شماره روزنامه ۵۶۱۲
|

اقتصاد ایران

  • خط تولید فقر

    دکتر مرتضی ایمانی‏‌راد
    استمرار سیاست‌های روزمره و اشتباه و اصرار بر آن، اقتصاد ایران را انعطاف‌ناپذیر و سخت کرده است. اقتصاد ایران نرم نیست، سیال نیست، همانند سنگ سخت شده است. به همین دلیل است که سیاست‌های اقتصادی، حتی اگر صحیح هم باشند، کم‌اثر هستند. مهم‌ترین اثر «سخت شدن» اقتصاد ایران، کوچک شدن آن است؛ چون اقتصاد برای رشد و بزرگ شدن نیاز دارد که سرمایه‌گذاری کند، نیروی انسانی جذب کند، شیوه‌های جدید تکنولوژی را بیازماید و به‌کار بگیرد. اینها در شرایطی که اقتصاد ایران سخت شده است، امکان ندارد. به همین دلیل است که…
  • ساختارگرایی واژگونه اقتصاد ایران

    امیررضا انگجی/ پژوهشگر توسعه اقتصادی
    در یک نگاه کلی می‌توان گفت اقتصاد ایران در سال‌های اخیر دچار صنعتی‌زدایی فراگیری در بسیاری از شاخه‌های صنایع سنگین و سبک شده است. کاهش شاخص عملکردی ظرفیت صنایع در دو سال اخیر از ۴۱درصد به ۳۹درصد این موضوع را به‌وضوح آشکار می‌کند که در ایران فقدان سیاست صنعتی از یک سو و سیاست حفظ صنایع ناکارآمد از سوی دیگر از مهم‌ترین عوامل کاهش عملکرد صنعتی بوده‌اند.
  • کاسبان تورم

    دنیای اقتصاد-باران مدرس: سال‌هاست خلق ثروت بر اساس ایجاد ارزش‌افزوده در اقتصاد ایران جای خود را به ثروتمند شدن با موج‌سواری بر تورمی درشت داده است. به همین دلیل ثروتمندان یک اقتصاد باثبات با ثروتمندان یک اقتصاد تورمی تفاوت‌های معناداری دارند. به این صورت که ویژگی گروه اول، مالکیت یک جریان تولیدی یا خدماتی با برند مشخص است ولی گروه دوم با واسطه‌گری و دلالی و از مسیر صعود بازدهی اسمی دارایی‌ها ثروتمند شده‌اند.
  • سهام بدون عدالت

    اکوایران: سهام عدالت در دولت نهم با هدف گسترش سهم بخش تعاون در اقتصاد ایران پا به میدان گذاشت.
  • درس‏‏‌هایی برای اقتصاد ایران

    دکتر علی سعدوندی*
    پس از سال‌ها انتظار، بالاخره کمیته نوبل با اعطای جایزه اقتصاد ۲۰۲۲ به سه‌اقتصاددان فعال در عرصه تنظیم‌‌‌گری بانک‌ها و خدمات مالی بر اهمیت بانک در سیاستگذاری اقتصادی صحه گذاشت. سه‌اقتصاددان آمریکایی این جایزه ارزشمند را به خانه بردند. آنها سال‌ها بر خطر بزرگ هجوم بانکی یا Bank run و سیاست‌‌‌های پیشنهادی برای ممانعت از این پدیده مخرب و محافظت از بازارهای مالی متمرکز بودند.
  • لزوم بازنگری در ساز‌و‌کار شورای رقابت

    دنياي اقتصاد: شورا و مرکز ملی رقابت نتوانسته‌اند اثرگذاری مطلوبی ‌‌در اقتصاد ایران و توسعه فضای رقابتی کشور داشته باشند. همچنین شورای رقابت نتوانسته نقش و جایگاهی را که متناسب با قانون و فلسفه شکل‌‌گیری و وجودی‌‌‌اش انتظار می‌رفت، به دست آورد. البته این موضوع می‌تواند دلایل متعدد و مختلفی داشته باشد. مهم‌ترین دلیل می‌تواند این باشد که رقابت در اقتصاد ایران، موضوعی مهم، پیچیده و چند‌بعدی است. به این علت که شاید بسیاری از انحصارات در آن، انحصارات طبیعی است یا به صورت قانونی از طریق دولت و نهادهای دولتی،…
  • پیام نوبل برای اقتصاد ایران

    حمید باقریان*
    بن برنانکی، رئیس سابق فدرال رزرو، داگلاس دایموند از دانشگاه شیکاگو و فیلیپ دیبویگ از دانشگاه واشنگتن، که به دلیل تحقیقاتشان در مورد بحران‌های مالی برنده جایزه نوبل اقتصاد شدند، از سیاستگذاران خواستند مراقب هر گونه بدتر شدن شرایط مالی در سراسر جهان باشند، زیرا فشارهای ناشی از جنگ و نوسانات ارزی اقتصادها را تحت‌فشار قرار می‌دهد.
  • تاریخ انقضای بانکداری سنتی فرا رسیده است

    تحليل بازار: در دنیا زمان بانکداری سنتی به پایان رسیده و حضور ابزار نوین، شرایط جدیدی را برای بانک‌ها به ارمغان آورده است. میثم مهرپور، کارشناس اقتصادی بیان کرد: برای جلوگیری از فساد باید به صورت کامل روی تراکنش‌های بانکی نظارت شود. این کارشناس اقتصادی گفت: تعدادی از کالاها در اقتصاد ایران کارکرد پولی و سنجه ارزش‌گذاری دارند مانند طلا، سکه و ارز که خود این امر فسادزا است.
  • اثر ریسک‌ها

    مجتبی دیبا/ تحلیلگر اقتصاد
    به دلیل ساختارهای فعلی در اقتصاد ایران، شرایط ریسک در سطح خُرد و کلان برای سرمایه‌گذار در هر وجهی اجتناب‌ناپذیر است و این در حالی است که سرمایه‌گذاران و مردم برای پوشش ریسک،‌ پول‌هایشان را به دارایی (Asset)های ملموس تبدیل می‌کنند. در این شرایط هم که نااطمینانی‌های موجود، ضریب ریسک را افزایش داده، بسیاری از مردم بخشی از پول‌ها یا سرمایه‌هایشان را تبدیل به دارایی‌های فیزیکی دیگری همانند دلار می‌کنند که بتوانند پوشش بهتری در قبال ریسک کاهش ارزش ریال‌شان داشته باشد.
  • پیدا و پنهان قطع اینترنت در اقتصاد ایران

    هانیه‌تقی‌زاده: محدود کردن انواع دسترسی‌‌‌های دیجیتال و فشردن دکمه فیلترینگ، مدت‌هاست که به یکی از اولویت‌‌‌ها در کنترل ناآرامی‌ها تبدیل شده است.
  • عادی‌سازی تحدید اینترنت؛ تهدیدی تازه برای کسب‌وکارها

    دنياي اقتصاد: در عبور از انواع و اقسام تهدیدهای اقتصادی و بین‌المللی در تمام سال‌های اخیر، کسب‌وکارهای ایرانی مدت‌هاست که با تهدید جدیدی از جنس فناوری مواجهند. تکرار قطع دسترسی‌های ارتباطی و اعمال محدودیت‌های اینترنتی در این مدت با مختل کردن فعالیت اصناف مختلف، زیان قابل‌توجهی را متوجه آنها و البته کشور کرده است. اگرچه در ابتدایی‌ترین لایه تهدید قطعی اینترنت و مسدود کردن دسترسی کاربران به پلتفرم‌های خارجی، کسب‌وکارهای کوچک و متوسط فعال بر بستر اینستاگرام تحت تاثیر قرار گرفته و عملا تعطیل شده‌اند؛ اما حالا…
  • برآورد دوم از اقتصاد ایران

    دنیای‌اقتصاد - گروه اقتصاد بین‌الملل: پس از بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول نیز گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی خود را به‌روز کرد. این گزارش معتقد است که اقتصاد جهان با سه چالش جنگ روسیه و اوکراین، بحران افزایش قیمت‌های مصرف‌کننده و کاهش رشد اقتصادی چین روبه‌رو خواهد بود. در کنار این موضوع، صندوق بین‌المللی پول رشد اقتصادی ایران در سال۲۰۲۲ را ۳درصد تخمین زده است که این رقم در سال آینده به ۲درصد کاهش خواهد یافت. از سوی دیگر، این گزارش تورم ایران در سال جاری و آینده میلادی را در سطح ۴۰درصد پیش‌بینی کرده است.
  • ریسک‌های جهانی اقتصاد ایران

    دنیای‌اقتصاد: مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری، وابسته به سازمان برنامه و بودجه، با بررسی تحولات جهانی، این پرسش کلیدی را مطرح کرده که آیا اقتصاد ایران از تحولات جهانی تاثیر گرفته یا تحت تاثیر سیاست‌های داخلی است؟ این گزارش آخرین تحولات خارجی، نظیر سیاست‌های پولی برای مهار تورم، جنگ اوکراین و روسیه، وضعیت روابط اقتصادی ایران و کشورهای منطقه نظیر ترکیه، عراق و افغانستان را مورد بررسی قرار داده‌ است. این پژوهش تاکید می‌کند به‌دلیل پایین بودن درجه آزادی اقتصاد ایران و تحریم‌ها، افزایش نرخ بهره در کشورهای…
  • واکاوی جعبه پاندورا در بازار‌‌‌‌‌‌‌های مالی

    پیمان مولوی / کارشناس بازار‏‏‏‏‏‏‌های مالی
    بازار‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مالی در سراسر دنیا بر اساس ریسک‌های متعدد فعالیت می‌کنند. حال علاوه‌بر اینکه سایه ریسک‌های پیشین کماکان بر روی اقتصاد ایران وجود دارد، موضوع تورم و تاثیر این عامل بر فضای کلان اقتصادی نیز همچنان پابرجاست. در این میان بازار سرمایه کشور به دلیل اینکه بازاری پرریسک است، بنابراین اغلب سرمایه‌‌‌‌‌‌‌گذارانی که به‌طور حرفه‌‌‌‌‌‌‌ای در این بازار فعالیت می‌کنند، در شرایط فعلی در بورس حضور ندارند. در این میان بخشی از سرمایه‌‌‌‌‌‌‌گذاران که در جریان دادوستد‌‌‌‌‌‌‌ها فعال هستند نیز…
  • ریسک‌های ۲۰۲۳ اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد -گروه اقتصاد بین‌الملل: بانک جهانی تصویر خود از اقتصاد ایران را به‌روز کرد. بر این اساس رشد اقتصاد ایران همچنان تحت تاثیر اثر غالب بخش خدمات و نفت باقی خواهد ماند. آخرین گزارش این نهاد بین‌المللی نشان می‌دهد در حالی که افزایش قیمت نفت موجب افزایش درآمد و کاهش فشارهای مالی شده است، همزمان افزایش قیمت‌ها در بازارهای جهانی هزینه واردات ایران را افزایش داده است. بانک جهانی تخمین خود از رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۲۳-۲۰۲۲ را از ۳/ ۳ به ۹/ ۲ درصد کاهش داده و رشد ۲/ ۲ درصد را برای سال ۲۰۲۳-۲۰۲۴ پیش‎‌بینی کرده است.
  • شهر خلاق صنایع‌دستی را دریابید

    نفیسه زمانی نژاد: کرونا، تورم و رکود ،پیامدهایی فراوان را به دنبال خود برای اقتصاد ایران داشته است .گویا سقوط صنایعی چون گردشگری و صنایع‌دستی از بارزترین است. چراکه باوجود شرایط پیش‌آمده نه‌تنها از حضور گردشگران خارجی بلکه از تعداد گردشگران داخلی هم به‌طور قابل‌توجهی کاسته شد و این اتفاق به بی‌رونقی بازار صنایع‌دستی نیز انجامید. به‌گونه‌ای که اکنون صنایع‌دستی و گردشگری در همه جای کشور حتی در اصفهان که به‌عنوان شهری برتر و خلاق در این زمینه شناخته می‌شود... روزگار ناخوشی را سپری می‌کنند.
  • نقش اعتماد بر رشد اقتصادی

    سیدجواد جمالی
    سرمایه فیزیکی، مالی و انسانی سه مولفه تاثیرگذار برای تحقق رشد اقتصادی محسوب می‌‌شوند. اکثر قریب به اتفاق دانشمندان و محققان اقتصادی اذعان دارند، در صورت نبود سرمایه اجتماعی امکان جذب و تجمیع سرمایه‌های فیزیکی، مادی و انسانی بعید به نظر می‌‌رسد.
  • دو بال نجات اقتصاد ایران

    دنياي اقتصاد: مطابق بررسی یک پژوهش در نشریه روند بانک مرکزی، کشورهایی که قواعد مالی و چارچوب هدف‌گذاری تورمی را همزمان اتخاذ کرده‌اند، در مقایسه با کشورهایی که این قواعد را به تنهایی به‌کار گرفته‌اند، از یکسو ثبات قیمتی بیشتری داشته و از سوی دیگر، نسبت پایین بدهی دولت به تولید ناخالص داخلی را داشته‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد دولت و بانک مرکزی در راستای خروج از رکود اقتصادی و کاهش نرخ تورم، پیاده‌سازی قواعد مالی و هدف‌گذاری تورمی را باید به‌طور همزمان و هماهنگ با یکدیگر در برنامه‌های عملیاتی سیاستگذاری مالی…
  • اصلاح ساختار نظام بانکی زمان‌‌بر است

    شادا: کارشناس اقتصادی گفت: اصلاحاتی که از سوی وزارت اقتصاد در بخش‌های مختلف از جمله نظام بانکی شروع شده قطعا زمان‌‌بر است، هر اتفاقی که در بازار پول رخ می‌دهد اثرش در چند ماه آینده یا در چند سال آینده، مشخص می‌شود. «هادی حق‌شناس» در گفت‌وگو با شادا با اشاره به اقدامات وزارت اقتصاد در اصلاح ساختاری نظام بانکی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌‌های اقتصاد ایران، بانک‌محور بودن آن است که منجر به آسیب‌پذیری اقتصاد ایران شده است.
  • گالیلة اقتصاد ایران

    دکتر علی فرحبخش
    شهرت علمی گالیلئو گالیله به دفاع او از نظریه کوپرنیک مربوط می‌‌شود. کوپرنیک مدتی پیش از گالیله گفته بود که خورشید به گرد زمین نمی‌‌چرخد. رد فرضیه زمین مرکزی کلیسا که صدها سال بود همچون کلامی آسمانی تلقی می‌‌شد، منجر به محکومیت وی در دادگاه تفتیش عقاید شد و اگر به ‌‌موقع توبه نکرده بود، زنده‌‌زنده در آتش سوزانده می‌شد. گالیله همچنین با تلسکوپی که خود ساخته بود به رصد آسمان‌‌ها پرداخت و توانست جزئیات سطح ماه را مشاهده کند و مورد مطالعه قرار دهد. همچنین در آن زمان تصور می‌‌شد که برای ادامه حرکت…
  • قواعد شفافیت تراکنش‏‏‌های بانکی

    بهاره چراغی: پیرامون«کیفیت گردش نقدینگی» در کشور، مسائل متعددی وجود دارد. مهم‌ترین مساله در این زمینه، امکان‌‌‌پذیر بودن جهت‌‌‌دهی نقدینگی به سمت بخش‌‌‌های مولد و ممانعت از سرریز آن به بخش‌‌‌های غیرمولد و اقدامات آسیب‌‌‌زا برای اقتصاد است. براساس داده‌‌‌های بانک‌مرکزی، رشد نقدینگی طی سال‌های اخیر سیر صعودی داشته است؛ اما مشخص نیست که این حجم از افزایش نقدینگی، به چه سمت و سویی حرکت کرده و چه اثری بر اقتصاد ایران داشته است. از سوی دیگر، یکی از چالش‌‌‌های جدی پیش‌‌‌روی تولید و رشد اقتصادی در کشور، وجود…
  • سه پیش‌‌‌‌‌‌‌نیاز مهم برای توسعه تجارت ایران

    دنیای‌اقتصاد: عضو هیات‌رئیسه اتاق بازرگانی ایران می‌گوید بهبود شرایط ایران در دیپلماسی اقتصادی، نیازمند عملکرد هماهنگ دستگاه‌‌‌‌‌‌‌ها و چارچوب‌های مختلف است که هماهنگی آنها می‌تواند تاثیری مهم در توسعه تجارت کشور داشته باشد. به گزارش «ایسنا» کیوان کاشفی اظهار کرد: اقتصاد ایران ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای توسعه صادرات و افزایش فعالیت‌های تجاری دارد اما برای آنکه امکان استفاده از تمام این ظرفیت‌ها به‌وجود آید، باید تمام مقدمات لازم از سوی دستگاه‌های مختلف دیده شده و در چارچوب آن اقدامات لازم در دستور کار قرار گی…
  • تکذیب هک شدن سایت وزارت اقتصاد

    ایرنا: یک گروهک هکری ضدانقلاب عصر امروز یکشنبه ادعا کرد که سایت وزارت اقتصاد ایران را هک کرده است.
  • منحنی معکوس رشد اقتصادی

    دکتر مرتضی ایمانی‏‏‌راد
    سطح نرخ رشد اقتصادی به‌دلیل اینکه با نرخ سال قبل سنجیده می‌‌شود، به‌عنوان یک عدد مطلق آن‌چنان قابل ارزیابی نیست. در واقع اگر نرخ رشد تنها برای یک سال بالا باشد مطلوبیتی ندارد و اگر پایین باشد، الزاما خبر بدی به حساب نمی‌‌آید. بنابراین برای فهم نرخ رشد هر چه سال‌های قبل و بعد را بیشتر کنیم و یک بازه زمانی را در نظر بگیریم، اطلاعات بیشتری به مخاطب می‌دهد و تصویر مناسب‌تری از روند اقتصاد به‌دست می‌آوریم.
  • پارامتر مهم نیمه دوم

    حمید اسدی/ حقوقدان بازارسرمایه
    در خصوص عوامل موثر بر روند بازارسرمایه در نیمه دوم سال ۱۴۰۱ باید ابتدا نرخ سود بانکی و عوامل تاثیرگذار از ناحیه بازار پول را بررسی و مطرح کرد؛
  • اصفهان فرسوده

    لیلی زواره‌ای: مجموع اتفاقات سال‌های اخیر موجب شده که اقتصاد ایران وارد فاز فرسودگی زیرساخت‌ها ‌شود. میانگین رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص کشور در طول ‌دهه ۹۰ منفی ۵ درصد بوده است. هزینه‌هایی که برای افزایش ظرفیت تولید و رشد دارایی‌های ثابت صرف می‌شود و ازنظر اقتصادی درآمدزا است با عنوان هزینه و بودجه عمرانی شناخته می‌شود که باهدف ایجاد دارایی‌های دیرپا یا سرمایه‌های ثابت، سرمایه‌گذاری می‌شود. در یک دهه اخیر از میزان بودجه عمرانی در بودجه سالانه کاسته و نرخ اختصاص داده‌شده هم به‌طور کامل محقق نشده است. از سوی…
  • غفلت تاریخی از صنایع ساخت

    دنیای‌اقتصاد - برزین جعفرتاش: چرا فرآیند صنعتی‌شدن و تحول ساختاری اقتصاد ایران تکمیل نشد؟ غفلت تاریخی از صنایع ساخت (به‌ویژه صنایع سبک و مصرفی) و توجه بیش از اندازه به بخش‌‌‌های معدنی و نفتی موجب رشد اقتصادی کشور بدون افزایش بهره‌‌‌وری اقتصاد شده است. در حقیقت، تنها بخشی از اقتصاد که هم با سطح قابلیت‌‌‌های تولیدی کشور تناسب دارد، هم اشتغال‌زاست و هم در بلندمدت موجب متنوع‌‌‌سازی سبد صادراتی و رهایی کشور از نفرین منابع و بیماری هلندی می‌شود، بخش صنایع ساخت، به‌ویژه صنایع سبک و مصرفی (به‌علت تناسب بیشتر با سطح قابلیت‌‌‌های…
  • درس کی روش برای اقتصاد ایران

    اکوایران: مسیر کارلوس کی‌روش ۶۹ ساله دوباره به ایران افتاد و او امروز، پس از گذشت بیش از ۳ سال به تهران بازگشت؛اما انتخاب او که مربی نام آشنایی است و ۱۱ سال پیش نیز برای سرمربیگری تیم ملی فوتبال ایران برگزیده شده بود، چه معنایی دارد؟
بیشتر