصرف‌کنندگان و منافع فعالان و متقاضیان فعالیت در حلقه‌‌‌های مختلف زنجیره تامین و عرضه محصولات را برای افزایش درآمد و تولید ناخالص داخلی و به تبع آن اشتغال نیروی کار کشور با مشکلات اساسی روبه‌رو کرده و باید اقدامات لازم برای سوق‌دهی بازارها به سمت فضای رقابتی توسط دولت اتخاذ شود. شایان توجه است، دولت‌‌‌ها براساس ابزارهای اقتصادی، …
  • نقش ارزش‌افزوده معدن در ارزآوری و توسعه اقتصادی

    دنیای اقتصاد: وجود حدود ۶۸ نوع ماده‌معدنی در ایران سبب شده‌است تا کشور ما از جمله کشورهای غنی در حوزه معدن به‌شمار برود. براساس آمارهای منتشر شده، ایران جایگاه پانزدهم را در بین کشورهای معدن‌‌‌‌‌‌خیز دنیا، جایگاه سوم در آسیا و نخست را در خاورمیانه به خود اختصاص داده‌است و در برخی ذخایر مانند مس (رتبه دوازدهم)، آهن (رتبه نهم) و سرب (رتبه پانزدهم) و روی (رتبه سیزدهم) جایگاه خوبی در جهان دارد. همچنین در تولید برخی مواد معدنی مانند گچ (رتبه دوم)، کرومیت (رتبه نهم)، آهن (یازدهم)، مس (رتبه شانزدهم) و اورانیوم…
  • نوآوری اجتماعی در خدمت توسعه اقتصادی

    مایکل کرمر/ مدیر آزمایشگاه نوآوری توسعه و استاد اقتصاددانشگاه شیکاگو و یکی از سه برنده جایزه نوبل اقتصاد سال‌2019
    اقتصاد می‌تواند نقش حیاتی در توسعه نوآوری‌‌‌‌‌‌‌‌ها برای خدمت به نیازهای اجتماعی، محیط‌زیستی و سایر نیازهای انسانی ایفا کند و ما اقتصاددانان می‌توانیم به طراحی نهادهایی کمک کنیم تا انگیزه‌‌‌‌‌‌‌‌های خصوصی در جهت نوآوری با نیازهای انسانی و محیط‌زیستی همسو شوند. ما می‌دانیم نوآوری محرک اصلی رشد اقتصادی است اما نوآوری فنی و اجتماعی همچنین باعث بهبود سلامت و روابط اجتماعی و کاهش نابرابری می‌شود. نوآوری‌‌‌‌‌‌‌‌های معاصر در زیست‌‌‌‌‌‌‌‌شناسی و هوش‌مصنوعی توان عظیمی برای کمک به رونق اقتصادی، بهبود…
  • مبارزه بر سر چند هکتار برف

    امیررضا انگجی *
    ویلیام استرلی، نویسنده کتاب «جست‌ و جوی گریزان برای رشد» و از اقتصاددانانی است که روی توسعه کار می‌کند. او اعتقاد دارد تاثیر شانس قرارگیری در یک اقلیم و جغرافیای مناسب بیشتر از سیاست‌های اقتصادی بر توسعه اثر دارد. او در مقاله‌ای با عنوان «سیاست خوب یا شانس خوب؟» به همین مساله می‌پردازد. ما در این نوشتار قصد بررسی یکی از مقالات مهم او را داریم. او در این مقاله ضمن نشان دادن اثر ناچیز سیاستگذاری بر توسعه، نشان می‌دهد که تاثیر جغرافیا، محیط بیماری و نوع محصولات زراعی چگونه از کانال نهادها و…
  • الزامات تولید ‌ هزار ‌میلیارد دلاری

    دنیای اقتصاد: نشست پایان سال ‌هیات‌نمایندگان اتاق بازرگانی ایران بیشتر بر مسائل اقتصادی سال‌آینده تمرکز داشت. در این نشست، صمد حسن‌زاده رئیس اتاق، بر آمادگی دولت برای تعامل بیشتر با بخش‌خصوصی تاکید کرد و گفت: تلاش هیات‌رئیسه اتاق ایران این است که در فضایی شفاف و برنامه‌‌‌‌محور حرکت و برای پیشرفت و توسعه اقتصادی کشور تلاش کنند. همچنین محمدرضا بهرامن، نایب‌رئیس اتاق ایران، گزارشی از نشست‌های هیات‌رئیسه اتاق با مقامات اجرایی و مسوولان دستگاه قضا ارائه داد و تاکید کرد که ظرفیت برای تولید‌هزار‌میلیارد دلاری در…
  • تهیه نقشه‌راه برای استفاده از ظرفیت تشکل‌ها در توسعه اقتصادی ضروری است

    دنیای‌اقتصاد: پیام باقری، نایب‌رئیس اتاق ایران در دیدار با تشکل‎های حوزه احداث و انرژی تاکید کرد که باید از ظرفیت قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار برای بهتر‌شدن وضعیت اقتصاد و سیاستگذاری اقتصادی بهره جست.او با تشکل‎های حوزه احداث و انرژی دیدار کرد.
  • سیاست‌های توسعه دریامحور؛ چالش‌ها، آفت‌ها و درس‌هایی از گذشته

    علی فیروزی/ کارشناس حوزه سیاستگذاری عمومی
    آبان ماه سال‌جاری بود که سیاست‌های کلی توسعه دریامحور در ‌۹‌ بند‌توسط رهبر معظم انقلاب به روسای سه قوه ابلاغ و مقرر شد که قوه مجریه با کمک مجلس شورای‌اسلامی و قوه‌قضائیه و با بسیج دستگاه‌های مسوول، برنامه جامع تحقق این سیاست‌ها را شامل تقدیم لوایح، تصویب مقررات و اقدامات اجرایی لازم در مهلت ۶ ماهه ارائه کند. با نگاهی به سیاست‌های کلان و کلی ابلاغ شده‌‌ پیشین مانند سند چشم‌انداز جمهوری‌اسلامی ایران در افق، سیاست‌های کلی اجرای اصل (۴۴) قانون‌اساسی، سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، سیاست‌های کلی…
  • چرا ژئوپلیتیک مهم است؟

    ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهان
    چه چیزی باعث توسعه اقتصادی می‌شود؟ چرا برخی کشورها ثروتمند هستند و بقیه کشورها نیستند؟ و چرا درون جوامع شاهد این همه نابرابری هستیم و چگونه ممکن است نابرابری به فرآیندهایی مرتبط باشد که جوامع را ثروتمند می‌سازد؟ بیشتر کارهای «بئاتا یاورچیک» بر این موضوع از دیدگاه‌های متفاوت متمرکز می‌شود و به نقشی که نهادها در تحریک بروندادهای اقتصادی در گذر زمان ایفا می‌کنند، نگاه می‌کند.
  • ویتنام؛ توسعه اقتصادی و بازی توازن با ابرقدرت‌ها

    سید محمد هاشمی: ویتنام کشوری است که در عرصه جهانی به دلیل پیشرفت اقتصادی سریع و پایدار، به‌‌‌عنوان الگوی اجرای اصلاحات و توسعه و رشد اقتصادی شناخته می‌شود. سیاست این کشور طی دهه‌‌‌های گذشته کاهش تنش‌‌‌ها، رفع سوءتفاهمات و افزایش ثروت ملی بوده است. اتخاذ مواضع ثابت و یکسان در سیاست خارجی مبتنی بر حفظ استقلال کشور، چندجانبه‌‌‌گرایی و تنوع بخشیدن به روابط خارجی، اعتمادسازی و مسوولیت‌‌‌پذیری با تمسک به قدرت وحدت ملی از جمله عوامل موفقیت این کشور محسوب می‌‌‌شوند.
  • تحقق توسعه؛ نیازمند توجه ویژه به سرمایه اجتماعی

    دنیای‌اقتصاد: در نشست «سرمایه‌های فراموش‌‌‌‌‌شده» با اشاره به اهمیت سرمایه اجتماعی برای توسعه در همه ابعاد، بر ضرورت ارتقای سطح اعتماد جامعه برای هموارسازی مسیر توسعه و همچنین تقویت واحدهای تولیدی تاکید شد. نشست سرمایه‌های فراموش‌‌‌‌‌شده از سلسله نشست‌های سرمایه اجتماعی و محیط کسب‌وکار به همت مرکز پژوهش‌های اتاق ایران و با همکاری انجمن جامعه‌‌‌‌‌شناسی ایران برگزار شد. در این نشست جایگاه و نقش کلیدی سرمایه اجتماعی در مسیر توسعه مورد بررسی قرارگرفت. براساس آنچه در این جلسه تاکید شد، سرمایه…
  • مداخلات دستوری و ادعای خصوصی‌سازی

    حمید میرمعینی/استاد دانشگاه
    بازارسرمایه که در پارادایم‌‌‌های نوین اقتصادی جایگاهی جریان‌‌‌ساز و جهت‌دهنده دارد، از جمله ابزارهایی است که اقتصادهای توسعه‌یافته و در حال توسعه از آن به‌عنوان موتور محرک اقتصادی و عصاره و نماد علم اقتصاد بهره می‌‌‌برند و در جایگاه مغز متفکر اقتصاد، نقش‌آفرینی می‌کند؛ چرا که سرمایه‌گذاری، اساس و پایه رشد و توسعه اقتصادی است و قرار است در این بازار جریان نقدینگی به‌درستی تخصیص یابد (سرمایه‌گذاری شود) و چرخ صنعت و خدمات، به‌موقع و به اندازه تامین مالی شود، ولی چرا با این همه مزایایی که بازار…
  • اندونزی؛ سمبل جدید توسعه اقتصادی

    سیدمحمد هاشمی: اندونزی که در حال حاضر بزرگ‌‌‌ترین اقتصاد اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه‌آن) است، احتمالا با صنعتی‌‌‌شدن اقتصاد مبتنی بر منابع، سهم فزاینده‌‌‌ای از تولید ناخالص داخلی منطقه را طی دهه آینده تشکیل خواهد داد. رشد سریع اقتصادی این کشور و عملکرد چشمگیر آن در سایه مشکلات و چالش‌‌‌ها، توجه بسیاری از تحلیلگران را به خود جلب کرده است. این رویه سبب شده است تا صندوق بین‌‌‌المللی پول اندونزی را به « poster child» یا اصطلاحا سمبل و نماد توسعه اقتصادی تشبیه کرده و از «سیاست‌‌‌های معقول، آینده‌‌‌نگر و…
  • بررسی چالش‌های صنعت فولاد در حرکت به سمت فولاد سبز

    مجتبی ابراهیم بای سلامی
    صنعت فولاد، سنگ بنای زیرساخت‌‌های مدرن و توسعه اقتصادی، مدت هاست که محرک حیاتی رشد و صنعتی شدن است. با این حال، شهرت این صنعت با هزینه زیست محیطی قابل‌توجهی همراه است که در درجه اول به انتشار قابل‌توجه CO۲ نسبت داده می‌شود.
  • منابع برداشتی از صندوق توسعه ملی باید بازگردد

    رییس هیات عامل صندوق توسعه ملی گفت: منابعی که برای کمک به توسعه اقتصادی قرار می‌گیرد به عنوان تسهیلات بوده و باید به صندوق برای استفاده در سرمایه‌گذاری‌های دیگر باز گردد. مهدی غضنفری، رئیس هیات عامل صندوق توسعه ملی ایران، در گفت‌وگو با رادیو اقتصاد اظهار کرد: در صندوق توسعه ملی اعتقاد داریم منابعی که در اختیار دولت‌ها برای کمک به توسعه اقتصادی قرار می‌گیرد و در بودجه جاری و عمرانی مصرف می‌شود به عنوان تسهیلات بوده و باید به صندوق برای استفاده در سرمایه‌گذاری‌های دیگر برگردد. غضنفری افزود: با…
  • اجبار برای توسعه‌نیافتگی

    دنیای اقتصاد-امیررضا انگجی: مطالعات ماندگاری که از شاخه‌های مهم اقتصاد نهادی است به سیر تکامل تاریخی نهادها، پایداری و ماندگاری نهادها و همچنین نقش آنها در توسعه اقتصادی می‌پردازد. ما در این مقاله قصد بررسی یکی از مهم‌ترین مقالات این حوزه را داریم. این مطالعه از روش تجربی برای بررسی تاثیرات بلندمدت میتا، یک سیستم کار اجباری معدنکاری گسترده که در بولیوی و پرو بین سال‌های ۱۵۷۳ و ۱۸۱۲ در حال اجرا بود، استفاده می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که اثر میتا مصرف خانوارهای امروزی در مناطق تحت مطالعه را تا حدود ۲۵درصد کاهش و شیوع رشد…
  • تاثیر سرمایه‌گذاری پایدار بر بازار سهام

    دنیای اقتصاد: رشد و توسعه اقتصادی کشورها به‌عنوان یکی از اهداف اصلی جوامع، کارکردی برای کاهش نابرابری‌ها، ترویج و تقویت عدالت و برابری و ایجاد جامعه‌ای بهتر دارد. گسترش بازارهای مالی با هدف تامین منابع مالی و امکان تخصیص بهینه منابع می‌تواند توسعه اقتصادی را ارتقا بخشد. از طرفی بازار سرمایه کشورها که در مرکز بازارهای مالی قرار می‌گیرند، بازارهای سرمایه با عملکرد مطلوب می‌توانند با تامین و ارتقای منابع مالی به انباشت سرمایه در اقتصاد و توازن ریسک و تخصیص بهینه منابع یاری برسانند.
  • آموزه اندونزی برای ایران

    دنیای اقتصاد: اندونزی در سال‌های اخیر مسیر آرامی را برای رشد و توسعه در پیش گرفته است. نگاهی به داده‏‏‌های داشبورد یونیدو (سازمان توسعه صنعتی ملل متحد) نشان می‌دهد، برخلاف ایران که پیوسته در دو فاکتور مهم رشد سالانه تولید ناخالص داخلی و رشد سالانه ارزش‌افزوده صنعتی به‌شدت پرنوسان عمل کرده، اندونزی سعی کرده است به‌آرامی و در بلندمدت رشد مثبت خود را حفظ کند. این مهم باعث شده است تا اندونزی امروز با تبدیل‌شدن به یکی از سکوهای جذب سرمایه خارجی، گزینه مناسبی برای بازیگرانی باشد که قصد خروج از چین و ماندن در جنوب…
  • کودکـان فقر و سرمایه‌انسانی

    فائزه‌ پوزش: کاهش سرمایه‌گذاری خانوارها روی کودکان چه اثری بر سطح سرمایه انسانی در کشور خواهد داشت؟ شواهد بی‌شماری وجود دارد که در وضعیت فعلی، بسیاری از خانوارها با کاهش سرمایه‌گذاری روی فرزندان، وضعیت خاصی را برای کودکان رقم زده و آنها را درگیر فقر کرده‌اند. با اینکه در ادبیات علم اقتصاد تحلیل‌های مختلفی پیرامون نسبت سطح باروری و سرمایه انسانی وجود دارد، اما اصل قضیه این است که کودکان، قربانیان بزرگ افول اقتصادی در کشور هستند.
  • اثرگذاری نیروی انسانی در نوآوری و توسعه اقتصادی

    دنیای‌اقتصاد: ناصر بیکی، رئیس اتاق اراک با اشاره به نقش پررنگ نیروی انسانی در تولید و توسعه اقتصادی، گفت: فاصله قدیمی میان صنعت و دانشگاه باعث‌شده نیروها کمتر جذب واحدهای صنعتی شوند. هشتاد و یکمین جلسه شورای گفت‌‌‌‌‌‌وگوی دولت و بخش‌خصوصی استان مرکزی با ۳ دستور کار شامل بحث و بررسی درخصوص فرآیند جذب نامتوازن نیروی انسانی کارآمد در واحدهای صنعتی، بحث و بررسی اصلاح دستورالعمل‌ها و ضوابط مرتبط با رعایت فواصل و حریم‌‌‌‌‌‌های احداث و استقرار واحدهای حوزه کشاورزی و همچنین ارائه گزارش وضعیت سازمان جهادکشاورزی…
  • توسعه اقتصادی در بستر سیاست

    برایان لوی (رئیس دبیرخانه اجرای حکمرانی و راهبرد مبارزه با فساد، گروه بانک جهانی) ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهان
    تحولات اساسی و ساختاری بی‌شماری که پایه‌‌‌‌‌های پارادیم توسعه را طی نیم‌قرن گذشته تکان داده‌است، پیامدهای بسیار گسترده برای تدوین و اجرای سیاستگذاری توسعه داشته‌است. در دهه‌۱۹۸۰، رفع موانع و محدودیت‌های تامین مالی سرمایه‌گذاری به‌عنوان مسیری برای کاهش فقر تشخیص داده شد که سپس به تمرکز روی اصلاح سیاست‌ها منجر شد. با آگاهی نسبت به محدودیت‌هایی که برای اصلاح سیاست‌ها وجود داشت، توجه ابتدا به سمت نهادسازی جلب شد و به‌تازگی به نقش بستر سیاست و امور سیاسی رسیده‌است که دلالت‌‌‌‌‌های چنین…
  • همتی: از ظریف در دولتم استفاده خواهم کرد/ ۵ بانک نظامی را جمع کردم/ انصراف نمی‌دهم

    انتخاب: عبدالناصر همتی، نامزد سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری گفت: از ظریف در دولت خود استفاده می کنم، ایشان از دوستان خوب من و دیپلماتی قوی و وطن پرست است.
  • نقش سرمایه‌های کوچک جوانان در توسعه اقتصاد ملی؛ کجا سرمایه‌گذاری کنیم؟

    سرمایه گذاری در زندگی جز مهم ترین بخش های زندگی هر فرد است که با توجه به شرایط اقتصادی حاضر دیگر فرقی بین افراد و سن و سال نمی‌کند. از سوی دیگر با توجه به آمارهای منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، در سال ۹۶، حدود ۴۸ درصد از جمعیت کشور را جوانان تشکیل داده‌اند که این امر نشان از اهمیت آموزش و ایجاد فرصت‌های مناسب در اقتصاد برای سرمایه‌گذاری این قشر دارد.
۱
بیشتر