-
مطالعات جدید تاریخ اقتصاد با استفاده از آمار و دادهها نشان میدهد که نظریه مارکس درباره اینکه انباشت سرمایه به نابرابری و نابرابری به سوسیالیسم منتهی میشود، نادرست بود. مارکس با نادیده گرفتن اصلاحات و انعطافپذیری نظام سرمایهداری و جامعه باز در حل چالشهای خود مرتکب خطایی جدی شده است.
-
«اخلاق و اقتصاد» پشت ویترین کتابفروشیها
دنیای اقتصاد: کتاب «اخلاق و اقتصاد» نوشته یوهان خرافلانت با ترجمه وحید موسویداور منتشر شد. نویسنده این کتاب که استاد اقتصاد، تجارت و اخلاق در دانشگاه تیلبورخ هلند است «اخلاق و اقتصاد» را در سال ۲۰۲۲ منتشر کرده است. این کتاب به موضوع اقتصاد و رابطهاش با اخلاق و در چهارچوب این دو مبحث کلی به موضوعات دیگری مانند اقتصاد بازار آزاد، سرمایهداری برابری و نابرابری، شادکامی، بهزیستی، شکوفایی و فضیلتها و رذیلتهای اخلاقی میپردازد. نویسنده کتاب این موضوعات را در قالب دیدگاه هایی مانند فایدهگرایی نئولیبرالیسم…
-
آیا سرمایهداری در جایی بیرون از اروپا آغاز شد؟
روزنامه شماره ۵۸۰۶صدر اسلام و زایش سرمایهداری
نویسنده: بندیکت کهلر ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهانبندیکت کهلر در کتاب صدر اسلام و زایش سرمایهداری بیان میکند که هنوز هیچ اجماعی بر سر مکان و زمان آغاز سرمایهداری وجود ندارد. مطابق این گزاره، او به دنبال یافتن مکان و زمان آغاز سرمایهداری، بررسیهای تاریخی خود را تا آنجا به عقب میبرد که در نهایت به حضرت محمد(ص) و ظهور دین اسلام میرسد. در نتیجه، کهلر روایت جدیدی از سرآغاز سرمایهداری ارائه میدهد و در نهایت کار خود را با یک نتیجهگیری قابلتامل تمام میکند. اینکه «اگر آدام اسمیت، که ادعا میکرد دست نامرئی بازارها را هدایت میکند، پدر…
-
اکونومیست: سیاست بایدن در قبال چین کار نمیکند
روزنامه شماره ۵۷۹۸پرهزینه و خطرناک
دنیایاقتصاد - گروه اقتصاد بینالملل: جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا، نهم اوت از جدیدترین سلاح خود در جنگ اقتصادی با چین رونمایی کرد؛ قوانین جدید، سرمایهگذاریهای بخش خصوصی در خارج از کشور را کنترل میکند و سرمایهگذاریهای مربوط به فناوریهای مهم در چین ممنوع خواهد شد. نشریه اکونومیست این هفته در سرمقاله دوم خود به سیاستهای جدید تجاری اتخاذشده آمریکا در مقابله با چین پرداخته است. به اعتقاد این نشریه، این سیاستها بیش از هر چیزی به چاقویی تبدیل شده است که دسته خود را میبرد. تعریف و اجرای چنین محدودیتهایی از سوی…
-
نقد دارون عجم اوغلو بر اقتصاد مدرن
روزنامه شماره ۵۷۸۶سایه پوپولیسم بر سر غرب
منصور بیطرفاخیرا دو کتاب اقتصاد سیاسی در غرب منتشر شده که توجه اقتصاددانان و سیاستمداران را به خود جلب کرده است. «بحران سرمایهداری دموکراتیک» نوشته مارتین ولف، اقتصاددان بریتانیایی و ستوننویس روزنامه فایننشالتایمز و «دنیایی از ناامنی» نوشته پراناب باردان، اقتصاددان هندی و استاد دانشگاه برکلی آمریکا. اهمیت این دو کتاب - جدا از نویسندگان فرهیخته آن - و تاثیر احتمالی آن بر سیاستگذاریهای دنیای سرمایهداری را میتوان از آنجا متوجه شد که که دارون عجماوغلو، استاد اقتصاد دانشگاه «امآیتی» آمریکا که…
-
پژوهشهای جدید روایتهای نهادگرایانه را به چالش میکشند
روزنامه شماره ۵۷۶۸عامل اصلی تولد سرمایهداری
شاهین کارخانههرگز تمدن اروپایی تحت سلطه یک دولت واحد قرار نگرفته است. حتی در اوایل دوره مدرن، زمانی که برخی از حاکمان موفق به تشکیل دولتهای مطلقه شدند، بسیاری از مناطق اروپا در نوسان و بهشدت غیرمتمرکز باقی ماندند. طبقات بازرگان، بانکدار و متوسط شهری بدون نقشآفرینی دولتهای بزرگ در اروپا رشد کردند. از نظر این یادداشت، این علت اصلی ظهور و بروز سرمایهداری در اروپا محسوب میشود.
-
کسب و کار و جامعه
روزنامه شماره ۵۷۵۵سه گام برای ایجاد و اجرای استراتژی ذینفع
مترجم: منا اختیاری منبع: hbrسه سال پس از آنکه میزگرد کسب و کار آمریکا (Business Roundtable: انجمنی متشکل از مدیران عامل ۲۰۰ شرکت برجسته آمریکا) شرکتها را برانگیخت تا تمرکز صرف بر افزایش حداکثری ارزش سهامداران را رها کنند و در عوض، در راستای تولید ارزش برای تمامی ذینفعان بکوشند، بسیاری از رهبران شرکتها همچنان رغبتی به انجام این کار ندارند. این بیمیلی دلایل گوناگونی دارد؛ ازجمله ترس از مورد هجمه قرار گرفتن توسط افراطگرایانی که سرمایهداری ذینفع را همان نوعدوستی بیدار۱ (woke altruism) تلقی میکنند؛ و…
-
عسگری در مخالفت با وزیر پیشنهادی صمت:
علی آبادی مشخص کند وزارت صمت سمت مردم خواهد بود یا به سمت اقتصاد سرمایه داری
خانه ملت: عسگری تاکید کرد: آقای علی آبادی باید مشخص کند که وزارت صمت به سمت مردم خواهد بود یا به سمت اقتصاد سرمایه داری و ۱.۵ درصدی که روز به روز فربه تر می شود.
-
غذا دادن به بنگاههای اقتصادی ممنوع
دکتر جعفر خیرخواهانبرای اینکه بتوان به سرمایهداری رفاقتی که منشأ تبعیض، فساد و ناکارآیی گسترده است، پایان داد ابتدا باید تفاوت میان پشتیبانی واقعبینانه از بازار آزاد با حمایت جانبدارانه از کسبوکارها و بنگاههای خاص را درک کرد.
-
اقتصاد دوقطبی
سید مرتضی افقه/ اقتصاددانامروزه در جهان و در کشورهای مختلف، سه گروه نظام اقتصادی قابل مشاهده است: نظام اقتصادی سرمایهداری، نظام اقتصادی سوسیالیستی و نظام اقتصادی مختلط. هر سه نظام، پاسخهای متفاوتی به سه سوال اصلی اقتصاد میدهند: «چه کالایی تولید کنیم؟» «چگونه تولید کنیم؟» و «کالاها و خدمات تولیدی را چگونه بین عوامل تولید تقسیم کنیم؟» نظام سرمایهداری و نظام سوسیالیستی در واقع در منتهیالیه دو قطب متضاد به لحاظ مدیریت اقتصادی کشورها هستند و نظام مختلط همانگونه که از عنوان آن مشخص است، ترکیبی از دو نظام را به کار… -
از دستور تا مداخله مشروط
حمید میرمعینی/ استاد دانشگاه و کارشناس اقتصادیبحران مالی سال ۲۰۰۸، با دخالت دولت آمریکا بهعنوان سردمدار اقتصاد آزاد و مهد سرمایهداری دنیا پس از حدود سهسال کنترل شد و با وجود همه انتقاداتی که در آن زمان به مداخله دولت آمریکا در اقتصاد بازار میشد، بار دیگر قطار اقتصاد آزاد به ریل اصلی خود بازگردانده شد و مانع به انحراف کشیدهشدن اقتصاد آزادی شد که بیش از ۳۰۰سال تمرین شده بود و هنوز نسخه کاملتر و کارآتری نسبت به آن ارائه نشده است. در آن زمان طرفداران نظام اقتصاد آزاد به مداخله دولت در قالب بستههای سیاستی تحریک تقاضا، تعیین نرخ دستوری…
-
بازخوانی گفتوگوی آن برنشتاین با مارتین وُلف؛ مفسر تایمز مالی
روزنامه شماره ۵۷۳۴خطر تبدیل سرمایهداری رقابتی به دولت رانتی
ترجمه و تنظیم: جعفر خیرخواهانمارتین ولف دستیار سردبیر و مفسر ارشد اقتصادی در روزنامه فایننشالتایمز است که از سال۱۹۸۷ تاکنون با این روزنامه همکاری داشته است. ولف با القابی همچون «روزنامهنگار مالی برجسته جهان» و «نویسنده مالی و اقتصادی برتر در جهان» توصیف میشود. از کتابهای او میتوان «چرا جهانیشدن موفق میشود» و «اصلاح مالیه جهانی» را نام برد. در گفتوگوی «مارتین ولف» با «آن برنشتاین» با بینشها و نظرات گوناگون اوآشنا میشویم که مثلا چگونه کشورهای درحالتوسعه با پیروی از راهبرد توسعهای واقعا میتوانند…
-
اکونومیست در گزارشی تحلیل کرد
روزنامه شماره ۵۷۲۰محل اقامت سرمایهداران رفاقتی
دنیایاقتصاد-گروه اقتصاد بینالملل: کشورها با دولتهای خودکامه، بهشت سرمایهگذاران رفاقتی هستند و کشورهایی نظیر روسیه، جمهوری چک و مالزی بیشترین میزان سرمایهداران رفاقتی را نسبت به تولید ناخالص داخلی خود دارند. ثروت سرمایهداران وابسته از ۳۱۵میلیارد دلار، به میزان یکدرصد تولید ناخالص داخلی جهان، در ۲۵سال گذشته به ۳هزار میلیارد دلار رسیده یا تقریبا ۳درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی رشد کرده است.
-
جنجال بزرگ روی آنتن زنده؛ لیبرالیسم یعنی بندگی خدا؟+فیلم
خبر آنلاین: در یک مناظره اقتصادی میان اساتید مطرح اقتصاد، در حالی که دکتر درخشان اعلام کرد طرفدار سیاست های اقتصادی بر اساس مبنای اسلام است، موسی غنی نژاد تاکید کرد که اقتصاد ایران سرمایه داری است اما نه از نوع رقابتی.
-
کلاف سردرگم اقتصاد
محمدحسین شهیدزاده/ فعال اقتصادیاقتصاد سرمایهداری مفهومی است که ریشه آن را میتوان در نظریات کانت جستوجو کرد. اقتصاد اسلامی هم مفهومی متاخر است که در دهههای اخیر در کشورهای اسلامی به آن توجه شده است. در ایران نیز پس از انقلاب اسلامی سعی شد جهتگیریها به این سو تغییر یابد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، وجود فقها و در صدر آنها حضرت امام خمینی (ره) سبب شد تا مالکیت خصوصی به رسمیت شناخته شود؛ اما تاثیرات مارکسیستی در آن زمان در تدوین قانون اساسی ما به چشم میخورد. اما در باب مقایسه مختصر، اقتصاد سرمایهداری و اقتصاد اسلامی،…
-
چین چگونه سرمایهداری شد؟
فقط سیوپنج سال وقت لازم داشتند تا از کشوری کمونیستی و فقیر و وابسته به کشاورزی بدل به بزرگترین قدرت اقتصادی و تولیدکننده جهان بشوند. دو نویسنده این کتاب با روایتی به شدت جذاب، رشد غولآسا و تبدیل شدن این کشور به ابرقدرت اقتصادی را شرح میدهد. با مرگ مائو چین کمونیست به آخر خط رسید و با روی کار آمدن تنگ شیائوپینگ چین چنان جهشی به سوی سرمایهداری داشت که در هیچ جای دیگری از جهان نمونهاش وجود ندارد.
-
عدالت اجتماعی و توسعه پایدار در کشورهای مسلمان
روزنامه شماره ۵۷۰۲الگوی توسعه برای کشورهای مسلمان
کشورهای پیشرفته بهطور متوسط دارای فساد کمتر، حقوق مالکیت پایدارتر و امتیازات بهتر در حکمرانی قانون هستند. اما با وجود تناسب ظاهری آماری، سوالات جدی درباره جهت علیت این مشاهدات وجود دارد. آیا آغاز توسعه کشورهای پیشرفته به این دلیل بوده که ابتدا ویژگیهای حکمرانی خوب را کسب کردند یا پس از دستیابی به درآمد سرانه بالا، این ویژگیهای حکمرانی را بهدست آوردهاند؟
-
نگاهی به کتاب «قدمهای لرزان بهسوی آرمانشهر» اثر برد دلونگ
روزنامه شماره ۵۷۰۱سرمایهداری؛ قهرمان قرن بیستم
قهرمان قرن بیستم کیست؟ سوسیالیسم یا سرمایهداری؟ برد دلونگ در کتاب قدمهای لرزان بهسوی آرمانشهر پاسخ میدهد: سرمایهداری. او دههها روی این کتاب کار کرد تا لحظه آغاز و پایان «قرن طلایی بیستم» را پیدا کند.
-
چالش های سرمایه داری در ایران+ فیلم
اکوایران: محسن جلال پور رئیس پیشین اتاق ایران در گفت و گویی با محمد قوچانی روزنامه نگار و سیاست پژوه به چالشهای سرمایه داری در ایران پرداختند.
-
از سوسیالیسم به کاپیتالیسم
روزنامه شماره ۵۶۹۴درسهایی برای یک اقتصاد و جامعه آزاد
مانی بشرزاد: تمامی رویای کمونیستها تبدیل مدل اقتصادی سرمایهداری به مدل کمونیستی بود؛ مدلی که در آن دولت اختیار همه چیز را در اختیار داشت، قدرت اقتصادی در دست دولت بود و قدرت سیاسی در دست یک حزب. در خیال کمونیستها این جامعه بهشت روی زمین بود، همگان در رفاه بودند، آموزش در اختیار همگان بود و هر فرد در جامعه به اندازه ارسطو دانش و خرد داشت (در جامعه سوسیالیستی تمام انسانها به اندازه ارسطو، گوته، مارکس وحتی فراتر از آنها خواهند رسید- لئون تروتسکی- ادبیات و انقلاب- ترجمه انگلیسی- چاپ لندن -۱۹۲۵- صفحه ۲۵۶)…
-
ادعای عجیب بایدن درباره امن بودن سیستم بانکی کشورش
ایرنا: جو بایدن رئیس جمهور آمریکا روز دوشنبه به وقت محلی در سخنانی بسیار کوتاه در مورد سیستم بانکی آمریکا در پی تعطیل شدن دو بانک این کشور افزود:ما باید جزییات کامل اتفاق رخ داده را درک کنیم و کسانی که مسوول این ورشکستگی هستند باید پاسخگو شوند. -
ماهیت سرمایهداری عربی
از نظر عادل ملک و اسحاق دیوان، ناآرامیهایی که کشورهای عربی در یک دهه گذشته تجربه کردند، صرفا شورشی علیه استبداد نبود، بلکه ملامت سرمایهداری رفاقتی نیز بود. این ناآرامیها اعتراضی بود علیه صاحبان کسبوکارها که به حلقه حاکم متصل شده و سر انجام تمام فرصتهای اقتصادی را به انحصار خویش درآورده بودند. با بر افتادن پرده اقتدارگرایی، داستان امتیازات افراد متصل به قدرت به اطلاعات عمومی تبدیل شد. برای نمونه صاحبان کسبوکار پیشرو در مصر، مانند احمد عز، مدیرعامل هلدینگ بزرگ فولادی کشور بهدلیل ارتباط…
-
راهکارهایی برای کسب اعتماد اجتماعی از دسترفته کسب و کارها
روزنامه شماره ۵۶۸۶۵ رویکرد جدید به مسوولیت اجتماعی شرکتی
مترجم: مهدی نیکوئی منبع: european business reviewشیوه مواجهه کسب و کارها و شرکتهای مختلف با مسوولیتهای اجتماعی خویش ریشه در شیوه کار سرمایهداری دارد. همچنین دلیل آنکه سیاستهای مسوولیت اجتماعی به نتایج دلخواه نمیرسد را باید در کاستیهای نسخه معاصر سیستم سرمایهداری جستوجو کرد. در این رابطه، مقاله پیشرو را به بررسی راهکارها و رویکردهای جدیدی اختصاص دادهایم که مدیران بتوانند از طریق آنها سیاستهای مسوولیت اجتماعی شرکتهایشان را بازنگری کنند. هدف آن است که اثربخشی این سیاستها افزایش یابد و همزمان اخلاقیتر،…
-
رئیس داوران مهمترین جشنواره سینمایی مشخص شد
روزنامه شماره ۵۶۸۳حمایت از فیلمهای چالشی در کن ۲۰۲۳
دنیای اقتصاد: روبن اوستلوند سازنده «مثلث غم» و برنده دو نخل طلا، امسال ریاست هیات داوران جشنواره فیلم کن را بر عهده خواهد داشت. وی پس از اینگرید برگمن که سال ۱۹۷۳ این مسئولیت را بر عهده داشت، اولین سوئدی است که این جایگاه را کسب میکند. به این ترتیب اوستلوند روی ابرهاست. وی با «مثلث غم» طنزی درباره سرمایهداری که در آن وودی هارلسون، هریس دیکنسون، دالی دی لئون و چارلبی دین فقید بازی کردهاند سال پیش جایزه نخل طلای بهترین فیلم کن را برد و پس از «مربع»، فیلمی در هجو دنیای هنر در سال ۲۰۱۷، این موفقیت را برای…
-
گفتوگو با پل کولیر، اقتصاددان توسعه درباره مسیر توسعه آفریقا
روزنامه شماره ۵۶۶۵بخش خصوصی و بنگاههای بزرگتر؛ لازمه رشد اقتصادی
ترجمه و تنظیم / جعفر خیرخواهانسر پل کولیر، بیتردید از بزرگترین و تاثیرگذارترین اقتصاددانان توسعه زمانه ماست. تخصص او بهویژه در حوزه آفریقا بینظیر است. بخش خصوصی هر کشور یکی از بزرگترین نقاط قوت آن به حساب میآید و طبق گفته کولیر، هر کشوری برای اینکه توسعه پیدا کند، به بنگاههای بیشتر و بزرگتری نیاز دارد. کولیر، استاد اقتصاد و سیاستگذاری عمومی در مدرسه حکمرانی بلاواتنیک دانشگاه آکسفورد و مدیر مرکز رشد بینالمللی مدرسه اقتصاد لندن است. او در سال ۲۰۱۴ بابت پیشبردهای علمی در پژوهش و تغییر سیاستگذاری در آفریقا…
-
روایت ادوارد گلیزر درباره نقش شهرها در توسعه اقتصادی جوامع
روزنامه شماره ۵۶۵۴آینده مطلوب شهرها؛ چگونه؟
مشاهدات میگوید که هرچه میزان شهرنشینی در کشوری افزایش یابد، احتمال رشد اقتصادی در آن کشور نیز افزایش پیدا میکند. به عبارتی دیگر، گسترش میزان شهرنشینی در هر کشوری به نفع مردمان آن کشور تمام میشود. در این میان برای تحقق این امر لازم است که دولتها با سیاستگذاری مطلوب از رخ دادن دردسرهای ذاتی شهرنشینی همچون بزهکاری و بیماریهای عفونی جلوگیری کنند.
-
ماکس وبر و روح سرمایهداری
شهرت ماکس وبر بیش از همه مدیون مطالعات وی درباره اخلاق پروتستان و روح سرمایهداری است. وبر تزی را مطرح کرد که پویایی شیوه تولید سرمایهداری را با ویژگی کار و خویشتنداری برگرفته از دین مرتبط میساخت و آنان را در یک حالت تبادلی با یکدیگر قرار میداد و بهتبع آن، بحث و تحقیقات و پژوهشهای بیشماری آغاز شد و هنوز نیز نشانی از پایان آن نیست. وبر خویشتنداری را نوعی ریاضت خواند که متوجه عمل و کنش در اینجا و اکنون است.
-
دلایل رشد نکردن سرمایهداری در ایران دوره قاجار
روزنامه شماره ۵۶۳۱سلطه موروثی
در ایران قاجاری از دوره فتحعلیشاه به بعد با تثبیت هر چه بیشتر پاتریمونیالیسم که مقارن با غلبه نیازهای اداری و مالی بر نیازهای نظامی و بنابراین غلبه ساختار پاتریمونیالی (سلطه موروثی) بر ساختار ایلی است. این نظام برای اداره قلمرو وسیع با توجه به ناتوانی نیروهای ایلی ناگزیر از اتکا به نیروهای اداری پیشین، انجمنها و سرشناسان محلی میبود که این امر در شهرها به منزله محل استقرار حکومتها در اتکا بر اشخاص معتبر ازجمله کدخدایان و ریشسفیدان صنوف، در روستاها کدخدایان و مباشران و در ایلات ایلخانان و…
-
شکاف میان کار و خانواده
الای زارتسکی در سلسله مقالاتی شرح داده است که شیوه تولید سرمایهداری چگونه در تعیین مسیر زندگی زنان تاثیرگذار بوده است به گفته زارتسکی ما به وجود شکاف میان کار و خانواده که ویژگی خاص سرمایهداری است، و همچنین به شکافی میان سپهرهای خصوصی و عمومی که با آن ملازمت دارد عادت کردهایم. در روزگار پیش از سرمایهداری صنعتی مردم در خانوادههای گسترده زندگی میکردند که عمدتا بافت روستایی یا دهقانی داشت تا جایی که به دوام زندگی روزمره مربوط میشد کاری که زنان انجام میدادند به اندازه کاری که مردان…
-
چرا اندونزی برسر زبانها افتاد؟ پاسخ «اکونومیست»
روزنامه شماره ۵۵۹۹غول پنهان آسیا
دنیایاقتصاد- گروه اقتصاد بینالملل: نشست این هفته گروه بیست در اندونزی برگزار شد و به همین بهانه اکونومیست سرمقاله خود را به چشمانداز رشد این کشور که بهطور معمول از نظرها پنهان است، اختصاص داده است. آخرین باری که اندونزی بر سر زبانها افتاد و سیاست آن در معرض توجه جهانی قرار گرفت، در جریان آشوب دهه۱۹۹۰ بود. در آن زمان سیستم دوستدار سرمایهداری در بحبوحه بحران مالی آسیا فروپاشید و باعث سقوط دیکتاتوری ۳۲ساله سوهارتو شد.