جمعگرایی اخلاق را کنار میزند،سرمایهداری آن را احیا میکند
روزنامه شماره ۶۶۷۸-
بیش از بیست سال پیش، یکی از دانشجویان مقطع فوقلیسانس مدیریت (MBA) من که در دوران حکومت کمونیستی در آلبانی بزرگ شده و سپس به آمریکا مهاجرت کرده بود، ماجرایی را در کلاس مطرح کرد. او با هیجان و شگفتی فراوان، بزرگترین و غیرمنتظرهترین تفاوت فکری میان آلبانیاییها و آمریکاییها را برای همکلاسیهایش شرح داد.
-
یک مطالعه تاریخی در آمریکا، حقیقت یک نظم بهرهکش را نشان میدهد
روزنامه شماره ۶۶۶۹اجاره زندانیان؛ صورت جدید بردهداری
از زمان انتشار «پروژه ۱۶۱۹» (مجموعهای تاریخی که تلاش داشت نظام سرمایهداری آمریکا را به نژادپرستی و بردهداری گره بزند)، حامیان بازار آزاد بهدرستی در برابر این ادعا ایستادند و آن را رد کردند.
-
جدال بزرگ قرن بیستم
حسین جعفری*تاریخ اندیشه اقتصادی را میتوان از زاویه منازعه میان ایدهها نیز روایت کرد. اگر مارکس مهمترین منتقد سرمایهداری بود و کینز نظریهپرداز مداخله دولت برای مهار بحرانها، لودویگ فون میزس را باید چهرهای دانست که بیش از هر اقتصاددان دیگری از منطق بازار دفاع کرد. اما جایگاه واقعی او پیچیدهتر از تصویری است که معمولا در روایتهای لیبرتارین ارائه میشود و باید اهمیت او را در فراتر از دفاع از اقتصاد آزاد جستوجو کرد. میزس با طرح پرسشهایی بنیادین درباره امکان برنامهریزی اقتصادی، ماهیت کنش انسانی و…
-
چرا یک نظریه اقتصادی به پروژه سیاسی تبدیل شد؟
روزنامه شماره ۶۶۵۹مارکسیسم پس از مارکس
عباس عبدالخانی*تاریخ اندیشه اقتصادی را میتوان تا حد زیادی تاریخ تلاش برای پاسخ به یک پرسش بنیادین دانست: ثروت چگونه تولید میشود و مناسبات اقتصادی چگونه سازمان مییابد؟ اما در قرن نوزدهم با گسترش سرمایهداری صنعتی پرسش دیگری نیز به تدریج اهمیت یافت: آیا نظامی که بر مالکیت خصوصی، بازار و انباشت سرمایه استوار است صرفا یک شیوه کارآمد برای سازماندهی تولید است یا ساختاری تاریخی و موقتی که سرانجام باید جای خود را به نظامی دیگر بدهد؟ مارکس با طرح این پرسش اقتصاد را وارد قلمرو گستردهتری کرد که در آن تولید و توزیع…
-
راز رشد چین | وقتی درها باز شد و ۸۰۰ میلیون نفر از فقر خارج شدند | الگویِ چینی توسعه چه درسهایی برای اقتصاد ایران دارد؟
اقتصادنیوز: در سال ۱۹۸۰، «شنژن» روستای کوچک و گمنانی بود، منطقهای ساحلی در همسایگی هنگکنگ که ساکنان محدود آن عمدتاً از طریق ماهیگیری و کشاورزی سنتی روزگار میگذراندند و درآمد سرانه آنان از چند ده دلار در سال تجاوز نمیکرد. اما تنها طی چهار دهه، همین دهکده کوچک به یک کلانشهر مدرن با جمعیت بیش از ۱۷ میلیون نفر و قطب فناوری جهان تبدیل شد.
-
مهر تایید ترامپ دیگر کارآیی سابق را ندارد؛
روزنامه شماره ۶۶۳۵صفآراییهای جدید در سپهر سیاسی ایالات متحده
دنیای اقتصاد: رقابتهای درونحزبی روز سهشنبه در ایالتهای فلوریدا، آلاسکا و وایومینگ، تصویر روشنی از صفآراییهای جدید در سپهر سیاسی آمریکا ارائه داد. در فلوریدا، جایی که رایدهندگان برای انتخاب جانشین ران دیسانتیس آماده میشوند، جمهوریخواهان یکی از متحدان نزدیک دونالد ترامپ را برگزیدند و در اردوگاه رقیب، دموکراتها به چهرهای رای دادند که پیشتر به دلیل سیاستهای ترامپ از حزب جمهوریخواه جدا شده بود. همزمان، سوسیالیستهای دموکراتیک با پیروزی انجی نیکسون در رقابت مقدماتی سنا در فلوریدا،…
-
آیا آمریکاییها هنوز هم از سوسیالیسم میترسند؟
روزنامه شماره ۶۶۳۲شبح چپگرایی در قلب سرمایهداری
دنیای اقتصاد - کسری غفوری: تابستان سوسیالیسم در ایالات متحده فرا رسیده است. در شرایطی که برخی از چهرههای ترقیخواه خواستار تغییرات بنیادین هستند، جمهوریخواهان در تلاشند تا وحشت سرخ دوران جنگ سرد را در قالبی مدرن احیا کنند. دموکراتها اکنون با قدرت گرفتن سوسیالیستهای دموکرات در جناح چپ خود دست و پنجه نرم میکنند و در مقابل، جمهوریخواهان مشغول برچسبزنی به کل حزب دموکرات بهعنوان یک جریان کمونیستی هستند.
-
نگاهی انتقادی به کتاب تازه کوئین اسلوبودین درباره پیوند پنهان میان نولیبرالیسم و راست افراطی
روزنامه شماره ۶۶۲۱بازار آزاد و پوپولیسم به هم نزدیک میشوند
دکتر یونس نوربخش*در سالهای اخیر، پدیدهای عجیب در اقتصاد سیاسی جهان رخ داده است: طیفی از سیاستمداران و اندیشمندان راست افراطی که همزمان از «بازار آزاد» و «مرزهای بسته»، از خصوصیسازی و از ملیگرایی نژادی سخن میگویند. این آمیزه که در نگاه اول متناقض به نظر میرسد، موضوع تازهترین کتاب کوئین اسلوبودین (Quinn Slobodian)، تاریخنگار برجسته اندیشه اقتصادی، با عنوان «فرزندان نامشروع هایک: نژاد، طلا، ضریب هوشی و سرمایهداری راست افراطی» (Hayek's Bastards: Race, Gold, IQ, and the Capitalism of the Far Right,…
-
نیویورکتایمز در مصاحبه با زهران ممدانی پرده از اندیشههای او برمیدارد
روزنامه شماره ۶۶۱۰نقد ممدانی به سیاستهای آمریکا
دنیایاقتصاد: زهران ممدانی، شهردار جوان نیویورک، این روزها در مرکز توجهات سیاسی قرار دارد. او که با رویکردهای سوسیالدموکراتیک خود توانسته در قلب مهمترین کانون سرمایهداری جهان به جایگاهی مردمی دست یابد، اکنون در حال بازتعریف مناسبات قدرت در حزب دموکرات است. ممدانی که از حمایت چهرههای سرشناس جناح پیشرو بهره میبرد، پیروزیهای انتخاباتی اخیر همحزبیهایش را نه یک اتفاق محلی، بلکه پیامی ملی برای تغییر ریلگذاریهای سنتی حزب میداند.
-
سوسیالدموکراتها چگونه میخواهند اقتصاد را دگرگون کنند؟
روزنامه شماره ۶۶۰۶شبیخون به نظام سرمایهداری
دنیای اقتصاد: در بسیاری از موضوعات، دموکراتها و سوسیالدموکراتها در یک مسیر حرکت میکنند؛ با این تفاوت که سوسیالیستها میخواهند قدمهای بسیار بزرگتری بردارند. درحالیکه دموکراتها به دنبال اصلاح درونی نظام سرمایهداری هستند، سازمان «سوسیالدموکراتهای آمریکا» (Democratic Socialists of America/DSA) قصد دارد سرمایهداری آمریکایی را به طور کلی با نظام اقتصادی جدیدی جایگزین کند.
-
سرمایهدار شورشی؛ چرا سرمایهداران، «سرمایهداری» را دوست ندارند؟ | علت دشمنی ترامپ با تجارت آزاد چیست؟
اقتصادنیوز: بسیاری از مردم جهان، آمریکا را نماد سرمایهداری میدانند. اما در کشوری که بزرگترین اقتصاد جهان است، رئیس جمهوری بر مسند قدرت نشسته که علیه تجارت آزاد شورش کرده است. تعرفهگذاری او بر واردات کالاهای خارجی، نظام تجارت آزاد کل جهان را مختل کرده است.
-
رشد اقتصادی و گسترش فناوری، نابرابری را افزایش داده است
روزنامه شماره ۶۵۸۱پوستاندازی سرمایهداری آمریکا
دنیای اقتصاد: بر اساس گزارش که اخیرا در والاستریت ژورنال منتشر شده، سرمایهداری آمریکایی پس از حدود ۲۵۰سال رشد اقتصادی، نوآوری فناورانه و افزایش سطح رفاه، اکنون در یک نقطه عطف تاریخی قرار گرفته است. از یکسو، آمریکا همچنان ظرفیت بهرهگیری از فناوریهای نوینی مانند هوش مصنوعی و فناوریهای پاک را دارد تا رفاه و بهرهوری را افزایش دهد و اعتماد به «رویای آمریکایی» را احیا کند. از سوی دیگر، خطراتی جدی، از جمله گسترش شکاف میان برندگان و بازندگان اقتصاد، افزایش بیاعتمادی به نهادها و نخبگان، قطبیشدن فضای سیاسی و…
-
تله «سرمایهداری رفاقتی» در پوشش نام «سرمایه داری ایرانی» | پیامدهای مهندسی بازار به بهانه جنگ و شرایط استثنایی
اقتصادنیوز: کیومرث اشتریان، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، چندی پیش در یادداشتی با عنوان «اداره دولت جنگ و سرمایهداری ایرانی» برای حل مشکلات اقتصادی کشور در شرایط جنگی پیشنهاد داده که اختیارات مجلس به دولت و اختیارات دولت به سرمایه داران بزرگ، که آنها را «سرمایهداری ایرانی» مینامد، واگذار شود. اما این ایده چه پیامدهای مخربی برای اقتصاد ایران خواهد داشت؟
-
رابین هودهای ویرانگر؛ پشت پرده شعار «عدالت اجتماعی» که اقتصاد و آزادی را با هم میبلعد | سرمایهداری فقط «سرمایهداران» را منتفع میکند؟
اقتصادنیوز: وقتی اسم «سرمایه داری» یا «بازار آزاد» را میشنوید، اولین چیزی که به ذهنتان وارد میشود چیست؟ آدم پولدار با شمایل «عاقبت نقد فروشی»؟ ساختمانی مجلل و بلندمرتبه؟ یا مفاهیمی مثل نابرابری و بیعدالتی؟
-
هوش مصنوعی چگونه انحصار اپل–اندروید را به چالش میکشد؛
پایان عصر گوشی هوشمند؟
دنیای اقتصاد؛ گوشی هوشمند طی دو دهه گذشته به دروازه اصلی ورود کاربران به دنیای دیجیتال تبدیل شده و یکی از سودآورترین انحصارهای تاریخ سرمایهداری را ساخته است.
-
دومین قسمت از معرفی کتاب «چین چگونه سرمایهدار شد»؛
خوداشتغالی کلید تبدیل سوسیالیسم به سرمایهداری چینی
دنیای اقتصاد: زمانی خانوادههای چینی اجازه نمیدادند دخترانشان با کسی ازدواج کند که در بخش خصوصی کار میکند. در این ویدیو بیشتر توضیح دادهایم.
-
در قسمت جدید «کتابخانه اقتصاد» بررسی شد؛
مائو چطور جرقه سرمایهداری را در چین زد؟
دنیای اقتصاد: چین یکی از غولهای نظام سرمایهداری در جهان است و این جمله برای بسیاری قابل باور نیست. در این ویدیو توضیح دادهایم.
-
کتاب جدید سون بکرت درباره سرمایهداری بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۶تاریخی که قابل اتکا نیست
فیل مگنس *آدام اسمیت، که بهطور گسترده بهعنوان نخستین نظریهپرداز بزرگ سرمایهداری شناخته میشود، از نهاد بردهداری بیزار بود. او در سال ۱۷۷۶ نوشت: «هر کاری که یک برده انجام میدهد… فقط با زور از او گرفته میشود و نه به دلیل هیچ منفعت شخصی خودش.» او پیشتر در یک سخنرانی قوانینی را که «اقتدار اربابان را تقویت و بردهها را به اطاعتی مطلق فرو میکاهد» نکوهش کرده بود. نظام مزارع بزرگ که در مرکز این اقتصاد قرار داشت، بازار رقابتی نبود؛ مالکان مزارع با اتکا به «انحصاری مورد تایید دولت در برابر کل جهان»…
-
اقتصاددان بیزار از اقتصاد شهری
سیمون سیسموندی (۱۸۴۲-۱۷۷۳) در ژنو متولد شد و فرزند یک روحانی طرفدار کالوین بود. او هم مورخ بود و هم اقتصاددان و نخستین ناقد سرمایهداری صنعتی بهحساب میآید. سیسموندی سوسیالیست نبود و لنین او را به حق «خیالپرست اقتصادی» لقب داده است.
-
مدافع حقیقی لیبرالیسم
جواد هاشمی*انتخاب یک شهردار مهاجر، مسلمان و حامی گفتمانهای چپ اقتصادی و فرهنگی در بزرگترین نماد شهری سرمایهداری در قرن ۲۱، میتواند به فرود انسان بر ماه در قرن بیستم تشبیه شود.
-
انتخابات شهرداری نیویورک به صحنه تقابل دو سیاستمدار تبدیل شده است؛
روزنامه شماره ۶۴۲۴تقلای چپ پوپولیستی در قلب سرمایهداری
در آستانه ماه نوامبر، بزرگترین شهر آمریکا صحنه تقابل دو سیاستمدار شده است که هر دو وعده نجات نیویورک را میدهند، اما از مسیرهایی کاملا متفاوت. زهران ممدانی، سیاستمدار ۳۴ساله چپگرا، تقریبا پیروزی خود در انتخابات شهرداری نیویورک را قطعی کرده و وعده داده است با افزایش مالیات بر ثروتمندان، برنامههای اجتماعی گستردهای از جمله حملونقل عمومی و مراقبت از کودکان را رایگان کند. در سوی مقابل، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ۷۹ساله آمریکا، اعلام کرده قصد دارد بهزودی «انضباط» را به زادگاهش بازگرداند و تهدید…
-
مسیر چین اگر از ابتدا به جای سوسیالیسم مائوئیستی، نوعی سرمایهداری سیاسی را برگزیده بود، چگونه بود؟
روزنامه شماره ۶۴۱۷معجزه چینی کاهش فقر؟
دنیای اقتصاد - کیوان حسینوند: این یادداشت با تکیه بر مقاله «فقر در چین از ۱۹۵۰ به این سو: از منظر یک واقعیت محقق نشده»* به قلم اقتصاددان استرالیایی و دانشآموخته مدرسه اقتصاد لندن، مارتین راوالیون، از معروفترین متخصصان فقر، میکوشد تا روند کاهش فقر پس از آغاز اصلاحات ۱۹۷۸ را در پرتو شکستهای پیشااصلاحات تبیین کند و به پرسش و پاسخ محوری نویسنده بپردازد: چه سهمی از سطح بالای فقر چین در حوالی سال ۱۹۸۰، یعنی در آستانه اصلاحات بازارمحور دنگ شیائوپینگ، به مسیر سیاستی مائوئیستی پیشین قابل نسبت دادن است؟
-
آیا زهران ممدانی نماد تازهای از چپ مدرن آمریکاست؟
روزنامه شماره ۶۴۰۸سوسیالیسم در سرزمین سرمایهداری
جاناتان دربیشایر*در حالیکه چپ آمریکایی در یکی از دشوارترین دورههای تاریخ خود بهسر میبرد، ظهور چهرهای تازه از نسل جوان به نام زهران ممدانی، امیدی نو در میان سوسیالیستهای آمریکایی برانگیخته است.
-
نگاهی تاریخی به فیلم همشهری کین، اثر اورسن ولز
روزنامه شماره ۶۴۰۷کابوس آمریکایی!
دنیای اقتصاد - فرداد گوران: تجارت و اقتصاد از جمله مقولات جذاب و مخاطبپسند در تاریخ سینما بوده است؛ از نقد سرمایهداری و جاه طلبی تا نمایش طمع، موفقیت، و سقوط انسانیت در نظام اقتصادی.
-
بازی بزرگان: همزیستی چین و آمریکا در دهه۲۰۳۰
جمعی از نویسندگان ترجمه: محمد حسین باقییکی از عوامل کلیدی که ظهور تنشزدایی را تسهیل کرد، این واقعیت بود که خطوط جغرافیایی رویارویی ابرقدرتها در اروپا، با وجود خصومت شرق و غرب و ادامه خطر جنگ هستهای راکد شده بود. نیکسون اگرچه یک محافظهکار سیاسی بود، اما اتحاد جماهیر شوروی را بهعنوان یک «قدرت مدافع وضع موجود» مینگریست تا یک قدرت انقلابی ضد سرمایهداری مدعی و البته بسیاری هم آن را باور داشتند.
-
کرهشمالی برای جذب سرمایه به دنبال تقلید از زندگی غربی است؛
روزنامه شماره ۶۳۷۱نمایش سرمایهداری در پیونگیانگ
دنیای اقتصاد: کرهشمالی برای کاهش تاثیر تحریمهای بینالمللی و کسب درآمد، با تقلید از دشمنان سرمایهدار خود، به دنبال ایجاد ظاهری از رفاه است. این کشور در حال الهام گرفتن از غرب است. در پیونگیانگ، نخبگان در یک استارباکس تقلبی قهوه مینوشند و هزینه را با تلفن همراه پرداخت میکنند. حدود ۱۰۰مایل دورتر در ساحل شرقی، یک تفرجگاه ساحلی که پروژه مورد علاقه رهبر این کشور، کیم جونگ اون، است، مملو از نوشیدنیهای خارجی است و با سرسرههای آبی تزیین شده و آماده پذیرایی از گردشگران است.
-
ترامپ میتواند قواعد اقتصادی آمریکا را تغییر دهد؟
روزنامه شماره ۶۳۶۱نسخه آمریکایی سرمایهداری دولتی
دنیای اقتصاد: اقتصاد آمریکا که زمانی نماد بازار آزاد بود، اکنون در حال حرکت به سمت «سرمایهداری دولتی» است؛ سیستمی که در آن دولت بهطور فزایندهای در تصمیمات شرکتهای خصوصی دخالت میکند. فشارهایی که ترامپ برای استعفای مدیرعامل اینتل ایجاد کرده، یکی از نمونههای بارز تغییر رویکرد اقتصادی دولت آمریکا است.
-
انقلاب صنعتی،سرمایهداری و مساله حقوق انسانی
روزنامه شماره ۶۳۴۸نیکوکاری یا عدالت؟
دنیای اقتصاد: امانوئل کانت، فیلسوف و اندیشمند بزرگ در سپیده دمان روزگار مدرن گفته است: «در جهان هیچ چیز به اندازه حقوق دیگران مقدس نیست. خیرخواهی در اخلاق مفهومی زاید است. کسی که اقدام به خیر خواهی نمیکند اما حقوق دیگران را هم نقض نمیکند میتواند انسان درستکاری باشد و اگر همه چنین باشند فقیری وجود نخواهد داشت تا نیاز به نیکوکاری و خیرخواهی دیگران داشته باشد، اما کسی که تمام عمر خود را به نیکوکاری گذرانده باشد و فقط حقوق یک نفر را ضایع کرده باشد این مورد تضییع حق را نمیتواند با تمام نیکوکاریهای خود…
-
احترام؛ اصل اساسی تعامل با ذینفعان
مترجم: مهدی نیکوئیدر سالهای اخیر، بهوفور درباره اهمیت تعامل با ذینفعان صحبت شده است؛ تا جایی که فلسفه جدیدی در علم مدیریت و کسب و کار معرفی شده که میتوان آن را سرمایهداری ذینفعان نامید.
-
ناکجاآباد سرمایهداری مصرفگرا
دنیایاقتصاد: اوفلی سیمئون، محقق و استاد دانشگاه اقتصاد سوربن و سردبیر نشریه « کتابها و ایدهها» است. او عمدتا در زمینه انقلاب صنعتی تحقیق کرده است. سیمئون در گفتوگویی با گریگوری کلیز به مفاهیم اتوپیا / دیستوپیا پرداخته است. چکیده این گفتوگو را میخوانید.