قفقاز

دنیای‌اقتصاد: غلیان تحولات در قفقازجنوبی به دیدارهای سیاسی و دیپلماتیک شتاب بیشتری بخشیده؛ از سفر نخست‌وزیر ارمنستان به تهران تا نشست سه‌جانبه سوچی با محوریت قره‌باغ که در طول دوسال گذشته مرزهای شمال غرب ایران را دستخوش تغییر کرده است. در این چارچوب، نیکول پاشینیان روز سه‌شنبه ۱۰ آبان/ اول نوامبر با سفر به ایران و دیدار با سید ابراهیم رئیسی، قفقاز را محور دیدارهای خود با مقامات ارشد ایران قرار داد. در طول یک‌سال گذشته سیاست‌های جمهوری‌آذربایجان که با پشتیبانی ترکیه پس از بازپس‌‌‌گیری بخشی از مناطق قره‌باغ…

دنیای‌اقتصاد: پس از گفت‌وگوهای برگزارشده در سوچی، ولادیمیر پوتین با «مفید» خواندن دیدار سه‌‌جانبه‌‌اش با نیکول پاشینیان، نخست‌‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌‌اف، رئیس‌‌جمهوری آذربایجان تاکید کرد که با اعلام یک بیانیه مشترک به توافق رسیده‌‌اند. به گزارش خبرگزاری روسی‌تاس، در بیانیه مشترکی که پس از دیدار سه‌جانبه منتشر شد، آمده است: «روسای‌جمهور روسیه و آذربایجان و نخست‌‌وزیر ارمنستان بر تعهد خود به عادی‌سازی همه‌جانبه روابط باکو-ایروان و تضمین صلح، ثبات، امنیت و توسعه اقتصادی پایدار در قفقاز جنوبی تاکید کردند.»

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری: سید ابراهیم رئیسی پیش از ظهر امروز سه‌شنبه به اتفاق نخست‌وزیر ارمنستان نشست هیئت‌های عالی‌رتبه دو کشور را برگزار کردند.

ايسنا: حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه کشورمان درباره گفت‌وگوی تلفنی با وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان توییتی منتشر کرد. امیرعبداللهیان در این توییت نوشت: «در گفت‌وگوی تلفنی با دوست و همکارم جیحون بایراموف بر دوستی دیرینه دو کشور همسایه و برادر ایران و آذربایجان تاکید کردیم و راه‌حل اختلافات در منطقه را درون‌منطقه‌ای دانسته و به‌شدت حضور و دخالت بیگانگان را در مسائل منطقه قفقاز رد کردیم. امنیت جمهوری آذربایجان را امنیت خود و منطقه می‌‌دانیم.»

دنياي اقتصاد: مشاور ولادیمیر پوتین با بیان اینکه اتحاد نظامی- سیاسی روسیه و ایران اجتناب‌‌ناپذیر است، تاکید کرد: این اتحاد معماری جدید امنیت استراتژیک در منطقه اوراسیا و به ویژه در قفقاز جنوبی را تعیین خواهد کرد.

ايسنا: سیدعلی سقاییان؛ سفیر پیشین کشورمان در ارمنستان با بیان اینکه شاهد تحرک جدیدی در سیاست خارجی به ویژه با همسایگان شمالی هستیم، گفت: «‌با توجه به اینکه نیروهای برون‌منطقه‌‌ای قصد تغییر ژئوپلیتیک منطقه را به نفع خودشان و قدرت‌های فرا‌‌منطقه‌‌ای برای نفوذ در منطقه دریای خزر داشتند و درصدد تغییر مرزهای جغرافیایی تاریخی بودند، ایران به سرعت موضع خودش را نشان داد و به دنبال ابتکاری که به خرج داد و مانور نظامی که برگزار شد پیام صریحی اعلام کرد مبنی بر اینکه ایران به هیچ‌وجه تغییر مرزهای تاریخی و…

دنياي اقتصاد: سیاست و موضع سنتی و رسمی ایران در منطقه قفقاز بعد از فروپاشی شوروی همواره تعادل و موازنه بین جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان بوده است و این راهبرد تا قبل از جنگ دوم قره‌باغ در سال ۲۰۲۰ نقطه ثقل سیاست خارجی ایران در مرزهای شمالی بوده است. اما با شروع جنگ قره‌باغ در شهریور ۱۳۹۹ و حمایت اعلانی تهران از آزادسازی مناطق اشغالی توسط جمهوری آذربایجان و مهم‌تر از آن تحولات پسابحران یعنی همراهی ترکیه با باکو و طرح‌های جاه‌طلبانه برای تغییر مرزها، جمهوری اسلامی حداقل در سطح اعلانی تلاش کرده تا مواضع…

فارس: معاون هماهنگ‌‌‌کننده نیروی زمینی سپاه با اشاره به رزمایش یک‌هفته‌‌‌ای نیروهای زمینی در منطقه ارس گفت: این گوشه‌‌‌ای از توانایی نیروهای مسلح بود به طوری‌که نیروهای مسلح با توکل به خدا و اتکا به نیروهای نخبه خود و تجهیزات به‌روز بومی در حال خدمت‌رسانی هستند. سردار علی‌‌‌اکبر پورجمشیدیان روز جمعه گفت: پهپاد پیشرفته و انتحاری شناسایی و رزمی، انواع موشک، سلاح و تجهیزات و ماشین‌آلات زرهی و رزمی از جمله برنامه‌‌‌های این رزمایش بود که به نمایش گذاشته شد و اکثرا برای دو استان آذربایجان‌‌‌شرقی و اردبیل…

تسنیم: حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران در پاسخ به تماس تلفنی جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان حضور نیروهای بیگانه در قفقاز را نگرانی مشترک کشورهای منطقه دانست و بر مخالفت جمهوری اسلامی ایران با استقرار هرگونه نیروی خارجی در منطقه تاکید کرد. وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به تحولات اخیر در منطقه قفقاز، بر حمایت از حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها از جمله جمهوری آذربایجان و ارمنستان تاکید کرد و این رویکرد را سیاست دائمی جمهوری اسلامی ایران دانست. جیحون بایراموف، نیز با مخالفت با…

فارس: وزیر امور خارجه در گفت‌وگوی تلفنی همتای آذربایجانی حضور نیروهای بیگانه در قفقاز را نگرانی مشترک کشورهای منطقه برشمرد و بر مخالفت ایران با استقرار هرگونه نیروی خارجی در منطقه تأکید کرد.

دنیای‌اقتصاد: روزنامه نیویورک‌تایمز معتقد است که جنگ اوکراین منجر به کاهش نفوذ روسیه در اقمار شوروی سابق شده است. پیامدهای این جنگ همچنین کارکرد سازمان امنیت دسته‌جمعی را که متشکل از ۶کشور آسیای مرکزی و قفقاز است، به‌شدت تحت تاثیر قرار داده است. پوتین درصدد بود که این پیمان را به نوعی در مقابل ناتو و نفوذ این سازمان امنیتی در حیاط خلوت مسکو قرار دهد. اما در واقعیت این اتفاق در سال ۲۰۲۲ رخ نداد؛ درحالی‌که ۵کشور از شش کشور عضو این پیمان درگیر جنگ‌های خونین بوده‌اند، روسیه واکنش مناسب را از خود نشان نداد.

ايسنا: سید‌محمدرضا دماوندی، کارشناس مسائل حوزه قفقاز درباره مسائلی که در مرزهای شمالی ایران در حال وقوع است، با بیان اینکه این پروژه ایجاد ناامنی منطقه کشورهای ایران، روسیه و چین را هدف قرار می‌دهد، گفت: «شاید در شرایط فعلی بهتر باشد که این کشورها از طریق سازمان شانگهای به صورت عملی و جدی فعال شوند و همکاری‌‌های‌‌شان را از حالت گفت‌وگوهای دیپلماتیک تبدیل به همکاری‌های جدی و عملیاتی کنند، زیرا همه این کشورها در این سازمان هستند و می‌توانند تصمیم جدی بگیرند.»

دنیای‌اقتصاد: یک کارشناس مسائل بین‌الملل با تاکید بر اینکه «روسیه قطعا با تغییرات ژئوپلیتیک در منطقه قفقاز مخالفت دارد»، گفت: علاوه بر اهمیتی که اصولا مرزها برای کشورها دارند، مرزهای ژئوپلیتیک منطقه قفقاز جنوبی برای کشورهایی چون آذربایجان، ایران و ارمنستان به دلیل اهمیت راه‌های مواصلاتی و ترانزیتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند.

تسنیم: قالیباف تاکید کرد: در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هم اگر به فرهنگ دفاع مقدس تاسی کرده و به در کنار آن بر فرهنگ مردم داری و سنت‌های الهی که هرگز تبدیل و تحریف نمی‌شوند تکیه کنیم نیز موفق خواهیم شد.

احسان آذری‌‌‌نیا: جنگ بین دو جمهوری ارمنستان و آذربایجان بار دیگر توجه‌ها را به منطقه قفقاز جنوبی معطوف کرده است. در درگیری‌های اخیر، بنا به اعلام منابع رسمی، بیش از ۱۰۰نیروی نظامی دو کشور کشته و تعداد بیشتری زخمی شده‌اند. این شدیدترین درگیری بین دو طرف از سال ۲۰۲۰ است.

در روزهای اخیر، بار دیگر درگیری‌های خشنی بین ارتش جمهوری‌آذربایجان و نیروهای جمهوری ارمنستان در ناحیه جنوب قفقاز رخ داده است. این نوع درگیری‌ها قبلا هم بین این دو کشور رخ داده است. از اوایل دهه ۱۹۹۰ درگیری‌‌‌ها بر سر منطقه قره‌باغ که به جمهوری‌آذربایجان تعلق دارد، اما در تصرف ارمنستان است، وجود داشته است. در سال ۲۰۲۰ هم بین دو طرف جنگ رخ داد که در آن جمهوری‌آذربایجان پیروز شد، ارمنستان شکست خورد و روسیه نقش حافظ صلح را در منطقه بازی کرد. از زمان پایان جنگ در نوامبر سال ۲۰۲۰، روابط بین دو…

درگیری بین ارمنستان و جمهوری‌آذربایجان، یعنی دو جمهوری شوروی سابق که بین روسیه، گرجستان و خاورمیانه، در منطقه‌ای به نام قفقاز جنوبی قرار دارند، از سر گرفته شده است. این دو کشور، رقبای سرسخت و قدیمی یکدیگر هستند و از اواخر دهه ۱۹۸۰ تاکنون بر سر مسائل ارضی با یکدیگر درگیری داشته‌اند. هر از گاهی، تنش‌ بین آنها شدت پیدا می‌کند و به جنگ منجر می‌شود. در ماه جاری میلادی، بار دیگر درگیری‌ها بین این دو جمهوری شروع شده و این خشن‌ترین نزاع بین آنها از سال ۲۰۲۰ تاکنون بوده است. طبق گزارش‌های رسمی، در این…

هنگامی که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، جنگ علیه اوکراین را آغاز کرد، امیدوار بود در نهایت شکوه دهه ۱۹۵۰ شوروی سابق را احیا کند؛ اما آنچه در عمل رخ داده، بحران و آشوبی است که از زمان فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ تاکنون سابقه نداشته است. در سراسر حوزه نفوذ روسیه، از اروپای شرقی تا منطقه قفقاز و آسیای مرکزی، بخش‌های مختلف امپراتوری وسیع پیشین اکنون دچار آشوب است و در این میان، کرملین بر جنگ فاجعه‌بار اوکراین تمرکز کرده است. موضوع مهم این است که همزمان با کاهش نفوذ روسیه بر جمهوری‌های شوروی…

دنياي اقتصاد-سعيده سادات فهري: این روزها ذهن تصمیم‌سازان و تحلیلگران درگیر این مساله شده است که ایران با سفر پلوسی به ارمنستان چه کند؟ این سوال وقتی اهمیت بیشتری می‌یابد که بر تاکیدات اخیر رئیس مجلس نمایندگان آمریکا درباره حفظ مرزهای ژئوپلیتیک در قفقاز جنوبی متمرکز شویم. اگر ایران به تنوع‌سازی در سبد سیاست خارجی خود بپردازد، این حضور جدید فرصت‌هایی را پیش روی کشور قرار خواهد داد.

علی حیدری خبرنگار حوزه بین‌الملل در توییتی نوشت: درباره سفر نانسی پلوسی رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به ارمنستان اظهارنظرهای متفاوتی در کشور مطرح شده و برخی از آن به خیانت ایروان به تهران یاد می‌کنند و تهدید جدید علیه ایران. تصور می‌کنم نظرات مطرح شده درباره خیانت به تهران یا دور زدن تهران در قفقاز از روی ناآگاهی یا اغراضی خاص صورت می‌گیرد؛ در حالی که اتفاق اخیر را در راستای منافع ملی ایران می‌توان ارزیابی کرد. آمریکا و روسیه اجازه نقش‌آفرینی بی‌حد و حدود به باکو و ترکیه را نخواهند داد که هر یک…

ايسنا: سید‌محمدرضا دماوندی، کارشناس مسائل حوزه قفقاز با تاکید بر اینکه به نظر می‌‌رسد پروژه ایجاد ناامنی جدید ایران، روسیه و چین را هدف قرار داده است، گفت: اعضای شانگهای باید به صورت عملی و جدی فعال شوند و همکاری‌‌هایشان را از حالت گفت‌وگوهای دیپلماتیک تبدیل به همکاری‌‌های جدی و عملیاتی کنند. دماوندی در ارزیابی خود از تحولات اخیر منطقه قفقاز و پروژه ایجاد ناامنی جدید در منطقه با تنش میان تاجیکستان و قرقیزستان اظهار کرد: اگر نقشه جهان را ببینید این یک خط مستقیم است، اتفاقاتی که بین آذربایجان و…

امیرعلی ابوالفتح کارشناس مسائل آمریکا در توییتی نوشت: اگر مقاومت روسیه در برابر آمریکا بر سر موضوع گسترش ناتو به شرق شکست بخورد و کشورهای قفقاز هم به عضویت ناتو درآیند، دردسرهای ایران بیشتر هم خواهد شد. همین ارمنستان عضو ناتو می‌تواند چقدر مشکل ایجاد کند چه برسد به جمهوری آذربایجان عضو ناتو.

پس از مرگ کریم‌‌خان و اضمحلال زندیه، قاجارها حکومت را در ایران به دست گرفتند. نخستین پادشاه آنان، یعنی آقامحمدخان قاجار، به‌‌شدت درگیر بحران‌های سیاسی و نظامی در مناطق شمالی ایران، به‌‌ویژه در قفقاز، بود. به‌‌همین‌‌جهت وی تاحدی از مسائل خلیج‌‌فارس غافل شد. آقامحمدخان، به دلیلی که ذکر شد، اداره امور گمرکات بندرعباس، لنگه و جزایر تابع آنها را از طریق اجاره به امام عمان و مسقط واگذار کرد. در ادامه، طی سلسله‌‌حوادثی قاسمی‌‌ها (قواسم)، که برای مدتی از لنگه بیرون رانده شده بودند، بار دیگر به آنجا…

دنیای‌اقتصاد: نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا وارد ارمنستان شد؛ جایی که پس از درگیری با کشور همسایه‌اش (آذربایجان) که منجر به کشته شدن صدها سرباز از هر دو طرف شد، آتش‌بس برقرار شد. پلوسی روز شنبه وارد ایروان، پایتخت ارمنستان شد. او بالاترین مقام آمریکایی است که از زمان استقلال این کشور فقیر از اتحاد جماهیر شوروی در سال۱۹۹۱ به ارمنستان سفر کرده است.

فارس: سید‌عباس موسوی، سفیر ایران در باکو در یک رشته توییت درباره تحولات منطقه قفقاز و مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران نوشت: «در مناقشات منطقه‌‌ای و بین‌المللی مواضع اصولی ‎جمهوری اسلامی ایران همواره در چارچوب عزت، حکمت، مصلحت و بر اساس حق، انصاف، عدالت و حقوق بین‌الملل استوار است.»

فارس: وزارت خارجه جمهوری آذربایجان روز گذشته اعلام کرد که جیحون بایراموف، وزیر خارجه این کشور در گفت‌وگویی تلفنی با حسین امیرعبداللهیان همتای ایرانی، درباره درگیری‌‌‌های اخیر این کشور با ارمنستان رایزنی کردند.

محمود نقدی‌پور پژوهشگر تاریخ و روندپژوه در توییتی نوشت: رژیم باکو با حمایت رژیم جعلی اسرائیل، راهبرد تهاجم-الحاق-تثبیت را در راستای اهداف توسعه طلبانه‌ای برای تغییر در نقشه جغرافیایی منطقه دنبال می‌کند. اگر در برابر این پروژه الحاق‌گرایانه دست روی دست بگذاریم، پروژه تجزیه‌گرایانه باکو-تل‏‏‌آویو- آنکارا کلید خواهد خورد.

دنیای‌اقتصاد: ارمنستان و آذربایجان یکدیگر را متهم به درگیری‌هایی می‌کنند که در امتداد مرز این کشورها رخ داده است؛ درگیری‌ای که مرگبارترین درگیری در نوع خود بین این دو همسایه و رقیب از زمان جنگ سال۲۰۲۰ بر سر منطقه مورد مناقشه قره باغ کوهستانی است. به گفته وزارت دفاع ارمنستان، درگیری‌‌ها در ساعات اولیه بامداد سه‌‌شنبه زمانی آغاز شد که نیروهای آذربایجان با استفاده از «توپ، خمپاره، پهپاد و تفنگ‌‌های کالیبر بزرگ» حملات مرزی را انجام دادند که منجر به کشته شدن حداقل ۴۹سرباز ارمنی شد. این وزارتخانه گفت که این…

فارس: منابع رسمی ارمنستان از تماس تلفنی رئیس جمهوری ایران و نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان به دنبال تحولات نظامی شب گذشته میان ارتش جمهوری آذربایجان و ارمنستان خبر دادند.

ایسنا: ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه امنیت در منطقه قفقاز برای جمهوری اسلامی ایران بسیار حائز اهمیت است، تصریح کرد: «مرزهای تاریخی ایران و ارمنستان بستر رفاه، همگرایی و امنیت منطقه محسوب می‌شود و تهران مصمم به ادامه همکاری در همه زمینه‌‌‌ها به نفع رفاه و ثبات منطقه است.» به گزارش «ایسنا»، رئیسی پیش از ظهر روز سه‌‌‌شنبه در پاسخ به تماس تلفنی «نیکول پاشینیان» نخست‌وزیر ارمنستان، با ابراز نگرانی از تداوم تنش در منطقه گفت: «منطقه قفقاز شرایط خاصی را طی می‌کند و متاسفانه هنوز آرامش به این…