کودتای ۲۸ مرداد

با وقوع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط شوروی و انگلستان، رضاشاه پهلوی از ایران تبعید شده و فرزندش محمدرضاشاه به جای وی به سلطنت رسید. در این زمان مراکز تصمیم‌گیری و سیاستگذاری در خارج از حوزه قدرت دربار و شخص محمدرضا قرار داشت. وقوع نهضت ملی شدن صنعت نفت و حمایت گسترده مردم از این نهضت سبب شد تا محمدرضاشاه همچنان از اعمال قدرت مطلقه بی‌نصیب بماند؛ اما کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سرمنشأ نخستین گام‌های محمدرضاشاه برای کسب و تحکیم قدرت در داخل کشور بود که سپس با انجام اصلاحات ارضی و همسویی با…

خبر آنلاین: حدادعادل گفت:مردم در این انتخابات دو راه دارند؛ یا اینکه ادارۀ کشور را به دست امثال مسئولین فعلی بسپارید که نتیجۀ کارهایشان را هم ملاحظه می‌کنیم؛ یا اینکه کشور را به دست افرادی بسپارید که جهادی کار کنند، نه اینکه ۲ بعدازظهر درب اتاقشان را قفل کنند تا فرداصبح!

با پیروزی کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ و بازداشت دکتر مصدق، مساله آینده وی یکی از دل‌مشغولی‌های اصلی کودتاچیان و حامیان خارجی آنها بود. حذف، تسلیم یا خنثی‌سازی مصدق برای برآورده شدن دو هدف اصلی آنها - سرکوبی نهضت ملی و حل مساله نفت آن‌گونه که انگلستان و ایالات‌متحده آمریکا می‌خواستند - ضروری بود زیرا با وجود مصدق به‌عنوان رهبر اصلی و قهرمان ملی شدن صنعت نفت آنها نمی‌توانستند به این اهداف خود دست یابند. به‌زعم آنان محاکمه مصدق و یارانش می‌توانست زمینه را برای دستیابی به این اهداف فراهم کند. بیشتر…

حکومت محمدرضا پهلوی پس از کودتای ۲۸ مرداد با فقدان مشروعیت در بیشتر سطوح حاکمیت روبه‌رو بود. تلاش برای بازسازی حیثیت رژیم و افزایش محبوبیت محمدرضا پهلوی و استقرار هرچه مستحکم‌تر نظام سیاسی مستقر یک هدف بسیار کلیدی به حساب می‌آمد. از سوی دیگر متحدان و پشتیبانان رژیم شاه که در راس آنها ایالات متحده آمریکا قرار داشت‌ از به‌هم ریختن توازن قوا و فروافتادن حکومت پهلوی در بحران‌های اقتصادی و سیاسی بسیار نگران بودند. در این سال‌ها همسایگی ایران با شوروی نگرانی‌ها را هم برای حکومت پهلوی و هم…

دنیای‌اقتصاد: علی‌نصیریان، چهره ماندگار بازیگری، ۸۶ سال پیش در چنین روزی به‌دنیا آمد. او را شاید بتوان آخرین بازمانده از نسل هنرپیشگان قدیمی دانست که همچنان مشغول فعالیت است؛ هنرمندی که بازی‌های به یادماندنی‌اش در فیلم‌های گاو، آقای هالو، دایره مینا و سریال‌هایی چون سربداران،‌ هزاردستان و شهرزاد موجب شده چند نسل با آثارش خاطره داشته باشند. نصیریان ورودش به دنیای هنر را این‌گونه شرح می‌دهد: «بچه بودم تازه رادیو آمده بود. در رادیو یکسری پیش‌پرده‌خوان بودند، اینها تصنیف‌هایشان را چاپ می‌کردند در لاله‌زار یک…

ایسنا: دو اثر مستند از سینماگران ایرانی واجد شرایط رقابت در شاخه بهترین مستند بلند نود و سومین دوره جوایز سینمایی اسکار شناخته شدند. مستند «کودتای ۵۳» ساخته تقی امیرانی و «هنر درخطر زندگی کردن» به کارگردانی مینا کشاورز دو اثر مستندی است که امسال فرصت رقابت در شاخه بهترین مستند بلند جوایز اسکار را خواهند داشت.

دنیای‌اقتصاد: امروز سالروز تولد نصرت کریمی است. یکی از سینماگران تاثیرگذار ایران که سال‌ها از سینما دور ماند؛ اما تاثیرش را کسی نتوانست انکار کند. سال ۱۳۰۳ در تهران متولد شد و کار هنری را در جوانی با پیوستن به گروه عبدالحسین نوشین آغاز کرد. در دهه ۱۳۲۰ نوشین با تشکیل یک اکیپ تئاتری با شرکت جوانان بااستعداد و اجرای نمایش در تئاترهای فردوسی و سعدی، می‌کوشید برای تئاتر مدرن ایران پایه‌هایی استوار بسازد که کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به این تلاش‌ها پایان داد. کریمی که به‌عنوان گریمور و بازیگر با گروه نوشین همکاری داشت…

طی سال‌های ۲۰ تا ۳۲ غلبه شبه‌پاتریمونیالیستی دربار بر ساختار قدرت عموما و ساختار حاکمیت دولتی به‌ویژه با چالشی دوگانه روبه‌رو شد.

دنیای‌اقتصاد: چند ماه بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و بازداشت دهخدا به خاطر طرفداری از دکتر مصدق، «صدای آمریکا» از او خواست تا در یک برنامه شرکت کند و درباره کارهای فرهنگی‌اش حرف بزند. در این نامه آمده بود که صدای آمریکا در نظر دارد برنامه‌ای از زندگانی دانشمندان و سخنوران ایرانی، در بخش فارسی صدای آمریکا از نیویورک پخش کند. این اداره جنابعالی را نیز برای معرفی به شنوندگان ایرانی برگزیده است. در صورتی که موافقت فرمایید، ممکن است کتبا یا شفاها نظر خودتان را اطلاع فرمایید تا برای مصاحبه با شما ترتیب لازم اتخاذ…

باشگاه خبرنگاران جوان: هنوز پاسخی برای این سوال پیدا نشده که چرا هواپیمای حامل برادر محمدرضا پهلوی که در آستانه مقام ولیعهدی نیز بود با آن همه دبدبه و کبکه سقوط کرد؛ آیا به راستی این حادثه یک اتفاق ناگهانی بوده و یا توطئه‌ای دستچین شده آن را رهبری می‌کرده است؟

تسنیم: وزیر امور خارجه کشورمان در سالروز کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با انتشار پیامی در توئیتر اعلام کرد که آمریکا در سال‌های پس از انقلاب اسلامی نیز همواره برای احیای نفوذ خود در ایران تلاش کرده، اما همواره از سوی ملت ایران تحقیر شده است.

اقتصاد نیوز: راز ایرانی داربی‌شایر پس از ۳۵ سال افشاشد. رئیس بخش ایران MI۶ حدود چهاردهه پیش در گفت‌وگویی به جزئیات نقش بریتانیا در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ پرداخت.

ایرنا: هم زمان با سالروز کودتای ۲۸ مرداد که در جریان آن سرویس‌های اطلاعاتی انگلیس و امریکا نخست وزیر وقت ایران را در سال ۱۳۳۲ سرنگون کردند، سفیر ایران در انگلیس خطاب به دولت لندن پرسید؛ آیا هنوز وقت عذرخواهی و جبران گذشته فرا نرسیده است؟

باشگاه خبرنگاران جوان: بعد از کودتای ۲۸ مرداد، محمدرضا پهلوی در جهت تقویت قدرت خود و کنترل تهدیدات داخلی، نهادها و سازمان‌های متعددی را ایجاد نمود که در میان آنها سازمان ساواک از نظر تشکیلات و قدرت سرکوب، از جایگاه خاصی برخوردار بود.

جماران: برای نخستین بار نقش پنهان یک افسر سرویس جاسوسی انگلیس در همکاری با سازمان سیای آمریکا برای راه اندازی کودتا علیه دکتر مصدق در ایران فاش شد.

خبر آنلاین: سردار دیپلماسی بار دیگر با سخنرانی مقتدرانه خود شورای امنیت، کشورهای حاضر را خلع سلاح کرد. چرا که پاسخ و توجیهی برای دفاع از یکجانبه گرایی و خودکامگی امریکایی ها نداشتند.

دنیای‌اقتصاد: کتاب «درآمدی بر جنبش دانشجویی در ایران» نوشته هوشنگ جیرانی منتشر شد.

«استاد فقید جوآن رابینسون که در دانشگاه کمبریج کرسی استادی داشت در کنار هزارویک سخن نغز، درباره چرایی آموزش اقتصاد دیدگاه زیبایی دارد. به باور استاد رابینسون «هدف» اصلی از اینکه آدم باید «اقتصاد» بیاموزد، این نیست که «برای پرسش‌های اقتصادی» جواب‌های ساده و سرراست پیدا کند. بلکه «هدف» اصلی این است که «آدم بیاموزد تا چگونه اقتصاددانان فریبش ندهند.»

کیهان نوشت:پس از فوت نجف دریابندری، همکار طولانی‌مدت پروژه و موسسه آمریکایی فرانکلین که مهم‌ترین طرح نفوذ و تهاجم فرهنگی غرب در دوران پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به شمار می‌آید، همان گونه که انتظار می‌رفت، مجموعه رسانه‌های زنجیره‌ای بیگانه به تجلیل و تکریم وی پرداخته و کارنامه‌های آنچنانی برایش نوشته و تهیه کردند.

عصر ایران: امروز، هشتمین سالگرد درگذشت دکتر قمرآریان از نخستین استادان زن در دانشگاه های ایران است.

دنیای اقتصاد: «شاید مصدق با توجه به سخنان هندرسن در دستور به مردم برای حضور در صحنه و مقاومت خودداری کرد. با این وجود مصدق پیش از این و زمانی اشتباه کرد که جبهه ملی را سازماندهی نکرد و برای آن، تشکیلات گسترده تشکیل نداد. در نهایت مصدق با خود فکر کرد که بهتر است عطای قدرت را به لقای آن ببخشد تا خون میلیون‌ها انسان‌ بی‌گناه به زمین نریزد. کودتای ۲۸ مرداد تنها به معنای شکست دکتر مصدق نبود بلکه سبب شد راه و مرام دموکراسی در ایران برای سال‌ها عقب بیفتد.»

انتقادی جدی که به مصدق وارد است این است که چرا با توجه به مقبولیت سیاسی که در بین توده‌های مردم پیدا کرده بود سازماندهی جبهه ملی را گسترده‌تر نکرد و جبهه ملی را به یک جبهه فراگیر تبدیل نکرد. دکتر مصدق باید برای مبارزه سیاسی خود سازماندهی سیاسی و تشکیلاتی به وجود می‌آورد. اشتباه دیگر دکتر مصدق در کتاب «کودتا» یرواند آبراهامیان‌ آورده شده است.

این سوال برای ما مطرح است که ملی شدن صنعت نفت برای ما چه فایده‌ای داشته است؟ درست است که درخصوص ملی کردن صنعت نفت به مشکلاتی برخوردیم و به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و سقوط دولت مصدق منجر شد و کنسرسیومی ‌با حضور شرکت‌های نفتی خارجی تشکیل شد ولی کسانی که کودتا کرده بودند چه خودشان و چه پشتیبانان آنها نمی‌توانستند ملی شدن صنعت نفت ایران را نادیده بگیرند و به هر حال به شیوه دیگری ملی کردن صنعت نفت را به اصطلاح عملی کردند.

ايسنا: دومین جشنواره تئاتر اکبر رادی با معرفی برگزیدگان و با اعلام نامگذاری خیابان یگانه در شمال خانه هنرمندان ابران به نام اکبر رادی به کار خود پایان داد.

جامعه ایران از طبقات و گروه‌های متفاوت و متکثری تشکیل شده است که هر یک بنا به مقتضیات خود رویایی را می‌پرورانند. یکی امنیت می‌خواهد و دیگری آزادی، طبقه‌ای فکر معاش دارد و آن دیگری دغدغه معاد. این تکثر و تفاوت در برهه‌هایی از زمان نیز رنگ تقابل به خود می‌گیرد؛ به‌خصوص اندازه و دامنه این ستیز در مقاطعی که کیفیت تدبیر و سیاست‌ورزی سیاستمداران کاهش می‌یابد، تشدید می‌شود.

خبر آنلاین: از جمله پرمخاطب‌ترین اخبار روزهای گذشته در حوزه اجتماعی، خبرهایی بود که درباره قمه‌کشی اراذل در خیابان و زخمی کردن هانی کُرده از اراذل مشهور تهران منتشر شد. سئوال اینجاست چرا افکار عمومی درباره اخبار مربوط به اراذل و اوباش از جمله هانی کُرده، اینقدر حساس است؟

ایرنا: فریدون جیرانی گفت: در فیلم «غفلت» به خوبی می‌توان تاثیر کودتای ۲۸ مرداد فضای کودتا و تلخی آن‌را مشاهده کرد. فیلمی این‌چنین تلخ و سیاه در سینما ندیده‌ام.

کیهان نوشت:مواضع منتشره به نام سه تن از سران فتنه۸۸ و به بهانه اغتشاشات بنزینی، بار دیگر از رفتار توأم با غرض‌ورزی و بی‌اختیاری آنها خبر می‌دهد.

ايسنا: سخنگوی دولت تاکید کرد ما نباید برچسب «آمریکایی» را برای طرد و حذف دیگری به کار ببریم که اگر چنین کنیم در حق نسل های جدید جفا کرده ایم.

دنیای‌اقتصاد: رهام الوندی و مارک گازیوروسکی در یادداشتی مشترک در فارن‌پالیسی نوشتند: «محمد مصدق نامی است که احساسات قوی را در بین مردم ایران بر‌می‌انگیزد. مصدق در یک خانواده اشرافی بزرگ شد و تحصیلات خود را در زمینه حقوق در فرانسه و سوئیس به پایان رساند. او از سال ۱۹۵۱ دو دوره به‌عنوان نخست‌وزیر ایران انجام وظیفه کرد. مصدق به‌عنوان رهبر اصلی جنبش ملی کردن صنعت نفت ایران شناخته می‌شود. اما در آگوست ۱۹۵۳ هواداران محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران با حمایت سیا و سرویس اطلاعاتی بریتانیا دولت او را در یک کودتای…