آیا بازار سهام وارد فاز حبابی شده است؟

شاخص بورس تهران دیروز با بازدهی ۲.۴۲درصدی، برای نخستین‌بار از مرز ۷‌میلیون واحد عبور کرد؛ محدوده‌ای که دستیابی به آن تا چندی پیش دور از واقعیت به نظر می‌رسید. شاخص کل در حالی رکوردهای تازه‌ای ثبت می‌کند که یک پرسش مهم بیش از همیشه در کانون توجه فعالان بازار قرار گرفته است؛ آیا بورس ۷‌میلیونی وارد…

جنگ اقتصادی علیه ایران مسیرهای مبادله کالا را تحت‌تاثیر قرار داده است

هزینه تجارت روی دور تند

جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران، اکنون از کانال‌های مالی و تحریمی فراتر رفته و به مسیرهای زمینی مبادله کالا رسیده است. پیش‌تر محدودیت‌های دریایی، بخشی از جریان تجارت را به مرزهای زمینی و خطوط ریلی سوق داده بود؛ اما گزارش‌ها نشان می‌دهد، ظرفیت مسیرهای جایگزین محدودتر شده است. ازدحام کامیون‌ها در مرز…

اخبار آرشیو روزنامه

سه‌شنبه، ۱۰ شهریور ۱۴۰۵

دکتر محمد طبیبیان در گفت‌وگو با گروه رسانه‌ای‌ «دنیای‌اقتصاد» تاکید کرد
روزنامه شماره ۶۶۴۴

فرصت توسعه بعد از جنگ

پایان جنگ و احتمال رفع تحریم‌ها می‌تواند یکی از مهم‌ترین فرصت‌های اقتصادی پیش‌ روی ایران در سال‌های اخیر باشد؛ اما آیا این گشایش سیاسی و اقتصادی به‌تنهایی می‌تواند کشور را در مسیر توسعه پایدار قرار دهد؟ محمد طبیبیان، اقتصاددان، در گفت‌وگو با گروه رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد» تاکید کرد که رفع تحریم‌ها شرط لازم برای بهبود اقتصاد ایران است؛ اما به‌هیچ‌وجه شرط کافی نیست. به اعتقاد او، اگر گشایش در روابط خارجی با اصلاح قواعد بازی اقتصاد، بهبود کیفیت حکمرانی و اصلاحات نهادی همراه نشود، منابع جدید نیز سرنوشتی متفاوت از گذشته نخواهند داشت و ممکن است به جای تقویت سرمایه‌گذاری و بهره‌وری، صرف مصرف، واردات و توزیع رانت شوند. طبیبیان معتقد است پرسش اصلی سیاستگذاران نباید انتخاب میان الگوهای توسعه آمریکا، اروپا یا چین باشد؛ زیرا هیچ‌یک از این کشورها با یک نسخه جادویی به توسعه نرسیده‌اند. آنچه اقتصادهای موفق را به یکدیگر پیوند می‌دهد، وجود نهادهای کارآمد، ثبات و پیش‌بینی‌پذیری سیاست‌ها، امنیت حقوق مالکیت، رقابت، ارتباط با اقتصاد جهانی و دولت‌های پاسخگو است. از نگاه او، ایران باید به جای کپی‌برداری از یک مدل خاص، از تجربه مشترک کشورهای موفق درس بگیرد و متناسب با شرایط تاریخی، اجتماعی و نهادی خود، مسیر توسعه را طراحی کند. این اقتصاددان همچنین تاکید کرد که سال‌ها تحریم و محدودیت خارجی، علاوه بر کاهش سرمایه‌گذاری و فرسایش زیرساخت‌ها، ساختارهایی مبتنی بر رانت، چندنرخی بودن و فعالیت‌های غیرشفاف را در اقتصاد تقویت کرده است. از این رو، حتی در صورت رفع تحریم‌ها، بدون اصلاح این ساختارها و شفاف شدن رابطه اختیار، مسوولیت و پاسخگویی، نمی‌توان انتظار جهش پایدار اقتصادی داشت. به باور طبیبیان، پایان جنگ و رفع تحریم، «فرصت» است نه «توسعه»؛ توسعه زمانی محقق می‌شود که همزمان با عادی‌سازی روابط خارجی، محیطی امن، رقابتی و پیش‌بینی‌پذیر برای سرمایه‌گذاری ایجاد شود و منابع تازه به جای توزیع رانت، به افزایش بهره‌وری، توسعه زیرساخت‌ها و سرمایه انسانی اختصاص یابد.
ابعاد سفر پزشکیان به قرقیزستان و شرکت در اجلاس شانگهای بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۴۴

جست‌وجوی سپر تحریمی در اوراسیا

سفر رئیس‌جمهور به بیشکک برای شرکت در بیست‌و‌ششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای، در شرایطی انجام می‌شود که برای ایران، ارتباط با شرق دیگر صرفا یک انتخاب دیپلماتیک نیست؛ بلکه به بخشی از مساله تاب‌آوری اقتصادی کشور در برابر تحریم‌ها، فشار آمریکا و حتی اختلال در مسیرهای دریایی تبدیل شده است.
سازوکار حمایت از زنجیره نان بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۶۴۴

ضرورت اصلاح یارانه آرد

یارانه آرد در شرایطی که سیاستگذار با چالش اصلاح قیمت بنزین مواجه است، در نقطه‌ای حساس قرار دارد. دولت در بودجه۱۴۰۵ حدود ۵۰۰همت برای گندم و نان اختصاص داده است؛ رقمی که در کنار شکاف شدید قیمت یارانه‌ای و بازار، هزینه سیاست فعلی و زمینه رانت را افزایش داده است. کارشناسان پیشنهاد می‌کنند برای کاهش این نشتی، مسیر پرداخت یارانه تغییر کند و حمایت مستقیما به خانوار برسد. با این حال، اجرای این اصلاح بدون حمایت همزمان از مصرف‌کننده و تولیدکننده می‌تواند پرهزینه باشد.
«الگوی خانه‌سازی دهه۹۰» سقوط قدرت خرید خانوارها را تشدید کرد؛ نخبگان بخش مسکن نحوه انحراف‌گیری از «مسکن در استطاعت‌» را به دولت شرح دادند
روزنامه شماره ۶۶۴۴

تامین مسکن در تله متراژ

رفاه از دست رفته ایرانی‌ها طی سال‌های دهه۹۰ می‌توانست با «اصلاح» یکسری مقررات و سیاست در بخش مسکن، تا حدودی به «فشار هزینه‌های تامین سرپناه و تشدید فقر مسکن» منجر نشود؛ اما نه تنها این اصلاحات رخ نداد که برآیند تصمیمات سیاستگذار به «دورترشدن تقاضا از بازار رسمی خرید و اجاره مسکن» انجامید. درآمد سرانه حقیقی در فاصله ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ به میزان ۳۶درصد کاهش پیدا می‌کند و همزمان قیمت اسمی و قیمت حقیقی مسکن به ترتیب ۵۴برابر و ۲.۵برابر می‌شود. به‌رغم این کاهش شدید «قدرت خرید خانوارها» به ویژه در تامین سرپناه برای خود، «متراژ» واحدهای مسکونی عرضه‌شده نه‌تنها کاهش پیدا نمی‌کند، بلکه در مسیر موازی «شرایط بحرانی جنس تقاضا» افزایش می‌یابد. طی دهه۹۰ متوسط مساحت خانه‌های جدید از ۱۳۱ به ۱۶۰مترمربع و در سال۱۴۰۳ به ۱۷۰مترمربع افزایش یافت. بزرگ‌ترشدن واحدهای مسکونی، اثر کوچک‌تر شدن قدرت خرید خانوارها را در اصلی‌ترین فاکتور هزینه‌ای سبد مصرف یعنی تامین مسکن، تشدید کرده است. اکنون اصلاح ضوابط ساخت‌‌وساز با هدف عرضه آپارتمان‌های متوسط ۵۰مترمربعی، «نیاز فوری» بخش مسکن است که صاحب‌نظران اقتصادی خواستار اعمال این تصمیم در «طرح جامع مسکن تا ۱۴۱۵» شدند. سیاست «سازگارکردن متراژی عرضه با تقاضا» می‌تواند در کنار سیاست مسکن ‌اجاره‌ای، جایگزین طرح‌هایی مثل مسکن‌مهر و مسکن‌ملی شود که قرار بود «شکست‌بازار» را مدیریت کنند؛ اما باعث «شکست‌دولت‌ها» شدند.
درآمد تیر و مردادماه شرکت‌های بازار سهام از درآمد کل بهار عبور کرد
روزنامه شماره ۶۶۴۴

تابستان پررونق صنایع بورسی

صنایع بورسی تابستان داغی را تجربه می‌کنند. بررسی گزارش‌های ۴۵۰شرکت نشان می‌دهد مجموع درآمد تیر و مردادماه به حدود ۲.۵هزار همت رسیده؛ رقمی که از کل درآمد فصل بهار فراتر رفته است، آن هم در شرایطی که قطعی برق بخشی از ظرفیت تولید را محدود کرده است. صنایع در مردادماه رشد ۱۳۰درصدی درآمد را نسبت به ماه مشابه سال قبل ثبت کردند و فروش ریالی صنایع ۱۵درصد نسبت به تیرماه افزایش یافته است. رشد فراتر از انتظار نرخ فروش نیز، درآمد صنایع را از تورم جلو انداخته است.

دوشنبه، ۰۹ شهریور ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۴۳

هفته وحدت در پیام رهبری

حضرت آیت‌‌الله سیدمجتبی حسینی‌خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، در پیامی به مناسبت هفته وحدت با تبریک سالروز ولادت با سعادت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی(ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع)، برنامه بدخواهان و دشمنان اسلام را برجسته‌سازی اختلافات برای تضعیف امت اسلامی و تسلط بر آن خواندند و با اشاره به فرو افتادن نقاب‌های فریبنده از چهره جنایتکار آمریکا، اتحاد امت اسلامی و دفاع از یکدیگر در مقابل کفر و هم‌افزایی در مسائل مختلف مادی و معنوی را ضروری برشمردند. ایشان همچنین به آحاد ملت توصیه کردند به هیچ‌وجه اجازه بروز هیچ اختلافی را در بین خود ندهند.
آیا خطر مشابه «سیلاب مرگبار» نپال برای ایران وجود دارد؟
روزنامه شماره ۶۶۴۳

آیا «ال‌نینو» به ایران می‌رسد؟

سیل فاجعه‌بار نپال و همزمان انتشار اخباری مبنی بر بروز توفان ال‌نینو و تاثیر احتمالی آن بر افزایش بارش‌ها در ایران، موضوع تاب‌آوری کشور در مقابل بروز سیل را مطرح کرد. اگرچه منشاء بروز سیل فاجعه‌بار نپال، آب شدن بخشی از یخچال‌های طبیعی بود و بروز چنین سیلی در ایران غیرممکن است، اما عدم اخذ اقدامات مناسب در حوزه آبخیزداری و آبخوان‌داری باعث شده تا افزایش شدت بارش بارندگی نیز بتواند، سیلی فاجعه‌بار را در کشور رقم بزند، همانند آنچه در فروردین۹۸ بسیاری از استان‌های غربی، شمالی، جنوبی و حتی مرکزی کشور را درگیر کرد.
«دنیای اقتصاد» ۶ ماه پس از آغاز تهاجم آمریکا و اسرائیل بررسی می‌کند
روزنامه شماره ۶۶۴۳

اثر جنگ بر اقتصاد ایران و جهان

۶ماه پس از آغاز تهاجم علیه ایران، منطقه و جهان با پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای روبه‌رو شده‌اند. در ایران، اقتصاد با تورم نقطه به نقطه ۸۹درصد، رشد نرخ ارز به حدود ۲۰۰هزار تومان، ریزش آمار اشتغال و پیش‌بینی رشد منفی ۵.۴درصد اقتصاد مواجه است. صادرات نفت و میعانات نیز در پی محاصره آمریکا از بیش از ۲.۲‌میلیون بشکه در روز در فوریه به کمتر از ۵۰۰ هزار بشکه در ماه‌های اخیر رسیده است؛ هر چند آمار دقیقی از صادرات نفت در هفته‌های اخیر وجود ندارد. در سوی دیگر، جنگ برای آمریکا نیز تاکنون دست‌کم ۳۷.۵‌میلیارد دلار هزینه داشته و هزینه‌های نظامی را افزایش داده است. در سطح جهانی، قیمت نفت برخلاف پیش‌بینی‌ها از ۱۵۰دلار عبور نکرد، اما هزینه حمل‌ونقل، بیمه و انرژی افزایش یافت و تورم جهانی را تشدید کرد. این درگیری نظامی، همچنین هزینه تامین مالی دولت‌های گروه هفت را تاکنون حدود ۱۶‌میلیارد دلار افزایش داده است.
افزایش هزینه حمل و دشواری بازگشت ارز، مسیر تجارت را به سوی رویه‌های جدید سوق داده است
روزنامه شماره ۶۶۴۳

بازآرایی نقشه صادرات کشاورزی

نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک، نقشه صادرات محصولات کشاورزی ایران را دستخوش تغییر کرده است. هزینه حمل در مسیر امارات حدود پنج‌برابر شده و صادرات به این بازار نیز حدود ۲۰درصد کاهش یافته است. همچنین بخشی از بار صادراتی به سمت روسیه، عراق و افغانستان هدایت شده است. همزمان، صادرکنندگان با دشواری بازگشت ارز مواجهند. این تحولات، تمرکز تجارت کشاورزی بر چند بازار محدود را به ریسکی جدی تبدیل کرده است؛ وضعیتی که تنوع‌بخشی به مقاصد صادراتی و اصلاح سازوکار بازگشت ارز را بیش از گذشته ضروری می‌کند.

شنبه، ۰۷ شهریور ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۴۲

بررسی عملکرد سه‌گانه دولت

دولت چهاردهم در حالی وارد سومین سال فعالیت اجرایی خود می‌شود که کارنامه دوساله کابینه مسعود پزشکیان در نقطه تقاطع چالش‌های ساختاری، تورم، کسری بودجه، ناترازی‌های گسترده انرژی و تلاطم‌های ناشی از شرایط جنگی و محاصره اقتصادی قرار گرفته است. ارزیابی عملکرد دستگاه اجرایی در این بازه زمانی نشان می‌دهد که ایده «وفاق ملی» اگرچه در گام اول توانسته از شدت تنش‌های سیاسی داخلی بکاهد، اما برای تبدیل شدن به یک سازوکار پایدار حکمرانی و جذب سرمایه اجتماعی نیازمند شفافیت، ارتباط مستقیم با مردم و بهبود ملموس کیفیت زندگی است. از سوی دیگر، در حوزه سیاست خارجی، هماهنگی میان دیپلماسی و میدان مانع از اجماع‌سازی و ائتلاف‌سازی کشورهای منطقه و غرب علیه ایران شده است. در این گزارش، با استناد به کالبدشکافی دیدگاه‌های فتح‌الله توسلی، محمد عطریانفر و محسن پاک‌آیین، ابعاد مختلف کارنامه اقتصادی، سیاسی و بین‌المللی دولت بررسی شده تا اولویت‌های حیاتی کشور برای عبور از بحران‌ها تبیین شود.
اروپا در دوراهی احیای تولید کارخانه‌ای؛ اختلاف بر سر نقش دولت و سازوکار بازار ادامه دارد
روزنامه شماره ۶۶۴۲

سکته صنعتی قاره سبز

اروپا در سه دهه گذشته بخشی از جایگاه خود در صنعت جهان را به آسیا واگذار کرده است. این تغییر را می‌توان به مسیر متفاوت سیاستگذاری در دو سوی جهان نسبت داد. کاهش وزن تولید کارخانه‌ای، آسیب‌پذیری در برابر بحران‌های پیاپی و افزایش نگرانی از عقب‌ماندن در رقابت با آمریکا و چین، سیاستگذاران اروپایی را بار دیگر به سمت حمایت از صنعت سوق داده است. اما، اختلاف اعضای اتحادیه بر سر نقش دولت، یارانه‌ها و تامین مالی، مسیر احیای صنایع اروپا را پیچیده کرده است.
سه سناریو برای شاخص قیمت‌ها در ماه‌های آینده ترسیم شد
روزنامه شماره ۶۶۴۲

مسیریابی تورم تا پایان ۱۴۰۵

بر اساس تازه‌ترین آمارهای منتشرشده، مرکز آمار ایران تورم ماهانه مرداد را ۳.۴درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه را ۸۹درصد اعلام کرده است. در مقابل، بانک مرکزی نرخ تورم ماهانه را ۳.۷درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه را ۸۴.۴درصد برآورد کرده است. اگرچه میان دو نهاد در سطح ارقام اختلاف اندکی وجود دارد، اما هر دو گزارش از تداوم تورم بالا و شکنندگی روند کاهش آن حکایت دارند. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» پیش‌تر در گزارشی، با فرض تداوم شرایط «نه جنگ و نه صلح»، تورم نقطه‌ای مرداد را ۸۶.۹درصد پیش‌بینی کرده بود که اختلاف اندکی با آمارهای نهایی دارد. اکنون با انتشار داده‌های جدید، می‌توان مسیر تورم تا پایان سال را در سه سناریو به‌روزرسانی کرد.در سه‌ماه نخست سال، همزمان با جنگ و محاصره دریایی، میانگین تورم ماهانه به ۶.۴درصد رسید. اما پس از اجرای تفاهم اسلام‌آباد و تداوم آتش‌بس، این میانگین در تیر و مرداد به ۳.۲درصد کاهش یافت. این امر نشان می‌دهد کاهش تنش‌های خارجی می‌تواند به تعدیل فشارهای تورمی کمک کند. در سناریوی نخست، اگر تنش‌ها دوباره تشدید شود یا محاصره دریایی ادامه یابد و میانگین تورم ماهانه ۶.۴درصد تا پایان سال وجود داشته باشد، تورم نقطه‌ای اسفندماه به ۹۹.۲درصد خواهد رسید؛ وضعیتی که اقتصاد را در آستانه تورم سه‌رقمی قرار می‌دهد و فشار قابل‌توجهی بر قدرت خرید خانوارها وارد می‌کند. در سناریوی میانی یا «نه جنگ و نه صلح»، با فرض تداوم میانگین تورم ماهانه ۴.۸درصدی پنج‌ماه نخست سال، تورم نقطه‌ای پایان سال به ۸۰.۳درصد می‌رسد. البته کاهش نرخ تورم در این سناریو به معنای کاهش قیمت‌ها نیست، بلکه تنها از سرعت افزایش آنها کاسته می‌شود. در خوش‌بینانه‌ترین سناریو نیز، با فرض تداوم تفاهم، آتش‌بس و میانگین تورم ماهانه ۳.۲درصدی، تورم نقطه‌ای اسفندماه می‌تواند به ۶۱.۷درصد کاهش یابد. این برآوردها نشان می‌دهد که در شرایط کنونی، مهار پایدار تورم بیش از هر زمان دیگری به کاهش تنش‌های سیاسی و ثبات در روابط خارجی گره خورده است و تنش‌زدایی می‌تواند یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های کنترل تورم و بهبود رفاه خانوارها باشد.
تصمیم‌های سخت و پرهزینه لازم است؛
روزنامه شماره ۶۶۴۲

مردی برای بحران

اقتصاد ایران با تورم، کسری بودجه، ناترازی بانک‌ها، کمبود انرژی و افت سرمایه‌گذاری دست‌وپنجه نرم می‌کند و بسیاری از راه‌حل‌ها نیز شناخته شده‌اند؛ اما اجرای آنها تصمیم‌هایی سخت و پرهزینه می‌خواهد. در چنین شرایطی، تاریخ ایران روایتی برای امروز دارد. در شهریور ۱۳۲۰، وقتی اشغال کشور نظم سیاسی را لرزاند، محمدعلی فروغی پس از ۶سال خانه‌نشینی بازگشت تا کشور را از یکی از دشوارترین بزنگاه‌های تاریخ عبور دهد. تجربه او نشان داد که بحران، متخصصان را به قدرت بازمی‌گرداند؛ اما اختیار نیز برای اثرگذاری آنان ضروری است. شماره جدید هفته‌نامه «تجارت فردا» به این دوره از تاریخ پرداخته است.
دلار تقویت شد،سهام، طلا و رمزارز عقب نشستند؛
روزنامه شماره ۶۶۴۲

تاکید «وارش» بر هدف‌گذاری تورم

کوین وارش، رئیس فدرال‌رزرو آمریکا، در نخستین سخنرانی خود در نشست جکسون‌هول، بدون ارائه مسیر مشخص برای نرخ بهره، گفت اگر تورم به‌طور قانع‌کننده‌ای به هدف ۲درصدی بازنگردد، بانک مرکزی برای مهار فشارهای قیمتی «کارهایی برای انجام دادن» خواهد داشت. این موضع، احتمال افزایش دوباره نرخ بهره را زنده نگه داشت و نشان داد کاهش نرخ‌ها در کوتاه‌مدت همچنان به داده‌های اقتصادی وابسته خواهد بود.

پنجشنبه، ۰۵ شهریور ۱۴۰۵

چرا همزمان «مترو و خیابان» شلوغ شد؟
روزنامه شماره ۶۶۴۱

شوک شبانه به ترافیک تهران

هفته‌ای که گذشت، ترددها در سطح و زیرسطح شهر تهران، به شکلی معنادار «سنگین» شد. حجم ترافیک در خیابان‌های تهران براساس شاخص «مدت زمان سفر از محدوده مرکزی به مناطق محیطی» در پیک تردد شبانگاهی، حدود ۱۰درصد نسبت به هفته‌های قبل‌تر افزایش یافت؛ همزمان، حجم مسافر در ایستگا‌ه‌های مترو نیز طی روزهای اخیر صعودی شد. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره شوک ترافیکی به خیابان‌‌های تهران، دو علت را شناسایی کرده که یکی از آنها،‌ «واکنش خودروسواران به خبرهای بنزینی» است. کارشناسان درباره افزایش تقاضای حمل‌ونقل عمومی نیز به مواردی غیر از «اثربلیت رایگان» اشاره می‌کنند.
چرا انفجار جمعیتی دهه ۶۰ به رشد ازدواج و باروری در دهه ۹۰ منجر نشد؟
روزنامه شماره ۶۶۴۱

فرصت‌سوزی در رشد جمعیت

جمعیت ایران از اواخر دهه۱۳۵۰ تا اوایل دهه۱۳۷۰ با یک انفجار جمعیتی روبه‌رو شد؛ رخدادی که نسل پرجمعیت متولدان دهه۶۰ را شکل داد. در نگاه نخست، انتظار می‌رفت با ورود این نسل به سن اشتغال و ازدواج، تولید ناخالص داخلی، شمار ازدواج‌ها و میزان فرزندآوری نیز رشد قابل‌توجهی را تجربه کند. با این حال، آمارها نشان می‌دهد که شمار ازدواج‌ها و تولد نوزادان نه‌تنها متناسب با جمعیت این نسل افزایش نیافته، بلکه روندی نزولی را طی کرده است. بر اساس داده‌های مرکز آمار، تعداد وقایع ازدواج از حدود ۸۷۵هزار مورد در سال۱۳۹۰ به کمتر از ۴۳۲هزار مورد در سال۱۴۰۴ کاهش یافته است. همچنین نرخ باروری نیز به سطحی پایین‌تر از نرخ جایگزینی جمعیت رسیده، درحالی‌که شمار طلاق‌ها طی سال‌های اخیر روندی افزایشی داشته است. «دنیای‌اقتصاد» در گفت‌وگو با زهرا افشاری، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا و نادر مطیع حق‌شناس، استادیار موسسه تحقیقات جمعیت کشور، ریشه‌های این تناقض جمعیتی را بررسی می‌کند. به اعتقاد این کارشناسان، پرجمعیت بودن یک نسل به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش ازدواج و فرزندآوری نیست؛ زیرا حضور جمعیت زیاد در سن ازدواج تنها ظرفیت بالقوه ایجاد می‌کند و تحقق آن نیازمند بسترسازی مناسب سیاستگذاران است. در این میان، افزایش سن ازدواج و گسترش تجرد قطعی موجب شده است ورود به سن ازدواج الزاما به تشکیل خانواده بیشتر منجر نشود. از سوی دیگر، نااطمینانی اقتصادی، بیکاری، ناپایداری اشتغال، کاهش قدرت خرید و افزایش هزینه مسکن، تشکیل خانواده را به تعویق انداخته است. همچنین تغییرات فرهنگی و ارزشی، از جمله افزایش سطح تحصیلات، شهرنشینی، تغییر سبک زندگی، فردگرایی و تحول نگرش به ازدواج و فرزندآوری نیز در این روند نقش داشته‌اند. در نتیجه، پنجره جمعیتی تنها در صورت همراهی با اشتغال، ثبات اقتصادی و همسویی تحولات فرهنگی می‌تواند به فرصتی برای رشد جمعیتی و اقتصادی تبدیل شود.
تازه‌ترین گزارش اتاق بازرگانی ایران از قرار گرفتن شرایط فعالیت اقتصادی در نامساعدترین سطح ۸ سال اخیر حکایت دارد
روزنامه شماره ۶۶۴۱

محیط جنگ‌زده کسب‌وکارها

فضای کسب‌وکار ایران در بهار۱۴۰۵ به نامساعدترین سطح هشت سال اخیر، پس از پایان‌دوره برجام رسید. ثبت عدد ۶.۲۳ برای این شاخص، از تشدید نااطمینانی و دشوارتر شدن مسیر فعالیت اقتصادی بنگاه‌ها حکایت دارد. تازه‌ترین گزارش پایش ملی محیط کسب‌وکار نشان می‌دهد فشار بر فعالان اقتصادی حاصل ترکیبی از نوسان قیمت‌ها، دشواری تامین مالی و تغییرات مقرراتی است؛ عواملی که امکان برنامه‌ریزی برای تولید و سرمایه‌گذاری را محدود کرده‌اند. همزمان، اثرگذاری جنگ بر کسب‌وکارها در سطح بالایی قرار گرفته و نشان می‌دهد شوک‌های بیرونی، بر مشکلات موجود افزوده‌اند. تجربه استان‌ها نیز یکسان نبوده است؛ قم، اصفهان و زنجان بهترین وضعیت را ثبت کرده‌اند؛ درحالی‌که ایلام، کهگیلویه‌وبویراحمد و هرمزگان در رتبه‌های پایین‌تر قرار گرفته‌اند. ظرفیت واقعی فعالیت بنگاه‌ها نیز تنها ۳۵درصد گزارش شده که نشانه‌ای از خاموش ماندن بخشی از توان اقتصاد در پی افزایش ریسک و موانع محیطی است. گزارش تاکید می‌کند بهبود این شرایط، به ثبات سیاستی و کاهش نااطمینانی وابسته است.
دفاع مجدد رئیس‌جمهور از پایان جنگ: بنای ما تفاهم از طریق مذاکره است
روزنامه شماره ۶۶۴۱

هم‌افزایی در تفاهم و حل مساله

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، روز گذشته در بیست‌ویکمین جشنواره شهید رجایی و آیین اختتامیه ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی کشور، یک‌بار دیگر بر لزوم پایان جنگ تاکید کرد و گفت: جنگ همیشه راه‌حل عبور از مشکلات نیست. او همچنین از برخی روایت‌ها که در آن ایران را شکست‌خورده می‌دانند، انتقاد کرد. پزشکیان شامگاه سه‌شنبه نیز با حضور در بانک مرکزی تصریح کرد: بنای ما تفاهم و حل مسائل از طریق تعامل و مذاکره است؛ ولی در عین حال محکم در مقابل فشارهای اقتصادی که تاکنون ایستاده‌ایم، می‌ایستیم. رئیس‌جمهوری تاکنون بارها در سخنانش بر لزوم پایان جنگ تاکید کرده و از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد دفاع کرده است. او روز گذشته نیز بار دیگر این سخنان را تکرار کرد.
چرا با وجود ریسک، ۱۰همت وارد تالار شیشه‌ای شد؟
روزنامه شماره ۶۶۴۱

هفته ۷‌ درصدی بازار سرمایه

سریال صعود بورس و کسب بازدهی ۷درصدی شاخص کل در هفته نخست شهریور در شرایطی رخ داد که معادلات بازارهای دارایی پیچیده شده است. بازار سهام در حالی پنجمین هفته مثبت خود را پشت سر گذاشت که دیروز شاخص کل با رشد ۲.۶۱درصدی، یک رکورد تاریخی جدید را به ثبت رساند و در ارتفاع ۶‌میلیون و ۳۸۶هزار واحد پرونده خود را بست. این در حالی است که سقف‌شکنی دلار و طلا نیز نتوانست مانع ورود پول به بورس شود. بررسی دیدگاه کارشناسان نشان می‌دهد، سه عامل در تقویت تقاضای سهامی اثرگذار بوده‌اند.

چهارشنبه، ۰۴ شهریور ۱۴۰۵

بازار خدمات مهندسی ساختمان از «تعارض‌منافع» پاک‌سازی می‌شود؛ گزارش «دنیای‌اقتصاد» از تدارک ۳ اصلاح در مقررات ساختمانی
روزنامه شماره ۶۶۴۰

ساخت‌وساز کوپنی در ایستگاه پایانی؟

دهه‌ها بعداز «انحراف در اجرای قانون نظام مهندسی ساختمان» که باعث «ارائه خدمات غیررقابتی مهندسان و رواج ساخت‌وسازهای مغایر مقررات ملی» شد، سیاستگذار بخش مسکن بالاخره به فکر «اصلاح آیین‌نامه مشکل‌دار» آن قانون افتاد. پیش‌نویس آیین‌نامه اجرایی جدید، بازار خدمات مهندسی ساختمان را از «توزیع کار کوپنی بین مهندسان» آزاد می‌کند؛ به‌طوری‌که قرار است مالکان «اختیار انتخاب» فرد اصلح برای نظارت بر کار سازنده را پیدا کنند. اصلاحات پیش‌رو، «فضای رقابتی» بین مهندسان‌ ساختمانی شکل می‌دهد و اگر بتواند شهرداری‌ها را «مسوولیت‌پذیر» کند، جلوی «ساختمان‌سازی غیرساختمانی‌ها» را نیز خواهد گرفت.
بیانیه مشترک ایران و عمان منتشر شد؛
روزنامه شماره ۶۶۴۰

تنگه هرمز در مسیر توافق

همزمانی سفر فرمانده ارتش پاکستان و وزیر خارجه عمان، به تهران، در عصر روز سه‌شنبه با شکل‌گیری چارچوبی مشترک برای تسهیل دریانوردی در تنگه هرمز همراه شد. این توافق مرحله‌بندی‌شده تهران و مسقط، از ایجاد کریدور موقت و پاک‌سازی مین‌ها تا مذاکرات برای مسیر دائمی، می‌تواند گام مهمی برای بازگشایی هرمز، احیای تفاهم اسلام‌آباد، کاهش فشارهای ناشی از محاصره و بازگشت دوباره به میز مذاکره باشد؛ هرچند بی‌اعتمادی تهران به واشنگتن همچنان مهم‌ترین مانع پیش‌روی این مسیر است.
حضور ۵ بازیگر کلیدی در معادله پیچیده ایالات متحده؛ چین بازی را عوض کرد
روزنامه شماره ۶۶۴۰

اقتصاد؛ میدان بزرگ رویارویی

مرحله جدید جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران با تشدید فشارها با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» آغاز شده است. این کارزار قرار است با تحریم‌های بیشتر، شبکه‌های مالی و تجاری ایران و همچنین شرکای اقتصادی آن را هدف بگیرد. از نگاه تحلیلگران، در این جبهه، چین، امارات، ترکیه، روسیه و عراق بازیگران کلیدی هستند و موفقیت واشنگتن به میزان همراهی آنها بستگی دارد. با این حال، به نظر می‌رسد افزایش هزینه تجارت با ایران محتمل‌تر از قطع کامل تجارت باشد؛ زیرا ایران طی سال‌های تحریم شبکه‌های پیچیده‌ای برای ادامه مبادلات ایجاد کرده است و چین نیز منافع مهمی در تجارت با تهران دارد. در مقابل، تغییر رویکرد ایران نیز بعید به نظر می‌رسد. مقام‌های تهران تحریم‌ها را ناکارآمد دانسته و بر مقاومت تاکید کرده‌اند. در چنین شرایطی، تشدید فشار اقتصادی حتی می‌تواند به جای تغییر رفتار ایران، زمینه افزایش تنش و بازگشت به درگیری نظامی را فراهم کند.
در روزهای اخیر مصرف در پایتخت حدود ۳۰ درصد افزایش داشته است
روزنامه شماره ۶۶۴۰

اجرای خاموش سناریوی اول بنزینی

دولت پیش‌تر از بررسی سه سناریو برای مدیریت ناترازی شدید بنزین خبر داده بود؛ سناریوهایی که هنوز هیچ‌کدام به تصویب نهایی نرسیده‌اند؛ اما شواهد نشان می‌دهد سناریوی نخست - بدون اعلام رسمی - عملا در تهران در حال اجراست. در این سناریو، عرضه بنزین به سقف تولید داخلی محدود می‌شود و کسری تقاضا از محل واردات یا ذخایر راهبردی جبران نمی‌شود. قیمت لزوما تغییر نمی‌کند، در عوض، مساله از «قیمت» به «دسترسی» منتقل می‌شود؛ یعنی اگر تولید کفاف ندهد، همه خودروها به‌اندازه نیاز خود سوخت نمی‌گیرند.

سه‌شنبه، ۰۳ شهریور ۱۴۰۵

سفرهای دیپلماتیک مقامات پاکستان و عمان به ایران در سایه بحران هرمز و تشدید تنش‌ها بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۳۹

دیپلماسی در دقیقه ۹۰

در شرایطی که تنش میان ایران و آمریکا بار دیگر افزایش یافته و واشنگتن فشارهای اقتصادی علیه تهران را تشدید کرده است، فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، روز دوشنبه وارد تهران شد؛ سفری که چهارمین حضور او در ایران از زمان اعلام آتش‌بس ۱۹ فروردین میان ایران و آمریکا به شمار می‌رود.
صنعت و دیجیتال به مشکل انرژی برخوردند؛
روزنامه شماره ۶۶۳۹

تولید در تله خاموشی

ناترازی انرژی به یکی از محدودیت‌های اصلی مسیر توسعه تولید و فناوری در ایران تبدیل شده است. بررسی دو بخش اقتصاد دیجیتال و صنعت فولاد نشان می‌دهد کمبود برق پایدار، چالش‌های بخش تولید و فناوری را تشدید کرده است. از یک‌سو، توسعه مراکز داده و زیرساخت‌های فناورانه به تامین مستمر انرژی وابسته است و از سوی دیگر، در صنعت فولاد محدودیت برق، بهره‌برداری از ظرفیت‌های موجود را کاهش داده؛ موضوعی که با روند صدور مجوزهای جدید برای افزایش ظرفیت تولید در تضاد است.
نرخ رشد شاخص قیمت مصرف‌کننده در میانه تابستان به حدود ۴ درصد رسید
روزنامه شماره ۶۶۳۹

کاهش شتاب تورم در مرداد

رئیس‌کل بانک مرکزی روز گذشته در نشست با اعضای مجمع کارآفرینان ایران، تازه‌ترین آمارهای تورمی و پولی کشور را تشریح کرد و از برنامه‌های این نهاد برای مدیریت بازار ارز و حمایت از تولید خبر داد. به گفته او، تورم ماهانه مردادماه حدود ۴درصد بوده و رشد نقدینگی نیز در محدوده ۵۵ تا ۵۶درصد قرار دارد. با این رقم نرخ تورم نقطه به نقطه در مرداد ماه به ۸۴.۹درصد خواهد رسید. بررسی‌ها نشان می‌دهد اگر تورم ماهانه در سطوح کنونی یا پایین‌تر حفظ شود، پس از مدت‌ها امکان کاهش تورم نقطه‌به‌نقطه در ماه‌های آینده فراهم خواهد شد. البته تحقق این هدف همچنان به تحولات بازار ارز و میزان انتقال نوسانات ارزی به سطح عمومی قیمت‌ها وابسته است. همچنین عبدالناصر همتی با اشاره به وضعیت منابع ارزی کشور تاکید کرد که ذخایر ارزی از بهمن‌ماه سال گذشته تقویت شده و تامین ارز موردنیاز کالاهای اساسی، دارو و بخش تولید بدون وقفه ادامه خواهد داشت.
سمت‌و‌سوی بازار سهام بعد از افزایش قیمت ارز بررسی شد
روزنامه شماره ۶۶۳۹

سیگنال رشد نرخ دلار به بورس

برخلاف انتظارات، ورود دلار به کانال ۲۰۰هزار تومانی، واکنش قدرتمندی در بورس ایجاد نکرده است. این در حالی است که بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های بورسی، به‌ویژه در صنایع صادرات‌محور و کامودیتی‌محور، از افزایش نرخ ارز منتفع می‌شوند. با این حال، ابهامات سیاسی، فاصله میان نرخ‌های رسمی و غیررسمی و تاخیر در انعکاس رشد ارز در درآمد و سود شرکت‌ها باعث شده اثر جهش نرخ دلار بر بورس به‌طور کامل نمایان نشود، اما از سویی کارشناسان معتقدند، رشد نرخ دلار آزاد می‌تواند در کوتاه‌مدت به‌ عنوان یکی از محرک‌های صعودی بازار سهام عمل کند.

دوشنبه، ۰۲ شهریور ۱۴۰۵

مجموع صادرات و واردات ۲۷ درصد افت کرد؛
روزنامه شماره ۶۶۳۸

تجارت در تنگنای جنگ و محاصره

افت همزمان صادرات و واردات، تجارت خارجی ایران را در تنگنای تازه‌ای قرار داده است. مجموع تجارت غیرنفتی در پنج ماه نخست امسال حدود ۲۷درصد کاهش یافته است. تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه، محدودیت‌های ارزی و تحریم‌ها، جریان مبادلات را کند کرده‌اند. کارشناسان هشدار می‌دهند تداوم این وضعیت می‌تواند تامین کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید را دشوارتر کند. در این شرایط، باز کردن مسیرهای تجاری و استفاده از ظرفیت همسایگان، در کنار اولویت‌بندی شفاف واردات، یک ضرورت فوری برای جلوگیری از تبدیل شوک تجاری به آسیب ساختاری اقتصاد است.
«سبقت» بی‌سابقه خانه‌ها از خانوارها؛ چرا «فقر مسکن» رکورد زد؟
روزنامه شماره ۶۶۳۸

تناقض تاریخی در بازار مسکن

عارضه‌ای در بازار مسکن شکل گرفته که شاید به این سادگی قابل برطرف‌شدن نباشد؛ اما چنانچه زمینه‌های رشد آن مهار نشود، حتما به مشکلی حاد تبدیل خواهد شد. شاخص «مازاد واحدمسکونی» که از نسبت کل خانه‌ها به کل خانوارها به‌دست می‌آید، رکورد بیشترین میزان از ابتدای دهه۹۰ را زده و اکنون حدود ۲۰درصد است. در کنار این مازاد تاریخی عرضه، برای اولین‌بار از سال۶۵، شاخص «تراکم خانوار در واحدمسکونی» نیز به عدد یک کاهش یافت. این دو فاکتور، علامت مثبت از «تعادل در بازار مسکن» می‌دهد که در این صورت باید انتظار داشت، مشکلی به نام «خانه‌دارشدن» بین زوج‌ها وجود نداشته باشد؛ اما این فقط یک تصویر اسمی است. به‌رغم سبقت بی‌سابقه عرضه از تقاضا، شرایط مستاجرها نه‌تنها بهتر نشده که سخت‌تر هم شده است. در یک نمونه، نرخ «فقر اجاره‌نشین‌ها» در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۹۰، مطابق آمار رسمی ۲.۳ برابر شد. «تصویر واقعی» این بازار نشان می‌دهد، در ۱.۵دهه گذشته به‌دلیل «سیاست‌های نادرست تامین مسکن»، مسیر عرضه عملا موازی تقاضا بوده و مسکن‌سازی‌ها به هدف اصابت نکرده است. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره این «تناقض بزرگ»، ۳ علت را شناسایی کرده است. رفع این ماجرا ۲ راهکار دارد.
رئیس‌جمهور از اجماع گفت؛ سیدحسن خمینی از ضرورت ایستادن پشت تیم دیپلماسی
روزنامه شماره ۶۶۳۸

پزشکیان: همه باید پای تفاهم بایستیم و به آن عمل کنیم

مراسم تجدید میثاق هیات دولت با آرمان‌های امام‌خمینی(ره) در آستانه هفته دولت، تنها یادآوری یک مناسبت تقویمی نبود؛ سخنان مسعود پزشکیان و سیدحسن خمینی، این مراسم را به صحنه‌ای برای بازخوانی یک مساله کاملا روز تبدیل کرد: در شرایطی که ایران همزمان با پیامدهای جنگ، فشارهای اقتصادی، تحریم، ناترازی‌های انباشته و ضرورت تصمیم‌گیری درباره جنگ یا صلح و مذاکره مواجه است، چگونه می‌توان قدرت ملی را از مسیر همدلی، کارشناسی، مشورت و پایبندی به تصمیم‌های جمعی تقویت کرد؟