اثرات کوتاه و بلندمدت جنگ، در میان کشورها با سطوح درآمدی مختلف بررسی شد

آسیب جنگ‌ها به سرمایه‌های ‌انسانی

جنگ‌ها در بلندمدت رشد اقتصادی، امید به زندگی و تحصیل را کاهش می‌دهند. اثرات آنها بر سرمایه انسانی پایدارتر از تولید ناخالص است. به‌علاوه کشورهای فقیر چندین برابر ثروتمندها آسیب می‌بینند.

آیا گدایان آن‌گونه رفتار می‌کنند که نظریه قیمت پیش‌بینی می‌کند؟

تکدی‌گران خیابانی و نظریه قیمت

پیش‌تر بر نقش نظریه قیمت در توضیح مصرف مواد مخدر پرداخته‌ام. یکی از دلایلی که آن مطالب را نوشتم این بود که می‌خواستم نشان دهم نظریه قیمت فراتر از مثال‌های متعارف نیز قدرت تبیین دارد. من عمیقا معتقدم که نظریه قیمت برای فهم هر تصمیمی که مستلزم هزینه باشد مفید است؛ و این عملا تقریبا همه تصمیم‌گیری‌ها…

اخبار اندیشه

دوشنبه، ۰۴ خرداد ۱۴۰۵

اثرات کوتاه و بلندمدت جنگ، در میان کشورها با سطوح درآمدی مختلف بررسی شد
روزنامه شماره ۶۵۷۴

آسیب جنگ‌ها به سرمایه‌های ‌انسانی

جنگ‌ها در بلندمدت رشد اقتصادی، امید به زندگی و تحصیل را کاهش می‌دهند. اثرات آنها بر سرمایه انسانی پایدارتر از تولید ناخالص است. به‌علاوه کشورهای فقیر چندین برابر ثروتمندها آسیب می‌بینند.
آیا گدایان آن‌گونه رفتار می‌کنند که نظریه قیمت پیش‌بینی می‌کند؟
روزنامه شماره ۶۵۷۴

تکدی‌گران خیابانی و نظریه قیمت

پیش‌تر بر نقش نظریه قیمت در توضیح مصرف مواد مخدر پرداخته‌ام. یکی از دلایلی که آن مطالب را نوشتم این بود که می‌خواستم نشان دهم نظریه قیمت فراتر از مثال‌های متعارف نیز قدرت تبیین دارد. من عمیقا معتقدم که نظریه قیمت برای فهم هر تصمیمی که مستلزم هزینه باشد مفید است؛ و این عملا تقریبا همه تصمیم‌گیری‌ها را دربرمی‌گیرد. این بدان معنا نیست که ابزارهای مفید دیگری وجود ندارند یا حتی اینکه نظریه قیمت در همه شرایط مهم‌ترین ابزار است. با این حال، وقتی صحبت از فهم تصمیم‌گیری انسان می‌شود، نظریه قیمت غالبا نکته‌ای برای افزودن دارد.

شنبه، ۰۲ خرداد ۱۴۰۵

پیامدهای اقتصادی جنگ در قرن بیست‌ویکم چیست؟
روزنامه شماره ۶۵۷۲

درس‌ها از جنگ اوکراین و روسیه

مقاله «پیامدهای اقتصادی جنگ در قرن بیست و یکم در سطوح منطقه‌ای و جهانی»* نوشته آلا کاسیچ از دانشگاه ملی فناوری و طراحی کی‌یف، این پرسش اصلی را مطرح می‌کند که جنگ‌های قرن بیست و یکم، به‌ویژه جنگ تمام‌عیار روسیه علیه اوکراین، چه تاثیرات اقتصادی بر کشورهای درگیر و بر اقتصاد جهانی بر جای گذاشته و آیا ارزیابی عینی این پیامدها می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای بازدارندگی از جنگ عمل کند یا خیر. اهمیت پژوهش از آنجا ناشی می‌شود که برخلاف قرون گذشته که جنگ گاهی افزایش منابع یک کشور را به دنبال داشت، در اقتصاد امروزینِ به‌شدت جهانی ‌شده، جنگ نه‌تنها سرمایه‌های فیزیکی و انسانی را نابود می‌کند، بلکه از طریق کانال‌هایی مانند تورم، اختلال در زنجیره تامین انرژی و غذا و مهاجرت‌های گسترده، رشد اقتصادی بسیاری از کشورها را کاهش می‌دهد.
روزنامه شماره ۶۵۷۲

آیا شاخص‌های اقتصادی می‌توانند منشأ مغالطه شوند؟

وقتی هنری‌ هازلیت در کتاب «اقتصاد در یک درس» نوشت که «اقتصاد بیش از هر رشته دیگری که بشر می‌شناسد، گرفتار مغالطه‌هاست»، دقیقا می‌دانست درباره چه سخن می‌گوید. مغالطه‌های اقتصادی فراوان‌اند و حتی محبوب نیز هستند. بدتر آنکه به‌نظر می‌رسد بی‌سوادی اقتصادی روزبه‌روز بیشتر می‌شود. بخشی از این مساله ناشی از آن است که اقتصاددانان بیش از حد تلاش کرده‌اند اقتصاد را علمی جلوه دهند و به سیاستگذاران در مهندسی اقتصاد کمک کنند.

چهارشنبه، ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵

چگونه اقتصاددانان می‌توانند بسته‌های سیاستی دوره جنگ را تدوین کنند؟
روزنامه شماره ۶۵۷۰

سیاست‌های حمایتی در دوره جنگ

جنگ‌ها هزینه‌هایی در سطوح خرد، میانی و کلان ایجاد می‌کنند. هزینه‌های انسانی و توسعه‌ای نیز قابل‌توجه است. در این میان نخستین نکته مهم این است که دولت‌ها باید سیاست‌های حمایتی را به‌طور جدی پیگیری کنند و دومین نکته آن است که سیاست‌های توسعه‌ای در دوره جنگ کنار گذاشته نشوند.
روزنامه شماره ۶۵۷۰

آیا کالاهای گیفن واقعی‌اند؟

هر دانشجوی نظریه قیمت با امکان نظری وجود منحنی تقاضای صعودی آشناست؛ حالتی که در آن، با افزایش قیمت یک کالا، مقدار تقاضاشده نیز افزایش می‌یابد. به چنین کالایی «کالای گیفن» گفته می‌شود.

دوشنبه، ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵

یک اقتصاددان، اثر AI بر تقاضای نیروی کار را تشریح کرد
روزنامه شماره ۶۵۶۸

هوش‌مصنوعی اشتغال‌زا است

گزاره رایج در عصر هوش مصنوعی این است که این فناوری می‌تواند جایگزین کامل انسان‌ها شود. اما بررسی تاریخی ظهور تکنولوژی‌های تولید نشان می‌دهد که چنین تلقی‌ای نادرست است؛ چراکه دست‌کم مسائلی چون هزینه‌های تعدیل، ناهمگنی عوامل تولید، میزان جانشین‌پذیری و خصوصیات انسانی، این تصور را زیر سوال می‌برند.

شنبه، ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

میزس و هایک، مکانیسم‌های جهان‌شمول جنگ را تبیین می‌کنند
روزنامه شماره ۶۵۶۶

جنگ از نمای اقتصاد آزاد

میزس و ‌هایک به‌عنوان دو چهره مدافع بازار آزاد، فضای دو جنگ‌جهانی را تجربه کردند. همین تجربه موجب شد تا آنها آثار شناخته‌شده‌ای را درباره جنگ خلق کنند و نسبت به آثار ویرانگر آن بر تمدن، آزادی و شکوفایی بشر هشدار دهند. آنها بر این نکته تاکید کرده‌اند که جنگ نقطه مقابل تمدن و مبادلات داوطلبانه است. مرور نگاه این دو نفر به جنگ می‌تواند درک درستی از انگیزه شرورانه دولت‌های مهاجم برای آغاز جنگ به دست دهد و پیامدهای بلندمدت آنها را آشکار کند. علاوه براین، آنها هشدار می‌دهند درحالی‌که دفاع در برابر مهاجم اجتناب‌پذیر است، باید محدودیت‌های اقتصادی وضع‌شده دوران جنگ، پس از اتمام آن برداشته شوند.
روزنامه شماره ۶۵۶۶

آزادی آمریکا در گروگان ترامپ

در میان افزایش سرسام‌آور قیمت بنزین و آسیب‌های اقتصادی چشم‌گیر به مردم آمریکا که از جنگ رئیس‌جمهور ترامپ علیه ایران ناشی شده، ما هرگز نباید مهم‌ترین عامل در جنگ‌های خارجی بی‌پایان آمریکا را فراموش کنیم: نابودی آزادی‌مان در داخل کشور. در این باره، یادآوری سخنان خردمندانه و روشنگرانه جیمز مدیسون، پدر قانون اساسی ملت ما، راهگشاست:

چهارشنبه، ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵

چگونه نزاع‌ها در طول تاریخ، اقتصاد تمدن‌ها را دگرگون کرده‌اند؟
روزنامه شماره ۶۵۶۴

تاریخ اقتصادی جنگ

جنگ در طول زمان و مکان بر تاریخ اقتصاد تاثیر عمیقی گذاشته است. پیروزمندان جنگ‌ها، نهادهای اقتصادی و الگوهای تجاری را شکل داده‌اند. جنگ‌ها بر توسعه فناوری تاثیر نهاده‌اند. مهم‌تر از همه، تداوم جنگ، ثروت را تحلیل برده، بازارها را مختل کرده و رشد اقتصادی را کُند ساخته است.

دوشنبه، ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵

بهینه‌ترین روش‌های کسب مخارج درگیری‌ها چیست؟
روزنامه شماره ۶۵۶۲

تامین مالی دولت‌ها در جنگ

یکی از جنبه‌های مغفول دولت آمریکا در تامین مالی جنگ جهانی دوم، نحوه انتقال هزینه‌های جنگ به مردم بود. موری روتبارد، معتقداست استقراض با ناملموس ساختن هزینه جنگ و انتقال آن به نسل‌های آتی، یکی از بدترین گزینه‌ها است.
مروری بر هزینه‌های فوری جنگ؛
روزنامه شماره ۶۵۶۲

واقعیت پرهزینه جنگ

جنگ و درگیری از ویژگی‌های پایدار تاریخ بشر بوده‌اند و جوامع، اقتصادها و چشم‌اندازهای ژئوپلیتیک را شکل داده‌اند. فراتر از تلفات انسانی بی‌اندازه، این رویدادها تاثیرات اقتصادی عمیقی چه در کوتاه‌مدت و چه در بلندمدت بر جای می‌گذارند. این یادداشت به شبکه پیچیده پیامدهای اقتصادی مرتبط با جنگ و درگیری می‌پردازد که با آمار و مثال‌های داده‌های واقعی پشتیبانی می‌شود.

شنبه، ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵

تجربه بازسازی پس از جنگ در آلمان غربی بازخوانی شد؛
روزنامه شماره ۶۵۶۰

بازنده نظامی؛ برنده اقتصادی

تجربه بازسازی آلمان پس‌ از جنگ جهانی دوم نشان می‌دهد که سیاست‌های حمایتی و ضربتی دولت باید معطوف به گلوگاه‌های اقتصادی باشد و به صورت موقت اعمال شود. در غیر این صورت، این سیاست‌ها به‌رغم توفیق کوتاه‌مدت، در بلندمدت زیان‌بار ظاهر می‌شوند.
روزنامه شماره ۶۵۶۰

توسعه، نهاد و دولت در اندیشه اقتصادی دکتر حسین عظیمی

بیست‌وسومین سالگرد درگذشت دکتر حسین عظیمی آرانی فرصتی است برای بازخوانی میراث فکری یکی از اقتصاددانانی که دغدغه اصلی او نه صرفا آموزش یا تحلیل اقتصاد در سطح نظری، بلکه فهم عمیق مساله توسعه در ایران بود. عظیمی از جمله متفکرانی بود که اقتصاد را در پیوند با تاریخ، جامعه و ساختارهای نهادی می‌فهمید و تلاش می‌کرد از سطح تحلیل‌های کوتاه‌مدت و سیاست‌زده فراتر رود و به ریشه‌های ساختاری توسعه‌نیافتگی در ایران بپردازد. او در دوره‌ای از اقتصاد ایران فعالیت علمی و اجرایی داشت که کشور با چالش‌های همزمان بازسازی پس از جنگ، اصلاح ساختارهای اقتصادی و مواجهه با محدودیت‌های نهادی روبه‌رو بود و همین شرایط، اندیشه او را به سمت تحلیل‌های نهادی و توسعه‌محور سوق داد.

چهارشنبه، ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

تجربه دولت چین در مرزبندی فعالیت‌های اقتصادی و ارتش چیست؟
روزنامه شماره ۶۵۵۸

بازی برد - برد امنیت اقتصادی

امنیت اقتصادی یک اولویت حکمرانی است که بدون آن، حفظ نظم و ثبات بازار امکان‌پذیر نیست، گرچه تنها راه حفظ امنیت بازار، کنترل و دخالت مداوم در اقتصاد نیست، اما برخی کشورها ترجیح می‌دهند امنیت اقتصادی را به پشتوانه نیروهای مسلح برقرار سازند. در این گزارش با نگرشی تاریخی به پیشینه دخالت نظامیان در اقتصاد چین خواهیم پرداخت، زیرا تجربه چین نشان می‌دهد که نتیجه دخالت نظامیان در اقتصاد منجر به تضعیف نیروهای مسلح و بخش خصوصی، رواج فساد سیستماتیک و ایجاد انحصار در اقتصاد خواهد شد.
روزنامه شماره ۶۵۵۸

بازسازی ظرفیت دولت؛ از دولت ضعیف تا دولت کارآمد

در جهان امروز، مفهوم «قدرت» فقط در اندازه ارتش‌ها یا ذخایر انرژی خلاصه نمی‌شود؛ معیار اصلی، توان اداره‌ی کارآمد کشور است. دولت‌ها نه با شعار، بلکه با ظرفیت اجرایی‌شان در حل مسائل سنجیده می‌شوند. تجربه بسیاری از کشورها پس از جنگ، بحران‌های شدید یا فرسایش نهادی نشان می‌دهد مسیر بازگشت به توسعه، پس از گام دستیابی به قرارداد اجتماعی جدید، از بازسازی درون دولت آغاز می‌شود: یعنی بازگرداندن اقتدار اداری، شفافیت مالی و انضباط اجرایی. هنگامی که دولت بتواند درست تصمیم بگیرد، اجرا کند، نظارت داشته باشد و پاسخ دهد، نظم کلی شکل می‌گیرد، اعتماد عمومی افزایش می‌یابد و موتور توسعه دوباره روشن می‌شود. توان دولت در حل مساله، همان چیزی است که اقتصاددانان آن را «ظرفیت دولت» می‌نامند.

دوشنبه، ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵

تبدیل قوانین ضدانحصار به ابزاری برای تحمیل ترجیحات سیاستگذاران
روزنامه شماره ۶۵۵۶

دولت پدرسالار به خرید می‌رود

قوانین ضدانحصار (آنتی‌تراست) در گذشته پرسشی ساده مطرح می‌کردند: آیا بنگاه‌ها وضعیت مصرف‌کنندگان را بدتر می‌کنند؟ اما امروزه این پرسش به‌تدریج جای خود را به سوال دیگری داده است: آیا مصرف‌کنندگان «انتخاب‌های نادرستی» انجام می‌دهند؟
تجربه جهانی از جنگ در آلمان تا عراق و افغانستان، چه درسی به ما می‌دهد؟
روزنامه شماره ۶۵۵۶

پیامدهای اقتصادی جنگ

حدود یک دهه پیش، به یاد دارم وقتی روزگار بحران‌های پیاپی آغاز شد، از قفسه کتاب‌هایم کتابی را برداشتم که به نظر من یکی از حیاتی‌ترین کتاب‌های اقتصادی است که تاکنون نوشته شده. این کتاب «پیامدهای اقتصادی صلح» نوشته جان مینارد کینز نام دارد. کینز این کتاب را در پیامدهای جنگ جهانی اول نوشت و پیامدهای اقتصادی کنفرانس صلح پاریس در سال ۱۹۱۹ را توصیف کرد و هشدار داد که رخ دادن جنگی دیگر اجتناب‌ناپذیر است. کینز به صراحت نوشت: «اگر عامدانه در پی فقیر ساختن اروپای مرکزی باشیم، با جرئت پیش‌بینی میکنم که انتقامِ {این فقیر ساختن}، با قاطعیت خواهد آمد.»

شنبه، ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵

چگونه جنگ رفاه، نابرابری، رشد، نوآوری و تورم را متاثر می‌کند؟
روزنامه شماره ۶۵۵۴

اقتصاد جنگ به زبان ساده

وقتی کشوری وارد جنگ می‌شود، نخستین و محسوس‌ترین تغییری که در ساختار حکمرانی آن رخ می‌دهد، چرخش عظیم مخارج دولت از حوزه‌های معمول و غیرنظامی به سوی مخارج نظامی است؛ فرآیندی که در آن دولت ناگهان بخش بزرگی از بودجه‌ای را که پیش‌تر صرف آموزش، بهداشت، زیرساخت‌های عمومی، رفاه اجتماعی و خدمات شهری می‌کرد، به سمت تولید و خرید تسلیحات، تامین لجستیک نیروهای مسلح، پرداخت حقوق سربازان و فرماندهان، احداث استحکامات دفاعی و ترمیم خسارات ناشی از حملات دشمن هدایت می‌کند و این چرخش که اغلب با سرعتی سرسام‌آور و بدون برنامه‌ریزی بلندمدت صورت می‌گیرد، تمام لایه‌های زندگی اقتصادی و اجتماعی را دستخوش تلاطم می‌کند و موج‌های ناشی از آن تا سال‌ها و حتی دهه‌ها پس از خاموش شدن آتش جنگ نیز بر اقتصاد ملی به جا میماند.
یک اقتصاددان از بی‌توجهی اقتصاد جریان اصلی به موضوع درگیری‌ها می‌گوید
روزنامه شماره ۶۵۵۴

جای خالی اقتصاد در مطالعه جنگ‌ها

جیمز کی. بویس، اقتصاددان برجسته، اخیرا به من گفت: «سیاست‌های اقتصادی تاثیرات عمیقی بر تنش‌های درون و میان کشورها دارند؛ تنش‌هایی که می‌توانند به جنگ بینجامند» و افزود که اقتصاد تا اندازه‌ای «درباره تصاحب است... و تصاحب گاهی به جنگ تغییر شکل می‌دهد.»

چهارشنبه، ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۵

نویسنده کتاب «زمان و پول» درگذشت؛
روزنامه شماره ۶۵۵۲

به یاد راجر گریسون

۱۳ فوریه ۲۰۲۶ راجر گریسون اقتصاددان آمریکایی، استاد دانشگاه آبرن و یکی از چهره‌های شاخص مکتب اتریش در ۸۲ سالگی از دنیا رفت. اهل فن معمولا گریسون را با یک ساختار نموداری می‌شناسند که در جوانی برای توضیح اقتصاد کلان اتریشی ابداع کرد. او در کتاب «زمان و پول» که در سال ۲۰۰۱ منتشر شد با کمک همین نمودارها نظریات اقتصاد کلان مکاتب مختلف اندیشه اقتصادی معاصر (از جمله اتریشی‌ها، کینزی‌ها و پول‌گرایان) را کنار هم گذاشت و توانست با سرراستی کم‌نظیری فرصت مقایسه این دیدگاه‌های متعارض تئوریک را برای خواننده فراهم کند.
سرمایه‌گذاری بر روی کاهش وابستگی به تنگه هرمز؛
روزنامه شماره ۶۵۵۲

تحول ترانزیت در غرب آسیا

آغاز حملات هوایی آمریکا به ایران در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴، انسداد گسترده تنگه هرمز و درگیری‌های نظامی مستقیم میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران را به دنبال داشت. تنگه هرمز که به‌طور سنتی معبر روزانه ۲۰‌میلیون بشکه نفت خام و معادل ۲۰درصد از تجارت جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) است، امروزه با وضعیتی روبه‌رو شده است که ترافیک شناورها بین ۷۰ تا ۹۰درصد کاهش یافته و بیش از ۲۰۰۰ کشتی در خلیج‌فارس متوقف شده‌اند. اما آنچه کمتر به آن پرداخته می‌شود این است که کشورهایی که صادرات انرژی آنها از این مسیر می‌گذرد، اکنون با جدیت تمام در حال سرمایه‌گذاری برای کاهش این وابستگی هستند.

دوشنبه، ۰۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

چرا دولت‌ها رفاه اجتماعی را دنبال نمی‌کنند؟
روزنامه شماره ۶۵۵۰

سیاست زیر سایه منافع خاص

نظام‌های سیاسی دموکراتیک در ظاهر بر پایه اراده عمومی و صندوق‌های رای بنا شده‌اند، اما لایه‌های زیرین تصمیم‌گیری در این نظام‌ها نشان‌دهنده یک بازی پیچیده میان قدرت، ثروت و اطلاعات است. در تحلیل چرایی اتخاذ سیاست‌هایی که گاه با منافع عمومی در تضاد هستند، باید به نقش گروه‌های ذی‌نفع و سازوکارهای رقابت سیاسی توجه کرد. احزاب سیاسی در هر ساختار نهادی، با دو چالش بزرگ روبه‌رو هستند؛ از یک سو باید رضایت مردم و رأی‌دهندگان آگاه را که برنامه‌های آنها را با دقت تحلیل می‌کنند جلب کنند و از سوی دیگر به منابع مالی کلان برای تامین هزینه‌های تبلیغاتی نیاز دارند تا بتوانند بر نظر رأی‌دهندگانی که از جزئیات سیاست‌ها بی‌اطلاعند، تاثیر بگذارند. این تضاد منافع، هسته اصلی یک بازی استراتژیک را تشکیل می‌دهد که در آن سیاست‌های عمومی به کالا‌هایی تبدیل می‌شوند که در بازار سیاسی مورد معامله قرار می‌گیرند.

شنبه، ۰۵ اردیبهشت ۱۴۰۵

چرا باید نگران شوم‌ترین پدیده اقتصادی قرن حاضر باشیم؟
روزنامه شماره ۶۵۴۸

آلارم رکود تورمی در آمریکا

جنگ و رشد قیمت نفت، ریسک وقوع رکود تورمی در آمریکا را تشدید کرده است. تورم بالاتر از نرخ هدف و آمارهای پیش از جنگ از افزایش بیکاری، نشان می‌دهد که در صورت اقدام احتمالی نامناسب فدرال‌رزرو، رکود تورمی می‌تواند پس از ۵دهه بازگردد.
بازتعریف قرارداد اجتماعی چگونه انجام می‌شود؟
روزنامه شماره ۶۵۴۸

بازگشت به نقطه صفر اعتماد

اگر جامعه‌ای دچار جنگ، بحران فراگیر یا فرسایش طولانی‌مدت نهادی ‌شود، نخستین چیزی که فرومی‌ریزد بنا‌های فیزیکی نیست؛ بلکه «قرارداد اجتماعی» است. این مفهوم، توافق نانوشته‌ای میان مردم و حکومت است درباره اینکه چه کسی چه مسوولیتی دارد و چه انتظاری از دیگری می‌رود.

چهارشنبه، ۰۲ اردیبهشت ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۴۶

پارادایم نوین حسابداری جنگ

تاریخ اقتصادی ملت‌ها را اغلب نه با دوران ثبات، بلکه با نحوه برخورد با بحران‌های بزرگ می‌سنجند. درگیری‌های نظامی ۴۰ روزه اخیر (اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵) که منجر به انسداد موقت تنگه هرمز و اختلال در زیرساخت‌های کلیدی شد، صرفا یک واقعه نظامی نبود؛ بلکه یک تکانه‌ی عظیم ساختاری بود که تمامی پیش‌فرض‌های مدیریت مالی و بازرگانی را به چالش کشید.
چرا اجماعی در زمینه سیاستگذاری توسعه وجود ندارد؟
روزنامه شماره ۶۵۴۶

دوگانه دیرپای اقتصاد

در فضای تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی اقتصادی کشور، همواره یکی از مناقشه‌برانگیزترین موضوعات، دوگانه حرکت به سمت سیاست‌های مبتنی بر تجارت آزاد در برابر اعمال سیاست‌ها و مداخلات حمایت‌گرایانه در حوزه سیاست‌های تجاری-صنعتی بوده است. این دوگانه به‌طور خاص در مقاطعی که نظام سیاستگذاری در آستانه تصمیم‌گیری درباره سطح و شیوه اعمال سیاست‌های تعرفه‌ای، محدودیت‌های تجاری و تعیین تکلیف الزامات قانونی نظیر ماده ۵ و ماده ۱۶ قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور قرار می‌گیرد، اهمیت مضاعف می‌یابد. بحث در خصوص این دوگانه در میان اقتصاددانان نیز با هیچ‌گونه اجماعی همراه نبوده است.

دوشنبه، ۳۱ فروردین ۱۴۰۵

اقتصاد اطلاعات و نظریه بازی‌ها علت تداوم درگیری‌ها را توضیح می‌دهند
روزنامه شماره ۶۵۴۴

تحلیل بلوف‌زنی در جنگ

جنگ روشی به‌شدت ناکارآمد برای تقسیم منابع مورد مناقشه است. با این حال، درگیری‌ها زمانی ادامه می‌یابند که انگیزه‌های قدرتمندی برای تظاهر به قدرت وجود داشته باشد. جان اشتاین‌بک، نویسنده آمریکایی، در دوران فعالیت خود به‌عنوان خبرنگار جنگ جهانی دوم نوشت: «تمام جنگ‌ها نشانه‌ای از شکست انسان به‌عنوان یک حیوان اندیشمند است.» درگیری طولانی‌مدت تلفات ویرانگری بر خانواده‌ها، جوامع و کل جمعیت‌ها تحمیل می‌کند؛ تلفاتی که حداقل در تئوری، ما «حیوانات اندیشمند» باید از آن دوری کنیم. دلیلش این است که از منظر کاملا عقلانی جنگ به غایت ناکارآمد است. اگر هر دو طرف یک درگیری دقیقا در مورد احتمال پیروزی هر طرف و همچنین هزینه‌های اقتصادی یا سیاسی به راه انداختن جنگ، هم‌نظر بودند، منطقا باید می‌توانستند مستقیما به یک راه‌حل موفقیت‌آمیز برسند. برای همه بهتر بود که منابع مورد مناقشه را به نحوی متناسب با آن توانایی‌ها و هزینه‌های نسبی تقسیم کنند تا اینکه بجنگند.

شنبه، ۲۹ فروردین ۱۴۰۵

نظریه انتخاب عمومی توضیح می‌دهد چرا جنگ‌ها راحت آغاز می‌شوند و بیش از حد ادامه می‌یابند
روزنامه شماره ۶۵۴۲

راز اقتصادی ادامه جنگ

آغاز و تداوم درگیری‌های نظامی، نشان می‌دهد که این تصمیمات به ظاهر غیرمنطقی، ناشی از سازوکارهای اقتصادی و سیاسی حاکم بر نهادها است. تهاجم مسلحانه اخیر آمریکا به ایران واکنش‌های قابل پیش‌بینی‌ای به‌دنبال داشته است. تندروها در آمریکا خواهان اقدام نظامی قاطع‌ هستند. میانه‌روها بر خویشتن‌داری و دیپلماسی تاکید می‌کنند. و البته، دیگران در جایی میان این دو قرار می‌گیرند. اما اگر از این مورد خاص فاصله بگیریم، الگویی کلی به چشم می‌خورد: درگیری‌های مسلحانه ظاهرا آسان‌تر از آنچه باید آغاز می‌شوند و بسیار طولانی‌تر از آنچه منطقی به نظر می‌رسد، ادامه می‌یابند.
روزنامه شماره ۶۵۴۲

درباره تصویب ‌نامه تفویض اختیار هیات دولت

سه روز پس از آغاز جنگ هیات وزیران مطابق با اصل یکصد‌وبیست‌وهفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اصلاحی ۱۳۶۸ تصویب‌نامه‌ای را در خصوص تفویض اختیار خود به وزارتخانه‌ها در سطح ملی و استانداری‌ها در محدوده هر استان، به‌جز موارد مندرج در اصل یکصد‌وسی‌وهشتم درباره تدوین آیین‌نامه‌ها، تصویب کرد که از سوی معاون اول رئیس جمهور ابلاغ شده است. اصل یکصد و بیست و هفتم اجازه می‌دهد که رئیس‌جمهور «در موارد خاص، بر حسب ضرورت با تصویب هیات وزیران نماینده یا نمایندگان ویژه با اختیارات مشخص تعیین کند.