سرمقاله

سرمقاله

چهارشنبه، ۲۴ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۸

آسیب‌های فقر درآمدی + فایل صوتی
دکتر فاطمه عزیزخانی*
وقتی درآمد خانوار حتی کفاف هزینه‌های ضروری را نمی‌دهد، پرسش رایج این است: مساله اصلی «دستمزد پایین» است یا «تورم بالا»؟ پاسخ دقیق این است که این دو از هم جدا نیستند؛ دستمزد و تورم دو سوی یک بحران واحدند: بحران قدرت خرید. اگر دستمزد اسمی افزایش یابد، اما قیمت کالاهای ضروری با سرعتی بیشتر بالا برود، خانوار فقیرتر می‌شود؛ حتی اگر روی کاغذ حقوق بیشتری بگیرد. از سوی‌ دیگر، اگر تورم مهار شود، اما دستمزدها سال‌ها عقب‌ماندگی داشته باشند، باز هم خانوار توان بازسازی زندگی خود را ندارد؛ بنابراین مساله…
سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛
روزنامه شماره ۶۵۷۷

استانداردهای نظارتی بانک‌ها

امیرحسین امین‌آزاد؛ مدیرکل اسبق مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پول‌شویی بانک مرکزی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: اصلاحات اخیر بانک مرکزی در دستورالعمل سرمایه نظارتی (۱۴۰۲) و بخشنامه تسعیر دارایی‌های ارزی (۱۴۰۵)، اگرچه در نگاه نخست فاصله گرفتن از استانداردهای «Basel III» به نظر می‌رسد، اما پاسخی ضروری به شرایط خاص اقتصادی و چالش‌های ساختاری بانکداری ایران است.

سه‌شنبه، ۲۳ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۷

استانداردهای نظارتی بانک‌ها+ فایل صوتی
امیرحسین امین‌آزاد*
اصلاحات اخیر بانک مرکزی در دستورالعمل سرمایه نظارتی(۱۴۰۲) و همچنین بخشنامه نحوه تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های پولی ارزی(۱۴۰۵)، از مهم‌ترین تحولات مقررات احتیاطی نظام بانکی ایران در سال‌های اخیر به شمار می‌رود.
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

احتمال اَبَرتورم و پیامدهای آن

دکتر حسین عبده‌تبریزی، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تورم بالا مساله‌ای جدی است، اما ابرتورم دیگر صرفا به معنای افزایش بیشتر قیمت‌ها نیست. ابرتورم بنیان اقتصاد، اعتبار پول ملی، نظام بانکی، بازار سرمایه و حتی نظم اجتماعی را از میان می‌برد. از این رو، لازم است میان تورم بالا و ابرتورم تفاوت روشنی قائل شویم.

دوشنبه، ۲۲ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۶

احتمال اَبَرتورم و پیامدهای آن + فایل صوتی
دکتر حسین عبده‌تبریزی*
۱. تورم بالا مساله‌ای جدی است، اما ابرتورم دیگر صرفا به معنای افزایش بیشتر قیمت‌ها نیست. ابرتورم بنیان اقتصاد، اعتبار پول ملی، نظام بانکی، بازار سرمایه و حتی نظم اجتماعی را از میان می‌برد. از این رو، لازم است میان تورم بالا و ابرتورم تفاوت روشنی قائل شویم.
«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

اقتصاد؛ مسیر پایدار امنیت

دکتر محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: در دهه‌های اخیر، تجربه روابط بین‌الملل نشان داده است که جنگ به ندرت می‌تواند راه‌حلی پایدار برای کشورها فراهم کند. تجربه موفق بسیاری از کشورها نشان می‌دهد هرجا منافع مشترک با همسایگان یا قدرت‌های بزرگ تعریف شده، امنیت و ثبات بیشتری نیز حاصل شده است. مثال روشن آن اتحادیه اروپا است که اتحاد و منافع مشترک، دشمنی‌ها را پایان داد.

یکشنبه، ۲۱ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۵

اقتصاد؛ مسیر پایدار امنیت + فایل صوتی
دکتر محمدمهدی بهکیش*
در دهه‌های اخیر، تجربه روابط بین‌الملل نشان داده است که جنگ به ندرت می‌تواند راه‌حلی پایدار برای کشورها فراهم کند. تجربه موفق بسیاری از کشورها نشان می‌دهد هرجا منافع مشترک با همسایگان یا قدرت‌های بزرگ تعریف شده، امنیت و ثبات بیشتری نیز حاصل شده است. مثال روشن آن اتحادیه اروپا است که اتحاد و منافع مشترک، دشمنی‌ها را پایان داد.
سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

آسیب‌های پول ارزان

دکتر پویا جبل‌عاملی، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: نگاه غالب آن است که ناترازی بانکی، یکی از عوامل اصلی تورم است. هر چند همواره در علوم غیردقیقه، علت و معلول رابطه دو طرفه با یکدیگر دارند، اما ادعای راقم آن است که ناترازی بانکی خود محصول رویکرد تورمی سیاستگذاران پولی در دهه‌های گذشته است؛ رویکردی که تا تغییر نکند با ابزار نظارتی سفت و سخت نیز نمی‌توان ناترازی را کنترل و برطرف کرد.

شنبه، ۲۰ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۴

آسیب‌های پول ارزان + فایل صوتی
دکتر پویا جبل‌عاملی*
نگاه غالب آن است که ناترازی بانکی، یکی از عوامل اصلی تورم است. هر چند همواره در علوم غیردقیقه، علت و معلول رابطه دو طرفه با یکدیگر دارند، اما ادعای راقم آن است که ناترازی بانکی خود محصول رویکرد تورمی سیاستگذاران پولی در دهه‌های گذشته است؛ رویکردی که تا تغییر نکند با ابزار نظارتی سفت و سخت نیز نمی‌توان ناترازی را کنترل و برطرف کرد.

جمعه، ۱۹ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۳

جدال بر سر یادداشت تفاهم + فایل صوتی
دکتر رحمن قهرمانپور*
فضای کلی حاکم بر شرایط کنونی میان آمریکا و ایران این‌ گونه است که هر دو طرف در عین حال که نمی‌خواهند به درگیری و جنگ تمام عیار بازگردند، از آن طرف هم نمی‌خواهند که طرف مقابل دست برتر را در تفسیر یادداشت تفاهم داشته باشد. ایران معتقد است که بر اساس ماده پنج یادداشت تفاهم یا توافق موقت، عبور و مرور کشورها از تنگه هرمز باید با مدیریت ایران باشد و کشور دیگری در این عمل دخالت نکند؛ بنابراین از نظر ایران راه‌اندازی کریدور عمان که حتی قبل از آتش‌بس و امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا بود،…

چهارشنبه، ۱۰ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۲

در اهمیت اسکناس + فایل صوتی
دکتر پویا جبل‌عاملی*
آمار نشان می‌دهد که در سطح جهانی، بیش از ۳۵درصد معاملات حضوری با اسکناس تصفیه می‌شود. این رقم در اقتصاد ایران متاسفانه کمتر از ۵درصد است. دلایل بسیاری برای این رقم که به اشتباه به‌عنوان شاخص توسعه‌یافتگی بعضا مطرح می‌شود، وجود دارد؛ از تمایل و قدرت شرکت‌های حوزه تراکنش‌های الکترونیک گرفته تا تحریم امکانات چاپ اسکناس و تورم بالای اقتصاد ایران که باعث می‌شود، هزینه فراهم آوردن پول کاغذی برای معاملات در اقتصاد ایران افزایش یابد. اما به دلایلی که ذکر خواهد شد، بسیار ضروری است که هر چه سریع‌تر…

سه‌شنبه، ۰۹ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۱

مسائل اقتصادی و راهکارهای پلیسی + فایل صوتی
دکتر موسی غنی‌نژاد*
اخیرا خبری مبنی بر تشکیل اتاق وضعیت منتشر شده که تاسف‌آور است. خبر این است: «کارگروهی با نام اتاق وضعیت در سطح ستاد و استان‌ها با هدف هماهنگی میان ارگان‌های نظارتی، جلوگیری از احتکار، گران‌فروشی و تخلفات در حوزه کالاهای اساسی توسط پلیس امنیت اقتصادی راه‌اندازی شده است.» این خبر حیرت‌انگیز است؛ چون حاکی از اضافه کردن یک دستگاه یا سازوکار دولتی جدید به قبلی‌ها برای کنترل و مداخله در بازار است که همگی ناکارآمدی خود را پیش از این نشان داده‌اند و تاسف‌بار از این جهت که نه تنها نیروها و منابع دولتی…

دوشنبه، ۰۸ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۶۰۰

سیاستگذاری در محیط جدید + فایل صوتی
دکتر سعید بیات *
اگر مذاکرات سیاسی بین ایران و آمریکا به سرانجام برسد و دریچه‌ای امیدبخش نسبت به آینده باز شود، محیط سیاستگذاری اقتصادی نیز تغییر خواهد کرد و موفقیت در محیط سیاستگذاری جدید نیازمند درک پیرامونی نسبت به چارچوب و اقتضائات این محیط است. بنابراین، سیاستگذار اقتصادی باید تلاش کند که در حداقل زمان، ذهن خود را با محیط جدید تطبیق دهد تا گرفتار اُریب ذهنی نشود و ابزارهای سیاستگذاری محیط قبلی را به محیط جدید منتقل نکند.

یکشنبه، ۰۷ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۹

از رفع تحریم تا توسعه + فایل صوتی
دکتر جعفر خیرخواهان*
اگرچه تحلیل ماهیت این دور از مذاکرات و بررسی دقیق‌تر موانعی نظیر «بحران اعتماد» و فرصت‌های کلانی همچون «بازگشت به زنجیره ارزش جهانی» از اهمیت بالایی برخوردار است، اما نگارنده با این فرض عملیاتی پیش می‌رود که روند گفت‌وگوها به نتایجی مثبت، پایدار و قابل اجرا منجر می‌شود. درواقع مساله اصلی امروز «آیا توافق حاصل می‌شود یا خیر» نیست، بلکه این پرسش حیاتی است که: «اگر توافق حاصل شد، ما چگونه آماده هستیم تا از آن استفاده کنیم بدون اینکه در دام بی‌ثباتی‌های ساختاری بیفتیم؟»
سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

معمای تعدیل نرخ سود

دنیای اقتصاد: دکتر ولی‌الله سیف، رییس کل پیشین بانک مرکزی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: این روز‌ها بار دیگر بحث افزایش نرخ سود بانکی در محافل اقتصادی و رسانه‌‌ای مطرح شده است. هرچند بانک مرکزی تاکنون گزارش‌ها و شایعات مربوط به افزایش نرخ سود را تایید نکرده و در مواردی نیز آن را رد کرده است، اما نفس شکل‌گیری این بحث نشان می‌دهد که اقتصاد ایران با یک مساله اساسی در بازار پول مواجه شده است؛ مساله‌ای که دیگر نمی‌توان آن را صرفا با ملاحظات سیاسی یا اداری نادیده گرفت.

شنبه، ۰۶ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۸

معمای تعدیل نرخ سود + فایل صوتی
دکتر ولی‌الله سیف*
این روز‌ها بار دیگر بحث افزایش نرخ سود بانکی در محافل اقتصادی و رسانه‌‌ای مطرح شده است. هرچند بانک مرکزی تاکنون گزارش‌ها و شایعات مربوط به افزایش نرخ سود را تایید نکرده و در مواردی نیز آن را رد کرده است، اما نفس شکل‌گیری این بحث نشان می‌دهد که اقتصاد ایران با یک مساله اساسی در بازار پول مواجه شده است؛ مساله‌ای که دیگر نمی‌توان آن را صرفا با ملاحظات سیاسی یا اداری نادیده گرفت.
سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

مجوز اوفک برای صادرات نفت

کوروش احمدی، دیپلمات سابق در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: صدور یک مجوز عام (general license X) GLX توسط اداره کنترل دارایی‌های خارجی (اوفک) وزارت خزانه‌داری آمریکا دایر بر «مجاز شدن تولید، تحویل و فروش نفت خام و تولیدات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی از مبدأ ایران» و انواع خدمات مربوطه برای یک دوره دو ماهه تا ۳۰ مرداد، تحول مهمی است که عمدتا با هدف پیشبرد مذاکرات و ارائه مشوقی جدی به ایران در جریان مذاکرات هسته‌ای انجام شده‌است.

جمعه، ۰۵ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۷

مجوز اوفک برای صادرات نفت + فایل صوتی
کوروش احمدی*
صدور یک مجوز عام (general license X) GLX توسط اداره کنترل دارایی‌های خارجی (اوفک) وزارت خزانه‌داری آمریکا دایر بر «مجاز شدن تولید، تحویل و فروش نفت خام و تولیدات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی از مبدأ ایران» و انواع خدمات مربوطه برای یک دوره دو ماهه تا ۳۰ مرداد، تحول مهمی است که عمدتا با هدف پیشبرد مذاکرات و ارائه مشوقی جدی به ایران در جریان مذاکرات هسته‌ای انجام شده‌است.

دوشنبه، ۰۱ تیر ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۶

نظام بانکی در پساتفاهم + فایل صوتی
امیرحسین امین‌آزاد*
در صورت دستیابی ایران و آمریکا به یک توافق پایدار و کاهش محدودیت‌های بین‌المللی، اقتصاد کشور با فرصت کم‌نظیری برای بازسازی روابط مالی و بانکی خود با جهان روبه‌رو خواهد شد. با این حال، تجربه دوره پس از برجام نشان داد که رفع تحریم‌ها به تنهایی قادر به حل مشکلات ساختاری نظام بانکی نیست.

یکشنبه، ۳۱ خرداد ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۵

شوک جنگ به بازار کار + فایل صوتی
دکتر ایمان چراتیان*
جنگ‌های معاصر دیگر تنها بر مناطق درگیر تاثیر نمی‌گذارند؛ شوک‌های ناشی از درگیری‌های ژئوپلیتیک از طریق پنج کانال مشخص، بازارهای کار را در کشورهای دور از خط مقدم نیز دچار اختلال می‌کنند. مطالعات تازه با بررسی جنگ روسیه-اوکراین (۲۰۲۲ تاکنون) و بحران خاورمیانه (۲۰۲۳ تاکنون) نشان می‌دهد که این مکانیسم‌ها، اشتغال، دستمزدها و شرایط کاری را حتی در اقتصادهای به‌ظاهر ایمن دستخوش تغییر می‌کند. سازمان بین‌المللی کار (ILO) هشدار داده است که فراتر از هزینه‌های انسانی، بحران خاورمیانه «یک شوک آرام، اما…

شنبه، ۳۰ خرداد ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۴

طرح مناطق ویژه‌ سرمایه‌گذاری + فایل صوتی
دکتر مهرداد سپه‌وند*
صندوق سرمایه‌گذاری ۳۰۰‌میلیاردی که در متن تفاهم‌نامه ایران و آمریکا گنجانده شده است، می‌تواند فقط در حد حرف باقی بماند یا با طراحی هوشمندانه به نقطه آغاز یک برنامه جسورانه برای گذر اقتصاد ایران از تنگناهای موجود و فرصتی برای خروج از انزوا بدل شود.
سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

فرصت‌های پیش‌رو

دکتر پویا جبل‌عاملی، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تفاهم‌نامه فعلی میان ایران و آمریکا فرصتی مهم برای سیاستگذار اقتصادی ایجاد می‌کند؛ هرچند ممکن است به تنهایی توان توقف چرخه‌های جنگ و آتش‌بس را نداشته باشد؛ تحقق نتایج گسترده‌تر به توافق جامع در ۶۰ روز آینده وابسته است. با این حال همین تفاهم‌نامه می‌تواند فضایی برای اجرای برخی سیاست‌های اصلاحی فراهم کند.

جمعه، ۲۹ خرداد ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۳

فرصت‌های پیش‌رو + فایل صوتی
دکتر پویا جبل‌عاملی*
تفاهم‌نامه فعلی بین ایران و آمریکا، فرصتی بااهمیت برای سیاستگذار اقتصادی است؛ هرچند ممکن است پتانسیل کافی برای توقف موج‌های سینوسی جنگ و آتش‌بس را نداشته باشد. امری که با اجرای این تفاهم‌نامه و رسیدن به توافق جامع در ۶۰روز بعد از آن به‌دست می‌آید. با وجود این، همین تفاهم‌نامه نیز می‌تواند فضایی برای اجرای برخی از سیاست‌های اصلاحی فراهم کند.

پنجشنبه، ۲۸ خرداد ۱۴۰۵

در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد بشنوید!

خاورمیانه در آستانه بازتنظیم ژئوپلیتیک

دکتر کامران کرمی پژوهشگر مسائل خلیج فارس در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: اعلان تفاهم میان ایران و آمریکا بلافاصله در خاورمیانه بازتاب یافت؛ منطقه‌ای که به‌شدت تحت‌تاثیر معادله جنگ و توافق است.

چهارشنبه، ۲۷ خرداد ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۲

روایت‌های جنگ و صلح + فایل صوتی
دکتر کامران کرمی*
اعلان تفاهم میان ایران و آمریکا، بلافاصله در خاورمیانه طنین‌انداز شد؛ منطقه‌ای که بیش از سایر مناطق جهانی، تحت‌تاثیر معادله جنگ و توافق قرار دارد. بر این اساس، اگر در پایان‌دوره ۶۰ روزه مذاکرات، تهران و واشنگتن بتوانند چارچوب تفاهم را به یک توافق تبدیل کنند، آنچه در معادلات منطقه‌ای رخ خواهد داد، صرفا یک توافق میان دو بازیگر فرامنطقه‌ای و منطقه‌ای نخواهد بود، بلکه نشانه‌ای از ورود خاورمیانه به مرحله‌ای تازه از بازتنظیم ژئوپلیتیک خواهد بود.
سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

سناریوهای مذاکراتی پیش رو

سه‌شنبه، ۲۶ خرداد ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۱

سناریوهای مذاکراتی پیش رو + فایل صوتی
دکتر رحمن قهرمانپور*
ایران در یک سال گذشته مسیر بسیار سختی را پشت سر گذاشت و شاهد دو جنگ و تشدید درگیری‌ها با آمریکا و اسرائیل بود. لذا امضای یادداشت‌تفاهم میان ایران و آمریکا به صورت طبیعی با یک واکنش عاطفی خوش‌بینانه مواجه خواهد بود و برخی‌ بر این باورند که گام اصلی و اولیه در حل مساله برداشته شده است؛ بنابراین مسیر بعدی هموارتر از امروز خواهد بود. از آنجا که هنوز متن توافق منتشر نشده و جزئیات مذاکره و چانه‌زنی‌های دو طرف همچنان معلوم نیست، لذا باید منتظر باشیم و ببینیم که در این فرآیند مذاکرات دیپلماتیک چه…
سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

بزنگاه تاریخی؛ تحلیلی بر جنگ و پس از جنگ

دکتر علیرضا بختیاری؛ مدیرمسوول گروه رسانه‌ای دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز این روزنامه نوشت: خبر تفاهم اولیه ایران و آمریکا واکنش هیجان‌انگیزی در سطح جهانی داشت، زیرا امید به کاهش فشار بر حمل‌ونقل دریایی و آرام شدن بازار نفت را افزایش داد. با این حال ایران این خبر را با آرامش و بدون هیجان اعلام کرد، زیرا آن را ادامه رخدادهای یک سال گذشته می‌داند و معتقد است تا زمانی که پیامدهای جنگ برطرف نشده، نمی‌توان از وضعیت عادی سخن گفت.

دوشنبه، ۲۵ خرداد ۱۴۰۵

روزنامه شماره ۶۵۹۰

بزنگاه قرن؛ تحلیلی بر جنگ و پس از جنگ + فایل صوتی
دکتر علیرضا بختیاری*
خبر تفاهم اولیه ایران و آمریکا، برای رهبران کشورها و تحلیلگران جهان، خبری هیجان‌انگیز بود؛ اما ایران، آن را با آرامش و خونسردی و ظاهرا بدون برداشتن انگشتان از روی ماشه‌های دفاعی و تهاجمی، اعلام کرد. علت آن هیجان، امید به کاهش فشار بر حمل‌ونقل‌ دریایی و آرام شدن بازار نفت بود که حالا احتمال تحقق آن بیشتر شده است. علت برخورد غیر‌هیجانی ایران هم این است که این تفاهم برای دولت و ملت ایران ادامه رخدادهای یک سال اخیر است و مواجهه با آن می‌بایست همسنگ رفتارهای دوران جنگ، فارغ از دستپاچگی باشد.…
سرمقاله امروز روزنامه «دنیای اقتصاد»؛
روزنامه شماره ۶۵۷۷

بیم و امید در اقتصاد ایران

دنیای اقتصاد: دکتر علیرضا سلطانی؛ تحلیلگر مسائل اقتصادی در سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: اعلام تفاهم سیاسی اولیه میان ایران و آمریکا، علیرغم عدم قطعیت به دلیل فشارهای داخلی، مواضع متغیر آمریکا و مداخله بازیگران ثالث، روزنه امیدی برای اقتصاد ایران گشوده است.

نسخه کامل شماره امروز روزنامه «دنیای‌ اقتصاد» را اینجا بخوانید