شماره روزنامه ۵۹۹۰
|

اقتصاد ایران

اقتصاد ایران

  • امکان‌سنجی نرخ سود صفر

    دنیای‌اقتصاد–صبا نوبری: روز گذشته سیاستگذار پولی از امکان پرداخت وام قرض‌الحسنه بدون کارمزد و با نرخ صفر درصد تا سقف ۳۰۰میلیون تومان خبر داد. این اتفاق در حالی رخ داده است که طیف‌های متنوعی از انواع نرخ سود برای پرداخت تسهیلات در اقتصاد ایران وجود دارد. با اینکه نرخ قانونی پرداخت تسهیلات ۲۳درصد است، اما بانک‌ها در پرداخت تسهیلات با همین نرخ هم به مشکل خورده و صف‌های طولانی برای دریافت تسهیلات ایجاد شده است.
  • بخش‌‌‌ خصوصی را به تصمیم‌گیری‌‌‌ها باز گردانیم

    محمود نجفی‌عرب *
    این روزها در هر محفل و نشستی، صحبت از بحران در اقتصاد ایران و عبور از نقاط وخیم و تجربه عینی «اقتصاد تکیده» است. متاسفانه و حتی بدون اتکا به آمارهای رسمی هم تجربه ملموسی از شرایط نامطلوب اقتصادی برای عموم شهروندان وجود دارد. نمونه بارز اینکه گزارشی از مرکز پژوهش‌‌‌های مجلس، تعداد فقرای کشور را ۲۵میلیون نفر نشان می‌دهد. بدتر اینکه طی یک‌دهه گذشته ۱۱میلیون نفر به این جمعیت افزوده‌‌‌ شده است.
  • کانال جدید تورم مزمن

    دنیای‌اقتصاد : طبق آمارها در دهه‌های اخیر میانگین نرخ تورم اقتصاد ایران در محدوده ۲۰درصد بوده است. به بیان دیگر، در برخی دوره‌های زمانی نرخ تورم بالاتر از این رقم بوده و در برخی دوره‌ها نرخ تورم به کمتر از این سطح کاهش یافته است. با این حال اکنون این تورم مزمن در محدوده جدیدی قرار گرفته است. نرخ تورم نقطه به نقطه از تیرماه امسال تا آبان‌ماه در سلول ۳۹درصدی حبس شده و نرخ تورم ماهانه نیز از ابتدای سال جاری به جز فروردین در کانال ۲درصد بوده است. این آمار نشان می‌دهد که نرخ تورم به یک پایداری در سطح حدود ۴۰درصد…
  • دهه سوخته اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد-اقتصاد بین‌الملل: گزارشی تحلیلی از بانک جهانی گویای آن است که ترکیبی از تحریم‌ها، مدیریت بد اقتصادی و نوسانات جهانی قیمت نفت در طول یک «دهه گمشده رشد اقتصادی» سبب شده حدود ۱۰میلیون ایرانی به تله فقر بیفتند. تحلیل بانک جهانی اولین ارزیابی رسمی این موسسه از فقر در ایران از زمان انقلاب اسلامی در سال ۱۹۷۹است.
  • تداوم رشد

    آمار حساب‌های ملی بانک مرکزی حاکی از تداوم رشد مثبت اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۲ و برای سیزدهمین فصل متوالی است. به عبارتی تولید ناخالص داخلی کشور به قیمت‌های ثابت سال ۱۳۹۵ از بهار ۱۳۹۹ وارد محدوده رشدهای مثبت شد و در بهار امسال با افزایش قابل توجه ۲/ ۶ درصد نسبت به بهار سال گذشته به روند صعودی خود ادامه داد. طی بهار امسال هر چهار گروه اصلی از رشد مثبت ارزش افزوده برخوردار بودند و روندها حاکی از تداوم رشد مثبت گروه کشاورزی برای پنجمین فصل متوالی، تداوم رشد مثبت گروه نفت و گاز برای دوازدهمین فصل…
  • ماراتن ۹۰ روزه تا تخصیص ارز

    دنیای‌اقتصاد: بنگاه‌های اقتصادی در وضعیتی پیچیده‌تر از قبل مشغول دریافت ارز هستند. تاخیر در تخصیص ارز به بیش از یک فصل رسیده و به این ترتیب، شرایط تامین و واردات مواد اولیه و تجهیزات لازم برای تولید سخت‌تر شده است. با این تاخیر در تخصیص ارز، استفاده از مواد اولیه و در نتیجه تولید با تاخیر روبه‌رو شده است.
  • سایه‌روشن صنعت پخش ایران

    دنیای‌اقتصاد- سعیده نبی‌زاده: متولیان صنعت پخش می‌گویند جایگاه این صنعت در اقتصاد ایران شناخته‌شده نیست. ظاهرا در عارضه‌یابی چرایی این موضوع ردپای دو بخش هویدا می‌شود. فعالان این صنعت عنوان می‌کنند علاوه بر چالش‌هایی که صنعت با آن روبه‌رو است و می‌تواند سهمی در ناشناخته بودن آن داشته باشد، بخشی از این عارضه مربوط به سیاستگذاری‌های انجام شده از سوی دولت می‌شود. به عنوان مثال برخی اعضای انجمن ملی صنعت پخش ایران از سیاست‌های دستوری حوزه قیمت حاشیه سود گلایه دارند. سیاست‌هایی که در یکی، دو سال اخیر به واسطه نوسانات اقتصادی…
  • اثر صفر کریدور زنگزور بر اقتصاد ایران؟

    دنیای‌‌‌‌اقتصاد: قره‌باغ که‌‌‌‌ به‌‌‌‌ لحاظ جغرافیایی‌‌‌‌ علاوه‌‌‌‌بر بخش‌‌‌‌هایی‌‌‌‌ از ایران، ترکیه‌‌‌‌ و روسیه‌‌‌‌، دربرگیرنده سه‌‌‌‌ جمهوری‌‌‌‌آذربایجان، ارمنستان و گرجستان است‌‌‌‌، به‌‌‌‌ واسطه‌‌‌‌ پیچیدگی‌‌‌‌های قومی‌‌‌‌-زبانی‌‌‌‌ و مرزبندی‌های مصنوعی‌‌‌‌ همواره آبستن‌‌‌‌ منازعات گوناگون بوده‌‌‌‌است‌‌‌‌ که‌‌‌‌ شاید بتوان مهم‌‌‌‌ترین‌‌‌‌ آن را دست‌‌‌‌کم‌‌‌‌ از حیث‌‌‌‌ پیامدهای مستقیم‌‌‌‌ آن برای ایران، منازعه‌‌‌‌ قره‌باغ میان جمهوری‌‌‌‌آذربایجان و ارمنستان دانست‌‌‌‌. پس‌‌‌‌ از پیروزی نظامی‌‌‌‌…
  • رابطه دوسویه قدرت خرید و کیفیت تولید

    دنیای‌اقتصاد: داستان افت کیفیت و همچنین رشد قیمت محصولات، سال‌هاست به‌واسطه شرایط مختلفی از جمله تحریم بر اقتصاد ایران سایه افکنده است. استفاده از به‌روز‌ترین پتنت‌‌‌ها و لایسنس‌‌‌ها، راهکاری است که می‌‌‌توان این موضوع را به واسطه آن بهبود بخشید. حال آنکه شرایط تحریمی اجازه آن را نمی‌‌‌دهد که صنایع از این پتنت‌‌‌ها و لایسنس‌‌‌ها بهره‌‌‌مند شوند. نوید ایزدپناه، عضو کمیسیون صنایع اتاق ایران، در گفت‌‌‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» درباره مشکلات و موانعی که در مسیر صنایع برای فعالیت برپایه لایسنس‌‌‌ها و…
  • آیا در اقتصاد ایران زنجیره قیمت-دستمزد داشته‌ایم؟

    سهراب دل‌انگیزان/ دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه رازی
    در دوره ۱۳۹۷ به بعد عموما نرخ رشد دستمزدها از نرخ تورم جامانده است. این موضوع باعث شده است که سهم دستمزد از فروش به‌شدت سرکوب شود. در سال ۱۴۰۲ در صورتی که نرخ تورم حدود ۴۵ درصدی تا انتهای سال تداوم داشته باشد و در سال ۱۳۹۵ سهم دستمزد از فروش ۳۰درصد فرض شده باشد، با اعمال نرخ رشد دستمزدهای کمتر از نرخ تورم طبق آنچه در اقتصاد ایران اتفاق افتاده و در جدول زیر آمده است، سهم دستمزد از فروش از ۳۰درصد اول دوره به ۱۷درصد در انتهای دوره سرکوب شده است. تداوم این فرآیند برای سال‌های بعد می‌تواند عواقب…
  • آژیر قرمز تقاضای صنعتی

    دنیای‌اقتصاد: بررسی شاخص تولید، فروش و قیمت صنایع بورسی در ماه‌‌‌های اخیر حاکی از روند کاهشی تقاضا در بخش صنعت است. پایش بخش حقیقی اقتصاد ایران در مهرماه سال ۱۴۰۲ نشان می‌دهد، در سه‌ماه منتهی به مهرماه سال ۱۴۰۲ رشد میانگین متحرک سه‌ماهه شاخص تولید افزایش ۰.۳درصدی و شاخص فروش کاهش ۴.۷درصدی داشته است. براین اساس، فروش صنایع بورسی با سرعت بیشتری در مسیر کاهشی پیش رفته است که به نوعی بیانگر افت تقاضا در بخش صنعت است.
  • تداوم رشد

    لیلا نصیری / تحلیلگر اقتصاد
    آمار حساب‌های ملی بانک مرکزی حاکی از تداوم رشد مثبت اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۲ و برای سیزدهمین فصل متوالی است. به عبارتی تولید ناخالص داخلی کشور به قیمت‌های ثابت سال ۱۳۹۵ از بهار ۱۳۹۹ وارد محدوده رشدهای مثبت شد و در بهار امسال با افزایش قابل توجه ۲ /۶ درصد نسبت به بهار سال گذشته به روند صعودی خود ادامه داد. طی بهار امسال هر چهار گروه اصلی از رشد مثبت ارزش افزوده برخوردار بودند و روندها حاکی از تداوم رشد مثبت گروه کشاورزی برای پنجمین فصل متوالی، تداوم رشد مثبت گروه نفت و گاز برای دوازدهمین فصل…
  • رو به افول

    حسن توکلی / تحلیلگر اقتصاد
    یکی از اصلی‌ترین چالش‌های دهه آینده، کاهش ظرفیت‌های رشد اقتصادی نسبت به روند بلندمدت و کاهش متوسط رشد اقتصادی نسبت به متوسط کشورهای منطقه و جهان است. ظرفیت‌های رشد اقتصادی طی ۱۵ سال گذشته به‌طور مستمر کاهش یافته به‌طوری که در نتیجه آن، درآمد سرانه در سال جاری از مقدار آن در ۱۰ سال پیش کمتر است و اندازه واقعی اقتصاد ایران طی ۱۰ سال گذشته، نه‌تنها افزایش نیافته بلکه کوچک‌تر شده است. این مساله ناگزیر عوارضی مانند کاهش درآمد سرانه واقعی، کاهش رفاه، کاهش پس‌انداز ملی، کاهش درآمدهای دولت و در نهایت…
  • دورنمای یک اقتصاد

    صندوق بین‌المللی پول (IMF) در آخرین به‌روزرسانی خود در مورد تحولات کلان اقتصاد ایران (اکتبر ۲۰۲۳) پیش‌بینی کرده است که تولید ناخالص داخلی واقعی کشور در سال ۲۰۲۴-۲۰۲۳ میلادی، برای سومین سال متوالی، به رشد متوسط خود، البته با سرعت کمتر نسبت به سال پیش، ادامه می‌دهد. نرخ رشد تولید ناخالص داخلی واقعی در سال ۲۰۲۳-۲۰۲۲ میلادی، ۸ /۳ درصد بود که به‌طور عمده از طریق رشد در بخش‌های خدمات و صنعت به دست آمده بود. صندوق بین‌المللی پول برای امسال نرخ رشد اقتصادی سه‌درصدی را پیش‌بینی کرده است. پیش‌بینی‌های…
  • مسیر سرمایه‌گذاری

    حسین عباسی / استاد دانشگاه مریلند
    سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران به پیروی از تغییرات تولید افت‌وخیز زیادی داشته است، ولی روند کلی آن در فاصله سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۱ منفی بوده است. آمار محدودی که در دسترس است، نشان از افزایش اندکی در سرمایه‌گذاری در سال‌های اخیر دارد، ولی برای اقتصادی که با بیش از یک دهه رکود اقتصادی سروکار داشته است، نیاز به سرمایه‌گذاری بسیار بیش از مقادیر فعلی است. اصلاح سیاست‌های داخلی و پیوستن به اقتصاد جهانی برای تامین این سرمایه‌ها یک ضرورت است.
  • چالش‌های کاهش تورم

    فرهاد خان‌میرزایی / تحلیلگر اقتصاد
    عملکرد اقتصاد کلان ایران به ویژه ذیل متغیرهای اسمی طی شش دهه گذشته، عملکرد مناسبی نبوده و برآیند این عملکرد نامناسب تورم مزمن دورقمی در اقتصاد ایران بوده است. این استمرار در تورم مزمن دورقمی باعث شده اقتصاد ایران از منظر تجربه مستمر تورم دورقمی در دنیا رکورددار باشد. با این حال طی دهه ۹۰ پس از تجربه یک دوره موقت از تورم تک‌رقمی در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ که فارغ از حوادث پیش‌آمده پس از آن از نظر ماهیت شکل‌گیری ناپایدار بود، میزان تورم از سال ۱۳۹۷ افزایش‌های قابل توجهی پیدا کرد و از اردیبهشت ۱۳۹۷…
  • ریسک‌های تورمی

    پویا جبل‌عاملی / سردبیر دنیای اقتصاد
    اگر بخواهیم تصویری از روند تورم در اقتصاد ایران داشته باشیم، به نظر می‌رسد باید به این موضوع اشاره کنیم که تورم نقطه‌به‌نقطه بلندمدت اقتصاد ایران در زمان غیر تحریم‌های نفتی و بانکی شدید، در حدود ۱۵ درصد و در زمان تحریمی در حدود ۴۲ درصد است. از سال ۱۳۹۷ بدین‌سو در زمانی که غزل برجام حداقل در زمینه‌های منافع اقتصادی برای ایران، خوانده شد هرچند تورم روندی صعودی به خود گرفته و در هر سال بیش از سال قبل خود را بروز داده اما آنچه در نیمه اول سال ۱۴۰۲ شاهدش بودیم گویی نشان از آن دارد که روند صعودی…
  • سیگنال سیاست

    صدف صمیمی: سال گذشته همین روزها محیط درونی کشور ما بسیار آشفته بود و امسال محیط بیرونی ما به شدت آشفته شده است. اعتراض‌های اجتماعی سال گذشته به عنوان مهم‌ترین محرک آشفتگی داخلی تا مدت‌ها اثر خود را روی متغیرهای اقتصادی نشان داد. پس از آن وقوع جنگ میان روسیه و اوکراین محیط بیرونی ما را تحت تاثیر قرار داد و اثر خود را روی روندهای اقتصاد ایران گذاشت. جدیدترین عاملی که می‌تواند اقتصاد ایران را تحت تاثیر قرار دهد، وقوع جنگ میان اسرائیل و نیروهای حماس در نوار غزه است که از یک‌سو می‌تواند فرصت ایجاد…
  • خوب و بد مهاجران برای اقتصاد ایران

    محمدمهدی دهدار/ پژوهشگر سیاستگذاری مهاجرت
    حضور مهاجران در ایران همواره با انتقادهای مختلف بخش‌‌‌هایی از جامعه ایران همراه بوده است و بخش مهمی از این انتقادها به آثار اقتصادی مهاجران بر اقتصاد ایران مربوط می‌شود. برای نمونه بسیاری معتقدند که مهاجران مشاغل بسیاری را از نیروی کار ایرانی ربوده‌‌‌ و موجب پایین‌‌‌ آمدن سطح دستمزدها در مشاغل ساده و بیکاری نیروی کار ایرانی در چنین مشاغلی شده‌‌‌اند. از جنبه دیگری منتقدان می‌‌‌گویند که نتیجه مهاجران برای اقتصاد ایران، فشار بر منابع طبیعی از یک‌سو و فشار بر اقتصاد ایران به‌واسطه هزینه‌‌‌های آنها…
  • مولفه‌های اصلی شامخ، رشد داشته‌‌‌اند

    دنیای‌اقتصاد: مرکز روابط‌عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت امور اقتصادی و دارایی به گزارش «دنیای‌اقتصاد» با عنوان «بن‌بست تامین مواد اولیه» پاسخ داد. در این پاسخ اشاره شده است که شاخص ترکیبی مدیران خرید برای کل اقتصاد ایران در مهرماه ۵۴.۱۵ گزارش شده و هرچند شاخص قیمت خرید مواد اولیه و لوازم موردنیاز افزایش داشته، اما شاخص کل و صنعت در مهرماه افزایشی و بیشتر از ۵۰ ثبت ‌‌‌شده که نشان‌دهنده رونق فعالیت‌‌‌های اقتصادی نسبت به ماه قبل است.
  • ابزار سرکوب کیفیت

    دنیای‌اقتصاد: سهم ایران از اقتصاد جهانی، به‌رغم داشتن مزیت‌‌‌های طبیعی و موقعیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک کمتر از نیم‌درصد است. بررسی جایگاه ایران در شاخص رقابت‌‌‌پذیری صنعتی و سهم ناچیز صادرات صنعتی و محصولات دارای ارزش‌افزوده بالای صنعتی از سبد صادراتی حاکی از این است که جایگاه ایران در تولید رقابت‌‌‌پذیر و زنجیره ارزش جهانی متناسب با پتانسیل‌‌‌های موجود نیست و در حالی که طی سال‌های اخیر کشورهای همسایه با تکیه بر بهبود کیفیت تولید و ارتقای تولیدات صنعتی توانسته‌‌‌اند جایگاه خود در زنجیره ارزش جهانی را…
  • تولد نهنگ‌ها در خاورمیانه

    دنیای اقتصاد: درحالی‌که اقتصاد ایران در یک دهه اخیر به خاطر تشدید تحریم‌ها، ریسک‌های غیراقتصادی و افزایش بی‌ثباتی‌های اقتصاد کلان با خروج سرمایه و عدم وصول درآمدهای نفتی دست به گریبان بوده است، کشورهای منطقه با بهره‌‏گیری از درآمدهای نفتی و جذب سرمایه خارجی مسیر دیگری را برای اقتصاد خود ترسیم کرده‌اند. این کشور‌ها توجه خود را معطوف به محیط‌های جدید کرده‌اند و با ایجاد بنگاه‌های بزرگ در این زمینه، پیشران‌های غیرنفتی تازه‌ای برای اقتصاد خود به‌وجود آورده‌اند. درآمد برخی از این شرکت‌های منطقه‌ای در ۱۲ماه اخیر…
  • نگرانی‌ها از ماندگاری تورم بالا

    دکتر مهرداد سپه‌وند
    تورم سالانه برای کل خانوار که به‌طور تاریخی در اقتصاد ایران در حول و حوش یک متوسط ۱۵درصدی نوسان می‌کرد، در سه، چهار سال اخیر به‌شدت افزایش یافته است؛ در اردیبهشت‌ماه امسال بالای ۴۹درصد بود و در ماه‌های اخیر مطابق آخرین آمار انتشاریافته از طرف مرکز آمار ایران با یک روند کاهشی در مهرماه به ۴۵.۵درصد رسیده است. این کاهش در متوسط سالانه به‌‌دنبال یک کاهش قابل‌ ملاحظه در تورم نقطه به نقطه - که در آن شاخص قیمت در هر ماه با مقدار این شاخص در ماه مشابه سال قبلی مقایسه می‌شود- رخ داده است. مطابق آمار…
  • برنامه‌های دولت برای مقاوم کردن اقتصاد

    وزیر اقتصاد با اشاره به مجموع اقدامات دولت برای مقاوم کردن اقتصاد تصریح کرد: ارتباط با همسایگان و شرکای راهبردی، جذب قطعی سرمایه‌گذاری خارجی به میزان ۸میلیارد دلار و مقاوم کردن بودجه با تکیه بر درآمدهای پایدار در این راستا انجام شد. سیداحسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در گفت‌وگو با رادیو اقتصاد، با آرزوی گشایش برای برای مردم مقاوم فلسطین و مردم مظلوم غزه، درباره رویکرد دولت در مقاوم کردن اقتصاد در برابر تحریم‌های آمریکا اظهار کرد: برای سیاستگذاران کشور در مبارزه با استکبار و آمریکای…
  • پشتوانه لرزان تسهیلات

    دنیای‌اقتصاد: به تازگی زمزمه‌هایی درخصوص امکان اعطای تسهیلات روی دارایی‌های پرریسک نقل برخی از محافل شده است. از سهام که قرار بود به ابزار توثیق برای وام گرفتن صاحبان عدالت تبدیل شود و خبری از آن نشد تا رمز ارزها با آن نوسان‌های عجیب و غریب که دارند همگی عاملی برای امیدوار کردن مردم برای دریافت اعتبار شده‌اند. آن هم در وضعیتی که نه خود معاملات کریپتوها تاکنون به درستی در مراجع قانونی نظیر بانک مرکزی تعیین تکلیف شده‌اند و نه تاکنون شنیده شده که شورای پول و اعتبار در این خصوص یعنی به وثیقه گذاشتن رمزارزها…
  • سازوکار فعالیت بورسی شرکت‌ها

    دنیای اقتصاد: کارگزاری بانک آینده، شامگاه چهارشنبه، دهم آبان ۱۴۰۲، میزبان جمعی از فعالان اقتصادی و نمایندگان شرکت‌های خراسانی در همایشی با عنوان «آشنایی با بازار سرمایه و روش‌های پذیرش و تامین مالی در بورس» بود. مراسمی که طی چهار ساعت در هتل میثاق ملل مشهد برگزار شد و مسوولان کارگزاری بانک آینده و چند تن از کارشناسان بازار سرمایه در آن، به تشریح و تبیین نقشه راه بنگاه‌های اقتصادی برای ورود به بورس و روش‌های مختلف تامین مالی از طریق بازار سرمایه پرداختند. ضرورت آشنایی شرکت‌ها با بورس به عنوان…
  • بودجه ناتراز در بازار بدهی

    ایجاد بدهی در بخش عمومی در اقتصاد ایران رویکردی است که سابقه آن به سال‌ها قبل برمی‌‌‌گردد. این جهت‌‌‌گیری خاص بیش از یک خطای محاسباتی یا ملهم از شوک‌‌‌های بیرونی، سیاستی راهبردی است که پس از ظهور شبح تحریم در اقتصاد ایران، هرساله سطح و ابعاد آن بزرگ‌تر می‌شود. بی‌‌‌انضباطی دولت‌‌‌ها در سطحی است که طبق اعلام رسمی مقامات سازمان برنامه، کسری عملیاتی بودجه سال گذشته از ۷۰۰همت عبور کرده است؛ این یعنی حجمی قابل‌توجه از ناترازی در قالب و ردیف‌‌‌های مختلف در برنامه مالی دولت آمده و مصرف شده، اما منابع…
  • قوز بالای قوز کسری بودجه

    مرتضی کیانی/ دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف
    مدیریت نامناسب کسری بودجه موجب تشدید نااطمینانی‌‌‌های اقتصاد می‌شود. «کسری بودجه» از واژگان پربسامد قابل مشاهده در تحلیل‌‌‌های مرتبط با اقتصاد ایران است و پیرامون علل و آثار آن بسیار سخن گفته شده است و اهمیت آن چنان است که «نیست کافی گر دو صد کاف دگر انشا کند». این مساله‌‌‌، نقطه اتصال چالش‌‌‌های متعدد بوده، چرخه معیوب خلق تورم را به حرکت درآورده و در مرکز پازل تخریب رشد اقتصادی جای دارد. بنابراین واکاوی آن از زوایای مختلف، گامی ضروری در راستای گشودن این ابرگره اقتصاد ایران است.
بیشتر