ابتدای مسیر
قطعهسازان چگونه میتوانند موثرتر شوند؟
صنعت خودرو به عنوان یکی از بخشهای اصلی و تاثیرگذار اقتصاد کشور دوران رکود و سختی روزگار تحریم را پشت سر گذاشته است. حالا به خصوص در پسابرجام، تعامل و مراودات خودروسازان داخل نیز با شرکتهای خارجی افزایش یافته و به دنبال آن قراردادهای همکاری و مشارکت میان آنها امضا شده است. با توجه به اینکه طبق قانون، بخشی از تولید این خودروها باید در داخل انجام شود، به نظر میرسد آنچه غیر از توانایی خودروسازان باید مورد توجه قرار گیرد، سر و سامان گرفتن شرایط قطعهسازان نیز باشد. خودروسازان میگویند این توانمندی در کشور وجود دارد که بین ۳۰ تا ۴۰ درصد خودروهای خارجی، داخل کشور ساخته شود. در حالی که این داخلیسازی، جز با ایجاد رابطه منطقی میان خودروسازان و قطعهسازان امکانپذیر نخواهد بود. قطعهسازانی که در گذشته برای ایجاد مراکز و واحدهای مهندسی تخصصی سرمایهگذاری کردهاند، در شرایط تحریم و پس از آن، خیلی زودتر از سایر شرکتهای فاقد چنین واحدی توانستند مسیر رشد و پیشرفت را طی کنند.
برخی فعالان این صنعت در این رابطه با اعلام اینکه در صنعت قطعهسازی کشور یکسری مشکلات ساختاری وجود دارد، معتقدند یکی از این مشکلات به بحث مقیاس اقتصادی تولید مربوط میشود. واحدهای کوچک صنعتی به خصوص در بخش قطعهسازی، به دلیل هزینههای بالا امکان سرمایهگذاری در زمینه تحقیق و توسعه را ندارند. ضمن اینکه این واحدها در زمینه دریافت مطالبات خود از خودروسازان نیز با مشکل مواجه هستند. بر این اساس دومین مشکلی که در این زمینه مطرح میشود این است که دانش و آگاهی مدیران برخی از واحدهای قطعهسازی در حدی نیست که چنین ضرورتی را حس کنند. درحالی که اگر میدانستند هزینه کردن در بخش تحقیق و توسعه چه مزایا و خواصی دارد، حتماً چنین اقدامی را در اولویت قرار میدادند.
ضعف در تامین منابع مالی یکی دیگر از عوامل مهمی است که اجازه نمیدهد قطعهسازان به چیزی فراتر از تولید روزمره خود فکر کنند. فعالان این صنعت معتقدند وقتی قطعهساز به دلیل مشکلات مالی در حال نابودی و حذف شدن است، مرکز تحقیق و توسعه کاربردی برایش ندارد. زیرا تحقیق و توسعه زمانی محقق میشود که سرمایه لازم وجود داشته باشد. در واقع این انتظار وجود دارد که از سوی شرکتهای خودروساز منابعی به واحدهای تامینکننده قطعات تزریق شود تا قطعهسازان جانی دوباره گرفته و در برنامهریزیهای خود مراکز تحقیق و توسعه را ایجاد کنند و گسترش دهند. اینجا هنوز ابتدای مسیر است. در شرایطی که از سالهای گذشته تا به حال مشکلات فراوان موجود در این بخش، چرخ تولید تعداد زیادی از قطعهسازان را از کار انداخته و بعضی از آنها را تا مرز ورشکستگی کشانده، پیش رفتن در این مسیر کاری دشوارتر از آن است که تصور میشود.