«دنیای‌اقتصاد» کارنامه درآمدهای مالیاتی را بررسی کرد؛

بررسی عملکرد درآمدهای مالیاتی در ۷ماه نخست سال۱۴۰۵ نشان می‌دهد که پس از کندی روند وصول مالیات در نیمه نخست سال، عملکرد مهرماه بهبود یافته است. نرخ تحقق درآمدهای مالیاتی که در پایان شهریورماه ۳۸.۲درصد بود، در پایان مهرماه به ۴۷درصد رسید. با این حال، این رقم همچنان با عملکرد مدت مشابه سال گذشته…

اقتصاد، چگونه بر جهت‌گیری سیاست داخلی و سرنوشت سیاست خارجی آمریکا اثر می‌گذارد؟

اولویت‌های رأی‌دهندگان آمریکایی

پیروزی احتمالی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره، الزاما به معنای مهار دونالد ترامپ نیست. آنها می‌توانند با کنترل کمیته‌ها، احضار مقام‌های دولتی، فشار بر بودجه و توقف انتصابات در سنا، هزینه تصمیم‌های کاخ سفید را افزایش دهند؛ اما حق وتوی رئیس‌جمهور، موانع رأی‌گیری در سنا و اختیارات گسترده قوه مجریه،…

اخبار آرشیو روزنامه

سه‌شنبه، ۲۱ مهر ۱۴۰۵
شاخص کل با کسب بازدهی ۱۲۴ درصدی از ابتدای سال، در رتبه چهارم عملکردهای سالانه بورس قرار گرفت
روزنامه شماره ۶۶۸۰

بورس در تعقیب رکورد تاریخی بازدهی

بازدهی ۱۲۴ درصدی شاخص کل بورس تهران از ابتدای سال تاکنون، سال۱۴۰۵ را در فهرست چهار سال پربازده تاریخ بازار سهام قرار داده است. اکنون تنها یک واحد درصد بازدهی دیگر کافی است تا عملکرد بورس به سطح سومین سال پربازده تاریخ یعنی سال۱۳۸۲ برسد. با توجه به اینکه بیش از پنج‌ماه تا پایان سال باقی مانده این احتمال وجود دارد که جایگاه تاریخی بورس تغییر کند و بازار به رکوردهای تازه‌ای دست یابد. از سویی، رشد شاخص‌ها و ورود پول همچنان از تداوم تقاضا در تالار شیشه‌ای حکایت می‌کند.

دوشنبه، ۲۰ مهر ۱۴۰۵
از تعهد تا توان روسیه برای گره‌گشایی از اختلافات ایران و آمریکا ارزیابی شد
روزنامه شماره ۶۶۷۹

میانجی جدید مذاکرات کیست؟

رئیس‌جمهور روسیه، با اعلام آمادگی برای کمک به پایان درگیری میان ایران و آمریکا، بار دیگر بحث نقش‌آفرینی کرملین در معادلات دیپلماتیک را مطرح کرده است. انتقال پیام‌های تهران به واشنگتن و سابقه همکاری روسیه در برجام، از ظرفیت‌های مسکو برای تسهیل گفت‌وگوها حکایت دارد؛ با این‌ حال، حفظ روابط با اعراب، ملاحظات اقتصادی و محدودیت نفوذ بر تصمیم‌های واشنگتن و تل‌آویو، موانعی جدی در مسیر میانجی‌گری روسیه هستند. اکنون پرسش اصلی این است که آیا پوتین می‌تواند فراتر از انتقال پیام‌ها، ابتکاری عملی برای بازگرداندن طرفین به میز مذاکره ارائه کند؟
اختلال در تامین مواد اولیه و انباشت مطالبات، دسترسی بیماران را با مخاطره روبه‌رو کرده است
روزنامه شماره ۶۶۷۹

زنجیره دارو در آستانه گسست

زنجیره تامین دارو با افزایش هزینه‌ها و کمبود نقدینگی روبه‌رو است. افزایش چندبرابری قیمت داروها، تاخیر بیمه‌ها در اعمال پوشش‌های جدید و بلاتکلیفی منابع جبرانی دولت، هزینه درمان را برای بیماران افزایش داده است. همزمان، اختلال در حمل‌ونقل دریایی و دشواری تامین مواد اولیه، تداوم تولید داخلی را تهدید می‌کند. فعالان صنعت دارو هشدار می‌دهند که انباشت مطالبات و رشد هزینه‌ها، حتی با وجود بهبود روند تامین ارز، می‌تواند به کمبود منجر شود. کارشناسان بر ضرورت تسویه بدهی بیمه‌ها، جبران مابه‌التفاوت ارزی و تسریع در اعمال پوشش‌های بیمه‌ای برای مهار این بحران تاکید دارند.
آیا فروش ۱۰ هزار دلار به هر کدملی سیاستی اشتباه است؟
روزنامه شماره ۶۶۷۹

مهار انتظارات با مداخله ارزی

در هفته‌های اخیر، بانک مرکزی با اعلام طرح فروش ۱۰هزار دلار به هر کد ملی و تزریق ۲‌میلیارد دلار به بازار، درصدد مهار نوسانات ارزی و کنترل انتظارات تورمی برآمده است. کارشناسان معتقدند عرضه ارز با قیمتی نزدیک به بازار، ضمن کاهش انگیزه خرید احتیاطی از بازار غیررسمی، احتمال ایجاد رانت و تقاضای مازاد را محدود می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد نوسان قیمت دلار در هشت روز پس از اجرای طرح به ۱.۲درصد رسیده است؛ درحالی‌که این رقم در هشت روز پیش از آن ۱۵درصد بود. به نظر می‌رسد بانک مرکزی با اعمال این سیاست، تاحدودی در کنترل انتظارات موفق بوده است. بااین‌حال، کارشناسان بر محدودیت منابع ارزی و ضرورت مداخله هدفمند تاکید دارند. پیشنهادهایی مانند ایجاد بازار رسمی معاملات ارز و استفاده از بازارهای جذاب دارایی برای مدیریت انتظارات نیز مطرح شده است. مداخله ارزی می‌تواند نوسانات کوتاه‌مدت را کاهش دهد؛ اما ثبات پایدار به وضعیت منابع ارزی، تورم داخلی و چشم‌انداز روابط خارجی وابسته است.
تغییر مسیر اثرگذاری طلای سیاه بر تالار شیشه‌ای؛
روزنامه شماره ۶۶۷۹

جدایی نفت از بورس

قیمت نفت در اقتصاد ایران سال‌ها یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر بازار سهام بود؛ اما رابطه میان طلای سیاه و تالار شیشه‌ای در گذر زمان شکل ثابتی نداشته است. در سال‌هایی که درآمدهای نفتی و دسترسی به منابع ارزی نقش پررنگ‌تری در اقتصاد داشتند، افزایش قیمت نفت می‌توانست هم‌زمان با رونق بورس همراه شود. با این حال، تشدید تحریم‌ها، جهش‌های ارزی، تورم مزمن و تغییر سازوکار درآمدزایی شرکت‌ها، این رابطه را به تدریج دگرگون کرده است. به‌گونه‌ای که در برخی مقاطع، کاهش قیمت نفت همزمان با رشد بورس رخ داده و در دوره‌هایی دیگر، افزایش قیمت طلای سیاه اثر محسوسی بر نماگرهای سهامی نداشته است.

یکشنبه، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
چهار عامل کلیدی تولید و سرمایه‌گذاری بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۶۷۸

تنگناهای اقتصاد در نیمسال دوم

اقتصاد ایران در نیمه دوم سال۱۴۰۵ با فشاری چندلایه بر ظرفیت تولید و سرمایه‌گذاری مواجه است. انرژی، مواد واسطه‌ای و ماشین‌آلات وارداتی، ثبات اقتصادی و دسترسی به بازارهای هدف، از مهم‌ترین نهاده‌های لازم برای تولید هستند که جنگ و محاصره به آنها آسیب زده است. آسیب به زیرساخت‌های تولید انرژی در طول جنگ و کاهش درآمدهای ارزی در دوران محاصره، از مسیرهای مختلف به تولید فشار وارد کرده است. ورود اقتصاد به فاز «بقا» با حرکت جریان سرمایه‌گذاری به سمت دارایی‌های غیرمولد همراه شده و اقتصاد را در دام یک تعادل نامطلوب قرار داده است. از یک‌سو افراد برای حفظ ارزش دارایی‌های خود، سرمایه را به سمت دارایی‌های غیرمولد خارجی هدایت می‌کنند و از سوی دیگر، این رفتار موجب تضعیف توان تولیدی، تشدید تورم و انحراف بیشتر جریان سرمایه‌گذاری می‌شود که در نهایت زیان جمعی را به همراه دارد. سیاستگذاران در این شرایط لازم است، ضمن تلاش برای کاهش سایه جنگ و تحریم، برنامه‌ای جامع برای مدیریت اقتصاد تا پایان سال داشته باشند.
کارآمدی تسهیلات احیای صنایع آسیب‌دیده بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۶۷۸

خط تولید بسته‌های حمایتی

دولت برای احیای بنگاه‌های آسیب‌دیده از جنگ، بسته تسهیلاتی جدیدی تعریف کرده است؛ اما تامین منابع و دسترسی واحدهای هدف به اعتبار همچنان محل تردید است. کارشناسان هشدار می‌دهند که محدودیت منابع مالی دولت، فیلترهای بانکی و دشواری ارزیابی خسارت می‌تواند اثربخشی این سیاست‌ها را کاهش دهد. از سوی دیگر، تمرکز بر خسارت فیزیکی، بنگاه‌های گرفتار افت فروش و کمبود نقدینگی را از دامنه دریافت تسهیلات خارج می‌کند. فعالان صنعتی بر شفافیت در تخصیص منابع، بازنگری در شروط اعتباری متناسب با وضعیت بنگاه‌ها و اصلاح محیط کسب‌وکار تاکید دارند.
سهم آپارتمان‌های پرتقاضا در بازار تولید و فروش خانه چقدر است؟
روزنامه شماره ۶۶۷۸

گره «ریز» خرید مسکن

تقاضای خرید مسکن ریزمتراژ در تهران، افزایش چشم‌گیری پیدا کرده اما در سمت عرضه، سهم این واحدها از کل تازه‌ساز‌ها، از ۲درصد در سال۱۴۰۳ به نیم‌درصد رسیده است. گرایش خریداران به واحدهای تا ۵۰مترمربع و حداکثر ۶۰مترمربع به‌خاطر اختلاف دست‌کم ۳۰درصدی قیمت این خانه‌ها با میانگین قیمت مسکن است. طی ۳سال گذشته بارها دولت «مانع مقرراتی ساخت مسکن کوچک» را تایید کرد؛ اما توان اصلاح ضوابط شهرداری را پیدا نکرد. اخیرا شهرداری تهران قول «مجاز شمردن ساخت مسکن ۳۵ متری» را در بازبینی طرح تفصیلی داده است.
واشنگتن برای مهار قیمت سوخت داخلی، مسیر فروش گازوئیل روسیه را موقتا باز می‌کند
روزنامه شماره ۶۶۷۸

دیزل پوتین؛ ضامن انتخاباتی ترامپ؟

سه هفته پس از امضای قانونی برای تشدید فشار بر درآمدهای نفت و گاز روسیه، دونالد ترامپ برای مهار قیمت دیزل در آمریکا به سراغ ولادیمیر پوتین رفته است. رئیس‌جمهوری آمریکا روز جمعه، ۹ اکتبر، اعلام کرد روسیه در اسرع وقت بیش از ۳۰۰هزار تن دیزل به بازار آمریکا و جهان عرضه می‌کند؛ محموله‌ای که قرار است با ۵۰۰هزار تن در نوامبر، یک‌میلیون تن پس از آن و سه‌میلیون تن دیگر در آینده تکمیل شود. با این حال، زمان‌بندی بخش عمده محموله‌ها قطعی نیست و تحویل سه‌میلیون تن اضافی نیز به وضعیت پالایشگاه‌های روسیه بستگی دارد. وزارت خزانه‌داری آمریکا هم برای تسهیل این مبادلات، مجوز موقت فروش دیزل روسیه را صادر کرده است. این چرخش را نمی‌توان جدا از فشار سیاسی ناشی از افزایش قیمت سوخت تحلیل کرد.

شنبه، ۱۸ مهر ۱۴۰۵
پیام رهبر انقلاب به مناسبت هفته نیروی انتظامی:
روزنامه شماره ۶۶۷۷

فراجا از ستون‌های مستحکم امنیت کشور است

رهبر انقلاب در پیامی به مناسبت هفته نیروی انتظامی، فراجا را از ستون‌های مستحکم امنیت کشور خواندند و تاکید کردند: تقویت همه‌جانبه نیروهای حافظ امنیت از جنبه‌های مختلف خصوصا ارتقای فناوری‌ها از جمله استفاده هدفمند از هوش مصنوعی، نقش مهمی در کیفیت و تسهیل ماموریت‌ها دارد‌. ایشان تاکید کردند: نقش پررنگ فراجا در سطوح مختلف از رده‌های فرماندهی و ستادی تا کلانتری‌ها و پاسگاه‌ها برای تامین امنیت در سال‌های اخیر برجستگی بیشتری یافته است ونشانه‌های این تاثیر در جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم آشکار‌تر شد.
آیا وضعیت تولید ناخالص داخلی در اولین ماه تابستان بهبود یافته است؟
روزنامه شماره ۶۶۷۷

ترمیم رشد در تیرماه

بازوی پژوهشی بانک مرکزی اخیرا گزارش تازه‌ای از برآورد رشد اقتصادی را بعد از ماه‌ها وقفه منتشر کرد. برآوردهای این گزارش نشان می‌دهد که رشد تولید ناخالص داخلی در تیرماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه‌های قبل از آن شاهد بهبود نسبی بوده است. در این راستا، رشد اقتصادی برآوردشده از منفی ۱۲.۱درصد در بهار، به منفی ۵.۶درصد در تیرماه ۱۴۰۵ رسید. این داده‌ها نشان می‌دهند که شدت رکود اقتصادی نسبت به ماه‌های ابتدایی آغاز جنگ ۴۰روزه، کاهش یافته است. با این حال، بهبود رشد منفی اقتصادی، به معنای خروج از رکود اقتصادی نیست. در عین حال، داده‌های منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران نیز حاکی از رشد منفی ۱۰.۱درصدی در فصل بهار ۱۴۰۵ بود که با کاهش ناگهانی تولید ناخالص داخلی در فصل بهار مطابقت داشت. با توجه به روش‌های محاسبه آماری به‌کار گرفته‌شده توسط پژوهشکده پولی و بانکی، انتظار می‌رود که نرخ رشد اعلامی توسط بانک مرکزی نیز، به ارقام گزارش پژوهشکده پولی و بانکی نزدیک باشد.
پزشکیان: از میز مذاکره کنار نخواهیم کشید؛
روزنامه شماره ۶۶۷۷

چرخش ژئوپلیتیک در عصر فشار

سفر رئیس‌جمهور ایران به ترکمنستان برای شرکت در دو اجلاس سران کشورهای مشترک‌المنافع و اجلاس محیط زیست دریای خزر، در شرایطی انجام شد که محدودیت‌های دریایی در جنوب، ضرورت بازنگری در مسیرهای تجارت خارجی و تقویت ارتباط با همسایگان شمالی را بیش از گذشته برجسته کرده است. این سفر، علاوه بر فراهم‌کردن فرصتی برای گفت‌وگو با سران کشورهای منطقه، بستری برای پیگیری دو اولویت مهم سیاست خارجی بود: تقویت همکاری‌های سیاسی در برابر یک‌جانبه‌گرایی آمریکا و گسترش پیوندهای اقتصادی با کشورهای شمالی. مسعود پزشکیان در دیدار با رئیس‌جمهور روسیه، یک‌جانبه‌گرایی واشنگتن را مانعی بر سر راه صلح جهانی دانست و بر ضرورت تقویت چندجانبه‌گرایی و حل دیپلماتیک بحران‌ها تاکید کرد. او همچنین با اشاره به اینکه ایران از میز مذاکره کنار نخواهد کشید، مخالفت تهران را با تحمیل سیاست‌های آمریکا اعلام کرد. در بخش دیگری از برنامه‌های سفر، رئیس‌جمهور در نشست کشورهای حاشیه خزر بر ضرورت همکاری مشترک برای حفاظت از این دریا تاکید کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد دستورکار روابط شمالی ایران تنها به تجارت و ترانزیت محدود نیست و مسائل زیست‌محیطی و همکاری‌های منطقه‌ای را نیز دربرمی‌گیرد. از این منظر، اهمیت این سفر را باید در پیوند میان دیپلماسی سیاسی و نیازهای اقتصادی ایران جست‌وجو کرد. در شرایط محدودیت مسیرهای جنوبی؛ روسیه، آسیای مرکزی، قفقاز و اتحادیه اقتصادی اوراسیا می‌توانند فرصت‌هایی برای توسعه مبادلات و کاهش آسیب‌پذیری تجارت خارجی فراهم کنند. با این‌ حال، این ظرفیت‌ها هنوز با محدودیت‌های زیرساختی، هزینه‌های حمل‌ونقل و کمبود تنوع در مسیرهای ترانزیتی روبه‌رو هستند. محمود شوری، معاون موسسه «ایراس»، در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» تاکید می‌کند که تقویت روابط با همسایگان شمالی نباید به معنای جایگزینی مسیرهای جنوبی تلقی شود. از نگاه او، هدف واقع‌بینانه، استفاده از فرصت‌های مغفول‌مانده منطقه، توسعه زیرساخت‌ها و متنوع‌کردن مسیرهای تجاری است؛ راهبردی که می‌تواند در زمان بحران، گزینه‌های بیشتری پیش روی اقتصاد ایران قرار دهد.
محسن خلیلی عراقی در ۹۷ سالگی درگذشت؛
روزنامه شماره ۶۶۷۷

وداع با مرد صنعت ایران

در تاریخ توسعه اقتصادی هر کشور، صنعتگرانی هستند که در حرکت ماندن چرخ تولید را رسالت خود می‌دانند. کسانی که سال‌ها برای راه‌اندازی یک واحد تولیدی، گسترش بازار و حفظ اشتغال تلاش می‌کنند و در این مسیر، ناگزیر با بحران‌های اقتصادی و تغییرات سیاسی هم روبه‌رو می‌شوند. کارنامه این گروه را نمی‌توان تنها با تعداد کارخانه‌ها یا حجم تولید سنجید. بخشی از اهمیت حضور این افراد به این برمی‌گردد که در دوره‌هایی که سرمایه‌گذاری دشوار و آینده فعالیت اقتصادی نامعلوم می‌شود، همچنان برای ادامه کار و حفظ آنچه ساخته‌اند تلاش می‌کنند.
بازار سهام در آستانه تعیین مسیر میان‌مدت؛
روزنامه شماره ۶۶۷۷

جولان بورس در نزدیکی مقاومت

بورس تهران در هفته‌های اخیر درخشان ظاهر شده است؛ اما صعود پرشتاب شاخص‌های سهامی، بورس را به منطقه‌ای حساس رسانده که مسیر میان ‌مدت آن به متغیرهای بنیادی و ریسک‌های بیرونی گره خورده است. تداوم ورود پول، چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها و فاصله نزدیک به ۵۰درصدی نرخ دلار توافقی و آزاد، همچنان از ظرفیت رشد بازار حکایت دارند. در مقابل، مقاومت‌های تکنیکال، رسیدن نسبت قیمت به درآمد بازار به بالاترین سطح سه‌سال اخیر و عدم قطعیت‌های سیاسی و اقتصادی، احتمال اصلاح را در برابر سناریوی صعود قرار داده ‌است.

پنجشنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
هشدار ناظران نسبت به ارسال پیام «تشتت» به واشنگتن و تل‌آویو
روزنامه شماره ۶۶۷۶

بازی تندروها با کارت استیضاح

در شرایطی که کشور در شرایط جنگی به سرمی‌برد و دولتمردان در تلاش هستند تا با استفاده از ابزار دیپلماتیک تنش‌های موجود را حل کنند، طیف رادیکال کشور، استیضاح سکاندار وزارت خارجه را در دستور کار خود قرار داده است. بهانه آنها دیدار اخیر عباس عراقچی با برخی مقامات آمریکایی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل است. ثبت درخواست استیضاح عراقچی در سامانه مجلس، نشان‌دهنده شکاف میان بخشی از بدنه پارلمان و تیم سیاست خارجی دولت چهاردهم است. تحلیلگران معتقدند این اقدام پالس اختلاف و عدم انسجام در داخل را به دشمنان ارسال می‌کند.
اختلالات لجستیک برای ایران افزایش یافت؛
روزنامه شماره ۶۶۷۶

بهار پرهزینه تجارت

جهش ۵۵.۱ درصدی قیمت ریالی واردات در بهار۱۴۰۵، همزمان با افت ۲۸درصدی صادرات غیرنفتی، هزینه اختلال تجاری برای اقتصاد ایران را بالا برده است. جنگ و محاصره دریایی، علاوه بر کاهش حجم تجارت، هزینه حمل‌ونقل، بیمه و مسیرهای جایگزین را افزایش داده‌اند. در این میان، تورم ۵۶.۱درصدی ماشین‌آلات وارداتی فشار تازه‌ای بر سرمایه‌گذاری و تولید ایجاد کرده است. همچنین رشد بالای قیمت محصولات نباتی، ریسک انتقال شوک به مصرف‌کننده را افزایش داده است. همزمانی کاهش صادرات با گران‌تر شدن واردات، فشار مضاعفی بر منابع ارزی و تجارت خارجی وارد می‌کند.
آیا کاهش رقم ضریب جینی لزوما به معنی بهبود وضعیت جامعه است؟
روزنامه شماره ۶۶۷۶

کاهش نابرابری با افت رفاه

گزارش مرکز آمار در مورد سال ۱۴۰۴ حاکی از کاهش نابرابری اقتصادی در این سال است. ضریب جینی که مهم‌ترین شاخص نابرابری است، با کمتر از یک درصد کاهش، از ۰.۳۸۷ در سال ۱۴۰۳ به ۰.۳۸۴۹ در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. پیش از این، شدیدترین کاهش نابرابری در پی اجرای طرح هدفمندسازی یارانه‌ها رخ داده و در سال ۱۳۹۲ به کمترین مقدار خود در ۴۰ سال گذشته یعنی ۰.۳۶۵ رسیده است. پس از سال ۱۳۹۲، نابرابری تا سال ۱۳۹۷ افزایش یافته و پس از آن روند کاهشی داشته است. با این حال، کاهش نابرابری به معنای کاهش فقر نیست. کاهش نابرابری می‌تواند ناشی از فقیرتر شدن همه خانوارها باشد. علاوه بر این، سطح نابرابری ایران در مقایسه با دیگر کشورها نسبتا بالا است. ایران در مقایسه با کشورهای اروپایی به‌شدت نابرابرتر بوده و در حال نزدیک شدن به آمریکا است. با این تفاوت که سطح درآمد سرانه در آن کشورها بسیار بیشتر است.
بازدهی شاخص کل از ابتدای سال به ۱۱۹ درصد رسید؛
روزنامه شماره ۶۶۷۶

ورود به ابرکانال ۸ میلیونی

بورس تهران روزگذشته برخلاف بازارهای ارز و طلا، صعود پرقدرتی را به نمایش گذاشت و شاهد موج گسترده تقاضا بود؛ به‌طوری‌که شاخص‌های سهامی رشد قابل‌توجهی را ثبت کردند. شاخص کل با رشد ۱.۹۳درصدی برای نخستین‌بار وارد ابرکانال ۸‌میلیون واحدی شد. این رکورد در شرایطی رقم خورد که بازدهی بورس از ابتدای سال به ۱۱۹درصد رسیده است؛ به این معنا که ارزش عددی این نماگر بیش از دوبرابر شده است. شاخص کل که سال گذشته را در سطح ۳‌میلیون و ۷۱۳هزار واحد به پایان رسانده بود، پس از جنگ ۴۰روزه، معاملات خود را با ۸۰روز تاخیر و از ۲۹اردیبهشت آغاز کرد و طی حدود چهارماه و نیم، ۵ ابرکانال‌ میلیونی را پشت سر گذاشت. بررسی معاملات تالار شیشه‌ای از ابتدای سال نشان می‌دهد، تقاضا در بخش عمده بازار بر عرضه غلبه کرده است. تحلیلگران می‌گویند، سریال رکوردشکنی بورس می‌تواند با سرعتی آهسته‌تر ادامه یابد.

چهارشنبه، ۱۵ مهر ۱۴۰۵
شکاف قیمت انرژی میان بخش‌های مختلف اقتصاد؛
روزنامه شماره ۶۶۷۵

ترازوی ناتراز تعرفه برق

متوسط قیمت برق بخش‌های اقتصادی مسیرهای متفاوتی را طی کرده است. در سال۱۴۰۳ فاصله قیمت برق صنعت و خانوار به ۳.۲برابر رسیده است. همزمان، بخش کشاورزی پایین‌ترین متوسط قیمت را در میان این بخش‌ها داشته است. جهش‌های قیمتی صنعت، محدودیت افزایش تعرفه خانوار و تداوم یارانه در مصارف، پرسش‌هایی درباره نحوه توزیع هزینه‌ برق ایجاد کرده است. کارشناسان تاکید دارند اصلاح اقتصاد برق با تغییر قیمت ممکن نیست و باید هزینه تولید، انتقال و توزیع را در نظر گرفت.
آیا سناریوی آخرالزمانی در سیبری کلید خورده است؟
روزنامه شماره ۶۶۷۵

سایه طاعون روسی بر سر جهان

به دنبال مرگ یک تکنسین ۲۸ساله در موسسه تحقیقات ضدطاعون ایرکوتسک در شهر شلخوف روسیه، گفته می‌شود ده‌ها نفر قرنطینه شده‌اند. نهاد نظارت بهداشتی روسیه علت مرگ را ذات‌الریه با منشأ «ناشناخته» اعلام کرد، اما وضعیت همه‌گیری منطقه را پایدار می‌داند. گنادی اونیشچنکو، رئیس پیشین نظارت بهداشتی روسیه، تاکید کرد که بیماری گسترش نخواهد یافت. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دیروز سه‌شنبه ۶ اکتبر (۱۴ مهر) از روسیه خواست اطلاعات بیشتری ارائه دهد. او گفت واشنگتن لحظه‌به‌لحظه تحولات را رصد می‌کند.
آیا سیاست‌های پولی انضباطی باعث کاهش التهاب قیمت‌ها می‌شود؟
روزنامه شماره ۶۶۷۵

دلایل گسل تورم و نقدینگی

رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی در شهریورماه با کاهش ۲.۸واحد درصدی نسبت به ماه قبل، به ۵۱.۶درصد رسید. رشد ماهانه نقدینگی نیز در این ماه ۱.۳درصد ثبت شد. در ماه‌های اخیر، شکاف میان نرخ تورم و رشد نقدینگی افزایش یافته است. عواملی مانند کاهش تقاضای حقیقی برای پول، افزایش سرعت گردش پول، شوک‌های سمت عرضه و محدودیت‌های تجاری در شکل‌گیری این روند نقش داشته‌اند. به گفته کارشناسان، رابطه میان نقدینگی و تورم عمدتا در بلندمدت معنا پیدا می‌کند و در کوتاه‌مدت می‌تواند تحت‌تاثیر عوامل مختلف قرار گیرد. از این رو، کاهش یک یا دو واحد درصدی رشد نقدینگی به‌تنهایی نمی‌تواند اثر مستقیمی و فوری بر نرخ تورم داشته باشد. همچنین بالاتر بودن نرخ تورم از رشد نقدینگی در اقتصادی با تورم بالا، پدیده‌ای غیرمعمول نیست. با این حال، نکته امیدوارکننده آن است که اگر سیاست‌های مالی دولت به‌گونه‌ای تنظیم شود که کاهش رشد نقدینگی به یک روند پایدار تبدیل شود، این روند می‌تواند اثر کاهشی بر نرخ تورم داشته باشد.
سومین رکورد تاریخی در زمینه ورود پول حقیقی‌ها به بازار سهام به ثبت رسید
روزنامه شماره ۶۶۷۵

بورس در نقش پناهگاه تورمی

بورس تهران در معاملات روز سه‌شنبه شاهد یکی از پرقدرت‌ترین موج‌های ورود سرمایه حقیقی بود؛ به‌طوری‌که حدود ۸هزار و ۹۰۰‌میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد و سومین رکورد تاریخی را به ثبت رساند. همزمان، شاخص کل و هموزن با رشد بیش از ۲درصدی به قله‌های جدیدی رسیدند و ۹۵درصد نمادهای بازار در محدوده مثبت معامله شدند. ثبت هر ۱۰رکورد برتر ورود پول حقیقی در سال جاری و ورود حدود ۱۰۰هزار‌میلیارد تومان نقدینگی از ابتدای سال، نشانه‌ای از تغییر رفتار سرمایه‌گذاران و نقش پررنگ‌تر بورس در حفظ ارزش دارایی‌هاست.

سه‌شنبه، ۱۴ مهر ۱۴۰۵
معاون اول رئیس‌جمهور پیشین در مصاحبه با گروه رسانه‌ای «دنیای اقتصاد» تشریح کرد
روزنامه شماره ۶۶۷۴

سه اولویت حیاتی اقتصاد ایران

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور در دولت‌های یازدهم و دوازدهم در تشریح وضعیت اقتصاد ایران گفت شاخص اصلی اقتصاد در شرایط فعلی «رکود تورمی» است؛ تورم بالا از یک‌سو هزینه زندگی خانوارها و هزینه تولید بنگاه‌ها را افزایش داده و از سوی دیگر با کاهش قدرت خرید، تقاضا و تولید را تحت فشار قرار داده است. به گفته او، ناترازی‌های انرژی، بودجه و نظام بانکی نیز همچنان از مهم‌ترین مشکلات اقتصاد ایران هستند.
دیپلماسی اقتصادی ایران و ارمنستان بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۶۷۴

تهران - ایروان در بزنگاه قفقاز

سفر وزیر خارجه ارمنستان به تهران در شرایطی انجام می‌شود که قفقاز جنوبی در آستانه تغییرات مهم ژئوپلیتیک و ترانزیتی قرار دارد و آینده کریدورها، موازنه میان بازیگران و مسیرهای دسترسی ایران به بازارهای شمالی بیش از گذشته به یکدیگر پیوند خورده‌اند. از این منظر، دیدار میرزویان و عراقچی فراتر از یک رایزنی معمول دوجانبه است؛ سفری که در آن، هم آینده مناسبات ایران و ارمنستان در معادلات قفقاز اهمیت دارد و هم ظرفیت مرزهای زمینی برای تقویت تجارت با اوراسیا، در شرایط محدودیت مسیرهای دریایی، به موضوعی راهبردی تبدیل شده است.
چرا پرونده عضویت ایران در WTO سه دهه بلاتکلیف مانده است؟
روزنامه شماره ۶۶۷۴

پشت درهای بسته تجارت جهانی

پرونده عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی پس از نزدیک به سه دهه همچنان بلاتکلیف مانده است. ایران در سال ۱۹۹۶ درخواست عضویت در این سازمان را مطرح کرد؛ اما مخالفت آمریکا و ضعف دیپلماسی اقتصادی، در کنار مقاومت داخلی در برابر کاهش تعرفه‌ها و افزایش رقابت، مانع پیشرفت این پرونده شده‌اند. کارشناسان معتقدند عضویت در WTO می‌تواند با گسترش دسترسی به بازارهای جهانی، افزایش رقابت، انتقال فناوری و جذب سرمایه، به رشد تجارت کمک کند؛ مشروط به آنکه اصلاحات تجاری، بانکی و اقتصادی همزمان پیش برود. از سوی دیگر، شفاف‌تر شدن فضای تجاری و کاهش حمایت‌های ویژه از برخی بنگاه‌ها، منافع گروه‌هایی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. در نتیجه، بن‌بست الحاق تنها حاصل فشارهای خارجی نیست، عدم آمادگی ساختار داخلی نیز در آن نقش دارد. حال پرسش این است که با توجه به محاصره اقتصادی و تشدید تنش‌های بین‌المللی، ایران چه زمانی آماده ورود به قواعد تجارت جهانی خواهد شد.
گزینه‌های محدود سهامداران برای خرید نمادهای بورسی؛
روزنامه شماره ۶۶۷۴

بازتاب کارنامه بورسی‌ها در تالار شیشه‌ای

انتشار گزارش‌های ۶ماهه شرکت‌های بورسی، تصویر تازه‌ای از وضعیت درآمدی صنایع در نیمه نخست سال پیش روی سهامداران قرار داده است. رشد ۱۱۳درصدی درآمد صنایع بازار در ۶ماه اول سال و به‌ویژه جهش ۱۳۵درصدی فروش در تابستان، از عملکرد کم‌سابقه شرکت‌ها حکایت دارد؛ با این حال، رشد بیش از ۱۰۰درصدی شاخص کل در همین دوره باعث شده است بخشی از این بهبود پیشاپیش در قیمت سهام منعکس شود. افزایش نسبت قیمت به فروش بازار به ۲.۳واحد نیز نشان می‌دهد انتخاب سهام، با وجود کارنامه قدرتمند صنایع، نسبت به گذشته دشوارتر شده است.

دوشنبه، ۱۳ مهر ۱۴۰۵
تداوم محدودیت برق و گاز، نگرانی از افت ظرفیت عملیاتی بنگاه‌ها را افزایش داده است
روزنامه شماره ۶۶۷۳

تولید؛ گرفتار ناترازی مزمن

ناترازی انرژی از تهدیدی فصلی به چالشی مزمن برای تولید تبدیل شده است. با ورود به نیمه سرد سال، احتمال تشدید محدودیت برق و گاز صنایع افزایش یافته و نگرانی از اثر آن بر ظرفیت تولید بالا گرفته است. بی‌ثباتی در تامین انرژی، برنامه‌ریزی بنگاه‌ها را مختل می‌کند و با توقف و راه‌اندازی خطوط، هزینه تولید را بالا می‌برد. از همین رو، فعالان اقتصادی دسترسی پایدار به انرژی را پیش‌شرط تداوم فعالیت می‌دانند. در این میان، کارشناسان برآورد می‌کنند تشدید محدودیت‌ها می‌تواند حدود ۳۰درصد واحدهای در حال تولید را با آسیب جدی یا تعطیلی مواجه کند؛ درحالی‌که بخش بزرگی از طرح‌های تازه‌افتتاح‌شده نیز امکان ورود به مدار تولید را نخواهند داشت. تداوم این روند، ظرفیت صنعتی را پیش از آنکه با محدودیت تقاضا مواجه شود، از سمت عرضه محدود می‌کند. سیاستگذار باید تامین پایدار انرژی را در اولویت قرار دهد؛ در غیر این صورت، ناترازی به فرسایش ظرفیت تولید منجر می‌شود.
عراقچی و قالیباف از آمادگی برای نبرد تا آمادگی برای توافق خبر دادند
روزنامه شماره ۶۶۷۳

فرمول ایران برای پایان جنگ

همزمان با تداوم آرایش نظامی و افزایش سایه احتمال رویارویی مجدد، تهران همچنان پنجره دیپلماسی را برای پایان جنگ باز نگه داشته است؛ پیامی که در مواضع همزمان سید عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف، از دو مسیر متفاوت اما با یک منطق مشترک منعکس شد. عراقچی از باز بودن مسیر دیپلماسی برای پایان جنگ می‌گوید و قالیباف بر آمادگی تمام‌عیار برای جنگ و ضرورت تحقق شروط ایران تاکید می‌کند؛ دو پیامی که یک فرمول را برجسته می‌سازند: پایان جنگ، بدون عقب‌نشینی.
آیا سرکوب نرخ سود، تورم را کنترل می‌کند؟
روزنامه شماره ۶۶۷۳

موتور اصلی رشد نقدینگی

بررسی آمارهای بانک مرکزی از سال۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴، حاکی از نقش بسیار پررنگ تسهیلات بانکی در خلق نقدینگی است. ۸۵درصد از افزایش نقدینگی در سال۱۴۰۴ ناشی از افزایش «بدهی بخش غیردولتی» به شبکه بانکی بوده است. به عبارتی دیگر، از حدود ۵هزار و ۴۱۵هزار‌میلیارد تومان نقدینگی خلق شده در سال۱۴۰۴، چهارهزار و ۶۰۰هزار‌میلیارد تومان آن ناشی از تسهیلات بانکی بوده است. عامل اصلی رشد نقدینگی در سال‌های گذشته نیز همین عامل بوده و سهم آن در رشد نقدینگی، از ۶۰درصد در سال۱۳۹۰ به حدود ۸۰درصد در ۵سال گذشته رسیده است. سرکوب نرخ واقعی سود در مقادیر منفی، وقوع شوک‌های ارزی و افزایش انتظارات تورمی، مهم‌ترین عوامل رشد بالای تسهیلات بانکی و نقدینگی در ایران هستند. با سرکوب نرخ سود در مقادیر غیرواقعی، بازار پول و سرمایه کارکرد خود را از دست داده و تخصیص منابع توسط سازوکاری بوروکراتیک و بسیار ناکارآمد انجام می‌شود که یکی از نتایج آن رشد بالای نقدینگی است. پس از خروج آمریکا از برجام در سال۱۳۹۷، نرخ تورم در ایران جهش کرد و هرگز به مقادیر قبلی خود بازنگشت. با این حال، نرخ سود تسهیلات بانکی تغییر چندانی نکرد و موجب منفی‌تر شدن نرخ واقعی سود شد. همزمان با جهش تورم و کاهش نرخ واقعی سود، شوک‌های ارزی نیز رخ داد و نیاز بنگاه‌ها به سرمایه در گردش و تسهیلات بانکی افزایش یافت. علاوه بر این، اعتبار سیاستگذار پولی نیز کاهش یافت و نرخ ارز، بیش از پیش به لنگر انتظارات تورمی تبدیل شد. وقوع شوک‌های ارزی و کاهش اعتبار سیاستگذار پولی، کنترل رشد نقدینگی را به‌دلیل افزایش هزینه‌های رکودی آن دشوارتر کرده است. از یک‌سو، شوک‌های ارزی و انتظاراتی موجب افزایش رشد نقدینگی شده و از سوی دیگر با افزایش رشد نقدینگی، خوراک لازم برای تداوم جهش‌ها و نااطمینانی‌ها فراهم شده است.
روش عرضه ارز با قیمت بالا با ارزپاشی چه تفاوتی دارد؟
روزنامه شماره ۶۶۷۳

تعجب «بهارستان» از مکانیزم ارزی «میرداماد»

دنیای اقتصاد: محمدباقر قالیباف رئیس مجلس، به تازگی در رابطه با عرضه ۱۰ هزار دلار از سوی بانک مرکزی برای هر کد ملی اظهار نظر کرد. این مقام مسوول اشاره کرد که «من، وقتی این موضوع را از رسانه‌ها مطلع شدم، واقعا برای من هم متعجب بود و تعجب کردم که چه دلیلی دارد این کار انجام شود.» قالیباف همچنین از پیگیری این مساله توسط شخص او و در صحن مجلس سخن گفت. عرضه ارز از سوی بانک مرکزی بخشی از اختیارات قانونی این نهاد است و نیازی به اجازه از سوی مقام دیگری ندارد.