-
شاید در ظاهر چنین به نظر برسد که افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس و مخصوصا ورود تدریجی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خلیج فارس نشانه روشنی از زودهنگام بودن حمله نظامی به ایران باشد. اما از نظر فنی باید توجه داشت که اصولا آمادگی برای انجام یک اقدام نظامی زمانبر است و بنابراین به همین راحتی نمیتوان نتیجه گرفت که اقدام نظامی آمریکا علیه ایران بهزودی انجام خواهد شد. آنچه درحالحاضر در حال رخ دادن است، این واقعیت است که آمریکا درصدد تقویت قدرت بازدارندگی خود در منطقه به منظور ارسال یک…
-
تخصص و تعهد+فایل صوتی
دکتر پویا جبلعاملی*از ویژگیهای تکنوکراتها آن است که تا جای ممکن از مسائل روزمره اجتماعی و سیاسی برحذر هستند تا با حفظ استقلال و تکیه بر تخصص خود، خدمتی را که نیاز جامعه و کشور است، به انجام برسانند. در کشورهای با دموکراسی قوامیافته، این رویکرد تکنوکراسی موجب میشود تا نمایندگان سیاسی که با انتخاب مردم بر مسند قدرت راه یافتهاند، به حرفها و توصیههای کارشناسان دولتی گوش فرا دهند و مطمئن باشند که این نظرات مبتنی بر خیر کشور و برآمده از نگاه علمی و تخصصی است. به بیان دیگر، وقتی حکمرانی مطلوب باشد، هم بازیگران…
-
بازنگری در صندوق ضمانت سپردهها
مهدی عطوان*هرچند موسسات بیمه سپردهها در کشورهای مختلف بهعنوان «نهادهای مکمل صنعت بانکداری» شناخته میشوند و فعالیت میکنند، اما «صندوق ضمانت سپردهها» در ایران از آغاز تاسیس در سال۱۳۹۲ تا سال۱۴۰۲ به زحمت توانست در صنعت بانکداری ایران، جایی برای خود بازکند. ولی اکنون، ابلاغ قانون بانک مرکزی در سال۱۴۰۲ و قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت در سال۱۴۰۳ از یکسو و بغرنجتر شدن شرایط و وضعیت نظام بانکی در ایران از سوی دیگر به دلایلی مانند ناترازیهای گسترده، انباشت اموال و داراییهای مازاد در ترازنامه و عدم… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
تورم کنترل میشود؟
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
تورم کنترل میشود؟
دکتر فريده خدادادي*لایحه بودجه سال۱۴۰۵ را میتوان یکی از اسناد نسبتا اصلاحمحور سالهای اخیر دانست که تلاش دارد با رویکردی مبتنی بر کنترل هزینهها، بهبود درآمدهای مالیاتی، توجه به انضباط مالی و تمرکز بر مسائل ساختاری همچون ناترازی انرژی و آب، از روندهای تورمزا و کسری بودجههای مزمن فاصله بگیرد. این بودجه نسبت به دورههای گذشته از منظر محتوایی بالغتر است و رویکردهایی مانند اجرای بودجهریزی مبتنی بر عملکرد، مدیریت هزینههای اجتنابناپذیر، محدودسازی شروع طرحهای جدید، هدایت یارانهها به سمت اقشار هدفمند، تمرکز بر… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
چگونه تورم ایجاد میکنیم؟
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
چگونه تورم ایجاد میکنیم؟ (قسمت دوم) + فایل صوتی
دکتر تیمور رحمانی*همانطور که در قسمت اول موضوع «چگونه تورم ایجاد میکنیم» اشاره کردهایم، تورم محصول سیاستگذاری است و سرِ خود رخ نمیدهد و بلایی نیست که از آسمان نازل شود. در عین حال، همانطور که اشاره شده است، تورم محصول تصمیمات آشکار و ضمنی مالی دولت یا دستور خرج آشکار و ضمنی دولت است. در عین حال، این دستور خرجهای آشکار و ضمنی دولت، خود را در رشد نقدینگی نمایان میکند. اما قبل از آنکه به موارد و مصداقهای دستور خرج مستقیم و غیرمستقیم دولت بپردازیم، لازم است نفس دستور خرج دولت و دلالت آن برای تورم را مورد…
-
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«پیامدهای فشار مالیاتی»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
پیامدهای فشار مالیاتی
دکتر محمدرضا فرزانگان*دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، راهبرد مالی خود را بر محور یک جراحی بزرگ قرار داده است: کاهش چشمگیر وابستگی به درآمدهای نفتی و در مقابل، تکیه بر درآمدهای مالیاتی. در این لایحه، سهم درآمدهای نفتی نسبت به سال قبل تقریبا نصف شده و در مقابل، هدفگذاری برای رشد ۴۲درصدی درآمدهای مالیاتی پیشبینی شده است. اگرچه این حرکت در نگاه نخست، گامی به سوی انضباط مالی و رهایی از بند «دولت رانتی» به نظر میرسد، اما بهعنوان کسی که سالها در زمینه رانتهای منابع و ساختار مالی دولتها مطالعه کردهام، معتقدم یک… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«آینه تمامنمای اقتصاد ایران»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
آینه تمامنمای اقتصاد ایران
دکتر علیرضا بختیاری*صنعت ساختمان نهفقط یک بخش اقتصادی، بلکه پیشران توسعه، اشتغال، رفاه اجتماعی و ثبات اقتصادی کشور است. در واقع صنعت ساختمان آینه تمامنمای اقتصاد ایران است.
-
توزیع یارانه انرژی
دکتر تیمور رحمانی*لایحه بودجه پیشنهادی دولت که ظاهرا دچار دستاندازی در مجلس هم شده است، توسط صاحبنظران زیادی از زوایای مختلف مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. از آنجا که من هرگونه بودجه پیشنهادی را در شرایط تورمی بالا و دشواری تامین مالی دولت، موضوعی جدی تلقی نمیکنم و احتمال زیاد میدهم که هر قانون بودجهای هم تصویب شود، بسیار بعید است که قابل اجرا باشد و در ضمن اشکال مختلف سلطه مالی و میل به خرج کردن دولت حتی اگر از طریق قانون بودجه پیش نرود، از طریق عملیات فرابودجهای و از طریق خلق نقدینگی پیش خواهد رفت،… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«رهایی از تعلیق کسبوکارها»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
رهایی از تعلیق کسبوکارها
دکتر پویا جبلعاملی*نوسانات قیمتی ارز به حدی رسیده است که فعالان بازار بهخصوص در بازارهایی که قیمت نهایی کالا همبستگی کاملی با نرخ ارز دارد، قادر به ادامه فعالیت خود نیستند. مساله کاملا آشکار است؛ به قدری نوسانات قیمتی بالاست که فروشنده مطمئن نیست اگر الان کالای خود را بفروشد، سود که هیچ، حتی بتواند کالای بعدی را برای فروش جایگزین کند. در حقیقت بیثباتی قیمتی موجب گسست در چرخه کسبوکار وی شده است. وقتی چرخه کاری فروشنده متوقف شود، تولیدکننده نیز دیگر متقاضی نخواهد داشت و ایبسا خود تولیدکننده نیز نداند کالایش… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«پادزهر جهشهای ارزی»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
پادزهر جهشهای ارزی
دکتر ولیالله سیف*روند افزایشی نرخ ارز در ماهها و حتی سالهای اخیر، بار دیگر این واقعیت بنیادین را پیش روی سیاستگذاران و تحلیلگران اقتصادی قرار داده است که بازار ارز، نه یک بازار مستقل، بلکه برآیند مجموعهای از ناترازیهای ساختاری، محدودیتهای بیرونی و تصمیمات سیاستی بعضا ناهماهنگ است. برخلاف روایتهای سادهانگارانه که نوسانات ارزی را صرفا به شوکهای مقطعی، اخبار سیاسی یا رفتارهای هیجانی بازار نسبت میدهند، تداوم و تکرار جهشهای ارزی نشان میدهد که مساله، ریشهایتر و عمیقتر از آن است که با ابزارهای…
-
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«بودجه سیاسی یا اصلاحی؟»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
بودجه سیاسی یا اصلاحی؟
دکتر علیرضا سلطانی*در وانفسای نبود سیاستگذاری، برنامهریزی و اقدام برای مواجهه با چالشها و مهار بحرانهای اقتصادی از جمله کاهش شدید ارزش پول ملی، تداوم تورم بالا و مهمتر از همه افزایش بیاعتمادی به سیاستگذاریهای اقتصادی و احساس سرگردانی و بیپناهی فعالان اقتصادی و صاحبان سرمایههای خرد و کلان، انتظار برای ارائه لایحه بودجه سال۱۴۰۵ و رونمایی از نقشه راه یکساله دولت برای راهبری اقتصاد کشور، بهمثابه تنها روزنه امید پیشروی اقتصاد ایران تلقی میشد.
-
نقش رئیس بانک مرکزی در بحرانها
دکتر سجاد برخورداری*بر اساس ادبیات اقتصادی، رئیس بانک مرکزی نقش محوری در ایجاد اعتماد و اعتبار در سیستم اقتصادی یک کشور دارد. نقش رئیس بانک مرکزی، بر اساس سیاستگذاری، ارتباطات و استقلال رفتارها در اقتصاد شناسایی میشود و میتواند فضای اعتماد و اعتبار را در اقتصاد و زمینه ایجاد ثبات را در اقتصاد فراهم کند. همچنین در اقتصاد کلان نوین، بانک مرکزی نقش اصلی و کلیدی در بهکارگیری سیاستهای پولی در راستای ایجاد ثبات در اقتصاد بر عهده دارد. در واقع، بانک مرکزی نقش تثبیتکننده را در اقتصاد ایفا میکند. با توجه به نقش و… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«ایران در مذاکرات «مارآلاگو»»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
ایران در مذاکرات «مارآلاگو»
دکتر رحمن قهرمانپور*سفر اخیر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، به آمریکا که پنجمین سفر او به این کشور از زمان بازگشت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به کاخ سفید است، در حالی انجام میشود که بین این دو بر سر برخی موضوعات و مشخصا پیشبرد روند صلح در غزه برخی اختلافات روشی جدی وجود دارد. ترامپ تلاش میکند مطابق آنچه در سند استراتژی امنیت ملی سال ۲۰۲۵ آمده، پروندههای تنش و بحران در خاورمیانه را ببندد و از حضور نظامی آمریکا در منطقه بکاهد و به سمت اجرای دکترین مونرو در آمریکای لاتین حرکت کند. اما… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«کوچ سرمایه انسانی از صنعت»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
کوچ سرمایه انسانی از صنعت
دکتر فریده خدادادی*پدیده کمبود نیروی کار در بخش صنعت و بیرغبتی نیروی کار جوان به اشتغال در کارخانهها را نمیتوان صرفا به تغییرات فرهنگی، ناسازگاری نسلی یا ضعف انگیزه فردی فروکاست. آنچه امروز در قالب «کوچ نیروی کار از صنعت» مشاهده میشود، نشانهای هشداردهنده از اختلالهای عمیقتر در تصویر کلان اقتصاد ایران است؛ اختلالهایی که طی بیش از یک دهه انباشته شده است و اکنون خود را بهصورت خروج سرمایه انسانی از بخشهای مولد نشان میدهد. گزارشهای متعدد از خالیشدن خطوط تولید، کمبود نیروی کار در صنایعی مانند نساجی و… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«سیاستهای حمایتی در بودجه»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
سمت و سوی بودجه ۱۴۰۵
دکتر محمدحسین معماریان*لایحه بودجه دولت بهعنوان سند سیاستگذاری مالی در اقتصاد اهمیت دارد و لذا تحلیل دقیق و صحیح آن میتواند به فهم شرایط اقتصادی کشور کمک کند. در ایران به دلایلی این سند اهمیت بیشتری دارد. یکی از این دلایل، فقدان سندی شفاف برای تبیین سیاستهای اقتصادی سالانه دولتها است و لذا نقش بودجه از این منظر دوچندان میشود. علاوه بر این بهدلیل کسری بودجه ساختاری دولت در ایران نحوه تامین مالی این کسری بر بخش پولی اقتصاد اثر مهمی خواهد داشت. در کنار بعد سیاستگذاری مالی، سند بودجه نمایشدهنده مخارج دولت برای… -
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«مسوولیت تصمیمات اقتصادی»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
مسوولیت تصمیمات اقتصادی
دکتر مهدی فیضی*«پوست در بازی» (Skin in the Game) عنوان کتابی از نسیم طالب و مفهومی در تصمیمگیری و مدیریت ریسک به معنای شریک بودن تصمیمگیر در پیامدهای تصمیمش، چه سود و چه زیان و سهم داشتن او در ریسکهای آن است. وقتی سیاستگذار پوست در بازی دارد، تنها تجویزکننده یک برنامه کلان در کشور نیست، بلکه همه پیامدهای اقتصادی-اجتماعی آن را در زندگی شخصیاش نیز تجربه میکند و در قبال نتایج حتی ناخواسته سیاست پیشنهادیاش نیز پاسخگوست؛ مانند فرماندهی که تنها دستور جنگ نمیدهد و همراه سربازان خود به جبهه جنگ میرود.
-
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
«دولت و اعتبار تعهد»
دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمیکنید سرمقالههای روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ میتوانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
-
دولت و اعتبار تعهد
دکتر محمدحسین محمدی*در پیچیدهترین بازی اقتصاد جهانی، ایران با معمایی سخت روبهروست؛ از یکسو، از مواهب ژئوپلیتیک، ذخایر استراتژیک و ظرفیتهای منطقهای بینظیری برخوردار است و از سوی دیگر، در جذب پایدار شرکای اقتصادی، توسعه روابط تجاری و تثبیت جایگاه در زنجیرههای ارزش جهانی، با چالشهای مکرر مواجه است. در تحلیلهای متداول، اغلب تقصیر به گردن عوامل بیرونی میافتد. اما شاید باید نگاه را به درون دوخت؛ به کانونی که تعیینکننده اعتبار ایران در عرصه بینالملل است و آن کیفیت حکمرانی اقتصادی است. بر اساس چارچوب نظری…
-
سه گره کور اقتصاد ایران
دکتر محمدمهدي بهکيش*اقتصاد ایران در شرایطی قرار دارد که دیگر نمیتوان مشکلات آن را صرفا به شوکهای مقطعی یا تصمیمات کوتاهمدت نسبت داد. تورم مزمن، رشد اقتصادی پایین یا منفی، افت سرمایهگذاری تا سطحی پایینتر از نیاز برای تامین استهلاک و کاهش رفاه خانوارها تا سرحد فقر در اکثریت جامعه نشان میدهد که مساله اصلی، ناترازیهای ساختاری است. در چنین شرایطی، سیاستهای واکنشی و موقت کارآمد نیستند و تنها یک چارچوب منسجم میتواند مسیر خروج از وضعیت موجود را روشن کند.