شماره روزنامه ۶۶۴۰
|

سرمقاله

سرمقاله

    سه‌شنبه، ۰۳ شهریور ۱۴۰۵
  • الگوی توسعه آتی کشور + فایل صوتی

    دکتر محمدمهدی بهکیش*
    امید آن است که در آینده‌ای نه چندان دور جنگ تمام شود و تحریم‌ها رفع شوند. در آن زمان متخصصان اقتصاد و اداره جامعه با یکی از مهم‌ترین پرسش‌های اقتصاد ایران مواجه می‌شوند که کدام الگوی توسعه با شرایط تاریخی-فرهنگی ایران سازگارتر است و می‌تواند با توجه به خلق و خوی ایرانیان، آینده بهتری برای مردم این سرزمین به وجود آورد.
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    چرا سهمیه بنزین تاکسی‌های اینترنتی با منطق اقتصاد ناسازگار است؟

    دنیای اقتصاد: دکتر مهدی فیضی؛ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه فردوسی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: طرح تخصیص سهمیه جداگانه بنزین به رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، اگرچه با توجیه حساسیت‌های اجتماعی مطرح شده، از منظر علم اقتصاد غیرقابل‌دفاع است.
    دوشنبه، ۰۲ شهریور ۱۴۰۵
  • بنزین و تاکسی‌های اینترنتی + فایل صوتی

    دکتر مهدی فیضی*
    این روزها ناترازی بنزین و انواع طرح‌ها برای حل آن دوباره مطرح شده است که در جدی‌ترین طرح ظاهرا قرار است به رانندگان تاکسی‌های اینترنتی سهمیه‌ای جداگانه تخصیص پیدا کند. این تخصیص اگرچه ممکن است از منظر حساسیت‌های اجتماعی قابل توجیه باشد، اما در چارچوب علم اقتصاد اساسا قابل دفاع نیست.
    یکشنبه، ۰۱ شهریور ۱۴۰۵
  • در جست‌وجوی ستاره قطبی + فایل صوتی

    پرهام ‌پهلوان*
    بسیاری از ایده‌هایی که در ادبیات اقتصاد برای خروج از بحران مطرح می‌شوند، در شرایط امروز ایران بیش از آنکه برنامه‌ای قابل اجرا باشند، شبیه تصویری از مقصدند. اصلاحات ساختاری، رشد اقتصادی، توسعه، ثبات پولی، افزایش بهره‌وری و ادغام در اقتصاد جهانی، همگی اهدافی روشن و ضروری‌اند؛ اما اقتصاد ایران امروز با چنان انباشتگی از ناترازی‌ها، محدودیت‌های مالی و خارجی، تورم، افت سرمایه‌گذاری و نااطمینانی مواجه است که نمی‌توان انتظار داشت همه این اصلاحات به‌سرعت و همزمان اجرا شوند.
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    ولی افتاد مشکل‌ها

    دنیای اقتصاد: دکتر تیمور رحمانی؛ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: چهار سال سردرگمی نظام سیاست‌گذاری در حوزه بنزین، ناشی از عدم به رسمیت شناختن «قیمت» و سازوکارهای بازار است.
    شنبه، ۳۱ مرداد ۱۴۰۵
  • ولی افتاد مشکل‌ها + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    ۱. حدود چهار سال است که بحث بنزین و اصلاحات مرتبط با آن به طور جدی در دستور کار دولت و مجلس و سایر نهادهای تصمیم‌گیری قرار دارد و طرح‌های عجیب‌وغریب بسیاری مطرح شده است فقط به این دلیل که نظام سیاستگذاری ما واقعیتی به نام قیمت را به رسمیت نمی‌شناسد. اما دست‌آخر ناچار است تسلیم بدون قید‌و‌شرط همان چیزی شود که به رسمیت نمی‌شناسد و هزینه سنگینی هم بابت آن متحمل شود.
    جمعه، ۳۰ مرداد ۱۴۰۵
  • پول‌شویی و خانه‌های لوکس + فایل صوتی

    وقتی از عوامل افزایش قیمت مسکن سخن می‌گوییم، معمولا فهرستی آشنا از تورم تا نرخ بهره، هزینه ساخت، قیمت زمین، کمبود عرضه و رشد نقدینگی پیش روی ما قرار می‌گیرد. اما عاملِ پول‌شویی کمتر دیده ‌شده است. این عامل نیز می‌تواند در شکل‌گیری قیمت‌ها نقش داشته باشد؛ عاملی که نه در آمارهای معمول بازار مسکن به‌سادگی دیده می‌شود و نه لزوما در مدل‌های متعارف سیاستگذاری مسکن جایگاه روشنی دارد.
    چهارشنبه، ۲۸ مرداد ۱۴۰۵
  • قربانیان خاموش جنگ و تحریم + فایل صوتی

    حملات نظامی، تحریم‌ها، تورم، محدودیت‌های اینترنتی، ناامنی داخلی و آسیب به خدمات عمومی، همزمان‌ بر نهادهایی فشار می‌آورند که کودکان برای رشد و امنیت به آنها وابسته‌اند. مدرسه، بیمارستان، شبکه آب و برق، ارتباطات و مسیرهای انتقال دارو اجزای یک نظام حمایتی واحد هستند و اختلال در هر بخش می‌تواند کارکرد بخش‌های دیگر را نیز تضعیف کند.
  • سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد را بشنوید؛

    روزنامه شماره ۶۵۷۷

    منشا تورم کجاست؟

    دکتر علی فرحبخش؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز دنبای اقتصاد نوشت؛ تورم مزمن ایران تنها با رشد نقدینگی و سیاست‌های پولی انبساطی توضیح داده نمی‌شود؛ شوک‌های عرضه مانند تحریم، جهش نرخ ارز، افزایش هزینه تولید، محدودیت‌های تجاری و افت ظرفیت تولید نیز در سال‌های اخیر نقشی هم‌سنگ یا بیشتر داشته‌اند.
    سه‌شنبه، ۲۷ مرداد ۱۴۰۵
  • منشأ تورم کجاست؟ + فایل صوتی

    دکتر علی فرحبخش*
    اقتصاد ایران سال‌هاست با تورمی مزمن و بالا دست‌وپنجه نرم می‌کند. در اغلب تحلیل‌ها، رشد نقدینگی و سیاست‌های پولی انبساطی به‌عنوان مهم‌ترین عامل تورم معرفی می‌شوند. این دیدگاه، هرچند بخشی از واقعیت را بیان می‌کند، اما همه حقیقت نیست. اگر تورم ایران صرفا یک پدیده پولی بود، باید رابطه‌ای تقریبا ثابت و قابل پیش‌بینی میان رشد پایه پولی و نرخ تورم مشاهده می‌شد. درحالی‌که تجربه اقتصاد ایران و بسیاری از کشورهای دیگر نشان می‌دهد شوک‌های سمت عرضه، به‌ویژه تحریم‌های اقتصادی، جهش‌های نرخ ارز، افزایش هزینه…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    نبرد با اسلحه اقتصادی

    مجید حیدری؛ دبیر گروه سیاستگذاری روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: در جنگ‌های نوین، اقتصاد جایگزین میدان‌های نظامی کلاسیک شده است. اکنون سرنوشت رویارویی‌ها نه با قدرت نظامی، بلکه با مدیریت بهینه هزینه‌ها، ثبات ارزی و تاب‌آوری داخلی تعیین می‌شود.
    دوشنبه، ۲۶ مرداد ۱۴۰۵
  • نبرد با اسلحه اقتصادی + فایل صوتی

     مجید حیدری*
    در جنگ‌های امروزی، همیشه آخرین شلیک یا بزرگ‌ترین خسارت نظامی تعیین‌کننده نیست. گاهی پس از فروکش کردن درگیری‌ها، نبرد اصلی تازه آغاز می‌شود؛ نبردی که در آن نه تعداد موشک‌ها، بلکه نرخ تورم، ثبات بازار ارز، توان تجارت خارجی و میزان تاب‌آوری جامعه، سرنوشت یک رویارویی را رقم می‌زند. اگر تقابل ایران و آمریکا وارد چنین مرحله‌ای شده باشد، پرسش اصلی دیگر این نیست که کدام طرف قدرت نظامی بیشتری دارد؛ پرسش این است که کدام اقتصاد می‌تواند هزینه‌های جنگ را هوشمندانه‌تر مدیریت کند.
    یکشنبه، ۲۵ مرداد ۱۴۰۵
  • اصلاح یا افزایش نرخ بهره بانکی؟ + فایل صوتی

    دکتر مهرداد سپه‌وند*
    نرخ سود (بهره) بانکی که مهم‌ترین ابزار سیاستگذاری بانک‌های مرکزی در جهان است و هر چند ده هزارم درصد تغییرش، تعادل بازارها را جابه‌جا می‌کند، در ایران سال‌هاست که به سقف دامنه تعیین‌شده چسبیده و همه کارکردهای سیاستی و اطلاعاتی خود را از دست داده است.
    شنبه، ۲۴ مرداد ۱۴۰۵
  • دوری از تورم محیرالعقول + فایل صوتی

    دکتر پویا جبل‌عاملی*
    درک وضعیت کشورهایی که در تاریخ تورم‌های محیرالعقول را تجربه کرده‌اند، برای سیاستگذاران و کارشناسان بیش از گذشته اهمیت دارد‌. مساله این نیست که اقتصاد ایران حتما به آن شرایط می‌رسد، بلکه درک ما از آن موجب می‌شود تا به ابزارهای لازم برای اجرای سیاست‌های ضد تورم‌های محیرالعقول آماده باشیم.
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    تمام بازار را آزاد کنید

    دنیای اقتصاد: پرهام پهلوان؛ سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز روزنامه نوشت: توقف اجرای آزمایشی عرضه بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی در کرمان، نشان داد فاصله میان درست بودن یک سیاست و اجرای درست آن در اقتصاد ایران می‌تواند زیاد باشد.
    جمعه، ۲۳ مرداد ۱۴۰۵
  • تمام بازار را آزاد کنید + فایل صوتی

    پرهام پهلوان*
    توقف اجرای آزمایشی عرضه بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی در استان کرمان، بار دیگر نشان داد که در اقتصاد ایران، فاصله میان درست بودن یک سیاست و درست اجرا شدن آن می‌تواند بسیار زیاد باشد؛ اما یک درس مهم در این شکست وجود داشت: اصلاح قیمت یک کالا، زمانی معنا دارد که همزمان امکان واکنش آزادانه مصرف‌کننده و تولیدکننده به آن قیمت نیز وجود داشته باشد.
    سه‌شنبه، ۲۰ مرداد ۱۴۰۵
  • دنیای اقتصاد منتشر کرد؛

    ریشه تورم یا محرک جهش آن؟

    دنیای اقتصاد: دکتر حسین توکلیان؛ دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تورم ایران پدیده‌ای مزمن است، با این حال، آنچه در ماه‌های اخیر مشاهده شده صرفا ادامه همان تورم مزمن با سرعت اندکی بیشتر نیست.
    دوشنبه، ۱۹ مرداد ۱۴۰۵
  • ریشه تورم یا محرک جهش آن؟ + فایل صوتی

    دکتر حسین توکلیان*
    تورم ایران پدیده تازه‌ای نیست. دهه‌هاست که اقتصاد ایران با کسری‌های مکرر بودجه، ناترازی شبکه بانکی، رشد بالای متغیرهای پولی، بی‌ثباتی بازار ارز و شوک‌های متعدد داخلی و خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کند. با این حال، آنچه در ماه‌های اخیر مشاهده شده صرفا ادامه همان تورم مزمن با سرعت اندکی بیشتر نیست. اقتصاد وارد محدوده‌ای شده که در آن خود رفتار قیمت‌گذاری تغییر کرده، افزایش قیمت‌ها فراگیرتر شده و یک شوک مشابه می‌تواند اثری بسیار بزرگ‌تر از گذشته بر تورم بگذارد.
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    تورم؛ دیو پلید اقتصاد ایران و ریشه‌های مالی آن

    دنیای اقتصاد: دکتر تیمور رحمانی؛ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: سال ۱۴۰۴ نقطه عطفی در تاریخ اقتصاد ایران است و تورم، مسئله اول اقتصاد محسوب می‌شود. هیچ بهانه‌ای (نظیر کمک به رشد اقتصادی) برای عدم مهار تورم پذیرفته نیست.
    یکشنبه، ۱۸ مرداد ۱۴۰۵
  • هزار و چهارصد و چهار + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    ۱. سال پر از درد و رنج ۱۴۰۴ به عنوان سالی متفاوت در تاریخ کشورمان در آینده همواره مورد اشاره قرار خواهد گرفت و رخدادهای آن از جهاتی متعدد نوعی نقطه عطف است. برای حوزه تخصصی ما در اقتصاد کلان آنچه سال ۱۴۰۴ را خیلی متفاوت می‌کند، قرار گرفتن در وضعیت تورمی بسیار متفاوت از گذشته است و نگرانی از وقوع تورم‌هایی است که تاکنون مشابه آن را تجربه نکرده‌ایم.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    ایران فردا و تصمیم امروز

    دکتر مسعود نیلی؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: سال ۱۳۹۷ نقطه عطفی بنیادین در تاریخ معاصر ایران است که مسیر حرکت کشور را به‌طور اساسی تغییر داده است. از آن زمان تاکنون، شاخص‌های کلان اقتصادی و اجتماعی شاهد تحولاتی بی‌سابقه بوده‌ و نرخ ارز با رشدی ۵۰ برابری، سطح عمومی قیمت‌ها با رشد ۱۹ برابری و قیمت مواد غذایی با رشد ۳۴ برابری مواجه شده‌اند.
    شنبه، ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
  • ایران فردا و تصمیم امروز + فایل صوتی

    دکتر مسعود نیلی*
    امروز وقتی از ارتفاع داده‌های بهار۱۴۰۵ به گذشته‌های دور و میان‌مدت ایران نگاه می‌کنیم، درست برعکس نگاه چشمی، تصویر را روشن‌تر می‌بینیم و هرچه به نزدیک‌تر می‌رسیم، آن را کدرتر می‌یابیم. در میان این تیرگی‌ها و روشنی‌ها، سال‌هایی با چرخش‌های بزرگ و سرنوشت‌ساز بوده‌اند. به این معنی که در آن سال‌ها، یک تغییر جدی در مسیر حرکت اتفاق افتاده و به اصطلاح، مقصد عوض شده است.
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید

    درس‌هایی برای توسعه تجارت خارجی

    دنیای اقتصاد: دکتر ولی‌الله سیف؛ رئیس کل اسبق بانک مرکزی در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: توسعه پایدار تجارت خارجی نیازمند «همکاری سازمان‌یافته میان دولت و بخش خصوصی» است. تجربه کشورهای موفق نشان می‌دهد که هیچ‌کدام توسعه صادرات را صرفاً بر عهده یکی از این دو بخش نگذاشته‌اند، بلکه با تقسیم کاری روشن، اتاق‌های بازرگانی را به بخشی از زیرساخت نهادی و دیپلماسی اقتصادی تبدیل کرده‌اند.
    جمعه، ۱۶ مرداد ۱۴۰۵
  • درس‌هایی برای توسعه تجارت خارجی + فایل صوتی

    دکتر ولی‌الله سیف*
    تاکنون بر این نکته تاکید شده است که توسعه پایدار تجارت خارجی، مستلزم شکل‌گیری همکاری سازمان‌یافته میان دولت و بخش خصوصی است و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی می‌تواند به‌عنوان شریک راهبردی دولت، نقشی موثر در این فرآیند ایفا کند. با این حال، این پرسش همچنان مطرح است که این همکاری در کشورهای موفق چگونه سازماندهی شده است و چه درس‌هایی برای ایران دربردارد؟
    چهارشنبه، ۱۴ مرداد ۱۴۰۵
  • بازنگری در حکمرانی دارایی‌های عمومی + فایل صوتی

    دکتر غلامرضا سلامی*
    اصل چهل‌وپنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از معدود اصولی است که در آن، برخلاف بسیاری از اصول اقتصادی و اجتماعی قانون اساسی، از تعبیر «حکومت اسلامی» به جای «دولت» استفاده شده است. مطابق این اصل، «انفال و ثروت‌های عمومی» از قبیل زمین‌های موات، معادن، جنگل‌ها، دریاها، کوه‌ها، دره‌ها، ارث بدون وارث، اموال مجهول‌المالک و اموال مستردشده از غاصبان، «در اختیار حکومت اسلامی است تا بر طبق مصالح عامه نسبت به آنها عمل کند».
    سه‌شنبه، ۱۳ مرداد ۱۴۰۵
  • هنر حکمرانی در بحران + فایل صوتی

    دکتر حسین عباسی*
    شرایطی که ایران در آن قرار گرفته است، یک ویژگی بارز دارد: نااطمینانی در مورد آینده. در این شرایط بهترین استراتژی آن است که مثل معروف می‌گوید: امیدوار باش به بهترین اتفاق و همزمان آماده باش برای بدترین. این همان است که این روزها در قالب پارادایم رشد یا بقا مطرح می‌شود، با این تفاوت که باید برای هر دو آماده باشیم.
    دوشنبه، ۱۲ مرداد ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    موانع نهادی بهره‌وری در ایران

    دنیای اقتصاد: دکتر مریم زارعیان؛ جامعه‌شناس در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: بهره‌وری فقط به سرمایه، فناوری، تجهیزات یا مهارت نیروی کار وابسته نیست؛ کیفیت نهادها و سازوکارهایی که این عوامل را به ارزش اقتصادی تبدیل می‌کنند نیز نقشی تعیین‌کننده دارد.
    یکشنبه، ۱۱ مرداد ۱۴۰۵
  • موانع نهادی بهره‌وری در ایران + فایل صوتی

    دکتر مریم زارعیان*
    در بحث بهره‌وری، معمولا نگاه‌ها به سمت سرمایه، فناوری، تجهیزات یا مهارت نیروی کار معطوف می‌شود. گویی هرجا رشد بهره‌وری متوقف شده باشد، یکی از این عوامل دچار کمبود است. اما تجربه اقتصاد ایران و بسیاری از کشورهای دیگر نشان می‌دهد که این توضیح، تنها بخشی از واقعیت را بیان می‌کند. کشوری ممکن است از منابع طبیعی فراوان، نیروی انسانی تحصیل‌کرده و زیرساخت‌های قابل‌قبول برخوردار باشد، اما همچنان نتواند این ظرفیت‌ها را به رشد پایدار، افزایش درآمد و رفاه عمومی تبدیل کند.
  • سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛

    رهاسازی، اصلاحات نیست

    پرهام ‌پهلوان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: میان افزایش قیمت، رهاسازی و اصلاحات واقعی تفاوت وجود دارد. افزایش قیمت اقدامی مالی و کوتاه‌مدت برای کاهش کسری بودجه است و به‌خودی‌خود ارتباطی با اصلاح ساختار ندارد.
    شنبه، ۱۰ مرداد ۱۴۰۵
  • رهاسازی، اصلاحات نیست + فایل صوتی

    پرهام ‌پهلوان*
    هر بار که خزانه دولت‌ها با کسری روبه‌رو می‌شود و دیگر امکان کنترل دستوری قیمت‌ها وجود ندارد، «اصلاحات» را از مخزن واژگان در می‌آورند، غبارزدایی می‌کنند و پیش چشم می‌گذارند. افزایش قیمت بنزین، افزایش نرخ رسمی ارز، تعدیل قیمت انرژی، همه در لحظه اجرا زیر پرچم اصلاحات ساختاری یا آزادسازی اقتصادی معرفی می‌شوند و ۶ماه بعد، زمانی که علاوه بر بالا رفتن تورم و راکد شدن تولید، کمبودها هنوز پابرجاست، در پاسخ به موج انتقادات اقتصاددانان، همان سیاستگذاران بد برنامه، رو به اقتصاددانان می‌گویند: «مگر شما…