شماره روزنامه ۶۵۰۷
|

سرمقاله

سرمقاله

    جمعه، ۲۴ بهمن ۱۴۰۴
  • احترام به حق مالکیت + فایل صوتی

    دکتر مهرداد سپه‌وند*
    افسانه رابین هود و شاه «جان» را اغلب ما از دوران کودکی به‌خاطر داریم. این افسانه به انگلستان قرن سیزدهم برمی‌گردد؛ زمانی که برادر شاه جان، ریچارد شیردل، راهی جنگ‌های صلیبی شد و قدرت را به برادر کوچک‌تر خود سپرد. شاه جان در استفاده بی‌حساب و کتاب از قدرت برای اعمال جریمه‌های نامحدود، اخذ وجوه به‌طور مکرر به بهانه‌های مختلف و توقیف‌ املاک بارون‌های ثروتمند سنگ تمام گذاشت. وی تا آنجا پیش رفت که نه تنها اموال یک بارون سرشناس و ثروتمند به نام «ویلیام د بروز» را مصادره کرد، بلکه زن و فرزند او را به…
    سه‌شنبه، ۲۱ بهمن ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟

    دنیای اقتصاد: تورم بالا و ماندگار ریشه در سیاستگذاری دارد و علاوه بر کسری بودجه آشکار دولت، از مسیرهای پنهان نیز ایجاد می‌شود.
    دوشنبه، ۲۰ بهمن ۱۴۰۴
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت پنجم) + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    در قسمت‌های پیشین ضمن آنکه نشان دادیم تورم بالا و ماندگار حتما ریشه در سیاستگذاری دارد و نشان دادیم که شکلِ کلاسیک تورم بالا و ماندگارِ متون درسی، ناشی از تامین کسری بودجه آشکار دولت از محل انتشار پول است و نشان دادیم که ورای تورم بالا و ماندگار، رانت جویی نهفته است، یکی از مصداق‌های کسری بودجه پنهان دولت را مرور کردیم که برای اقتصاد ایران موضوعیت بسیاری دارد و آن نیز رشد نقدینگی از محل اعطای وام و تسهیلات بانکی به‌دلیل نرخ بهره پایین و به‌دلیل مدارای نظارتی با رفتار وام‌دهی بانک‌ها است.…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    مذاکرات و لغو تحریم‌ها

    دنیای اقتصاد؛ برگزاری دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، در شرایط تشدید تنش‌ها و سایه جنگ، واکنش محتاطانه و نسبتاً مثبت بازارها و اقتصاد ایران را به‌دنبال داشت و به‌طور موقت از شدت التهابات و افت ارزش پول ملی کاست.
    یکشنبه، ۱۹ بهمن ۱۴۰۴
  • مذاکرات و لغو تحریم‌ها + فایل صوتی

    دکتر علیرضا سلطانی*
    برگزاری دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در عمان و در شرایطی که سایه جنگ همچنان در حال گسترده‌تر شدن است، با واکنش هوشمندانه اقتصاد و بازارهای ایران همراه بوده است. این متغیر سیاسی باعث شد اقتصاد و بازارهای سکته زده ایران، روزنه‌ای از امید برای توقف روند التهابات و جهش‌های منفی اقتصادی به‌خصوص کاهش ارزش پول ملی پیدا کنند. التهاباتی که در ماه‌ها و به‌خصوص هفته‌های اخیر، صحنه‌گردان اصلی اقتصاد ایران بوده و علاوه بر توقف کسب‌وکارها، عملا معیشت ایرانیان را در تنگنا و مضیقه قرار داده است. حوادث…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    نگاه جدید در توسعه استانی

    دنیای اقتصاد: با وجود آنکه طبق روال معمول برنامه‌های دوم تا ششم توسعه، باید پس از تصویب برنامه هفتم، بخشنامه تدوین برنامه پنج‌ساله هفتم استان‌ها ابلاغ و فرآیند تنظیم اسناد توسعه استانی آغاز می‌شد، اما آسیب‌شناسی اسناد پیشین ضرورت بازنگری اساسی در رویکردها و روش‌ها را آشکار کرد و ابلاغ بخشنامه متوقف شد.
    شنبه، ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
  • نگاه جدید در توسعه استانی + فایل صوتی

    دکتر امیر ثامنی*
    به روال مألوف برنامه‌های دوم تا ششم توسعه کشور، تصویب و ابلاغ برنامه پنج‌ساله هفتم کشور، باید با ابلاغ بخشنامه چارچوب تدوین برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه استان‌ها توسط سازمان برنامه، مناسک مربوط به فرآیند تنظیم و نگارش اسناد جدید توسعه استان‌ها توسط استانداری‌ها و سازمان‌های مدیریت و برنامه‌ریزی استان‌ها آغاز می‌شد و این اسناد ظرف سال اول برنامه نهایی و به تصویب شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها می‌رسیدند. با این حال با درنگ صورت‌گرفته روی آسیب‌شناسی فرآیند تدوین و اجرای اسناد توسعه استانی در…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    روزگاری این‌چنین ‌هائل

    دنیای اقتصا‌د: وضعیت کنونی ایران یکی از غمبارترین و بحرانی‌ترین مقاطع تاریخی است؛ دوره‌ای که در آن طی کمتر از ۴۸ ساعت هزاران نفر، عمدتاً جوانان، جان خود را از دست دادند و جامعه‌ای سوگوار و خشمگین برجا ماند.
    جمعه، ۱۷ بهمن ۱۴۰۴
  • روزگاری این‌چنین ‌هائل + فایل صوتی

    دکتر مسعود نیلی*
    بدون تردید در یکی از غمبارترین، بحرانی‌ترین و سرنوشت‌سازترین روزگاران این سرزمین عزیز و پرحادثه به سر می‌بریم. غمبارترین به‌خاطر اینکه به‌طور بی‌سابقه‌ای، حداقل تا آنجا که حافظه تاریخی گواهی می‌دهد، ظرف کمتر از ۴۸ساعت، چندهزارنفر از شهروندان و به‌ویژه، جوانان نازنینمان، جانشان را از دست دادند و رفتند تا نه‌تنها خانواده‌هایشان را برای همیشه در حسرت و اندوه و البته خشمی نهفته، به‌جا گذارند، بلکه بخش بزرگی از جامعه ایران را نیز سوگوار کنند.
    دوشنبه، ۱۳ بهمن ۱۴۰۴
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت چهارم) + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    در قسمت‌های قبل اشاره کردیم که تورم بالا و ماندگار بدون تردید منشأ سیاستگذاری دارد و خاطرنشان کردیم که در حالت کلاسیک، متون اقتصاد کلان راجع به تورم، تورم بالا و ماندگار ناشی از دستور خرج‌های آشکار و ضمنی دولت است که از طریق مالیات و فروش اوراق قابل تامین مالی نیست و اشاره کردیم که تورم بالا و ماندگار ناشی از شیوع و گستردگی رانت جویی در یک اقتصاد است. در عین حال، همه توضیحات اشاره‌شده با این امر که تورم بالا و ماندگار با رشد بالای نقدینگی همبستگی دارد، سازگار است. اکنون لازم است به مصادیق آنچه…
  • سرمقاله امروز «دنیای اقتصاد»:

    لنگر تورم؛ بهره یا نرخ ارز؟

    دنیای اقتصاد؛ در هفته‌های اخیر، الگوی رفتاری آشنایی در اقتصاد ایران شکل گرفته: کاهش سپرده‌های مدت‌دار، افزایش نگهداری اسکناس و شبه‌پول و تمایل به دارایی‌هایی مانند ارز، طلا، خودرو و کالاهای بادوام.
    یکشنبه، ۱۲ بهمن ۱۴۰۴
  • لنگر تورم؛ بهره یا نرخ ارز؟ + فایل صوتی

    دکتر مهدی کیخا*
    لنگر انتظارات اقتصاد ایران در هفته‌های اخیر وارد یک الگوی رفتاری آشنا اما هشداردهنده شده است که برای فعالان بانکی و سیاستگذاران پولی به‌خوبی قابل تشخیص است: کاهش مانده سپرده‌های مدت‌دار، افزایش سهم اسکناس و شبه‌پول در پرتفوی خانوارها و تمایل فزاینده به نگهداری دارایی‌هایی نظیر ارز، طلا، خودرو و کالاهای بادوام. این جابه‌جایی پرتفوی صرفا یک تغییر تکنیکی در ترکیب دارایی‌ها نیست، بلکه نشان‌دهنده اختلال در سازوکار اعتماد و ناکارآیی لنگر انتظارات تورمی است و بازتابی آشکار از ترس، بی‌اعتمادی و…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    سیاستگذاری در چارچوب حکمرانی

    دنیای اقتصاد: اعتراضات یک‌ماه اخیر در پی افزایش‌های ناگهانی و پی‌درپی نرخ ارز در بازار تهران آغاز شد و به سایر نقاط کشور گسترش یافت.
    شنبه، ۱۱ بهمن ۱۴۰۴
  •  سیاستگذاری در چارچوب حکمرانی + فایل صوتی

    دکتر موسی غنی‌نژاد*
    اعتراضات یک‌ماه اخیر به دنبال افزایش‌های ناگهانی و پی در پی نرخ ارز در بازار تهران آغاز شد و رفته‌رفته به سایر نقاط شهر و کشور گسترش یافت. بنابراین، به درستی می‌توان گفت جرقه این اعتراضات را نارضایتی کسبه و البته عامه مردم از تورم و شاید بدتر از آن بی‌ثباتی و تغییرات ناگهانی نرخ ارز زد که عملا بسیاری از کسب‌وکارها را متزلزل و ناممکن کرده است. البته این سخن به این معنی نیست که نارضایتی‌های عمومی منحصر به معضلات اقتصادی است.
    جمعه، ۱۰ بهمن ۱۴۰۴
  • توافق از مسیر تهدید؟ + فایل صوتی

    کوروش احمدی*
    تردیدی نباید داشت که هدف اصلی ترامپ در این مقطع زمانی نیل به توافقی با ایران است و تجمع نیرو در منطقه را باید عمدتا در این رابطه دید. از اواخر دولت بایدن و بعد از شکست تلاش‌ها برای احیای برجام، اجماعی در آمریکا شکل گرفت مبنی بر اینکه مذاکره با ایران تنها در صورتی نتیجه‌بخش خواهد بود که به موازات یک «تهدید نظامی معتبر» انجام شود. در چند ماه منتهی به شروع کار ترامپ، شماری از کارشناسان از هر دو حزب در آمریکا مانند ریچارد نفیو، ریچارد ‌هاس، دنیس راس، سوزان ملونی و... «تهدید معتبر» را لازمه موفقیت…
    چهارشنبه، ۰۸ بهمن ۱۴۰۴
  • تحول زمین بازی + فایل صوتی

    دکتر روح‌اله اسلامي*
    تحول در «زمین بازی» سیاست و اقتصاد، نه یک استعاره ادبی، بلکه توصیفی دقیق از دگرگونی قواعد، بازیگران و متغیرهای مسلط است. در چارچوب اقتصاد سیاسی و با الهام از نظریه بازی‌ها، باید پذیرفت که دیگر با بازی‌ای ایستا و تکراری مواجه نیستیم؛ بازی امروز پویا، چندسطحی و به‌شدت وابسته به زمان و تکنولوژی است. در چنین وضعیتی، هر کنش سیاسی یا اقتصادی بدون فهم تغییر قواعد، به خطای محاسباتی می‌انجامد. به یک معنا اگر سیاست‌های عمومی را به‌صورت تکراری و شبیه به گذشته ادامه دهیم، در چرخه‌ای گرفتار خواهیم شد که…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بشنوید؛

    چرخه شوم بازار ارز

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    سه‌شنبه، ۰۷ بهمن ۱۴۰۴
  • چرخه شوم بازار ارز + فایل صوتی

    دکتر ولی‌الله سیف*
    بازار ارز در ایران بار دیگر در وضعیتی آشفته و بلاتکلیف قرار گرفته است؛ وضعیتی که نه‌تنها برای فعالان اقتصادی، بلکه برای عموم جامعه نیز پیامد‌های مستقیم و ملموسی به همراه دارد. نوسانات شدید قیمت‌ها، بی‌ثباتی در انتظارات و سردرگمی در تصمیم‌گیری‌‌های اقتصادی، بار دیگر این پرسش اساسی را مطرح می‌کند که چرا اقتصاد ایران همواره در چرخه‌ای تکرار شونده از تثبیت، جهش و بازگشت گرفتار می‌شود؟
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بشنوید؛

    چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    دوشنبه، ۰۶ بهمن ۱۴۰۴
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت سوم) + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    در قسمت‌های اول و دوم نشان دادیم که اولا تورم بالا و ماندگار پیامد و محصول سیاستگذاری است و ثانیا توضیح دادیم که تورم بالا و ماندگار پیامد و محصول تصمیمات مالی دولت در مفهوم عام، شامل بودجه و فرابودجه است که از نظر داده خود را در رشد بالای نقدینگی نمایان می‌کند، گرچه فقط شکل کلاسیک تورم ناشی از مخارج دولت متکی به رشد نقدینگی را توضیح دادیم. اما بلافاصله این پرسش مطرح می‌شود که اگر تورم ناشی از دستور خرج دولت و تصمیمات مالی دولت به مفهوم عام آن است، آیا این تصمیمات مالی به تورم ناشی از فقدان…
    یکشنبه، ۰۵ بهمن ۱۴۰۴
  • جنون «صندوق‌های نقره» + فایل صوتی

    سید فرهنگ حسینی*
    بیش از یک دهه از ظهور صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) در ایران می‌گذرد و در مسیری مشابه مسیر جهانی، با رشد سرسام‌آوری در دارایی‌ها و تنوع ابزارهای تحت مدیریت روبه‌رو شده است. پس از عبور از صندوق‌های سهامی و مختلط، رونق قابل ملاحظه‌ای را در صندوق‌های با درآمد‌ثابت و پس از آن صندوق‌های اهرمی شاهد بودیم و در دو سال اخیر، با توجه به رشد قیمت جهانی طلا و رشد دلار در داخل، صندوق‌های طلا رشد و بازدهی خیره‌کننده‌ای داشتند.
    شنبه، ۰۴ بهمن ۱۴۰۴
  • آرایش نظامی ترامپ

    دکتر رحمن قهرمانپور*
    شاید در ظاهر چنین به نظر برسد که افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس و مخصوصا ورود تدریجی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خلیج فارس نشانه روشنی از زودهنگام بودن حمله نظامی به ایران باشد. اما از نظر فنی باید توجه داشت که اصولا آمادگی برای انجام یک اقدام نظامی زمان‌بر است و بنابراین به همین راحتی نمی‌توان نتیجه گرفت که اقدام نظامی آمریکا علیه ایران به‌زودی انجام خواهد شد. آنچه درحال‌حاضر در حال رخ دادن است، این واقعیت است که آمریکا درصدد تقویت قدرت بازدارندگی خود در منطقه به منظور ارسال یک…
    جمعه، ۰۳ بهمن ۱۴۰۴
  • تخصص و تعهد+فایل صوتی

    دکتر پویا جبل‌عاملی*
    از ویژگی‌های تکنوکرات‌ها آن است که تا جای ممکن از مسائل روزمره اجتماعی و سیاسی برحذر هستند تا با حفظ استقلال و تکیه بر تخصص خود، خدمتی را که نیاز جامعه و کشور است، به انجام برسانند. در کشورهای با دموکراسی قوام‌یافته،‌ این رویکرد تکنوکراسی موجب می‌شود تا نمایندگان سیاسی که با انتخاب مردم بر مسند قدرت راه یافته‌اند، به حرف‌ها و توصیه‌های کارشناسان دولتی گوش فرا دهند و مطمئن باشند که این نظرات مبتنی بر خیر کشور و برآمده از نگاه علمی و تخصصی است. به بیان دیگر، وقتی حکمرانی مطلوب باشد، هم بازیگران…
    چهارشنبه، ۰۱ بهمن ۱۴۰۴
  • بازنگری در صندوق ضمانت سپرده‌ها

    مهدی عطوان*
    هرچند موسسات بیمه سپرده‌ها در کشورهای مختلف به‌عنوان «نهادهای مکمل صنعت بانکداری» شناخته می‌شوند و فعالیت می‌کنند، اما «صندوق ضمانت سپرده‌ها» در ایران از آغاز تاسیس در سال۱۳۹۲ تا سال۱۴۰۲ به زحمت توانست در صنعت بانکداری ایران، جایی برای خود بازکند. ولی اکنون، ابلاغ قانون بانک مرکزی در سال۱۴۰۲ و قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت در سال‌۱۴۰۳ از یک‌سو و بغرنج‌تر شدن شرایط و وضعیت نظام بانکی در ایران از سوی دیگر به دلایلی مانند ناترازی‌های گسترده، انباشت اموال و دارایی‌های مازاد در ترازنامه و عدم…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    تورم کنترل می‌شود؟

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    سه‌شنبه، ۳۰ دی ۱۴۰۴
  • تورم کنترل می‌شود؟

    دکتر فريده خدادادي*
    لایحه بودجه سال۱۴۰۵ را می‌توان یکی از اسناد نسبتا اصلاح‌محور سال‌های اخیر دانست که تلاش دارد با رویکردی مبتنی بر کنترل هزینه‌ها، بهبود درآمدهای مالیاتی، توجه به انضباط مالی و تمرکز بر مسائل ساختاری همچون ناترازی انرژی و آب، از روندهای تورم‌زا و کسری بودجه‌های مزمن فاصله بگیرد. این بودجه نسبت به دوره‌های گذشته از منظر محتوایی بالغ‌تر است و رویکردهایی مانند اجرای بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، مدیریت هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر، محدودسازی شروع طرح‌های جدید، هدایت یارانه‌ها به سمت اقشار هدفمند، تمرکز بر…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    دوشنبه، ۲۹ دی ۱۴۰۴
  • چگونه تورم ایجاد می‌کنیم؟ (قسمت دوم) + فایل صوتی

    دکتر تیمور رحمانی*
    همان‌طور که در قسمت اول موضوع «چگونه تورم ایجاد می‌کنیم» اشاره کرده‌ایم، تورم محصول سیاستگذاری است و سرِ خود رخ نمی‌دهد و بلایی نیست که از آسمان نازل شود. در عین حال، همان‌طور که اشاره شده است، تورم محصول تصمیمات آشکار و ضمنی مالی دولت یا دستور خرج آشکار و ضمنی دولت است. در عین حال، این دستور خرج‌های آشکار و ضمنی دولت، خود را در رشد نقدینگی نمایان می‌کند. اما قبل از آنکه به موارد و مصداق‌های دستور خرج مستقیم و غیرمستقیم دولت بپردازیم، لازم است نفس دستور خرج دولت و دلالت آن برای تورم را مورد…
    پنجشنبه، ۱۸ دی ۱۴۰۴
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    «پیامدهای فشار مالیاتی»

    دنیای اقتصاد: اگر شما هم طرفدار پادکست هستید یا فرصت نمی‌کنید سرمقاله‌های روزنامه «دنیای اقتصاد» را بخوانید؛ می‌توانید نسخه صوتی آن را بشنوید.
    چهارشنبه، ۱۷ دی ۱۴۰۴
  • پیامدهای فشار مالیاتی

    دکتر محمدرضا فرزانگان*
    دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، راهبرد مالی خود را بر محور یک جراحی بزرگ قرار داده است: کاهش چشم‌گیر وابستگی به درآمدهای نفتی و در مقابل، تکیه بر درآمدهای مالیاتی. در این لایحه، سهم درآمدهای نفتی نسبت به سال قبل تقریبا نصف شده و در مقابل، هدف‌گذاری برای رشد ۴۲درصدی درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی شده است. اگرچه این حرکت در نگاه نخست، گامی به سوی انضباط مالی و رهایی از بند «دولت رانتی» به نظر می‌رسد، اما به‌عنوان کسی که سال‌ها در زمینه رانت‌های منابع و ساختار مالی دولت‌ها مطالعه کرده‌ام، معتقدم یک…