معدن

پنجشنبه، ۲۳ مهر ۱۴۰۵
دوشنبه، ۲۰ مهر ۱۴۰۵
  • سایه ماندگار شوک‌ها بر معدن

    چگونه نااطمینانی‌های پی‌درپی، فرصت رشد و بهبود بهره‌وری را محدود می‌کنند؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۰

    سایه ماندگار شوک‌ها بر معدن

    دنیای اقتصاد - فرشته رضایی: شوک‌های اقتصادی معمولا با پایان یافتن دوره بحران تمام نمی‌شوند. بخشی از آثار آنها در سال‌هایی باقی می‌ماند که اقتصاد دوباره وارد مسیر رشد شده است؛ زیرا بازگشت تولید به سطح پیش از بحران، لزوما به معنای افزایش ظرفیت واقعی اقتصاد نیست. تجربه سال‌های پس از خروج آمریکا از برجام نیز نشان داد که بخشی از رشد اقتصادی ثبت‌شده در دوره بعد، پیش از آنکه به توسعه ظرفیت‌های جدید منجر شود، صرف بازسازی فعالیت‌هایی شد که در دوره شوک آسیب دیده بودند. به بیان دیگر، توان اقتصادی کشور باید معطوف به پیمودن دوباره…
  • «فکور» 21 مهر به فرابورس می‌آید

    عرضه ۴ درصد از سهام یک مجموعه فعال در زنجیره فولاد و معدن

    روزنامه شماره ۶۶۸۰

    «فکور» ۲۱ مهر به فرابورس می‌آید

    شرکت مهندسی فکور صنعت تهران، امروز سه‌شنبه ۲۱مهرماه با عرضه اولیه سهام خود در بازار دوم فرابورس ایران، به جمع شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار سرمایه می‌پیوندد. در این عرضه، ۲.۸‌میلیارد سهم معادل ۴ درصد از سهام شرکت به روش ترکیبی واگذار می‌شود. بخشی از سهام در مرحله نخست به سرمایه‌گذاران واجد شرایط اختصاص می‌یابد و در مرحله دوم، سایر سرمایه‌گذاران امکان خرید سهام را با قیمت ثابت خواهند داشت.
یکشنبه، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
  • سبد هزینه‌های معدن‌کاری

    ترکیب و ساختار پرداختی‌های معادن کشور بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۷۹

    سبد هزینه‌های معدن‌کاری

    دنیای اقتصاد - فاطمه صالحی: بررسی محل هزینه‌های بخش معدن نشان می‌دهد اقتصاد معدن را نمی‌توان تنها با تناژ استخراج، قیمت فروش و هزینه ماشین‌آلات سنجید. بخشی از پولی که در این صنعت جابه‌جا می‌شود، صرف حقوق دولتی، اجاره معدن، قراردادهای پیمانکاری و انتقال ماده معدنی می‌شود و باقی را می‌توان به‌عنوان سود برای معدن‌کار در نظر گرفت.
  • بازخوانی ثروت‌های معدنی ایران

    بازخوانی ثروت‌های معدنی ایران

    پدرام رفیعی*
    زمین‌شناسی، روایت شکل‌گیری موادی است که گاه‌ میلیون‌ها سال در دل زمین شکل گرفته‌ و آرام‌آرام در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. در یک کانسار، هر عنصر بخشی از این روایت است؛ اما ارزش آن همیشه ثابت نمی‌ماند. آنچه زمانی عنصری کم‌اهمیت به شمار می‌آمد، ممکن است با تغییر فناوری و نیازهای بشر، به ماده‌ای راهبردی تبدیل شود. امروز، با شتاب گرفتن گذار انرژی و گسترش فناوری‌های پیشرفته، نگاه جهان به بسیاری از عناصر موجود در پوسته زمین تغییر کرده است. شاید از همین‌جا بتوان پرسش مهمی را برای معدن ایران مطرح…
شنبه، ۱۸ مهر ۱۴۰۵
  • فشار قیمت اسید بر استحصال

    محدودیت عرضه و افزایش بهای مواد مصرفی، هزینه معدن‌کاری را افزایش داده است

    روزنامه شماره ۶۶۷۸

    فشار قیمت اسید بر استحصال

    دنیای اقتصاد: افزایش قیمت و محدودیت دسترسی به برخی نهاده‌های تولید، هزینه فعالیت معادن مس و روی را بالا برده است؛ به‌ویژه در واحدهایی که فرآیند استحصال آنها به مصرف اسید سولفوریک وابستگی بالایی دارد. اسید سولفوریک، خاک معدنی و سوخت از جمله نهاده‌هایی هستند که تغییر قیمت یا محدودیت دسترسی به آنها می‌تواند مستقیما معادلات اقتصادی واحدهای معدنی را تغییر دهد. اهمیت این موضوع برای معادن مس و روی بیشتر است.
  • سهمیه سوخت علیه تولید

    سهمیه سوخت علیه تولید

    مهرداد اکبریان*
    سوخت برای معدن موضوعی مقطعی نیست و تقریبا از ابتدای فعالیت روزانه معدن تا پایان عملیات، بخش قابل‌توجهی از تجهیزات به آن وابسته هستند. به‌ویژه در معادن کوچک و متوسط یا واحدهایی که دسترسی مناسبی به شبکه برق ندارند، ژنراتورها نیز با گازوئیل کار می‌کنند و بنابراین مساله سوخت مستقیما با امکان ادامه فعالیت معدن ارتباط دارد.
  • مطالبه ایمیدرو برای بازگشت منابع حاصل از واگذاری‌ها

    دنیای اقتصاد گزارش می‌دهد؛

    روزنامه شماره ۶۶۷۸

    مطالبه ایمیدرو برای بازگشت منابع حاصل از واگذاری‌ها

    معاون وزیر صمت خواستار بازگشت منابع حاصل از واگذاری‌ها به ایمیدرو به‌منظور توسعه معدن و صنایع معدنی کشور شد و گفت: در شرایط فعلی، بازگشت این منابع به سازمان به شکل مطلوب انجام نمی‌شود و لازم است این موضوع با جدیت بیشتری پیگیری شود.
جمعه، ۱۷ مهر ۱۴۰۵
  • توکن‌سازی دارایی‌های واقعی

    چارچوبی برای تحلیل حقوق، ثبت و تسویه با تمرکز بر ایران

    روزنامه شماره ۶۶۷۷

    توکن‌سازی دارایی‌های واقعی

    سپهر کیانی‌هفت‌لنگ*
    توکن‌سازی دارایی‌های واقعی فرایندی است که در آن یک دارایی یا حق خارج از شبکه، با قواعد مشخص صدور، ثبت، انتقال و اعمال حق، در قالب واحدهای دیجیتال بازنمایی می‌شود. جذابیت این رویکرد در کاهش حداقل اندازه مشارکت، تسهیل انتقال، ایجاد سابقه مشترک و امکان برنامه‌پذیر کردن بخشی از فرایندهای مالی است. بااین‌حال، وجود یک توکن به‌تنهایی مشخص نمی‌کند دارنده دقیقا چه حقی دارد. یک توکن مرتبط با ملک، کالا، اوراق، صندوق، مطالبات یا معدن می‌تواند نماینده مالکیت، طلب، سهم از درآمد، حق تحویل یا صرفا یک حق…
چهارشنبه، ۱۵ مهر ۱۴۰۵
  • امواج ریسک معدن‌کاری در دریا

    بررسی اقتصادی پروژه‌ها نشان می‌دهد ذخایر عظیم کف اقیانوس هنوز به منابع سودآور تبدیل نشده‌اند

    روزنامه شماره ۶۶۷۶

    امواج ریسک معدن‌کاری در دریا

    دنیای اقتصاد: رقابت آمریکا و چین برای مواد معدنی حیاتی، کف اقیانوس را به مقصد تازه سرمایه‌گذاری معدنی تبدیل کرده است؛ اما آزمون اقتصادی پروژه‌های پیشرو نشان می‌دهد فاصله میان «ذخیره معدنی» و «معدن اقتصادی» در اعماق دریا همچنان قابل‌توجه است. معدن‌کاری در اعماق دریا در حال تبدیل شدن به یکی از تازه‌ترین میدان‌های رقابت بر سر مواد معدنی حیاتی است. گرهک‌های چندفلزی و ذخایر سولفیدی کف اقیانوس، مقادیر قابل‌توجهی نیکل، مس، کبالت، منگنز و در برخی مناطق طلا و نقره در خود دارند. از یک‌سو، دولت‌ها به‌دنبال منابع جدید…
سه‌شنبه، ۱۴ مهر ۱۴۰۵
  • آزمون واگذاری اکتشاف به بخش‌خصوصی

    آزادسازی محدوده‌های بلوکه‌شده، شرط نخست اما ناکافی برای جذب سرمایه معدنی است

    روزنامه شماره ۶۶۷۵

    آزمون واگذاری اکتشاف به بخش‌خصوصی

    دنیای اقتصاد - مرضیه احقاقی: در روزهای گذشته خبری مبنی بر آماده‌سازی اسناد فنی ۱۸۰پروانه اکتشافی برای واگذاری به بخش خصوصی منتشر شد. براساس اطلاعات سازمان ایمیدرو این اقدام با پیگیری این سازمان برای تسهیل مسیر حضور بخش خصوصی در اکتشاف ذخایر معدنی، انجام شده است. کمبود محدوده‌های قابل واگذاری برای اکتشاف، طی سال‌های اخیر به یکی از موانع ورود سرمایه‌گذاران به بخش معدن تبدیل شده است. با وجود این باید تاکید کرد که صرف انتقال پروانه از دولت به بخش خصوصی، لزوما به معنای جذب سرمایه و شتاب گرفتن اکتشاف نیست.
  • مدیرعامل مس کاوان نماد:

    روزنامه شماره ۶۶۷۵

    بورس، مسیر توسعه «کاوان» را هموار می‌کند

    ورود یک شرکت معدنی خصوصی فعال در صنعت مس به بازار سرمایه، گامی در جهت پیوند ظرفیت‌های بخش خصوصی معدن با منابع مالی و ابزارهای بازار سرمایه است. «مس کاوان نماد» با درج نماد «کاوان» در تابلو اصلی بازار دوم بورس تهران، به جمع شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار سرمایه پیوست تا مسیر توسعه فعالیت‌های معدنی، فرآوری و تکمیل زنجیره ارزش خود را با اتکا به ظرفیت‌های جدید تامین مالی دنبال کند.
دوشنبه، ۱۳ مهر ۱۴۰۵
  • هزینه پنهان مقررات برای معدن

    اجرای ناقص و مبهم قوانین، ریسک فعالیت تولیدی را افزایش می‌دهد

    روزنامه شماره ۶۶۷۴

    هزینه پنهان مقررات برای معدن

    دنیای اقتصاد - فرشته رضایی: بخش معدن در سال‌های اخیر علاوه بر محدودیت‌های انرژی، تامین مالی و نوسان بازار، با مساله‌ای کمتر دیده‌شده در لایه حقوقی کسب‌وکار نیز مواجه بوده است. قوانینی که بخشی از آنها برای حمایت از تولید تصویب شده، اما در مرحله اجرا یا با ترک تکالیف قانونی دستگاه‌ها روبه‌رو شده یا مقدمات اجرای آنها به ‌طور کامل فراهم نشده است. این وضعیت از نگاه فعالان بخش خصوصی، هزینه‌ای را به بنگاه‌های معدنی تحمیل می‌کند که لزوما در صورت‌های مالی با عنوان «هزینه مقررات» دیده نمی‌شود؛ اما در توقف تولید، کاهش صادرات و…
شنبه، ۱۱ مهر ۱۴۰۵
  • ابهام در سهمیه سوخت معادن

    محدودیت دسترسی به گازوئیل، هزینه فعالیت و ریسک توقف تولید را افزایش داده است

    روزنامه شماره ۶۶۷۲

    ابهام در سهمیه سوخت معادن

    دنیای اقتصاد - فرشته رضایی: همزمان با تداوم ناترازی انرژی، تامین گازوئیل برای معادن به یکی از چالش‌های اصلی زنجیره معدن تبدیل شده است. محدودیت سهمیه، رشد قیمت سوخت و فرسودگی ماشین‌آلات، هزینه فعالیت معدنی را بالا برده و در برخی واحدها کاهش ساعات کار و ظرفیت تولید را به دنبال داشته است. این وضعیت برای معادنی که دسترسی محدودی به شبکه برق دارند یا بخش قابل‌توجهی از عملیات آنها به ماشین‌آلات دیزلی وابسته است، جدی‌تر است. در ماه‌های اخیر، همزمان با نگرانی درباره تامین برق، بحث ذخیره‌سازی گازوئیل نیز مطرح شده است. پیشنهاد…
  • فکور زنجیره فعالیت خود را از پروژه تا سرمایه‌گذاری توسعه می‌دهد

    از پیمانکاری تا خلق ارزش؛ گفت‌وگو با معاون سرمایه‌گذاری فکور صنعت

    روزنامه شماره ۶۶۷۲

    فکور زنجیره فعالیت خود را از پروژه تا سرمایه‌گذاری توسعه می‌دهد

    دنیای اقتصاد: در صنعت معدن و صنایع معدنی، دیگر صرف داشتن توان اجرای یک پروژه بزرگ برای ساختن یک کسب‌وکار پایدار کافی نیست. سرمایه‌بر بودن پروژه‌ها، طولانی بودن دوره اجرا، پیچیدگی تامین مالی، ریسک وصول مطالبات و نوسان چرخه‌های سرمایه‌گذاری، مدل‌های سنتی پیمانکاری را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. در چنین فضایی، مزیت رقابتی به‌تدریج از «توان اجرای پروژه» به «توان حل مساله و خلق ارزش در تمام زنجیره پروژه» منتقل می‌شود. فکور صنعت در سال‌های اخیر تلاش کرده است خود را در همین نقطه بازتعریف کند؛ شرکتی که مسیر…
چهارشنبه، ۰۸ مهر ۱۴۰۵
  • سهم‌خواهی از گنج معدنی گرینلند

    توافق امنیتی واشنگتن، امتیاز انحصاری برای معدن‌کاران آمریکایی به همراه نداشته است

    روزنامه شماره ۶۶۷۰

    سهم‌خواهی از گنج معدنی گرینلند

    دنیای اقتصاد - مسیح‌ میرجعفری: گرینلند، سرزمینی که ۸۱درصد از مساحت آن را پوشش یخی پوشانده است، میزبان یکی از بزرگ‌ترین ذخایر ناشناخته عناصر نادر خاکی در جهان است. عناصری که ستون فقرات صنایع، فناوری‌های پیشرفته، خودروهای برقی، توربین‌های بادی و تسلیحات نوین نظامی را تشکیل می‌دهند. امضای تفاهم امنیتی سه‌جانبه میان آمریکا، دانمارک و گرینلند در مقر سازمان ملل، بار دیگر توجه بازارها را به این جزیره کم‌جمعیت جلب کرده است.
  • تقویت همکاری‌های اقتصادی با بلاروس

    همزمان با سفر وزیر صمت مطرح شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۷۰

    تقویت همکاری‌های اقتصادی با بلاروس

    وزیر صنعت، معدن و تجارت با محوریت توسعه تجارت با اوراسیا و تقویت همکاری‌های صنعتی و تجاری ایران و بلاروس برای شرکت در نوزدهمین اجلاس کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی عازم بلاروس می‌شود.
دوشنبه، ۰۶ مهر ۱۴۰۵
  • بحران اعتماد در جامعه امروز

    بحران اعتماد در جامعه امروز

    پایگاه خبری انصاف‌نیوز روز یکشنبه مصاحبه‌ای با ابراهیم حاجیانی، نخستین مدیر مرکز ایسپا منتشر کرد که در آن حاجیانی معتقد است که جامعه ایران امروز با «بحران اعتماد» مواجه است و هیچ نهاد یا گروه مرجعی نتوانسته اعتماد بخش بزرگی از جامعه را به خود جلب کند.
  • بنگاه سازی؛ از تامین مالی تا ساختن ظرفیت‌های ماندگار برای اقتصاد ایران

    بنگاه سازی؛ از تامین مالی تا ساختن ظرفیت‌های ماندگار برای اقتصاد ایران

    دکتر محمود شایان *
    در اقتصادی که دستیابی به رشد پایدار به افزایش سرمایه‌گذاری، تقویت تولید و توسعه بخش واقعی اقتصاد وابسته است، نقش نظام بانکی را نمی‌توان صرفا به تجهیز منابع و پرداخت تسهیلات محدود کرد. به‌ویژه در اقتصادی بانک‌محور، بانک‌ها می‌توانند در کنار تامین مالی، زمینه شکل‌گیری ظرفیت‌های جدید تولیدی، تکمیل زنجیره‌های ارزش و توسعه بنگاه‌های مولد را فراهم کنند.
یکشنبه، ۰۵ مهر ۱۴۰۵
  • نااطمینانی زیر پوست معدن

    روند پنج‌ماهه شامخ گروه‌های «کانی‌های غیرفلزی» و «صنایع فلزی» بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۶۷

    نااطمینانی زیر پوست معدن

    دنیای اقتصاد - فاطمه صالحی: پنج ماه نخست سال۱۴۰۵ برای معدن و صنایع معدنی، دوره‌ای میان ثبات و نااطمینانی بود. فعالیت این بخش، به پشتوانه ذخایر داخلی و وابستگی کمتر به تجارت روزمره، از شدت برخی شوک‌های اقتصادی و تجاری در امان ماند؛ اما همزمان نوسانات ارز، ناترازی انرژی، اختلال حمل‌ونقل و دشواری تامین، ریسک‌های تازه‌ای را به زنجیره معدن اضافه کردند. مرور شامخ‌های این دوره نشان می‌دهد که بهبود برخی شاخص‌های فعالیت، به معنای رفع فشار از سمت نهاده‌ها و مسیرهای تجاری نبوده است. شامخ البته شاخص مستقیم معدن‌کاری نیست و آمار آن…
شنبه، ۰۴ مهر ۱۴۰۵
  • چالش اکتشاف با داده‌های جزیره‌ای

    معادن ایران برای شناسایی ذخایر با کمبود زیرساخت و فناوری مواجه است؛

    روزنامه شماره ۶۶۶۶

    چالش اکتشاف با داده‌های جزیره‌ای

    دنیای اقتصاد - فرشته رضایی: اکتشاف معدن در ایران هنوز تا رسیدن به یک فرآیند کاملا داده‌محور و عمیق فاصله دارد. بخش مهمی از ظرفیت معدنی کشور در شرایطی جست‌وجو می‌شود که اطلاعات پایه زمین‌شناسی، داده‌های ژئوفیزیک، تجهیزات برداشت و امکانات آزمایشگاهی هنوز به اندازه‌ای که برای تصمیم‌گیری دقیق لازم است، گسترده و یکپارچه نیست. نتیجه این شکاف، افزایش ریسک سرمایه‌گذاری و دشوارتر شدن شناسایی ذخایری است که در سطح زمین نشانه مشخصی ندارند. در اکتشاف مدرن، صرفا اتکا به نشانه‌های سطحی و برداشت‌های پراکنده کافی نیست، بلکه داده‌های…
جمعه، ۰۳ مهر ۱۴۰۵
  • دوگانه حیات معدن‌کاری تا پایان سال

    چشم‌انداز بخش معدن و صنایع معدنی در نیمه دوم ۱۴۰۵ بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۶۵

    دوگانه حیات معدن‌کاری تا پایان سال

    دنیای اقتصاد - مرضیه احقاقی: نیمه دوم سال۱۴۰۵ برای بخش معدن و صنایع معدنی در شرایطی آغاز شده است که فعالان بخش خصوصی نسبت به بروز فشارهای چندگانه بر عملکرد فعالان این بخش هشدار می‌دهند. محدودیت در تجارت خارجی، بروز و تشدید اختلال در حمل‌ونقل دریایی و دشواری دسترسی به بازارهای صادراتی، تشدید تحریم‌های اعمال‌شده بر اقتصاد ایران و همچنین بروز ناترازی برق و گاز، کمبود سوخت و افزایش هزینه‌های تولید از مهم‌ترین چالش‌هایی هستند که عملکرد فعالان بخش معدن و صنایع معدنی را در ماه‌های آتی تحت‌تاثیر منفی قرار خواهد داد.
چهارشنبه، ۰۱ مهر ۱۴۰۵
  • معادن پاکستان زیر سایه تروریسم

    حمله به ۳۰ عملیات معدنی در بلوچستان پاکستان؛

    روزنامه شماره ۶۶۶۴

    معادن پاکستان زیر سایه تروریسم

    دنیای اقتصاد - مسیح میرجعفری: بیش از ۳۰عملیات معدنی در سال۲۰۲۶ در استان بلوچستان پاکستان هدف حمله قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که همزمان با تلاش اسلام‌آباد برای جذب سرمایه‌گذاری به‌منظور توسعه برخی از بزرگ‌ترین ذخایر توسعه‌نیافته مس و طلای جهان، ریسک‌های امنیتی را افزایش داده است. بر اساس داده‌های «مرکز داده‌های مکان و رویدادهای درگیری مسلحانه» (ACLED)، بین ژانویه تا سپتامبر، ۳۸حمله مرتبط با فعالیت‌های استخراجی در منطقه بلوچستان پاکستان ثبت شده است. با احتساب این موارد، شمار حملات مرتبط با فعالیت‌های استخراجی در سه‌سال گذشته به…
سه‌شنبه، ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
  • حلقه مفقوده مدیریت معادن

    ضعف در جانشین‌پروری مدیران به یکی از چالش‌های پیش‌روی صنعت کشور تبدیل شده است

    روزنامه شماره ۶۶۶۳

    حلقه مفقوده مدیریت معادن

    دنیای اقتصاد - مرضیه احقاقی: بخش معدن ایران علاوه بر کمبود سرمایه، انرژی، فناوری و زیرساخت، با یک محدودیت کمتر دیده‌شده در سطح مدیریت مواجه است؛ ضعف در شناسایی، پرورش و انتخاب مدیرانی که بتوانند پیچیدگی‌های فزاینده این صنعت را مدیریت کنند. در بسیاری از سازمان‌های معدنی، مدیرپروری هنوز به یک فرآیند مستمر و مبتنی بر شایستگی تبدیل نشده و انتخاب مدیر، اغلب زمانی آغاز می‌شود که یک جایگاه خالی شده است. این رویکرد، علاوه بر تضعیف جانشین‌پروری، مسیر رشد نیروهای مستعد را نیز محدود می‌کند.
دوشنبه، ۳۰ شهریور ۱۴۰۵
  • عقبگرد رشد معدن در بهار

    شوک جنگ، تحریم و اختلالات تجاری، معدن‌کاری را در بهار۱۴۰۵ به محدوده رکودی کشانده است

    روزنامه شماره ۶۶۶۲

    عقبگرد رشد معدن در بهار

    دنیای اقتصاد - فرشته رضایی: بخش معدن که سال ۱۴۰۴ را با رشد ۴.۱درصدی به پایان رسانده بود، در نخستین فصل سال۱۴۰۵ ناگهان با تغییر مسیر مواجه شد. جنگ، محدودیت‌های ناشی از تحریم و محاصره و اختلال در زنجیره تامین، فعالیت معادن را تحت فشار قرار داد و رشد این بخش را به محدوده منفی ۱.۹ رساند. با این حال، افت معدن در بهار، در مقایسه با تصویر کلی اقتصاد کشور، هنوز محدودتر به نظر می‌رسد. اقتصادی که در همین فصل با کاهش قابل‌توجه تولید مواجه شده و گروه صنایع و معادن نیز افت ۱۴.۷درصدی را ثبت کرده است. این تفاوت نشان می‌دهد معدن، با…
  • ثروتی که هنوز کشف نشده

    ثروتی که هنوز کشف نشده

    امین درویشی*
    وقتی از ظرفیت‌های معدنی ایران صحبت می‌شود، معمولا تعداد معادن، میزان استخراج و ارزش تولید را به رخ می‌کشیم؛ اما یک سوال بنیادی کمتر مطرح می‌شود: از آنچه در اختیار داریم، واقعا چقدر را می‌شناسیم؟ بخش قابل‌توجهی از معادن کوچک و متوسط کشور در اختیار بهره‌بردارانی است که توان مالی و فنی محدودی دارند. برای چنین بهره‌برداری، استخراج امروز درآمد ایجاد می‌کند؛ اما اکتشاف، هزینه‌ای است که نتیجه آن ممکن است سال‌ها بعد و حتی هیچ‌گاه مشخص نشود. در چنین شرایطی طبیعی است که اکتشاف سیستماتیک، به‌‌خصوص…