با محوریت شناخت آینده، تصمیمگیری اقتصادی و مسیر پیشروی کسبوکارها
-
همایش ملی «ایران در مسیر» سوم مهر در اصفهان برگزار میشود؛ شش صاحبنظر اقتصاد، جامعهشناسی، علوم سیاسی و روابط بینالملل درباره آینده ایران و تصمیمگیری اقتصادی سخن میگویند.
-
تحلیل جامعهشناسی بازار اشتغال پس از وقوع جنگ چه نکاتی در پی دارد؟
روزنامه شماره ۶۵۸۹بحران کار و اقتصاد زندگی
حمید آورزمانی*موج تعدیل نیرو، تعطیلی بنگاهها و گسترش ناامنی شغلی که در ماههای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای جامعه ایران تبدیل شده است، عمدتا به پیامدهای مستقیم جنگ و خسارتهای ناشی از آن نسبت داده میشود. بیتردید جنگ اخیر، آسیب به زیرساختهای تولیدی، اختلال در زنجیرههای تامین، محدودیتهای ارتباطی و انسدادهای ناشی از آن، در تشدید وضعیت کنونی نقش مهمی داشتهاند.
-
چگونه هویت و خاطره و جان شهر را هدف میگیرند؟
روزنامه شماره ۶۵۶۳چرا «شهرکُشی» رخ داد؟
محمد محمدی*جنگهای امروز دیگر مثل گذشته فقط در مرزها خلاصه نمیشوند؛ انگار خودشان را به دل شهرها رساندهاند. حالا خیابانها، خانهها، موزهها و حتی جاهایی که قرار بوده محل قانونگذاری و آرامش باشند، وسط میدان درگیری قرار گرفتهاند. «شهرکُشی» که قبلا یک واژه تخصصی در کتابهای جامعهشناسی شهری بود، این روزها تبدیل شده به چیزی که میشود با چشم دید و آن را لمس کرد. این فقط خراب کردن چند ساختمان نیست، مساله این است که هویت و خاطره و جان شهر را هدف میگیرند.
-
بازدیدهای ستادی رئیسجمهور ادامه دارد
مسعود پزشکیان در جریان بازدید و نظارت ستادی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با بیان اینکه دانشگاه محل تجمع تخصصهای مختلف از جمله اقتصاد، کشاورزی، صنعت، مدیریت، فرهنگ و جامعهشناسی است، تصریح کرد: انتظار از دانشگاهیان این است که صرفا در فضای آموزشی باقی نمانند، بلکه با حضور فعال در میدان عمل، در حل مسائل کشور نقشآفرینی کنند. / پایگاه اطلاعرسانی رئیسجمهور
-
یورگن هابرماس در ۹۶سالگی درگذشت؛
روزنامه شماره ۶۵۲۷مرگ فیلسوف معروف
یورگن هابرماس، فیلسوف و متفکر آلمانی که آثار قابلتوجهی در حوزه اندیشه فلسفی، جامعهشناسی و نظریهپردازی درباره «دموکراسی» داشت، در ۹۶سالگی درگذشت. هابرماس از مهمترین فیلسوفان آلمان پس از جنگ جهانی دوم به شمار میرفت و در بسیاری از مناقشات فکری و سیاسی این کشور اثرگذار بود. یورگن هابرماس متولد ۱۸ ژوئن ۱۹۲۹ در دوسلدورف آلمان، از فیلسوفان و نظریهپردازان اجتماعی معاصر و وارث مکتب فرانکفورت است که در چارچوب سنت نظریه انتقادی و پراگماتیسم آمریکایی فعالیت میکرد. این فیلسوف آلمانی در اردیبهشت…
-
استاد جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبایی در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» تشریح کرد
روزنامه شماره ۶۵۱۸ریشههای انباشت مطالبات در دانشگاهها
دنیای اقتصاد: دانشگاه در ایران فراتر از یک نهاد آموزشی، همواره به عنوان حافظهجمعی و بازنماییکننده نارضایتیهای اجتماعی در دورانهای مختلف عمل کرده است و رخدادهای دیماه ۱۴۰۴ را باید در امتداد همین سنت تاریخی و تبدیل شدن یک واقعه سیاسی به زخمی نمادین در ذهن نسل جدید تحلیل کرد؛ نسلی که به دلیل فرسایش امید به اصلاحات، تضعیف تشکلهای میانجی و فقدان تجربه گشایش سیاسی، به سمت کنشگریهای شبکهای و رادیکال سوق یافته است و در هفته اخیر با پیامد تضعیف نهادهای مدنی و تودهای شدن اعتراضات مواجه بودهایم که در صورت…
-
تحلیلی جامعهشناختی از بنگاههای خانوادگی
نقش کلیدی بنگاههای خانوادگی در اقتصاد جهانی
وحید ریحانی- بنگاههای خانوادگی در توسعه اقتصادی کشورها دارای جایگاه پُر اهمیتی هستند و سهم بزرگی از تولید ناخالص داخلی را بر عهده دارند. برای نمونه، در آمریکا بین ۶۰ تا ۷۰ درصد و در کشورهای در حال توسعه مانند هند، برزیل و اسپانیا این سهم حتی بیشتر است. شرکت و بنگاه اقتصادی نخست در چارچوب اقتصاد نهادگرای جدید و پیش از ورود به جامعهشناسی اقتصادی مطرح شد. پژوهشهای اقتصاددانانی چون رونالد کوز و الیور ویلیامسون شرکت را بهمثابه نهادی برای کاهش هزینههای مبادله و کنترل رفتارهای فرصتطلبانه در…
-
برپایی نشست «جامعهشناسی آثار مستند ناصر تقوایی»
روزنامه شماره ۶۴۶۱در پی کشف معنا بود
نشست «جامعهشناسی آثار مستند ناصر تقوایی» با حضور مهناز رونقی و مهرداد عربستانی از مدرسان دانشگاه در چهارمین روز از برگزاری نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» در پردیس سینمایی ملت برگزار شد. در این نشست، مهرداد عربستانی با اشاره به امکان بررسی آثار تقوایی از منظر انسانشناسی گفت: «آثار ایشان را میتوان با نگاهی انسانشناسانه تحلیل کرد. تقوایی نگاه اجتماعی دقیق و ریزبینانهای نسبت به جامعه داشت و از نوعی بصیرت انسانشناسی برخوردار بود.»
-
چگونه متدولوژی اقتصاد با متدولوژی علوم دیگر گره خورده است؟
روزنامه شماره ۶۴۵۳تعامل روشها در علم اقتصاد
دنیای اقتصاد- کیوان حسینوند : علوم اجتماعی معاصر با چالشهای پیچیدهای مواجه است که ماهیتی چندبعدی دارند و در قلمرو انحصاری هیچ رشتهای قرار نمیگیرند. در این میان، تعامل بین اقتصاد به عنوان رشتهای با تسلط بر روشهای کمی و استنتاج علی خاص و سایر رشتههای علوم انسانی و اجتماعی مانند تاریخ، جامعهشناسی و علوم سیاسی، اغلب با تنشهایی همراه بوده است. این تنشها عمدتا ریشه در تفاوتهای پارادایمی، روششناختی و حتی فرهنگی دارد.
-
خشونت علیه وکلا و قضات؛ بازتاب ناکامیهای اجتماعی
گروه حقوقی- در ماههای اخیر، گزارشهای نگرانکنندهای از افزایش خشونت علیه وکلا و قضات در فضای قضایی کشور منتشرشده است. این پدیده را بسیاری تنها یک ناهنجاری فردی میدانند، اما واکاوی ریشههای این خشونت از دریچه جامعهشناسی نشان میدهد که ما با نشانهای هشداردهنده از نارساییهای عمیقتر در بستر جامعه روبرو هستیم.
-
مسوولیت دولت و خانواده
امانالله قراییمقدم*افت سطح علمی دانشآموزان یکی از موضوعات مهم و جنجالی است که طی چند هفته گذشته در محافل مختلف علمی و نیز رسانهها به بحث گذاشته شده است. بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران حوزه آموزش درباره این مساله نظرات و پیشنهادهایی را مطرح کردهاند ولی بد نیست که این مساله از نگاه جامعهشناسی نیز مورد بررسی و نقد قرار بگیرد. -
ضربه کرونا
رویا خوشنویس*وضعیت تحصیل این روزها در ایران و دیگر نقاط جهان، باید از دیدگاه جامعهشناسی پس از کرونا بررسی شود و محققانی که در زمینه سیستم آموزش تحقیق میکنند باید نگاه عمیقتری نسبت به تفاوت تحصیل در دوران قبل و بعد از کرونا داشته باشند. کرونا تاثیر گسترده و چندبعدی بر آموزش در سراسر جهان گذاشت که هنوز به ابعاد مختلف آن به طور کامل پرداخته نشده است.
-
حذفشدگان از تهران
شیرین احمدنیا*تهران تنها یک پایتخت سیاسی و اقتصادی نیست؛ این شهر نماینده وضعیت اجتماعی، فرهنگی و انسانی کل کشور است و به عبارتی تهران، ایرانی کوچک است. تهران شهری در ظاهر توسعهیافته است، اما در لایههای درونی خود با چالشهای عمیق اجتماعی و نابرابری گسترده مواجه است. از منظر جامعهشناسی شهری، باید بپذیریم که هر شهری تنها مجموعهای از خیابان و خانه نیست، بلکه شهر شبکهای از روابط انسانی است که براساس قدرت، جنسیت، طبقه اجتماعی و در برخی موارد سن شهروندان شکل گرفته است. -
چرا یکی از پرنفوذترین نظریههای روابط بینالملل در حال فروریختن است؟
روزنامه شماره ۶۴۲۳مرثیهای برای نظریه «صلح دموکراتیک»
استفن ام. والت* ترجمه: محمدحسین باقیبرخی از نظریههای علوم اجتماعی قدرت ماندگاری قابلتوجهی دارند؛ برخی دیگر عمر مفید محدودتری دارند. گاهی اوقات به نظر نمیرسد ایدهای که زمانی نویدبخش بود، به جایی برسد (رویکرد ساختاری - کارکردگرای تالکوت پارسونز به جامعهشناسی میتواند یک نمونه باشد) و در نهایت اکثر محققان آن را رها میکنند و به سراغ موضوع دیگری میروند
-
برای اولین بار یک زن رئیس انجمن جامعهشناسی ایران شد
ايسنا: با برگزاری مجمع عمومی و انتخابات دوره دوازدهم انجمن جامعهشناسی ایران، اعضای جدید هیأت مدیره و بازرسان این انجمن انتخاب شدند. همچنین در نخستین جلسه رسمی هیأت مدیره، شیرین احمدنیا به عنوان رئیس انجمن انتخاب شد.
-
تخصصگریزی در مدیریت
شهرام عین قلایی*جهان امروز به سرعت به سمت تخصصگرایی حرکت میکند. علوم به طور پیوسته از هم تفکیک میشوند و شاخههای جدیدی در علوم طبیعی، پزشکی، فناوری و علوم اجتماعی شکل میگیرند. پزشکی از یک دانش کلی به بیش از ۲۰۰ گرایش تخصصی تقسیم شده، مهندسی حوزههای متنوعی چون انرژی، روباتیک و دادهکاوی دارد، و جامعهشناسی به رشتههای فرهنگی، اقتصادی، پزشکی، حقوقی و محیط زیستی تفکیک شده است.
-
پل تامپسون؛ حافظهنگار فرودستان
دنیای اقتصاد: پل تامپسون، استاد برجسته جامعهشناسی در دانشگاه اسکس و از پیشگامان تاریخ شفاهی در بریتانیاست. او با تاسیس انجمن تاریخ شفاهی و تالیف کتاب مرجع «صدای گذشته (۱۹۷۸)» و راهاندازی پروژههایی همچون مجموعه زندگینامههای شفاهی در کتابخانه بریتانیا، نقش بیبدیلی در گسترش این رشته در نیمقرن اخیر داشته است. تامپسون از نخستین پژوهشگرانی بود که تاریخ شفاهی را به عنوان روشی علمی و معتبر برای تولید دانش تاریخی معرفی کرد.
-
در نشست «تاریخ فرهنگی آب در ایران» عنوان شد
روزنامه شماره ۶۳۰۷وضعیت بحرانی ، گوشهای ناشنوا
دنیای اقتصاد: هفته گذشته نشست کارشناسانه «تاریخ فرهنگی آب در ایران» در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. در این نشست ژاله آموزگار استاد پیشین فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه تهران، مرتضی فرهادی استاد تمام حوزه مردمشناسی و جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبایی، داریوش رحمانیان دانشیار تاریخ دانشگاه تهران، محمد صادق دهقانی کارگردان فیلم تالان و امید شمس دبیر نشست سخنرانی کردند. در اینجا بخشهایی از سخنان مطرحشده در نشست مذکور را میخوانید:
-
تاملی بر گشایش کانون پرورش فکری در حاشیه یاسوج
روزنامه شماره ۶۲۶۰دویستمتری سرنوشت
زینب الهینژاد *در بستر جغرافیای حاشیه شهر یاسوج، جایی که توسعه نامتوازن شهری، به آرامی با طبیعت بکر تپههای پوشیده از بلوط و رودخانههای در دوردست همزیستی میکند، تاسیس کانون پرورش فکری مادوان، پس از ۱۰سال انتظار، رویدادی است که از منظر جامعهشناسی فرهنگی و فضایی، شایسته تحلیل و بازخوانی است.
-
حیف نیست؟
میلاد باقری- تابهحال به مفهوم جامعهشناسی کتابفروشیها فکر کردهاید؟ من فکر کردم، نشستم و سریع در نوارِ جستجویِ گوگل نوشتم ((جامعهشناسی کتابفروشی)) اما گوگل تفسیر دیگری داشت، او جستجویِ من را دو کلمه جامعهشناسی و کتابفروشی فهمیده بود.
-
جامعهشناسان پاسخ میدهند
روزنامه شماره ۶۲۰۶دلایل اجتماعی و اقتصادی خودکشی
دنیای اقتصاد: نشست «خودکشی در جهان امروز؛ گفتوگویی جمعی درباره روایتهایی از مرگ» عنوان نشست مشترکی بود که هفته گذشته از سوی گروههای علمیتخصصی جامعهشناسی نظری و روانشناسی اجتماعی با همکاری خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. یکی از اهداف این نشست، نگاهی میانرشتهای به پدیده در حال افزایش خودکشی در ایران بود که با استقبال مخاطبان روبهرو شد.
-
نقش حواس و نشانهها از منظر جامعهشناسی اقتصادی
روزنامه شماره ۶۱۵۳نورواکونومیکس
مریم السادات حسینی - مهدی کریمیوبینار «نقش حواس و نشانهها در اقتصاد از منظر جامعهشناسی اقتصادی (درمقایسهای با نورواکونومیکس)» با سخنرانی رضا مجیدزاده، دکتر علیاصغر سعیدی، دکتر احسان رحمانیخلیلی و جمعی از دانشجویان جامعهشناسی اقتصادی و علاقهمندان حوزه جامعه شناسی برگزار شد.
-
هشدار مهم عباس عبدی/ نسبت به نشانههای آشکار ناهنجاری بیرون از خود حساس باشیم!
اعتماد: عباس عبدی در یادداشتی در اعتماد نوشت؛ کسی سیگاری بود؛ هر چه گفتند سیگار نکش زیانبار است، گفت نکشیدنش تلخ است! بالاخره یک روز بر اثر مشکل ریه دچار سرفههای پیاپی و شدید شد. به طوری که زندگی را بر او تلخ کرد، تلختر از نکشیدن سیگار! پس آن را ترک کرد. حالا چرا ما به عنوان شهروند یا فعال سیاسی یا مسوول حکومتی نباید نسبت به نشانههای آشکار ناهنجاری بیرون از خود حساس باشیم؟
-
ذینفعان طرحهای توسعه
مهدی استادی جعفری پژوهشگر توسعه، نایب رئیس شورای مدیران و متخصصان جوان جامعه مهندسان مشاور ایرانآنگاه که در مباحث توسعه، چالشهایی از قبیل تعارض منافع در بخشهای تصمیمگیر و سرمایهگذار از یکسو و عدممشارکت و بروز ناملایمات اجتماعی در جوامع محلی از سوی دیگر در مقاومت نسبت به مکانیابی و اولویتدهی طرحهای عمرانی مطرح میشود، به راحتی مساله ضعف در شناسایی و تحلیل ذینفعان و عدمتشخیص قدرت و علاقه آنان در پیشبرد یا در مواردی تغییر مسیر اینگونه طرحها قابل ردیابی است.
-
برپایی نشست «جامعهشناسی شعر شاملو»
دنیای اقتصاد: گروه جامعهشناسی ادبیات انجمن جامعهشناسی ایران و کارگروه هنر و توسعه اندیشگاه طرح هزاره، امروز سهشنبه در سالروز درگذشت احمد شاملو نشست «جامعهشناسی شعر شاملو» را برگزار میکنند. محورهای این نشست شامل شاملو و نگاه توسعهگرا به شاعر، شاملو و اندیشههای اجتماعی، شاملو و اندیشههای سیاسی و شاملو شاعر معاصر است. شاملو از تاثیرگذارترین شاعران معاصر بر شعر فارسی محسوب میشود و در این نشست جامعهشناسان و شاعران از زوایای مختلف اجتماعی و ادبی به شعر شاملو خواهند پرداخت. این نشست به صورت… -
یک پیشنهاد برای دور زدن کمبود دادههای پنل
روزنامه شماره ۶۰۶۱نامها حاوی اطلاعات اقتصادی و اجتماعی هستند
دنیای اقتصاد -البرز نظامی: چگونه میتوان به فهم رویدادها پرداخت؟ به بیانی سادهتر، چگونه میتوان به پاسخ پرسشهای خود رسید؟ طرح این پرسش و کوشش برای دستیابی به پاسخ آن، سرآغاز علم است. شاید بتوان با کمی اغماض بیان کرد که در حوزه علوم طبیعی مانند فیزیک، پاسخ این پرسش را دههها یا حتی قرنها پیش اهل علم ارائه کردهاند؛ اما داستان در حوزههای علوم انسانی و اجتماعی مانند اقتصاد همچنان ادامه دارد. بحث بر سر روش مطالعه رویدادها در علم اقتصاد همچنان پابرجاست؛ بحثی که تفاوت اصلی علمی چون اقتصاد را با علوم طبیعی نشان میدهد.…
-
مقصود فراستخواه، جامعهشناس در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» مطرح کرد
روزنامه شماره ۶۰۴۲جامعه ایران؛ یک طرح ناتمام
دنیای اقتصاد: وقتی بحث زوال اجتماعی به میان میآید، مقصود فراستخواه، جامعهشناس ایرانی در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» با آن مخالفت میکند و میگوید: «ایران جامعهای گمراهکننده است.» ایران جامعهای است با حافظه تاریخی و ادبیاتی که در آن آمده: «در نومیدی بسی امید است.»
-
محمد سالاری، جامعهشناس در گفتوگو با «دنیای اقتصاد»:
روزنامه شماره ۶۰۳۴جامعه ایران سر پا است؛ فرونمیپاشد
فاطمه علیاصغر- دنیایاقتصاد: حدود چند دهه است که پژوهشهای گستردهای از سوی برخی جامعهشناسان انجام میشود و در آن، بر اساس رویکرد آسیبشناسی اجتماعی، بهدنبال یافتن کمیها و کاستیها و مشکلات و مسائل ایران، چهرهای از جامعه ایران را ترسیم میکنند که انگار در حال فروپاشی است. تا کنون رهیافتهای متعددی در این زمینه مطرح شده است، این رهیافتها هر کدام تصویری از جامعه امروز ایران را نشان میدهد، آیا این چهره با واقعیت انطباق دارد؟ با محمد سالاری، پژوهشگر اجتماعی، اقتصادی در این باره گفتوگو کردیم.
-
گفتوگوی «دنیای اقتصاد» با سیامک زند رضوی، جامعهشناس:
روزنامه شماره ۶۰۳۲جامعهشناسی چشمانداز ایران
دنياي اقتصاد: آیا آمارهایی چون رشد خودکشی، افزایش آسیبهای اجتماعی، رشد طلاق و بحرانهای محیطزیستی، از دست رفتن آبهای زیرزمینی، بالارفتن فرونشستها و... باعث فروپاشی اجتماعی ایران میشود؟ سیامک زند رضوی، جامعهشناس میگوید: مفهوم فروپاشی از نظر من مطلقا درست نیست.
-
اقتصاد، روانشناسی و جامعه شناسی درباره ماهیت شکاف جنسیتی چه میگویند؟ (قسمت اول)
روزنامه شماره ۶۰۰۹تبعیض جنسیتی از دیدگاه سه علم
دنیای اقتصاد-کیوان حسینوند: فارغ از حساسیتبرانگیزی مساله تبعیض جنسیتی در جامعه، به نظر میرسد جای خالی یک بررسی بر پایه آرای اصلی و مرجع حول این شکاف به خوبی احساس میشود. نظریاتی که هر یک با بینشی اقتصادی، جامعه شناختی و روانشناختی سعی در توضیح علل اصلی این شکاف دارند. در نوشتار حاضر سعی شده است بدون وجود سوگیری، هر یک از نگرشها در سه علم مورد اشاره، با هدف تبیین چرایی وجود شکاف جنسیتی در اقتصاد مورد توجه قرار بگیرد. در قسمت دوم که در شمارههای آتی چاپ خواهد شد، به پیشنهادهای سیاستی هر یک از سه گروه پرداخته خواهد شد.