کودتای ۲۸ مرداد

یکشنبه، ۱۳ آذر ۱۴۰۱
سه‌شنبه، ۰۱ آذر ۱۴۰۱
  • امروز سالمرگ غلامحسین ساعدی است

    آنچه گوهرمراد نگفت

    روزنامه شماره ۵۶۰۳

    امروز سالمرگ غلامحسین ساعدی است

    دنیای اقتصاد: امروز سالروز درگذشت غلامحسین ساعدی (گوهرمراد) نویسنده معروف ایرانی است. نمایشنامه‌نویس و روشنفکر ایرانی در یک روز سرد زمستانی (۲۴ دی‌ماه سال ۱۳۱۴) در شهر تبریز در استان آذربایجان شرقی متولد شد. در نوجوانی، او در فضای دوره فرقه دمکرات در تبریز بزرگ شد، نوشتن را در نوجوانی و در روزنامه‌هایی چون فریاد، صعود و جوانان آذربایجان شروع کرد و به همین دلیل مدتی هم زندانی شد.
دوشنبه، ۳۰ آبان ۱۴۰۱
یکشنبه، ۲۹ آبان ۱۴۰۱
جمعه، ۲۷ آبان ۱۴۰۱
جمعه، ۲۰ آبان ۱۴۰۱
  • ضعف پایگاه اجتماعی نیروهای ملی‌گرا

    تاملی بر ایده حسین فاطمی در تغییر «نظام سلطنت»

    روزنامه شماره ۵۵۹۳

    ضعف پایگاه اجتماعی نیروهای ملی‌گرا

    حسین فاطمی تنها فردی از جبهه ملی بود که به اندیشه تغییر نظام سیاسی از سلطنت پهلوی به یک نظام سیاسی جدید رسید. اما این ایده به سه دلیل زیر به سرانجام نرسید و در مباحث تاریخ معاصر نیز چندان به چشم نیامد:
چهارشنبه، ۱۸ آبان ۱۴۰۱
  • روزنامه شماره ۵۵۹۲

    سالگرد مغز متفکر ملی ‌شدن نفت

    سیدحسین فاطمی معروف به دکتر فاطمی، سیاست‏‌مدار و روزنامه‏‌نگار ایرانی و از ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۲ وزیر امور خارجه ایران بود. او پس از کودتای ۲۸ مرداد محاکمه و به اعدام محکوم شد. به گفته محمد مصدق، فکر ملی شدن نفت پیشنهاد حسین فاطمی بود.او به فاصله ۳ سال، دو بار ترور شد. بار اول توسط محمد‌مهدی عبدخدایی در سال ۱۳۳۰ و بار دوم توسط شعبان جعفری در سال ۱۳۳۲ و هر دو بار هم جان سالم به در برد. اما در نهایت در ۱۹ آبان ۱۳۳۳ اعدام شد.
یکشنبه، ۰۱ آبان ۱۴۰۱
سه‌شنبه، ۲۶ مهر ۱۴۰۱
  • امروز سالمرگ مرتضی کیوان است

    حکم اشتباهی یک شاعر

    روزنامه شماره ۵۵۷۳

    امروز سالمرگ مرتضی کیوان است

    ایسنا: مرتضی کیوان، متولد سال ۱۳۰۰ در اصفهان، شاعر، منتقد ادبی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی، همسر پوری سلطانی و پایه‌گذار انجمن ادبی شمع سوخته بوده است. کیوان پس از کودتای ۲۸ مرداد درحالی‌که سه ‌نظامی حزب توده را در خانه خود پنهان کرده بود، دستگیر شد و در ۲۷ مهرماه ۱۳۳۳، یعنی ۶۸ سال پیش، در زندان قصر تهران تیرباران شد. احمد شاملو در سوگ او می‌نویسد: «سال بد/ سال بد/ سال اشک/ سال شک/ سال روزهای دراز و استقامت‌های کم/ سالی که غرور گدایی کرد/ سال پست/ سال درد/ سال عزا/ سال اشک پوری/ سال خون مرتضا…
پنجشنبه، ۳۱ شهریور ۱۴۰۱
چهارشنبه، ۲۳ شهریور ۱۴۰۱
پنجشنبه، ۱۷ شهریور ۱۴۰۱
  • نقش مهم ملکه الیزابت در کودتای ۲۸ مرداد در اسنادی جدید

    نقش مهم ملکه الیزابت در کودتای ۲۸ مرداد در اسنادی جدید

    انتخاب: در تاریخ ۲۷ فوریه، وزیر امور خارجه آمریکا، جان فاستر دالس یک پیام فوق سری را از سفارت آمریکا در لندن دریافت کرد که حاوی پیام آنتونی ادن، وزیر خارجه انگلیس بود که می گفت: دفتر امور خارجه، ظهر امروز ما را از دریافت پیام ادن از ملکه الیزابت آگاه کرد.
دوشنبه، ۳۱ مرداد ۱۴۰۱
  • غروب غمبار کودتای 32 در اصفهان

    غروب غمبار کودتای ۳۲ در اصفهان

    گروه تاریخ: شاید در روزهای ۲۵ تا ۲۷ مرداد هیچ‌کس به بازگشت سلطنت نمی‌اندیشید اما سازمان سیا و عوامل داخلی دربار تدبیر دیگری اندیشیده بودند. یکی از شهرهایی که مردم آن هم‌زمان با تهران در جریان نخست‌وزیری مصدق، ملی شدن صنعت نفت، قیام سی تیر، کودتای ۲۵ مرداد و درنهایت کودتای ۲۸ مرداد، فعال بودند اصفهان بود. عمده منابع ما برای رصد وقایع اصفهان در جریان کودتا دو روزنامه‌ای است که در این تاریخ به نام‌های «چهل‌ستون» و «مجاهد» در اصفهان منتشر می‌شد اما این نشریات به‌صورت هفتگی انتشار می‌یافت که این امر فرآیند…
  • روزهای پس از کودتای 28 مرداد چگونه گذشت؟
    روزنامه شماره ۵۵۲۹

    روزهای پس از کودتای ۲۸ مرداد چگونه گذشت؟

    به استناد روایت‌‌های تاریخی، در روز کودتای ۲۸مرداد سال۱۳۳۲ علاوه بر تخریب، اموال مردم نیز به صورت گسترده غارت می‌‌شد. روزنامه «اطلس» از جمله نشریاتی بود که مقارن کودتا در مشهد منتشر می شد و دفتر آن در کوچه ارگ قرار داشت. این روزنامه اخبار و گزارش‌هایی را از کودتا ثبت و گزارش حوادث مشهد در این روز را با تیتر «روز چهارشنبه در مشهد چه گذشت؟» چنین منعکس کرده است: «چهارشنبه ساعت۱۶ که رادیو تهران خبر سقوط کابینه آقای دکتر مصدق را اعلام کرد، کلیه مردم با شور و ولوله شروع به ابراز احساسات کردند و سیل…
یکشنبه، ۳۰ مرداد ۱۴۰۱
  • حمایت ایل قشقایی از مصدق

    نگاهی دیگر به کودتای ۲۸ مرداد

    روزنامه شماره ۵۵۲۸

    حمایت ایل قشقایی از مصدق

    برادران قشقایی (محمد ناصر، ملک منصور، محمد حسین و خسرو) که در رأس هرم سیاسی ایل قشقایی قرار داشتند، پس از شهریور۱۳۲۰و با گذراندن یک دوره تبعید و سرکوب در دوره رضاشاه، با استفاده از شرایط سیاسی پیش‌آمده در کشور و نارضایی گسترده توده عشایر فارس از دوران گذشته، دست به تحرکات گسترده‌‌ای زدند که سرانجام به رویارویی آنان با نیروهای دولتی منجر شد. درنتیجه آنان به یک قدرت برتر در فارس و صحنه سیاسی کشور تبدیل شدند. با آغاز جنبش ملی شدن صنعت نفت، برادران قشقایی به این حرکت پیوستند و به‌صورت گسترده از…
شنبه، ۲۹ مرداد ۱۴۰۱
جمعه، ۲۸ مرداد ۱۴۰۱
  • روزنامه شماره ۵۵۲۶

    توییت سخنگو در سالگرد کودتای ۲۸ مرداد

    ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه در توییتی نوشت: دولت آمریکا رکورددار مداخله و حمله نظامی و کودتا علیه کشورها و دولت‌های مستقل است. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه دولت ملی ایران، نمونه بارزی از این تاریخ سیاه است. آیا دولت آمریکا سیاست غلط و شکست خورده خود در قبال ایران را اصلاح و به حقوق مشروع ملت ایران احترام خواهد گذاشت؟
سه‌شنبه، ۲۵ مرداد ۱۴۰۱
دوشنبه، ۰۳ مرداد ۱۴۰۱
  • اصلاحات ارضی و خشکیدن مزرعه!

    نگاهی به خاطرات چند روزنامه‌نگار درباره سانسور مطبوعات در دوران پهلوی

    روزنامه شماره ۵۵۰۷

    اصلاحات ارضی و خشکیدن مزرعه!

    در حوزه تاریخ مطبوعات دوره پهلوی، یک دسته از آثار جالب‌توجه، خاطرات روزنامه‌‌‌نگاران آن دوران است که در منابع مختلفی می‌توان سراغ آنها را گرفت. روزنامه‌‌‌نگاران، در لابه‌‌‌لای خاطراتشان به موضوع‌‌‌های متعددی اشاره کرده‌‌‌اند که یکی از آنها وجود سانسور در مطبوعات آن عصر است. در این زمینه گفته‌‌‌ها و نوشته‌‌‌ها فراوان است. آنچه از نظرتان می‌گذرد، بخشی از خاطرات روزنامه‌نگاران آن دوران است.
سه‌شنبه، ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱
  • تمرکزگرایی و افزایش جمعیت

    نتایج کوی‌سازی در دوره پهلوی دوم

    روزنامه شماره ۵۴۴۶

    تمرکزگرایی و افزایش جمعیت

    در دوران پهلوی تحولات وسیعی در عرصه‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی ایران به وقوع پیوست. تمرکز روزافزون قدرت و نظام کشوری، جنگ جهانی دوم، کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ش. اجرای برنامه‌های توسعه و افزایش مبادلات اقتصادی و فرهنگی با غرب نمونه‌هایی از این تحولات بودند که اثرات جمعیتی، کالبدی و فرهنگی وسیعی بر جای گذاشتند.
سه‌شنبه، ۰۵ بهمن ۱۴۰۰
  • روزنامه شماره ۵۳۷۵

    امیرهوشنگ دولو، رانت‌خوار عصر پهلوی

    از خاندان مهران و سورن در عصر باستان تا خانواده‌های علم و قوام در عصر پهلوی، خاندان‌های حکومت‌گر سنتی دیرینه در تاریخ ایران هستند و همواره یکی از اجرای ساختار حاکمیت در ایران بوده‌اند. این خاندان‌ها تمام نمی‌شوند، تنها از سلسله‌ای به سلسله دیگر منتقل شده‌اند و فقط نام یا رنگ عوض کرده‌اند، هر حکومتی، مقامات کلیدی یا امارت ولایات و مناطق را به فرزندان و منسوبین و معتمدین خویش سپرده است و پس از مدتی هریک از این حکومت‌های محلی، خود تبدیل به شاه کوچکی می‌شدند که مقاومت در برابر آن بی‌فایده می‌نمود؛…
پنجشنبه، ۰۹ دی ۱۴۰۰
شنبه، ۲۷ آذر ۱۴۰۰
  • طراح ملی شدن صنعت نفت

    واکاوی فعالیت‌های دوران معاونت سیاسی و پارلمانی دکتر فاطمی

    روزنامه شماره ۵۳۴۳

    طراح ملی شدن صنعت نفت

    ثریا عباسی‌قیداری دکترای تاریخ معاصر
    دکتر سید حسین فاطمی از جمله شخصیت‌‌‌های بارز عصر پهلوی است و او را می‌توان در زمره فعالان سیاسی دوران نخست‌وزیری دکتر مصدق به شمار آورد. وی روزنامه‌‌‌نگاری مجرب بود که با نگارش مقالات انتقادی علیه نظام نقش بسزایی در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت و کودتای ۲۸ مرداد داشت. یکی از موارد بحث‌برانگیز در سال ۱۳۳۰ ش معاونت سیاسی و پارلمانی سید حسین فاطمی در کابینه دکتر مصدق بود. وی سنخیتی با اکثریت اعضای کابینه نداشت. استفاده از نیرویی چون دکتر فاطمی امکان پیشبرد مبارزه سخت و طولانی‌مدت را فراهم می‌کرد.…
یکشنبه، ۲۱ آذر ۱۴۰۰
  • سردار حاجی‌زاده چه توصیه اقتصادی به دولت کرد؟

    سردار حاجی‌زاده چه توصیه اقتصادی به دولت کرد؟

    خبر آنلاین: سردار حاجی زاده با بیان اینکه آمریکایی‌ها در گذشته با به راه انداختن جنگ، درپی برده داری بودند، گفت: امروز برده داری و جنگ آنها نوین شده و به انسان‌ها اجازه می‌دهند در مسیر ریل گذاری اهداف و خواسته‌های استعماری آنان حرکت کنند.
پنجشنبه، ۲۸ مرداد ۱۴۰۰
  • مردی که کاسه کوزهِ انگلیس را بهم زد و برکنار شد

    مردی که کاسه کوزهِ انگلیس را بهم زد و برکنار شد

    ايسنا: دونالد ویلبر مامور اسبق سیا در خاورمیانه در کتابی که سال ۱۹۸۶ منتشر کرد، پیروزی کودتای ۲۸ مرداد را «شانسی» دانست. وی در این کتاب نوشت: «پس از بازداشت سرهنگ نصیری فرستاده شاه توسط ماموران حفاظت از مصدق و همچنین بازداشت چند افسر دیگر در ۲۵ مرداد، روزولت از ادامه کودتا مایوس شد و تصمیم به خروج فوری از ایران گرفت اما با اصرار سرویس جاسوسی بریتانیا و برخی عوامل ایرانی، در ایران ماند و کودتا را به سرانجام رساند. »
چهارشنبه، ۳۰ تیر ۱۴۰۰
  • علم الهدی: اعتماد مصدق به آمریکا انقلاب مردم را نابود کرد

    علم الهدی: اعتماد مصدق به آمریکا انقلاب مردم را نابود کرد

    فارس: نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی با بیان اینکه خوش‌بینی و اعتماد مصدق به آمریکا اشتباهی بود که انقلاب مردم را نابود کرد، خاطرنشان کرد: پس از اعتماد به آمریکا کودتای ۲۸ مرداد شکل گرفت و مردم باز شهید شدند تا بوسیله امام قهرمان دوباره انقلاب صورت گرفت.
سه‌شنبه، ۱۵ تیر ۱۴۰۰