«دنیای‌اقتصاد» کارنامه درآمدهای مالیاتی را بررسی کرد؛

بررسی عملکرد درآمدهای مالیاتی در ۷ماه نخست سال۱۴۰۵ نشان می‌دهد که پس از کندی روند وصول مالیات در نیمه نخست سال، عملکرد مهرماه بهبود یافته است. نرخ تحقق درآمدهای مالیاتی که در پایان شهریورماه ۳۸.۲درصد بود، در پایان مهرماه به ۴۷درصد رسید. با این حال، این رقم همچنان با عملکرد مدت مشابه سال گذشته…

اقتصاد، چگونه بر جهت‌گیری سیاست داخلی و سرنوشت سیاست خارجی آمریکا اثر می‌گذارد؟

اولویت‌های رأی‌دهندگان آمریکایی

پیروزی احتمالی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره، الزاما به معنای مهار دونالد ترامپ نیست. آنها می‌توانند با کنترل کمیته‌ها، احضار مقام‌های دولتی، فشار بر بودجه و توقف انتصابات در سنا، هزینه تصمیم‌های کاخ سفید را افزایش دهند؛ اما حق وتوی رئیس‌جمهور، موانع رأی‌گیری در سنا و اختیارات گسترده قوه مجریه،…

اخبار آرشیو روزنامه

دوشنبه، ۱۳ مهر ۱۴۰۵
بودجه نگهداشت شهر تهران چگونه خرج «تورم صفر» را تامین خواهد کرد؟
روزنامه شماره ۶۶۷۳

۶ منبع یارانه شهرداری

شهرداری تهران برای تامین مخارج تورمی «سبد خواربار» که قصد عرضه آن با قیمت ثابت طی ۶ماه را دارد، دست‌کم ۷همت منابع مالی باید جور کند که البته با «تشکیل صف» احتمالی ناشی از افزایش مشتریان جدید فروشگاه‌های شهروند و میادین‌ میوه‌وتره‌بار برای دریافت این ۱۲قلم مواد غذایی، هزینه پوششی شهرداری تا ۲برابر این رقم افزایش پیدا خواهد کرد. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره نحوه جبران هزینه «تثبیت قیمت سبد غذای شهرداری» نشان می‌دهد، ۶منبع در بودجه۱۴۰۵ پایتخت آماده خدمت به طرح «تورم صفر» است. ورود شهرداری به این حوزه پیامدهایی برای شهر دارد.

یکشنبه، ۱۲ مهر ۱۴۰۵
«دنیای‌اقتصاد» ۱۸ ایراد ابرطرح «بارگذاری ساختمانی اطراف ایستگاه‌های مترو» را بررسی می‌کند؛ اولویت مدیریت‌شهری تهران «تقویت حمل‌ونقل عمومی» است یا «ساخت‌وساز بیشتر»؟
روزنامه شماره ۶۶۷۲

شارژ ریلی تورم مسکن؟

مدیران تهران قصد مداخله گسترده در چیدمان فعلی ساختمان‌های پایتخت را دارند و برای این منظور الگوی جهانی «توسعه شهر مبتنی بر حمل‌ونقل عمومی»، TOD، را انتخاب کره‌اند. TOD در شهرها «مراکز سکونتی» و «مقاصد خدماتی و شغلی» را از طریق مترو به هم متصل می‌کند یا در صورت نیاز شهر به بارگذاری جدید، «اطراف ایستگاه‌ها» را اولویت‌ قرار می‌دهد. در تهران اما هم شبکه مترو شکل گرفته و هم مراکز اصلی سکونتی و بین هر دو نیز واگرایی است. با این حال، «تراکم ساختمانی جدید» شاه‌بیت TOD تهران است که باعث تحریک قیمت مسکن می‌شود.
آیا ترامپ در آستانه بازگشت دوباره به جنگ است؟
روزنامه شماره ۶۶۷۲

از دیپلماسی فرسایشی تا آرایش نظامی

درحالی‌که کانال‌های میانجی‌گری همچنان فعالند و پیشنهادهای تازه برای احیای تفاهم روی میز قرار گرفته، نشانه‌های میدانی از نشست محرمانه کابینه ترامپ در کمپ دیوید گرفته تا تقویت پدافند هوایی آمریکا در خلیج‌فارس، حرکت ناو روزولت و تحولات یمن از مسیری متفاوت حکایت می‌کنند. همزمانی دیپلماسی فرسایشی با بازآرایی نظامی، این پرسش را برجسته کرده که آیا واشنگتن در حال آماده‌سازی برای دور تازه‌ای از جنگ گسترده است؛ جنگی که حتی در صورت آغاز، ممکن است نه راه خروج ترامپ از بحران، بلکه مقدمه‌ای برای گسترش آن باشد؟
«روزگار محسن» چه درس‌هایی برای «روزگار امروز» دارد؟
روزنامه شماره ۶۶۷۲

گوهر اعتبار در بازار

روز گذشته مراسم رونمایی از کتاب «روزگار محسن» نوشته محسن جلال‌پور، با حضور جمعی از اقتصاددانان، نویسندگان، صاحب‌نظران و سیاستمداران برگزار شد. «روزگار محسن» مجموعه‌ای از روایت‌ها و خرده‌روایت‌های محسن جلال‌پور از دوران کودکی، خانواده، محله و بازاری است که نویسنده در آن برای نخستین‌بار با قواعد کسب‌وکار و تجارت آشنا شد. این کتاب را می‌توان پلی میان «ادبیات» و «اقتصاد» دانست؛ اثری که با نثری داستانی، علاوه بر روایت خاطرات و تجربه‌های دوران کودکی یک فعال اقتصادی، به مفاهیمی همچون اعتبار، اعتماد و جایگاه آن در مناسبات اقتصادی بازار می‌پردازد.
با آمدن ترامپ و اعمال تحریم‌ها، سفره رفاهی ایرانی‌ها کوچک شد
روزنامه شماره ۶۶۷۲

عقبگرد درآمد و هزینه خانوار

داده‌های هزینه و درآمد خانوار نشان می‌دهد رفاه خانوارهای ایرانی در سال ۱۴۰۴ و پس از تشدید تحریم‌ها، تحت فشار قرار گرفته است. درآمد حقیقی خانوارهای شهری ۶درصد و هزینه حقیقی آنها ۳.۲درصد کاهش یافته است. در خانوارهای روستایی نیز درآمد حقیقی ۱.۸درصد افت کرده، هرچند هزینه حقیقی یک درصد افزایش یافته است. در شهرها، تنها دهک اول رشد ۰.۵درصدی هزینه حقیقی را تجربه کرده و سایر دهک‌ها با کاهش هزینه مواجه شده‌اند. در مقابل، هزینه حقیقی دهک اول روستایی ۱۳.۲درصد افزایش یافته که می‌تواند با پرداخت‌های انتقالی و کالابرگ مرتبط باشد. کاهش ضریب جینی از ۰.۳۸۷۰ به ۰.۳۸۴۹ نیز لزوما به معنای بهبود عمومی رفاه نیست؛ زیرا همزمان رشد اقتصادی نزدیک به صفر بوده است. بازگشت تحریم‌ها و مکانیسم ماشه، نااطمینانی سیاسی، جنگ ۱۲روزه، تورم و ضعف سرمایه‌گذاری از عوامل تشدیدکننده این روند بوده‌اند. پرداخت‌های حمایتی می‌توانند در کوتاه‌مدت بخشی از فشار معیشتی را جبران کنند؛ اما جایگزین رشد اقتصادی، اصلاحات ساختاری و ثبات اقتصاد کلان نخواهند شد.

شنبه، ۱۱ مهر ۱۴۰۵
روزنامه شماره ۶۶۷۱

دوربرگردان توسعه

بیست‌ و دو سال پیش، صندوق بین‌المللی پول امیدوارکننده‌ترین گزارش را درباره عملکرد اقتصاد ایران منتشر کرد. این گزارش، متوسط رشد اقتصاد در چهار سال نخست برنامه سوم توسعه را ۵/۶ درصد و متوسط تورم را ۱۵ درصد ثبت کرده بود. امروز همان نهاد، ۵/۵ درصد رشد منفی و ۷۰ درصد تورم را پیش‌بینی می‌کند و تصویر اقتصادی را نشان می‌دهد که زیر فشار کسری‌ها، ناترازی‌ها و محدویت‌های خارجی کمر خم کرده است. چرا اقتصاد ایران فرصت ساختن آینده‌ای بهتر را از دست داد؟
دامنه تحریم‌ها به شریان‌های زمینی حمل‌ونقل ایران و کارخانه‌های خودروسازی رسید
روزنامه شماره ۶۶۷۱

نشانه‌گیری زنجیره تامین

تحریم‌های تازه آمریکا، راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و شرکت‌های خودروسازی را هدف گرفته است؛ اقدامی که دامنه فشار اقتصادی واشنگتن را از مسیرهای دریایی به شبکه زمینی تجارت ایران کشانده است. این محدودیت‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که محاصره مسیرهای دریایی، اهمیت حمل‌ونقل زمینی را برای تداوم جابه‌جایی کالا افزایش داده، اما شبکه ریلی کشور برای ایفای این نقش با کمبود‌های جدی مواجه است. ظرفیت محدود، کمبود لکوموتیو، ضعف اتصال میان شیوه‌های حمل‌ونقل و تفاوت عرض خطوط ریلی با برخی کشورهای همسایه، امکان افزایش سریع جابه‌جایی بار را کاهش داده است. تجارت ریلی خارجی نیز طی سال‌های اخیر افت کرده و فاصله میان ظرفیت موجود و عملکرد واقعی تشدید شده است. کارشناسان معتقدند مساله تنها به ناوگان بازنمی‌گردد و ضعف مدیریت لجستیک و نبود زنجیره یکپارچه، از موانع اصلی استفاده موثر از ظرفیت حمل‌ونقل کشور است. در این شرایط، اثر تحریم بر روابط ریلی ایران با کشورهای منطقه به واکنش طرف‌های خارجی و نحوه اجرای محدودیت‌ها بستگی دارد و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای کاهش آثار آن اهمیت پیدا می‌کند. همچنین، ایالات متحده در بسته تحریمی جدید، هفت شرکت ایرانی فعال در صنعت خودرو و پنج شرکت خارجی مرتبط با زنجیره تامین قطعات را هدف قرار داده است؛ اقدامی که پس از تحریم گسترده صنعت خودرو در سال۱۳۹۷ پرسش‌هایی درباره هدف واشنگتن از بازگشت به تحریم مستقیم خودروسازان و شناسایی تامین‌کنندگان خارجی ایجاد کرده است. ایران‌خودرو، سایپا و ایران‌خودرو دیزل در کنار چند شرکت خودرویی دیگر در این فهرست قرار دارند و همزمان نام شرکت‌هایی در ترکیه، امارات، اندونزی و هنگ‌کنگ نیز به‌عنوان تامین‌کنندگان قطعات اعلام شده است. این تحریم‌ها در شرایطی اعمال می‌شود که صنعت خودرو طی سال‌های گذشته مسیرهای جایگزین تامین و داخلی‌سازی را توسعه داده و حالا به نظر می‌رسد آمریکا سراغ دروازه‌های ورود قطعه رفته است. گسترش همزمان فشار به شبکه ریلی و زنجیره تامین خودرو، اهمیت تنوع‌بخشی به مسیرهای تجارت را برجسته‌تر کرده است.
«دنیای‌اقتصاد» الگوی کوچ در سایه جنگ را بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۶۷۱

معمای مهاجرت ایرانیان

بررسی‌ها نشان می‌دهد جنگ و مسائل اقتصادی در کنار برخی طرح‌های مجلس و تحریم‌های خارجی میل به مهاجرت را ازسوی ایرانیان تقویت کرده است. با این حال شرایط اقتصادی، به همان اندازه که میل به رفتن را تقویت می‌کند، می‌تواند مانع بزرگی برای مهاجرت باشد. از سوی دیگر تجربه وقوع جنگ‌های اخیر نشان داده است الگوی مهاجرت ایرانیان تفاوت قابل‌توجهی با کشورهای دیگر دارد؛ همچنان‌که به‌رغم انتظار مهاجرت گسترده از سوی ایرانیان و هجوم آنها به مرزهای کشور عملا چنین اتفاقی روی نداد. چرایی این موضوع را در گفت‌وگو با دو کارشناس درحوزه‌های جمعیت‌شناسی و مهاجرت بررسی کردیم.
سیاستگذار برای کنترل التهاب قیمت‌ها در شرایط تشدید تنش چه کند؟
روزنامه شماره ۶۶۷۱

راهکار کنترل تورم در جنگ

بررسی تاریخ جنگ‌ها نشان می‌دهد که افزایش ریسک وقوع تنش‌های ژئوپلیتیک، می‌تواند از مسیرهای مختلفی بر متغیرهای کلان اقتصادی تاثیرات بگذارد. بر اساس گزارش پژوهشکده پولی و بانکی، جنگ و تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیک می‌تواند از مسیر افزایش هزینه انرژی و کالاهای اساسی، اختلال در زنجیره تامین، تشدید انتظارات تورمی و افزایش مخارج نظامی، فشار تورمی ایجاد کند. این گزارش نشان می‌دهد مهار تورم در شرایط جنگی با یک ابزار سیاستی امکان‌پذیر نیست و به بسته‌ای هماهنگ از سیاست‌های پولی، مالی و حمایتی نیاز دارد. کنترل رشد پایه پولی و اعتبارات، جلوگیری از پولی‌سازی کسری بودجه، مدیریت نوسانات ارزی و هدایت اعتبارات به تولید کالاهای ضروری از مهم‌ترین محورهای این بسته سیاستی هستند. از نگاه کارشناسان در شرایط جنگ، پولی‌سازی کسری بودجه جنگی و حرکت به سمت تامین مالی تورمی، باعث افزایش چالش‌های اقتصادی می‌شود.
بازدهی شاخص کل به ۱۰۹درصد رسید؛
روزنامه شماره ۶۶۷۱

بازگشت بورس به مدار صعود

بازار سهام در هفته گذشته پس از یک هفته اصلاحی، بار دیگر به مدار صعود بازگشت و شاخص‌های سهامی رشدهای قابل‌توجهی را ثبت کردند. شاخص کل بورس تهران با ثبت رشد ۷درصدی در هفته گذشته، بازدهی خود از ابتدای سال را به ۱۰۹درصد رساند؛ درحالی‌که شاخص هموزن نیز با افزایش ۶.۶درصدی، بازدهی ۱۱۷درصدی را تجربه کرد. همزمان، افزایش ارزش معاملات خرد و ورود حدود ۷همت پول توسط سرمایه‌گذاران حقیقی، از تقویت تقاضا در بازار حکایت داشت. اکنون تداوم این روند به سودآوری شرکت‌ها، جریان نقدینگی و شرایط اقتصاد کلان وابسته است.

پنجشنبه، ۰۹ مهر ۱۴۰۵
چالش‌های راه‌اندازی بنگاه صنعتی بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۷۰

حفره بوروکراتیک در مسیر تولید

تولید در ایران پیش از آنکه با کمبود سرمایه متوقف شود، در پیچ‌وخم مجوزها معطل می‌ماند. مسیر راه‌اندازی یک بنگاه صنعتی از جواز تا بهره‌برداری، زمان مشخص و قابل پیش‌بینی ندارد. صف کارشناسی، تعدد دستگاه‌های تصمیم‌گیر و تغییر مقررات، زمان اجرای پروژه را افزایش می‌دهد و در شرایط تورمی، هزینه سرمایه‌گذاری را بالا می‌برد. فاصله میان شمار جوازهای تاسیس و پروانه‌های بهره‌برداری نیز بخشی از این شکاف را نشان می‌دهد. فعالان صنعتی تاکید دارند که تسهیل تولید، علاوه بر کوتاه شدن فرآیند، به ثبات و پیش‌بینی‌پذیری مسیر اداری نیاز دارد.
چگونه می‌توان شاخص اصلی بازار ارز را در شرایط افزایش نااطمینانی مدیریت کرد؟
روزنامه شماره ۶۶۷۰

بادبان سیاستی در تلاطم ارزی

از پایان مرداد تا هشتم مهرماه، نرخ ارز در بازار آزاد ۳۶درصد افزایش یافته و شکاف میان نرخ رسمی و آزاد نیز از ۱۹.۹درصد به ۴۶.۱درصد رسیده است. کارشناسان معتقدند این تحولات بیش از آنکه ناشی از عوامل اقتصادی باشد، تحت‌تاثیر ریسک‌های سیاسی، افزایش انتظارات تورمی و محدودیت‌های ارزی قرار دارد. بانک مرکزی با عرضه ۲‌میلیارد دلار اسکناس، تشدید نظارت و ممنوعیت تسهیلات بانکی برای خرید ارز، طلا و رمزارز، تلاش کرده است فشار تقاضا در بازار را کاهش دهد. با این حال، از نگاه کارشناسان، همزمان با تقویت سمت عرضه، باید منشأ تقاضای ارز نیز شناسایی و مدیریت شود؛ چراکه عرضه ارز بدون کاهش نگرانی‌ها درباره آینده اقتصاد و بازار ارز، نمی‌تواند فشارهای صعودی را به‌صورت پایدار مهار کند. سیاستگذار علاوه بر بازارسازی کوتاه‌مدت، باید با بهره‌گیری از ابزارهای مناسب، نقش ضربه‌گیر شوک‌های ارزی را ایفا کند. در چنین شرایطی، مدیریت بازار نیازمند ارتباط شفاف بانک مرکزی با فعالان اقتصادی، مدیریت انتظارات، تعمیق بازار ارز و توسعه ابزارهای پوشش ریسک است.
پرواز فلای‌دبی با فرود اضطراری در عربستان بر زمین نشست
روزنامه شماره ۶۶۷۰

وحشت در پرواز فلای دبی

یک فروند هواپیمای مسافربری شرکت فلای‌دبی که در مسیر دبی به تل‌آویو در پرواز بود، روز چهارشنبه پس از وقوع درگیری خشونت‌آمیز در کابین خلبان و اصابت ضربات چاقو به یکی از کادر پروازی، به گفته مسافران و مقامات اسرائیلی، مجبور به فرود اضطراری در خاک عربستان سعودی شد. این هواپیمای بوئینگ۷۳۷ مکس۸ در کمتر از ۲دقیقه هزاران پا کاهش ارتفاع داد، اما در نهایت با بازگشت کنترل پرواز، به سلامت در فرودگاه تبوک واقع در شمال غربی عربستان به زمین نشست. شرکت هواپیمایی فلای‌دبی تایید کرد که تمام مسافران در امان هستند.
شاخص کل وارد کانال ۷.۷ میلیونی شد؛
روزنامه شماره ۶۶۷۰

شانس تمدید رونق بورس

بورس تهران دیروز با رشد ۲.۲۶درصدی بار دیگر درخشان ظاهر شد و خریداران ابتکار عمل را در دست گرفتند. افزایش تقاضا در طیف قابل‌توجهی از نمادها مسیر صعودی را برای شاخص کل تداوم داد و نماگر اصلی، سرانجام وارد کانال ۷‌میلیون و ۷۰۰هزار واحد شد. این رشد در شرایطی رقم خورد که بازار در هفته قبل نوسانات قابل‌توجهی را تجربه کرده بود و بخشی از سرمایه‌گذاران در انتظار مشخص شدن مسیر بعدی معاملات بودند. بازدهی هفتگی بورس نیز به ۷درصد رسید که نشان می‌دهد، بازار سهام همچنان برای سرمایه‌گذاران جذاب است.

چهارشنبه، ۰۸ مهر ۱۴۰۵
الگوی رشد صنایع در ایران بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۶۶۹

بهره‌وری پایین در بنگاه‌های بزرگ

بنگاه‌های بزرگ ایران، لزوما بهره‌ورتر نیستند. برخلاف الگوی رایج جهانی، با بزرگ‌تر شدن بنگاه در کشور، بهره‌وری افت می‌کند. فقدان بنگاه‌های متوسط و حضور پررنگ دولت، این الگو را تشدید کرده است. به گفته فرشاد فاطمی، خصوصی‌سازی بدون آزادسازی نمی‌تواند این ساختار را اصلاح کند؛ زیرا انتقال مالکیت، بدون رقابت و کاهش مداخله دولت، الزاما به بهبود عملکرد منجر نمی‌شود. اقتصاددانان بر این باورند که اصلاح مسیر رشد بنگاه‌ها از رقابت، ثبات اقتصاد کلان، دسترسی به بازارهای جهانی و فراهم شدن امکان رشد تدریجی بنگاه‌های بهره‌ور می‌گذرد.
پیروزی گروه‌های مقاومت اسلامی؛
روزنامه شماره ۶۶۶۹

پایان دو دهه حضور نیروهای آمریکایی در عراق

قرار است نیروهای آمریکایی تا امروز چهارشنبه آخرین پایگاه‌های خود در عراق را ترک کنند؛ خروجی که طی بیش از دو دهه جنگ، ۴۵۰۰ آمریکایی در آن جان باختند. «احمد رشید» در گزارش دیروز سه‌شنبه در رویترز نوشت، کارشناسان امنیتی عراق می‌گویند این خروج (که توافق آن در سال ۲۰۲۴ و در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن حاصل شد و توسط دولت دونالد ترامپ به اجرا درآمد) می‌تواند به دیگر دشمنان آمریکا، از جمله داعش، فرصت بازگشت بدهد. «جاسم البهادلی»، تحلیلگر امنیتی عراقی، گفت که گروه‌های شبه‌نظامی، نه تنها این خروج را پیروزی جنبش خود می‌دانند، بلکه «تلاش خواهند کرد تا از این فرصت برای کسب نفوذ بیشتر بر تصمیم‌گیری‌های امنیتی و سیاسی بهره ببرند».
چه نوع سیاستگذاری برای آرامش در پلتفرم‌های خرید و فروش فلز زرد احتیاج است؟
روزنامه شماره ۶۶۶۹

جویندگان طلای آنلاین

رشد قابل‌توجه قیمت طلای جهانی و بالا بودن تورم در سال‌های اخیر، طلا را به یکی از مقاصد مهم حفظ ارزش دارایی خانوارها تبدیل کرده است. بخشی از این بازار در سال‌های اخیر از ویترین طلافروشی‌ها به صفحه تلفن همراه منتقل شده است و پلتفرم‌های آنلاین امکان خرید طلا در حجم پایین و بدون نیاز به نگهداری فیزیکی آن را فراهم کرده‌اند؛ اما توسعه سریع این بازار پرسش‌هایی درباره نحوه نگهداری طلا، میزان ذخایر و تعهدات پلتفرم‌ها در برابر مشتریان ایجاد کرده است. انتشار خبرهایی درباره اختلال در فعالیت یکی از این پلتفرم‌ها نیز بار دیگر موضوع نظارت و اعتماد در بازار طلای آنلاین را به کانون توجه آورد. اکنون پرسش اصلی این است که سیاستگذار چگونه می‌تواند میان توسعه این بازار و کنترل ریسک‌های آن تعادل برقرار کند؟ شفافیت موجودی طلا، ایجاد یک رویه نظارتی مشخص و معتبر، نگهداری در خزانه مستقل و حسابرسی قابل‌راستی‌آزمایی، از جمله سازوکارهایی است که می‌تواند پایه‌های اعتماد را در این بازار تقویت کند.
کارشناسان دلایل رشد بورس، ارز و طلا را بررسی کردند؛
روزنامه شماره ۶۶۶۹

روایت هیجان در بازارها

معادله بازارها در روزهای اخیر وارد فاز تازه‌ای شده است؛ درحالی‌که روز گذشته دلار و طلا قله‌های قیمتی جدیدی را فتح کردند، بورس تهران نیز با ثبت رشد ۱.۸۲درصدی به سقف تازه‌ای رسید. پرواز دسته‌جمعی بازارها بار دیگر توجهات را به دلایل تقویت تقاضا و تغییر رفتار سرمایه‌گذاران در بازارهای مختلف معطوف کرده است. کارشناسان درمورد افزایش ناگهانی قیمت‌ها، سناریوهای مختلفی را مطرح می‌کنند؛ از تشدید انتظارات تورمی تا تغییر نگاه سرمایه‌گذاران به ارزش دارایی‌های نقد. هر یک از این عوامل می‌تواند بخشی از این موج قیمتی را توضیح دهد.

سه‌شنبه، ۰۷ مهر ۱۴۰۵
کاهش نامتوازن وزن و ارزش، شکاف میان عملکرد واقعی و ارزش اسمی را آشکار کرده است
روزنامه شماره ۶۶۶۸

افت صادرات زیر سایه رشد قیمت فلزات

حجم صادرات محصولات معدنی در سه ماه نخست سال با کاهش قابل توجهی همراه بوده است. در بهار ۱۴۰۵، وزن صادرات زنجیره‌های اصلی معدن و صنایع معدنی حدود ۴۰ درصد کاهش یافت؛ در حالی که ارزش صادرات این گروه‌ها تنها حدود ۲ درصد افت کرد. این فاصله عمدتا تحت تاثیر رشد ارزش بازار فلزات قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که افزایش ارزش برخی فلزات، بخشی از اثر کاهش حجم صادرات را در ارزش اسمی خنثی کرده است. بنابراین، افت محدود ارزش نباید به معنای ثبات عملکرد صادراتی تلقی شود؛ چراکه در سطح فیزیکی، حجم صادرات کاهش قابل توجهی داشته است.
آمادگی برای سناریویی بسیار بعید اما پرخطر؛
روزنامه شماره ۶۶۶۸

کانادا به دنبال استقلال استراتژیک از آمریکا

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، اعلام کرده که طی یک‌سال گذشته برای سناریویی بسیار بعید اما پرخطر، یعنی احتمال دستور اقدام نظامی دونالد ترامپ علیه کانادا، آماده شده است. با این حال به گفته او، با وجود شکست مذاکرات تجاری دو کشور در اواخر اوت، تماس‌های مکرری با رئیس‌جمهور آمریکا داشته و رابطه آنها هرچند پرالتهاب اما در حال تحول است.
بر اساس محاسبات الهی، ایران قدرت اول جهان است؛
روزنامه شماره ۶۶۶۸

پیام جدید رهبر انقلاب

رهبر معظم انقلاب در پیامی به مناسبت هفته دفاع مقدس تاکید کردند: آن روزهای سابق که دشمن ما آرزوی بازگشت به آن را دارد، دیگر هیچ‌گاه تکرار نخواهد شد. ایشان تاکید کردند: به‌رغم تلاش‌های گسترده، نظام اسلامی برومندتر و قوی‌تر از قبل، با صدایی رساتر و پروازی بلندتر، ققنوس‌وار برخاست.ایشان همچنین اعلام کردند: محاسبات الهی، کشوری که خود را متعلق به عترت طاهره صلوات‌الله‌ و سلامه‌‌ علیهم‌اجمعین می‌داند و عمده مردمانش دلبسته آن والامقامانند و برای اقامه حق هراسی ندارند، قدرت اول جهان می‌داند.
اگر یارانه الکترونیک با شاخص قیمت‌ها تعدیل می‌شد به چه رقمی می‌رسید؟
روزنامه شماره ۶۶۶۸

جاماندگی کالابرگ از تورم

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی از جاماندگی قدرت خرید کالابرگ الکترونیک نسبت به تورم خبر می‌دهد. بر اساس این گزارش، اگرچه اعتبار ماهانه این طرح به یک‌میلیون تومان افزایش یافته و تعداد مشمولان به حدود ۸۶‌میلیون نفر رسیده است، اما رشد شدید قیمت کالاهای اساسی موجب کاهش قابل‌توجه قدرت خرید این اعتبار شده است. هزینه سبد ۱۱قلم کالای مشمول کالابرگ از دی‌ماه۱۴۰۴ تا مردادماه۱۴۰۵ حدود ۶۷درصد افزایش یافته و از ۲‌میلیون و ۲۶۰هزار تومان به حدود ۳‌میلیون و ۷۹۰هزار تومان رسیده است. در نتیجه، سهم کالابرگ یک‌میلیون‌تومانی از هزینه این سبد از ۴۴درصد به ۲۶درصد کاهش یافته است. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» نیز نشان می‌دهد با فرض تداوم متوسط تورم خوراکی ماه‌های اخیر، رشد قیمت‌ها تا شهریورماه به حدود ۶۹درصد می‌رسد. به نظر می‌رسد تا زمانی که ثبات در اقتصاد کلان برقرار نشود، طرح‌های حمایتی از این دست نمی‌توانند به بهبود پایدار وضعیت معیشتی خانوارها منجر شوند. بر اساس آیین‌نامه، اعتبار کالابرگ باید متناسب با تغییر قیمت کالاها به‌صورت فصلی تعدیل شود، اما در فروردین و تیرماه۱۴۰۵ این افزایش انجام نشده است. همزمان، تامین منابع مالی طرح نیز با ابهام روبه‌رو است. برآورد مرکز پژوهش‌ها نشان می‌دهد ادامه اجرای کالابرگ در ۶ماه آینده به بیش از ۶۰۰هزار‌میلیارد تومان منابع نیاز دارد و وابستگی منابع به درآمدهای نفتی، فروش فرآورده‌ها، تسعیر ارز و صندوق توسعه ملی، ریسک تامین مالی را افزایش داده است. همچنین مطالبات فروشگاه‌ها در مردادماه به حدود ۳۰هزار‌میلیارد تومان رسید. مرکز پژوهش‌ها پیشنهاد می‌کند به جای افزایش یکسان اعتبار برای همه، حمایت‌ها به‌صورت هدفمند و پلکانی افزایش یابد. بر این اساس، اعتبار دهک‌های پایین و خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی می‌تواند تا ۶۰درصد افزایش پیدا کند و سایر گروه‌ها متناسب با منابع موجود حمایت شوند.
توکیو چگونه شهر مطلوب شهروندان شد؟
روزنامه شماره ۶۶۶۸

فاصله تهران تا «شهری برای همه»

شهرداران ژاپن، شهرها را براساس «قانون» اداره می‌کنند، نه «سلیقه» و «بخشنامه». روایت یک شهرساز ایرانی از خاطرات و تجربه‌های استاد شهرسازی دانشگاه کیوتو، ۲قانون مادر برای مدیریت و توسعه شهرها شرح می‌دهد که تعهد شهرداری‌ها به آنها مانع «فروش شهر با امضاهای طلایی» شده است. در کنار این قوانین شفاف، «همه شهروندان ژاپنی» برای هر نوع تصمیم شهرداری، حق اظهارنظر دارند و تفکیکی بین ذی‌نفعان و ذی‌نفوذان نیست. در پایتخت ژاپن، همین رویکرد باعث شد برای نوسازی یک محله فرسوده ۱۴سال برای «جلب رضایت ساکنان» وقت صرف شود.

دوشنبه، ۰۶ مهر ۱۴۰۵
تنظیم ترددهای تحصیلی با شرایط تورمی؛
روزنامه شماره ۶۶۶۷

ترافیک تهران کجا رفت؟

طی روزهای گذشته از شروع پاییز، ترافیک تهران برخلاف سال‌های گذشته افزایش محسوسی نداشته است. این در حالی است که آغاز سال تحصیلی همیشه باعث افزایش دست‌کم ۱۵ تا ۳۰درصدی «ترددهای درون‌شهری در پایتخت» می‌شود. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره علت عدم انعکاس «رشد سفرهای پاییزی» در «حجم ترافیک خیابان‌ها» نشان می‌دهد، بخشی از خانوارهای دارای فرزند محصل برای «کنترل هزینه‌های زندگی در شرایط تورمی»، استفاده از سرویس مدارس و رفت‌وآمد با خودروی‌شخصی را محدود کرده‌اند.
ارتباط بین متغیرهای اقتصادی با آسیب‌های اجتماعی بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۶۷

پیامد اجتماعی فقر و تورم

شرایط اقتصادی یکی از عوامل موثر بر بروز جرائم و آسیب‌های اجتماعی است؛ هرچند نمی‌توان تمامی بزهکاری‌ها را به متغیرهای اقتصادی نسبت داد. شواهد پژوهشی نشان می‌دهد شوک‌هایی مانند تورم، رکود، بیکاری و نابرابری درآمدی، از طریق کاهش قدرت خرید، افزایش فشار روانی و تضعیف انسجام اجتماعی با افزایش سرقت، قتل و خودکشی ارتباط دارند. در ایران، پژوهشی درباره سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ نشان می‌دهد همزمان با افزایش تورم، تعداد سرقت‌های ثبت‌شده نیز رشد کرده است. همچنین بررسی داده‌های سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۳ نشان می‌دهد همبستگی نرخ دستگیرشدگان سرقت با تورم ۰.۶۸ و با نرخ فقر ۰.۶۲ بوده است. در مورد قتل نیز همبستگی با تورم ۰.۷۲ و با فقر ۰.۷۸ گزارش شده است. این ارقام به‌تنهایی رابطه علّی را اثبات نمی‌کنند؛ اما از وجود ارتباط میان شرایط اقتصادی و آسیب‌های اجتماعی حکایت دارند. مطالعات بین‌المللی نیز نشان می‌دهند تورم و نابرابری اقتصادی می‌توانند با افزایش جرائم خشن، به‌ویژه قتل، همراه باشند. این اثر در مناطق محروم، دارای فقر و بیکاری بالا و زیرساخت‌های ضعیف، شدیدتر بوده است. در حوزه خودکشی نیز پژوهش‌های انجام‌شده نشان می‌دهند متغیرهایی مانند بیکاری و تورم با نرخ خودکشی، به‌ویژه در گروه‌های سنی بالای ۴۰سال ارتباط دارند. در ایران نیز، بررسی سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۳ نشان می‌دهد همبستگی نرخ خودکشی با تورم ۰.۶۵ و با نرخ فقر ۰.۸۶ بوده است. مقابله پایدار با آسیب‌های اجتماعی تنها از مسیر سیاست‌های انتظامی و قضایی امکان‌پذیر نیست و بهبود شرایط اقتصادی نیز اهمیت دارد. مهار تورم، کنترل رشد نقدینگی، اصلاح نظام بانکی، تقویت رشد اقتصادی و کاهش فقر می‌تواند از فشارهای اقتصادی موثر بر بروز آسیب‌های اجتماعی بکاهد. در شرایطی که اقتصاد ایران در دهه ۱۳۹۰ رشد متوسطی نزدیک به صفر داشته و در بهار امسال نیز منفی ۱۰.۱درصد بوده، رفع موانع رشد همچون تحریم‌ها به یکی از الزامات مهم سیاستگذاری اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است.
محدودیت تامین مواد اولیه، نگاه صنایع به بازیافت مواد و پسماند را تغییر می‌دهد؟
روزنامه شماره ۶۶۶۷

اقتصاد چرخشی در مسیر تولید

پسماند در حال تبدیل شدن به بخشی از معادله تامین مواد اولیه صنایع است. محدودیت واردات، دشواری دسترسی به ارز و نوسان هزینه‌ها، اهمیت مواد بازیافتی را افزایش داده است. با این حال، ضعف تفکیک و جمع‌آوری، کمبود خوراک، استانداردهای ناکافی و سامان‌نیافتگی بازار، مانع بازگشت مواد به تولید است. کارشناسان تاکید دارند مساله اصلی ظرفیت بازیافت نیست، بلکه اتصال حلقه‌های زنجیره اهمیت دارد. تقویت تفکیک از مبدأ، استانداردگذاری و شفافیت آماری می‌تواند هزینه تامین را کاهش دهد و در کنار گشایش مسیر‌های واردات، به‌عنوان ابزاری برای افزایش تاب‌آوری عمل کند.
«نه» ترامپ به‌معنای بسته شدن پنجره دیپلماسی است؟
روزنامه شماره ۶۶۶۷

میانجی‌ها در جست‌وجوی مذاکره

«ایران از شروط هفتگانه خود برای بازگشایی تنگه هرمز، عقب‌نشینی نخواهد کرد.» سید عباس عراقچی وزیر خارجه ایران، در واکنش به رد پیشنهاد هفت‌روزه تهران از سوی دونالد ترامپ گفت: «واکنش ترامپ به پیشنهادمان را شنیدیم؛ منتظریم تا میانجی‌ها مواضع نهایی را اعلام کنند.» عراقچی تاکید کرده است که تهران هنوز پاسخ رسمی آمریکا را از کانال میانجی‌ها دریافت نکرده و هر تصمیم بعدی ایران بر مبنای همان پاسخ اتخاذ خواهد شد.
واکاوی تفاوت میان ارزش معاملات ریالی و دلاری سال جاری با سنوات قبل؛
روزنامه شماره ۶۶۶۷

رکوردهای ریالی بورس زیر ذره‌بین دلار

ارزش معاملات بازار سهام در سال جاری به سطوحی رسیده است که از منظر ریالی در زمره بالاترین ارقام ثبت‌شده در تاریخ بورس تهران قرار می‌گیرد؛ با این حال، تغییر واحد سنجش از ریال به دلار، تصویر متفاوتی از میزان رونق معاملات ارائه می‌کند. در شرایطی که تمامی ۱۰رکورد برتر ارزش معاملات خرد از منظر ریالی در سال جاری ثبت شده‌اند، بررسی ارزش دلاری معاملات نشان می‌دهد تمامی رکوردهای تاریخی این متغیر به سال۱۳۹۹ تعلق دارند. این تفاوت را می‌توان تا حد زیادی ناشی از کاهش ارزش پول ملی و افزایش سطح اسمی قیمت‌ها در اقتصاد ایران دانست؛ عواملی که باعث شده‌اند ارقام ریالی معاملات با گذشت زمان بزرگ‌تر شوند. بر همین اساس، مقایسه ارزش معاملات در مقیاس دلاری نشان می‌دهد که ارقام دلاری ارزش معاملات کنونی بازار، اختلاف فاحشی با ارقام ثبت‌شده با اوج سال ۹۹ دارند.

یکشنبه، ۰۵ مهر ۱۴۰۵
نرخ تورم ماهانه در سه ماه تابستان زیر ۴ درصد ثبت شد
روزنامه شماره ۶۶۶۶

عبور تورم از دالان التهاب؟

رئیس کل بانک مرکزی به تازگی اعلام کرد که تورم نقطه به نقطه شهریور ماه ۸۳.۸درصد بوده و تورم ماهانه در این ماه نیز ۳.۹ درصد شده است. این آمار حاکی از آن است که تورم نقطه‌ای در شهریور ماه پس از ۱۵ ماه تغییر روند داشته و نسبت به ماه قبل با ۰.۶ واحد درصد کاهش روبه‌رو شده است. بانک مرکزی همچنین به تازگی اعلام کرده بود که رشد نقدینگی در مردادماه روند کاهشی پیدا کرده است و به ۵۴.۳ درصد رسیده است. در سه ماه اخیر، تورم ماهانه ارقامی زیر ۴ درصد را ثبت کرده که نسبت به میانگین ۷.۵ درصدی ۳ ماه اول سال کاهش داشته است. در این شرایط، به نظر می‌رسد متغیرهای پولی تا حدودی از التهاب فاصله گرفته‌اند اما ادامه مسیر به وضعیت ریسک‌های سیاسی وابسته است.
روند تغییرات ۱۰ ساله قیمت کالاهای صادراتی و وارداتی بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۶۶

دهه فرسایش قدرت تجاری

تجارت خارجی ایران در یک دهه گذشته، قدرت مبادله خود را به تدریج از دست داده است. بررسی شاخص قیمت کالاهای صادراتی و وارداتی نشان می‌دهد نسبت مبادله دلاری ایران از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ حدود ۵۱درصد افت کرده و به نزدیک نیمی از سطح ابتدای دوره رسیده است. همزمان، فاصله میان رشد قیمت ریالی و دلاری کالاها نشان می‌دهد کاهش ارزش پول ملی فشار قابل‌توجهی بر هزینه تجارت وارد کرده است. کارشناسان، بخشی از رشد قیمت واردات را مربوط به تغییر ترکیب کالاهای خریداری‌شده و افزایش هزینه مبادله در شرایط تحریم می‌دانند. در سمت صادرات نیز محدودیت دسترسی به بازارهای جهانی، قدرت چانه‌زنی صادرکنندگان ایرانی را کاهش داده است. فعالان تجاری معتقدند تشدید افت نسبت مبادله در سال‌های اخیر، ضرورت گشایش سیاسی، کاهش هزینه‌های مبادله، اصلاح سیاست‌های تجاری و ارزی و حرکت به سمت سبد صادراتی متنوع‌تر و با ارزش افزوده بالاتر را پررنگ کرده است.