آینه تمامنمای اقتصاد ایران
وقتی اقتصاد با نااطمینانی، تورم مزمن، بیثباتی سیاستی و افت سرمایهگذاری مواجه است، نخستین حوزهای که این فشار را با تمام وجود حس میکند، صنعت ساختمان است. کاهش قدرت خرید، اختلال در تامین مالی، افزایش هزینه نهادهها، تعدد قوانین و مقررات و بیثباتی در سیاستهای زمین و مسکن، همگی چالشهایی هستند که امروز فعالان این صنعت با آن دستوپنجه نرم میکنند. اما امروز صنعت ساختمان با پنج مشکل بنیادین روبهرو است:
اول. بحران سرمایهگذاری: سرمایه از صنعت ساختمان گریزان شده است؛ نه بهدلیل نبود تقاضای واقعی، بلکه بهدلیل نااطمینانی، نبود ابزارهای مالی کارآمد و افق نامشخص بازدهی.
دوم. اختلال در تامین مالی: بانکمحوری افراطی، ضعف بازار سرمایه در تامین مالی پروژهها و نبود ابزارهای نوین، نفس پروژههای ساختمانی را گرفته است.
سوم. ناپایداری سیاستگذاری: تغییرات مکرر مقررات، تصمیمات مقطعی و نبود یک نقشه راه پایدار، ریسک این صنعت را بهشدت افزایش داده است. از جمله ورود دولت به تصدیگری و ساخت مسکن در قالبهای مسکن مهر و مسکن ملی که هم به کیفیت مسکن آسیب زد و هم باعث اختلال در نظم طبیعی ساختوساز و گمراهی همزمان طرفهای عرضه و تقاضای مسکن شد.
چهارم. شکاف عرضه و تقاضای موثر: نه کمبود مسکن، بلکه کمبود مسکن قابل استطاعت مساله امروز ماست.
پنجم. عقبماندگی فناوری و بهرهوری: درحالیکه جهان به سمت صنعتیسازی، دیجیتالسازی و ساختمان سبز حرکت میکند، ما همچنان با بهرهوری پایین و روشهای سنتی دستوپنجه نرم میکنیم.
با این حال، چشمانداز صنعت ساختمان الزاما تیره نیست. ایران با جمعیت جوان و شهرنشین، نیاز انباشته مسکن، ظرفیتهای عظیم بازآفرینی شهری و پتانسیل بازار سرمایه میتواند شاهد دورهای تازه از نوسازی و رشد پایدار در این صنعت باشد؛ به شرط آنکه سه تغییر اساسی رخ دهد:
- بازگشت عقلانیت اقتصادی به سیاستگذاری مسکن
- تحول در نظام تامین مالی
- شفافیت اطلاعات و گفتوگوی مستمر میان دولت، بازار و جامعه.
درست در همینجاست که نقش رسانه برجسته میشود و دقیقا در همین نقطه است که ماموریت گروه رسانهای دنیایاقتصاد معنا پیدا میکند. ما در دنیای اقتصاد، خود را نه صرفا یک رسانه خبری، بلکه:
- نهاد تحلیلگر اقتصاد
- پل ارتباطی میان سیاستگذار، فعال اقتصادی و افکار عمومی
- و تسهیلگر گفتوگوی ملی درباره توسعه میدانیم.
ماموریت ما را در قبال صنعت ساختمان میتوان در چهار محور خلاصه کرد:
۱. شفافسازی واقعیتها: اقتصاد بدون داده و تحلیل، میدان شایعه و تصمیمات غلط است. ما تلاش کردهایم با گزارشهای دقیق، آمار معتبر و تحلیلهای مستقل، تصویری واقعی از بازار مسکن و ساختمان ارائه دهیم.
۲. نقد سیاستگذاری، نه تخریب: ما منتقدیم، اما منتقدی مسوول؛ نقدی مبتنی بر علم اقتصاد، تجربه جهانی و منافع بلندمدت کشور.
۳. ترویج نگاه بلندمدت و توسعهمحور: ساختمان فقط «ساختوساز» نیست، پیوندی است میان شهر، محیط زیست، رفاه، سرمایه اجتماعی و آینده نسلها.
۴. ایجاد زبان مشترک میان ذینفعان: سرمایهگذار، انبوهساز، بانک، دولت و شهروند، همه باید بتوانند یکدیگر را بفهمند؛ رسانه این زبان مشترک را میسازد.
صنعت ساختمان بیش از سرمایه و زمین، به اعتماد و چشمانداز نیاز دارد؛ اعتماد به قواعد بازی و افقی روشن برای آینده. «دنیایاقتصاد» خود را متعهد میداند که در کنار فعالان این صنعت و سیاستگذاران آن برای ساختن این اعتماد و ترسیم این چشمانداز، نقشی فعال، مستقل و مسوولانه ایفا کند.
* مدیر مسوول گروه رسانهای دنیایاقتصاد
سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد را بشنوید:
