شماره روزنامه ۵۹۹۲
|

کودتای ۲۸ مرداد

کودتای ۲۸ مرداد

  • ایده‌های حکومتداری مصدق

    نیکلا گرجستانی*
    اخیرا به مناسبت هفتادمین سالگرد کودتای ۲۸مرداد۱۳۳۲ که دولت ملی و دموکراتیک دکتر محمد مصدق را سرنگون کرد، نوشتارها و مصاحبه‌های زیادی در ایران و خارج منتشر و برگزار شد. بعضی از این نوشتارها و مصاحبه‌ها منش حکومتداری مصدق را نقد و او را متهم به پوپولیسم می‏کنند.
  • عامل کودتای ۲۸ مرداد سکته کرد+عکس

    خبر آنلاین: سپهبد فضل‌الله زاهدی نماینده ایران در سازمان ملل، چند روز بعد از تحمل عوارض سکته قلبی در ۶۶ سالگی درگذشت.
  • کودتای ۲۸ مرداد بدون دخالت آمریکا ممکن نبود

    دنیای‌اقتصاد: یک نشریه آمریکایی در گزارشی با بررسی وقایع تاریخی که منجر به شکل‌گیری کودتای ۲۸ مرداد در ایران در سال ۱۳۳۲ شد، تاکید کرد که این کودتا بدون دخالت آمریکا امکانپذیر نبود و واشنگتن توانست نتایجی را که برای دهه‌ها پس از آن خواهانش بود، به دست آورد.
  • ماجرای یک نامه مهم به محمدرضا شاه

    عصر ایران: نقش آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی در کودتای ۲۸ مرداد یکی از سوالات مهم درباره این واقعه است.
  • نقش آمریکا و انگلیس در کودتای ۲۸ مرداد چه بود؟

    فارس: امروز، سالروز کودتای ۲۸ مرداد علیه دولت دکتر محمد مصدق است، روزی که یک دانش آموخته علوم سیاسی درباره آن می گوید: دوره ۲۸ ماهه نخست‌وزیری مصدق یکی از مهمترین دوره‌ها در تاریخ ایران است.
  • واکنش توئیتری امیرعبداللهیان به کودتای ۲۸ مرداد

    فارس: وزیر امور خارجه نوشت: بازخوانی کودتای ۲۸ مرداد نشان می‌دهد که واکنش استعمار قدیم و نوین به گرایشات آزادیخواهانه و استقلال‌طلبانه ملت‌ها از یک مدل ثابت پیروی می‌کند.
  • این نظامیان پس از کودتای ۲۸ مرداد ارتقای مقام گرفتند!+ لیست

    اقتصادنیوز: فهرستی از درجه‌داران ارتشی دخیل در سرنگونی مرحوم محمد مصدق در ۲۸ مرداد را مشاهده می کنید.
  • کنعانی: سازماندهی کودتا پایه ثابت سیاست‌های آمریکا و انگلیس است

    فارس: سخنگوی وزارت امور خارجه حمایت از دیکتاتورها، مداخله در امور داخلی کشورها، سرکوب جنبش‌های آزادیخواهانه و سازماندهی و طراحی کودتاها را از اصول و پایه‌های سیاست‌های آمریکایی و انگلیسی دانست.
  • وقت اعتراف لندن به کودتای ۲۸ مرداد

    دنیای‌اقتصاد: «دیوید اوئن» وزیر خارجه بریتانیا بین سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۹گفت که بریتانیا باید به‌خاطر اعتبارش در نهایت به نقش کلیدی خود در کودتای ۱۹۵۳ (۲۸ مرداد ۱۳۳۲) که منجر به سرنگونی دولت «محمد مصدق» نخست‌‌‌وزیر وقت ایران شد، اعتراف کند.روزنامه گاردین ۱۵ اوت- ۲۴ مرداد در این خصوص نوشت: ایالات متحده ۱۰ سال پیش با افشای حجم زیادی از اسناد اطلاعاتی رسما به نقش خود در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ایران اعتراف کرد.
  • خطای سلب مالکیت

    عبدالله رجبی: صدایش مثل وقتی است که آدم می‌خواهد آرام و درگوشی صحبت کند. بی‌طنین و بی‌ارتعاش. اما رساتر از همیشه. طنین صدایش را بیماری از او گرفته اما واژه‌ها اثرگذارتر از همیشه از حنجره‌اش خارج می‌شوند. مدت‌زمان زیادی از بهبود نسبی‌اش نمی‌گذرد اما این مرد خستگی نمی‌شناسد. همان‌گونه که در ۶۰ سال گذشته هرگز خسته نشده و از پا نیفتاده است. محسن خلیلی فرزند محمود خلیلی است. دو کارآفرینی که چند روز مانده به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، شرکت بوتان را تاسیس می‌کنند و خیلی زودتر از دولت، گاز را به خانه‌های مردم هدیه می‌ده…
  • «شد خزان» چگونه در دل‌ها شکوفه کرد؟

    تصنیف «خزان عشق» سروده رهی معیری نزدیک ۹۰ سال پیش با ملودی درخشان جواد بدیع‌زاده از رادیو پخش شد. مردم آن دوران با توجه به اوضاع و احوال پیچیده سیاسی آن زمان و پس از آن در تنهایی‌شان به آن گوش دادند و بعد این تصنیف به دوران ما رسید، هنوز هم خیلی‌ها آن را گوش می‌دهند و در تنهایی‌شان غرق می‌شوند.
  • مصدق، سمبل ناسیونالیسم ایرانی

    اکو ایران: در جریان ملی شدن صنعت نفت به عنوان مهمترین پرونده کارنامه مصدق و ماندگارترین دستاورد او، هرچند چهره‌هایی همچون شایگان، مکی، صالح، حائری‌زاده و بقایی بطور مستقیم و برخی همچون حسین فاطمی با کار رسانه‌ای به ملی شدن صنعت نفت کمک کردند و حتی تجمع‌هایی به دعوت کاشانی برای حمایت از نهضت شکل گرفت، اما این روز ملی و رویداد تاریخی به نام مصدق بیش از همه گره خورده است.
  • ماه مصدق

    دکتر محمد مصدق، ملقب به مصدق‌السلطنه، سیاستمدار و حقوقدان ایرانی، ‌زاده ۲۹ اردیبهشت ۱۲۵۸ است، او ماه اسفند را با ملی کردن نفت در ۲۹ اسفند در دوران نخست وزیری خود و مرگ در ۱۴اسفند به نام خود ثبت کرده است. او طی سال‌های ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ نخست‌وزیر ایران بود که با کودتای ۲۸ مرداد، دولتش سقوط کرد. او بعد از تحمل سه سال زندان، به قلعه احمدآباد تبعید شد و بعد از مرگ به دلیل بیماری سرطان، در همان‌جا دفن شد.
  • از استقلال دانشگاه دفاع کنیم

    سارا شریعتی استاد علوم اجتماعی دانشگاه تهران در یادداشتی به مناسبت روز دانشجو نوشت: واقعه ۱۶ آذر ۱۳۳۲، چند ماه پس از کودتای ۲۸ مرداد و تعرض پلیس به صحن دانشگاه و شهادت سه دانشجو، مطالبه استقلال دانشگاه وارد مرحله جدیدی شد. از آن تاریخ به بعد، استقلال دانشگاه به عنوان دستاورد جنبش دانشجویی ایران شناخته می‌شود. او همچنین در بخشی از این یادداشت نوشت: در آستانه ۱۶ آذر، روز دانشجو، از استقلال دانشگاه به عنوان دستاورد یک تاریخ مبارزاتی دفاع کنیم. / جماران
  • تعیین تکلیف مسئله حجاب در ۱۵ روز آینده

    شرق: بعد از مرگ مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد، از اواخر شهریور موج اعتراضات به عملکرد گشت ارشاد ادامه داشته و مسئله اختیاری‌شدن حجاب بارها مطرح شده است.
  • امروز سالمرگ غلامحسین ساعدی است

    دنیای اقتصاد: امروز سالروز درگذشت غلامحسین ساعدی (گوهرمراد) نویسنده معروف ایرانی است. نمایشنامه‌نویس و روشنفکر ایرانی در یک روز سرد زمستانی (۲۴ دی‌ماه سال ۱۳۱۴) در شهر تبریز در استان آذربایجان شرقی متولد شد. در نوجوانی، او در فضای دوره فرقه دمکرات در تبریز بزرگ شد، نوشتن را در نوجوانی و در روزنامه‌هایی چون فریاد، صعود و جوانان آذربایجان شروع کرد و به همین دلیل مدتی هم زندانی شد.
  • سعید حجاریان ماجرای جعلی دیدارش با حکیمی پور و سخن گفتن درباره سیدمحمد خاتمی را تکذیب کرد

    صبح ما: به دنبال انتشار یک شایعه خبری با عنوان پاسخ سعید حجاریان به احمد حکیمی پور درباره مواضع سیدمحمد خاتمی در اعتراضات اخیر، حجاریان در گفت وگو با صبح ما تاکید کرد: «تقریبا ۱۰ سالی می شود که آقای حکیمی پور را ندیده ام».
  • تکرار تشبیه جنجال برانگیز / علم‌الهدی: اغتشاشگران از جنس اراذل و اوباش کودتای ۲۸ مرداد هستند

    خبر آنلاین: نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی گفت: دنیا می داند که آمریکا پشت توطئه های اخیر ایران است. آنها خود هم به این دخالت ها اذعان دارند اما بسیجیان و همه دلسوزان انقلاب باید بدانند که این هجمه همه جانبه، نمونه مشابهی در تاریخ دارد و در کودتای ۲۸ مرداد هم مشابه همه این جنایت ها در خیابان شهرهای ایران صورت می گرفت تا دولت ملی سرنگون و دیکتاتور مزدور آمریکایی ها بر ملت ما مسلط شود.
  • علم الهدی تذکر گرفت/ ولایتی به میدان آمد

    اقتصاد نیوز: دنیای سیاست در روز گذشته با حواشی زیادی رو به رو بود.
  • انتقاد تند عضو دفتر نشر آثار رهبری از علم الهدی

    مهر: مهدی فضائلی در توئیتی نوشت: آقای علم الهدی! یادآور می‌شوم که مقام معظم رهبری به ائمه جمعه رفتار پدرانه با «همه» را توصیه و چند بار تکرار فرمودند.
  • علم الهدی خطاب به زنانی که روسری از سر بر می‌دارند/ آمریکا به شما به چشم همان روسپی‌های کودتای ۲۸ مرداد نگاه می‌کند

    تسنیم: علم‌الهدی با بیان اینکه آمریکا می‌خواهد با همان ابزار ۷۰ سال پیش، توطئه خود را جلو ببرد، اظهار کرد: دشمن نمی‌داند که این مردم دیگر ملت ۷۰ سال قبل نیستند. دیگر نقشه کودتای ۲۸ مرداد دوباره جواب نخواهد داد.
  • ضعف پایگاه اجتماعی نیروهای ملی‌گرا

    حسین فاطمی تنها فردی از جبهه ملی بود که به اندیشه تغییر نظام سیاسی از سلطنت پهلوی به یک نظام سیاسی جدید رسید. اما این ایده به سه دلیل زیر به سرانجام نرسید و در مباحث تاریخ معاصر نیز چندان به چشم نیامد:
  • سالگرد مغز متفکر ملی ‌شدن نفت

    سیدحسین فاطمی معروف به دکتر فاطمی، سیاست‏‌مدار و روزنامه‏‌نگار ایرانی و از ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۲ وزیر امور خارجه ایران بود. او پس از کودتای ۲۸ مرداد محاکمه و به اعدام محکوم شد. به گفته محمد مصدق، فکر ملی شدن نفت پیشنهاد حسین فاطمی بود.او به فاصله ۳ سال، دو بار ترور شد. بار اول توسط محمد‌مهدی عبدخدایی در سال ۱۳۳۰ و بار دوم توسط شعبان جعفری در سال ۱۳۳۲ و هر دو بار هم جان سالم به در برد. اما در نهایت در ۱۹ آبان ۱۳۳۳ اعدام شد.
  • عصبانیت رضا پهلوی از یک سوال ناگهانی

    روزنامه ایران، رسانه دولت گزارشی از کنفرانس خبری رضا پهلوی فرزند شاه مخلوع ایران را منتشر کرده است.
  • امروز سالمرگ مرتضی کیوان است

    ایسنا: مرتضی کیوان، متولد سال ۱۳۰۰ در اصفهان، شاعر، منتقد ادبی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی، همسر پوری سلطانی و پایه‌گذار انجمن ادبی شمع سوخته بوده است. کیوان پس از کودتای ۲۸ مرداد درحالی‌که سه ‌نظامی حزب توده را در خانه خود پنهان کرده بود، دستگیر شد و در ۲۷ مهرماه ۱۳۳۳، یعنی ۶۸ سال پیش، در زندان قصر تهران تیرباران شد. احمد شاملو در سوگ او می‌نویسد: «سال بد/ سال بد/ سال اشک/ سال شک/ سال روزهای دراز و استقامت‌های کم/ سالی که غرور گدایی کرد/ سال پست/ سال درد/ سال عزا/ سال اشک پوری/ سال خون مرتضا…
  • مقایسه جنجال برانگیز زنان و دختران حاضر در تجمعات اعتراضی با پری بلنده در کودتای ۲۸ مرداد

    روزنامه ایران نوشت: دشمنان زبون و پیاده‌نظام داخلی آنها در ایران مترصد و در کمین‌اند که از هر اتفاقی برای موج‌سواری و هزینه‌تراشی استفاده کنند.
  • امتناع از گرفتن پست بعد از کودتا

    رضا نيازمند: در دوران بعد از کودتای ۲۸ مرداد با اینکه من از خویشاوندان سپهبد زاهدی بودم و در آن موقع هم همه فامیلش جمع شده بودند و به او کمک می‌کردند، من حاضر به کمک به او نشدم.
  • نقش مهم ملکه الیزابت در کودتای ۲۸ مرداد در اسنادی جدید

    انتخاب: در تاریخ ۲۷ فوریه، وزیر امور خارجه آمریکا، جان فاستر دالس یک پیام فوق سری را از سفارت آمریکا در لندن دریافت کرد که حاوی پیام آنتونی ادن، وزیر خارجه انگلیس بود که می گفت: دفتر امور خارجه، ظهر امروز ما را از دریافت پیام ادن از ملکه الیزابت آگاه کرد.
  • غروب غمبار کودتای ۳۲ در اصفهان

    گروه تاریخ: شاید در روزهای ۲۵ تا ۲۷ مرداد هیچ‌کس به بازگشت سلطنت نمی‌اندیشید اما سازمان سیا و عوامل داخلی دربار تدبیر دیگری اندیشیده بودند. یکی از شهرهایی که مردم آن هم‌زمان با تهران در جریان نخست‌وزیری مصدق، ملی شدن صنعت نفت، قیام سی تیر، کودتای ۲۵ مرداد و درنهایت کودتای ۲۸ مرداد، فعال بودند اصفهان بود. عمده منابع ما برای رصد وقایع اصفهان در جریان کودتا دو روزنامه‌ای است که در این تاریخ به نام‌های «چهل‌ستون» و «مجاهد» در اصفهان منتشر می‌شد اما این نشریات به‌صورت هفتگی انتشار می‌یافت که این امر فرآیند…
  • روزهای پس از کودتای ۲۸ مرداد چگونه گذشت؟

    به استناد روایت‌‌های تاریخی، در روز کودتای ۲۸مرداد سال۱۳۳۲ علاوه بر تخریب، اموال مردم نیز به صورت گسترده غارت می‌‌شد. روزنامه «اطلس» از جمله نشریاتی بود که مقارن کودتا در مشهد منتشر می شد و دفتر آن در کوچه ارگ قرار داشت. این روزنامه اخبار و گزارش‌هایی را از کودتا ثبت و گزارش حوادث مشهد در این روز را با تیتر «روز چهارشنبه در مشهد چه گذشت؟» چنین منعکس کرده است: «چهارشنبه ساعت۱۶ که رادیو تهران خبر سقوط کابینه آقای دکتر مصدق را اعلام کرد، کلیه مردم با شور و ولوله شروع به ابراز احساسات کردند و سیل…
بیشتر