-
با نزدیک شدن به زمان نهایی انتخاب رئیسجمهور جدید و ضرورت انتخاب کاندیدای اصلح توسط مردم و با توجه به اهمیت زیاد مسائل اقتصادی در شرایط امروز کشور، به نظر میرسد کاندیدایی که بتواند در مورد دو معضل مزمن کشور، یعنی «کسری بودجه» و «ناترازی بانکها» که عوامل اصلی تورم هستند راهحلهای اساسی و قابل اجرایی ارائه دهد، احتمالا وضعیت بهتری را برای رفاه مردم در سالهای آتی فراهم خواهد کرد. در مورد کسری بودجه دولت طی سالهای اخیر تلاشهای زیادی برای کاهش پولی شدن آن از طریق افزایش سهم مالیات و… -
مشکل اصلی اقتصاد ایران
حسین سلاحورزی / رئیس سابق اتاق بازرگانی ایرانبا توجه به اینکه علتالعلل بخش عمدهای از مشکلات امروز اقتصاد ایران، اعم از گرفتار شدن در تله رشد پایین، کمبود سرمایهگذاری، منفی بودن تراز تجاری کشور، مستهلک شدن زیرساختها و عدمامکان استفاده از تکنولوژی جدید، تحریمهای ظالمانه و کمرشکنی است که علیه ایران صادر و اجرا شد، منطقی است که دو کاندیدای مرحله دوم انتخابات ریاستجمهوری را از این نظر مقایسه کنیم. در بررسی کارنامه و عملکرد آقای سعید جلیلی، این نکته قابلتوجه است که بخش عمدهای از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و… -
تجارت آزاد و ذینفعان اقتصاد دستوری
پیمان مولوی/پژوهشگر اقتصادینمیتوان برای اقتصاد ایران راه برونرفتی یافت؛ مگر با درک رتبه آزادی اقتصادی ۱۶۰ از ۱۶۵ آن. این رتبه ما را در کنار آرژانتین، ونزوئلا و سوریه قرار میدهد. -
نیاز حیاتی اقتصاد ایران
دکتر مرتضی افقه /استاد دانشگاه شهید چمران اهوازهم به لحاظ نظری و هم در عمل، ثبات و آرامش داخلی در همه ابعاد (سیاسی، مدیریتی، قانونی و سیاستی) و در روابط خارجی، پیشنیاز اولیه و ضروری سرمایهگذاریهای مولد و پیشرفت و رفاه اقتصادی است. برای اقتصاد ایران اما با توجه به وابستگی به صادرات نفت، نبود تنش و ثبات در روابط بینالملل، بهخصوص با کشورهای پیشرفته، بسیار حیاتی است. -
ضریب اعتماد و آینده یک انتخاب
دکتر ارغوان فرزینمعتمد /پژوهشگر اقتصادیدر حالی که وعدههای اقتصادی از مهمترین مباحث در فرآیند انتخابات چهاردهم ریاستجمهوری بود، اما آنچه در دور اول انتخابات شاهد بودیم، نه گفتن بخش عمدهای از جامعه به چنین وعدههایی است که دلیل اصلی آن بیاعتمادی مردم به سیاستگذاران و سیاستمداران است. آنچه در جامعه امروز شاهد هستیم، نتیجه فراوانی انباشته بیاعتمادی است که اتفاقا یک متغیر بسیار مهم در اقتصاد سیاسی تلقی میشود. -
دو چشمانداز متفاوت پیشروی اقتصاد ایران
دکتر عبدالرسول صادقی/ پژوهشگر پسادکترای اقتصاد دانشگاه تهرانبا توجه به تاثیرپذیری قابلتوجه شاخصهای اقتصادی از متغیرهای نهادی که شامل ساختارهای سیاسی و حقوقی، بوروکراسی، پاسخگویی نهادهای حاکمیتی، انگیزههای فساد و نهادهای فرهنگی و مذهبی میشود، اقتصاد ایران در چارچوب مکتب نهادگرایی قابلیت پیشبینی و تحلیل دارد. نوع نگاه دو نامزد محترم و تیم کارشناسی آنها به این متغیرهای نهادی، میتواند چشمانداز متمایز و روشنی را برای اقتصاد ایران ترسیم کند. اگرچه این مهم مورد توجه و پذیرش است که دولت حاکم از چنین قدرتی برخوردار نخواهد بود که بتواند در مورد… -
از ۱۵ تیر تا ۱۵ آبان!
مجید حیدری /دبیر گروه سیاستگذاری روزنامه دنیای اقتصاداقتصاد ایران، با توجه به منابع زیرزمینی بالا و دسترسی به انرژی ارزان، نیروی کار تحصیلکرده بهخصوص در دهه ۹۰، موقعیت جغرافیایی بینظیر، ایجاد نهادها و توسعه صنعت و ارتباطات در دهههای قبل، میتوانست به کشتی بزرگ و پرتحرک در اقیانوس دنیا تبدیل شود. اما این اقتصاد، به قایق کوچکی تبدیل شده که هماکنون اسیر موجهای انتخاباتی است.
-
انتخاب بهینه
پرویز خوشکلام خسروشاهی *انتخابات ریاستجمهوری پس از دور اول به دو گزینه محدود شده است. مردم در غالب نظرسنجیها اقتصاد را دغدغه اصلی خود عنوان میکنند. بنابراین یکی از اصلیترین معیارها برای تشخیص گزینه مناسب برای نشستن بر کرسی ریاست جمهوری نگاه نامزدهای راهیافته به دور دوم به اقتصاد است. -
کارنامه اکتشافی«ومعادن»
چالش تامین مواد اولیه صنایع معدنی یکی از مهمترین چالشهای پیش روی صنعت و اقتصاد کشور خواهد بود؛ چراکه صنایع پاییندستی زنجیره صنایع معدنی مانند خودرو، ساختمانسازی، لوازم خانگی و… بدون مواد معدنی امکان ادامه حیات ندارند و نباید تصور کرد که در صورت تبدیلشدن این چالش به یک بحران، تنها بخش معدن و صنایع معدنی آسیب خواهند دید؛ شاید این اصلیترین پاسخ برای این سوال باشد که چرا «اکتشاف» باید جزو اولویتهای اصلی صنعت کشور باشد؟ براساس دادهها، منابع اکتشافشده سنگآهن کشور با لحاظکردن میزان عیار و… -
پرونده امروز
روزنامه شماره ۶۰۴۵نــمــای اقتصادی انتخابات
مهمترین بینش اقتصاد بخش عمومی، فهمی است که از خلال بودجههای عمومی ارائه میدهد و کم و کیف رابطه میان ملت و دولت را به شکل روشن بیان میکند. مرور ادبیات بودجه و بررسی اقتصادسیاسی مالیه عمومی نشان میدهد که در نظامهای دموکراتیک نسبت وثیقی میان جهتگیریهای کــــلان بودجــــه و ترجیحــات رایدهندگان وجود دارد. حتی در نظامهایی با سیستم بسته سیاسی که از حداقلی از کارآیی برخوردارند، بودجهریزی مبتنی بر ترجیحات رایدهندگان اهمیت زیادی دارد. این موضوع در ایران از این جهت دارای… -
سایه تردید بر صندوقها: بررسی دلایل افت مشارکت مردمی
معصومه محمدیفر/ دانشجوی دکترای اقتصاد بخش عمومیانتخابات ریاستجمهوری در ایران همواره بهعنوان یکی از رویدادهای سیاسی مهم و تاثیرگذار کشور، نقش بسزایی در تعیین مسیر آینده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایفا میکند. میزان مشارکت عمومی در انتخابات، نهتنها مشروعیت نظام سیاسی را نشان میدهد، بلکه قدرت و اعتبار دولت منتخب را برای اجرای سیاستهای خود افزایش میدهد. با این حال، در سالهای اخیر شاهد کاهش چشمگیر مشارکت مردمی بودهایم که این موضوع به نگرانیهای جدی درباره اعتماد عمومی و رضایت از عملکرد دولتها دامن زده است. این یادداشت به بررسی…
-
«دنیایاقتصاد» اولویتهای اصلی اقتصاد ایران را فهرست کرد
روزنامه شماره ۶۰۴۴۱۰ پرسش از دو نامزد
دنیای اقتصاد: اقتصاد ایران در سالهای اخیر با چالشهای زیادی دست و پنجه نرم کرده است. این موضوع باعث شده است که خانوارهای ایرانی نیز بهدلیل حال نامساعد اقتصاد با ریسکهای قابل توجهی روبهرو شوند.از اینرو رئیسجمهور جدید برای بهبود وضعیت اقتصادی با شرایط دشواری روبهرو خواهد شد. او باید برای اقتصاد برنامه داشته باشد و تیم اقتصادی هماهنگی را برای حل مسائل اقتصادی بهکار گیرد. از سوی دیگر، دو نامزدی که در مرحله نهایی وارد رقابت میشوند، باید برنامههای خود را به زبان ساده و همهفهم برای مردم توضیح دهند.… -
بررسی تورم در بهار سالهای ۹۱ تا ۱۴۰۳/ نرخ تورم در ۱۴۰۱ رکورد زد
اکوایران: تورم یکی از شاخصترین متغیرها و کلیدیترین عامل در کوچکتر شدن سفره مردم است.
-
به صدا درآمدن آژیر خطر دلار
علیرضا خانمحمدی/تحلیلگر بازار سهامدر این مقاله قصد دارم به نشانههایی از بحرانی که در حال به وجود آمدن و نشانههای آن آرامآرام درحال نمایان شدن است، اشاره کرده و دلایل خود را در این خصوص عنوان کنم. -
به مناسبت دهه تولید و تجارت در گفتوگو با مدیرعامل «صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک» مطرح شد
روزنامه شماره ۶۰۴۳بازی بزرگ صنایع کوچک
دنیای اقتصاد: صنایع کوچک نقش بزرگی در توسعه اقتصادی جوامع ایفا میکنند. این صنایع با داشتن بیشترین سهم اشتغال در کشورهای در حال توسعه و همینطور داشتن ایدههای نوآورانه، پیشران رشد اقتصادی هستند. رفع موانع تامین مالی این صنایع از مهمترین سیاستهای توسعه است. -
نااطمینانی در اقتصاد
بیثباتی سیاسی به عنوان منبع اصلی عدم اطمینان در اقتصاد مورد تاکید قرار گرفته است. با این حال، خودسری و مداخلات دولتی، به مثابه فقدان محدودیت برای دولت، نیز میتواند منبع اصلی عدم اطمینان در کشورهای در حال توسعه باشد. آدام اسمیت میگوید: درجه بزرگی از نابرابری در یک کشور به اندازه درجه کوچکی از عدم قطعیت، خطرناک نیست. برای اقتصاد ایران پیشبینیناپذیری و نااطمینانی خطر بزرگی است که بسیاری از سرمایهگذاریها را در تمامی حوزههای خرد، کلان و توسعه با مانع جدی روبهرو کرده است. -
امان بریده
حسامالدین ابرقویی / تحلیلگر اقتصاد کلانسالهاست کلاف درهمتنیده اقتصاد ایران با نوسانات نرخ ارز عجین شده است؛ از قیمت کالاهایی که خریداری میکنیم تا اجاره مسکن و خرید خودرو، همه و همه خود را با نوسانات نرخ ارز تنظیم کردهاند. شاید برای شما پیش آمده که قصد خرید کالایی را داشته باشید و بهمحض افزایش قیمت ارز، مجبور شوید هزینه بیشتری برای آن کالا بپردازید. از اینرو مثالهایی را از میزان اثرگذاری این متغیر بر اقتصاد ایران بهخصوص صنعت و کسبوکارها میتوان نام برد. -
چالشهای تامین مالی توسعه صنعتی
مشکل تامین مالی صنعتی همیشه یکی از چالشهای اقتصاد ایران بوده است. در قدمهای اول توسعه صنعتی در یک کشور در حال توسعه به دلیل بخش مالی توسعهنیافته، استفاده از ابزار پرداخت سوبسید مستقیم مالی به صنایع، با چالشهای بسیاری مواجه است و این ابزار به درستی کار نمیکند. از منظر زیرساختهای مالی ضعیف، بازار سرمایه توسعه نیافته و حتی تحلیل اقتصاد سیاسی، تامین مالی صنعت و توسعه صنعتی در ایران یکی از مهمترین موانع گذار از تنگناهای اقتصادی است.
-
دو گفتمان
دکتر سعید بیاتبه سبک و سیاق آنچه در ۴۵سال گذشته شاهد آن بودهایم، دولت چهاردهم داعیهدار یکی از دو گفتمان اقتصادی زیر خواهد بود: ۱-تکیه بر توان داخلی و ارتباط اقتصادی با کشورهای دوست و همسایه ۲-حل اختلافات سیاسی بینالمللی و توسعه روابط اقتصادی با غرب.
-
ثبات مالی؛ پیشنیاز رشد
دکتر ولیالله سیف*این روزها در کشور عزیزمان شاهد شور و هیجانی فزاینده برای انتخاب رئیسجمهور هستیم و آحاد ملت، امیدوارانه میروند تا حماسهای دیگر بیافرینند. رئیسجمهور منتخب در آغاز شروع فعالیت با انتظاراتی گسترده برای اعتلای ایران عزیز در زمینههای گوناگون بهویژه در بعد اقتصادی مواجه خواهد بود و این در شرایطی است که اقتصاد شرایط ناگواری را تجربه میکند و کاملا طبیعی است که بخش مهمی از انرژی و وقت رئیسجمهور در دولت چهاردهم صرف ساماندهی و حل و فصل مسائل اقتصادی شود. -
باطلالسحر وعدههای انتخاباتی
مجید سبزه / پژوهشگر اقتصادی یاسر کارگری / پژوهشگر اقتصادیدر یک تعریف ساده و عمومی از علم اقتصاد، آمده است که: «اقتصاد، علم تخصیص منابع محدود میان نیازهای نامحدود است به طوری که به حداکثر کارآیی و رضایتمندی برسیم». در این تعریف سه نکته مهم نهفته است. نکته اول اینکه منابع اقتصادی موجود در جهان، محدود هستند و عقل، تاریخ و تجربه زیسته فردی و اجتماعی بشر، این موضوع را مورد تایید قرار میدهند. به عنوان مثال میزان زمینهای کشاورزی، میزان آبهای زیرزمینی، میزان مراتع و چراگاهها، میزان نفت، معادن طلا، میزان درآمد هر خانوار و... همگی محدود هستند و بسیاری از… -
دولت و کارآمدی نظام مالی
امیررضا محمدی / کارشناس اقتصادیسلامت نظام بانکی و انضباط مالی دولت، سنگ بنای یک اقتصاد قدرتمند هستند. معمولا زمینلرزههایی که در اقتصاد اتفاق میافتد، به دلیل لغزش این پایههاست. در نیم قرن گذشته، بنای کج نظام بانکی و بودجه دولتی، زمینلرزههای پر از خسارتی را برای اقتصاد کشور به ارمغان آورده است. همچنین این دو بخش، وابستگی بسیار بالایی با یکدیگر دارند و فروریختن هر یک میتواند باعث سقوط دیگری شود. بنابراین وقتی قصد داریم در مورد چالشهای اساسی اقتصاد یک کشور صحبت کنیم، نیاز است پیش از هر بحثی از سلامت این پایهها مطمئن شوی…
-
پرونده امروز
روزنامه شماره ۶۰۳۹چهارراه اصلاح
اگر فهرستی از مشکلات اقتصاد ایران در دست داشته باشیم، بیهیچ شکی مسائلی نظیر تحریم، بحران سرمایهگذاری، چالش بهرهوری و مشکلات اقتصاد دولتی در صدر آن قرار میگیرد؛ مواردی که همگی بهسرعت باید مورد رسیدگی قرار گیرند و تعلل در بررسی و حل آنها میتواند اثرات جبرانناپذیری در پی داشته باشد. از آنجا که کشور در روزهای سرنوشتسازی به سر میبرد و انتخابات پنجره بحث پیرامون این مسائل را گشوده است، «باشگاه اقتصاددانان» نیز میزبان تحلیلهایی پیرامون سیاست خصوصیسازی، مساله اصلاح بازار… -
درک نادرست از مفهوم بهرهوری
دکتر علی سرزعیم *سالهای سال است در برنامههای توسعه این موضوع مطرح میشود که برای دستیابی به رشد اقتصادی مورد نظر باید از رشد بهرهوری هم استفاده کرد. در واقع گفته میشود مثلا برای تحقق رشد اقتصادی ۸درصد، باید ۵.۵درصد از محل سرمایهگذاری و ۲.۵درصد از محل رشد بهرهوری به دست آید. معمولا چنین استناد میشود که بسیاری از کشورهای در حال توسعه از رشد بهرهوری بهخوبی بهرهمند شدهاند و بخشی از توسعه خود را مرهون این عامل هستند. -
خطر پیشیگرفتن خروج سرمایه از صادرات نفت
حامد چگینی/تحلیلگر اقتصاد مالیدر سال ۱۴۰۲، خالص حساب سرمایه ایران تحتتاثیر عوامل متعدد، از جمله سیاستهای ارزی بانکمرکزی و شرایط سیاسی، اقتصادی و اجتماعی حاکم بر کشور، به حدود منفی ۲۳میلیارد دلار رسید. این در حالی است که این رقم برای سال ۱۴۰۱ منفی ۱۵میلیارد دلار بود. این تغییر نشان میدهد که تراز منفی خالص حساب سرمایه به بیشینه ۲۵ساله خود (منفی ۲۵میلیارد دلار) نزدیک میشود. مقایسه خالص حساب سرمایه منفی ۲۳میلیارد دلاری با صادرات نفت ایران که بنا بر گزارش وزیر نفت در سال ۱۴۰۲ به حدود ۳۵میلیارد دلار رسیده، حاوی نکات مهمی… -
خصوصیسازی در ایران چرخه معیوب یا فرصت اقتصادی؟
معصومه محمدیفر/ دانشجوی دکترای اقتصاد بخش عمومی دانشگاه مازندراندر این مقاله سعی داریم به تحلیل سیاست خصوصیسازی در ایران که دهههاست یکی از مناقشهبرانگیزترین مباحث بین کارشناسان و سیاستگذاران اقتصادی بوده است، بپردازیم. خصوصیسازی بهعنوان یکی از راههای برونرفت از اقتصاد دولتی و افزایش بهرهوری بنگاهها و دستیابی به توسعه اقتصادی مطرح بوده است. در ایران خصوصیسازی از سال ۱۳۷۰ در دستور کار دولت سازندگی قرار گرفت و به یکی از محورهای مهم سیاستهای تعدیل اقتصادی بدل شد؛ اما اکنون پس از سهدهه از آغاز خصوصیسازی در ایران، آمار و دادهها از عدمتحقق اهداف…
-
پیشنهادهای بخش خصوصی در مورد آینده اقتصاد و تولید بررسی شد
روزنامه شماره ۶۰۳۸پارادایم شیفت از نفت به تولید
دنیای اقتصاد: سیاستگذاری بلندمدت و کلان اقتصادی بهمنظور تغییرات ساختاری در اقتصاد ایران، تقریبا در تمامی دولتهای گذشته، با ناکامی مواجه بوده و آنچه بر فضای غالب سیاستگذاری حاکم است، سیاستگذاریهای مناسبتی و اقتضایی بوده است. به عبارتی فعالان اقتصادی یا به دلیل وابستگی اقتصاد به نفت، در معرض شوکهای خارجی قرار داشتهاند یا به دلیل نبود برنامهای هدفمند و قابلاجرا، در معرض تصمیمات خلقالساعه قرار دارند؛ فضایی که قربانی اصلی آن، تولید و درنتیجه اشتغال و رفاه عمومی است. -
چگونه میتوان از تله درآمد متوسط فرار کرد؟
روزنامه شماره ۶۰۳۸معجزه صادراتی صنایع سبک
دنیای اقتصاد-میثم قریشی: در زمان اصلاحات اقتصادی پهلوی دوم در ایران بیش از ۷۰درصد جمعیت کشور در مناطق روستایی زندگی میکردند و کشاورزی بخش بزرگی از تولید ناخالص کشور را تشکیل میداد. توسعه اقتصادی ایران به طرف صنایع سنگین روسی رفت و با ورود کارخانههای فولاد، پتروشیمی، سیمان و ماشینسازی، فصل جدیدی در اقتصاد کشور آغاز شد. مهاجرت از روستاها به شهرها تشدید شد و جمعیت نیروی کار حاشیهنشین شهری رو به افزایش گذاشت. از آن تاریخ واردات کالای کشاورزی روندی روبهرشد پیدا کرد و وابستگی به کالاهای اساسی وارداتی… -
در آستانه چهاردهمین انتخابات ریاستجمهوری مورد بررسی قرار گرفت
روزنامه شماره ۶۰۳۸نقش دولت در اقتصاد؛ چرا، کجا و چگونه؟
داود گودرزیدر آستانه انتخابات ریاستجمهوری ایران بحثهای اقتصادی بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار گرفته است. انتخاب رئیس جمهور جدید میتواند مسیر اقتصادی کشور را به شکل قابل توجهی تغییر دهد و تصمیمات وی در این زمینه تاثیرات عمیقی بر زندگی مردم و آینده اقتصادی ایران خواهد داشت. در این میان دو سیستم اقتصادی نئولیبرالیسم و اقتصاد مرکزی که در بسیاری از کشورهای جهان بهکار گرفته شدهاند، میتوانند الگوهای مناسبی برای بررسی و تحلیل سیاستهای اقتصادی کشور باشند با نگاهی به تجربیات موفق و ناموفق این دو… -
۲۱ صاحبنظر اقتصادی اولویتهای رئیسجمهور جدید را تشریح کردند
روزنامه شماره ۶۰۳۸توشه سیاستی دولت آتی
دنیایاقتصاد: کمتر از یک هفته به انتخابات ریاستجمهوری دولت چهاردهم باقی مانده است. سکاندار دولت جدید، ماموریتهای سختی روی میز خود دارد که باید برای آنها تصمیمگیری کند. از بعد سیاستهای داخلی، مباحث مربوط به نوع مواجهه با اقتصاد دستوری، مهار تورم، تعادلبخشی به منابع و مصارف بودجهای، اصلاحات نظام بانکی و توجه به استقلال بانک مرکزی، چالشهای محیط زیستی، مباحث رفاهی و صندوقهای بازنشستگی در صدر اولویتها قرار دارد. در بعد سیاستهای خارجی نیز مکانیزم رفع تحریمها و تعامل اقتصادی با دنیا از موضوعاتی است که…