شماره روزنامه ۶۶۷۶
|

اقتصاد ایران

اقتصاد ایران

    شنبه، ۱۴ شهریور ۱۴۰۵
  • سازگاری نهادی با بحران دائمی

    دکتر آرشام رئیسی‌نژاد*
    یادداشت «ایران فردا و تصمیم امروز»(۱) دکتر مسعود نیلی در روزنامه «دنیای اقتصاد» تصویری بسیار مهم از تحولی ارائه می‌کند که اقتصاد و جامعه ایران از سال ۱۳۹۷ به بعد تجربه کرده‌اند. افزایش تقریبا ۵۰برابری نرخ ارز، بیش از ۱۹ برابر شدن سطح عمومی قیمت‌ها، افزایش بیش از ۳۴ برابری قیمت مواد غذایی، کاهش درآمد خالص ملی سرانه، اضافه‌شدن حدود ۱۶‌میلیون نفر به جمعیت زیر خط فقر و عملکرد بسیار ضعیف بازار کار، همگی نشان می‌دهند که با یک نوسان معمول اقتصادی مواجه نیستیم. در نتیجه، پرسش اساسی فقط این نیست که چرا…
  • طرح اصلاح و بهینه‌سازی منصوبات چاه‌های کشاورزی آغاز شد

    نسخه خواف برای ناترازی آب و برق

    در شرایطی که ناترازی آب و برق به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران تبدیل شده، خواف به محل اجرای مدلی تبدیل شده است که می‌کوشد سه مسئله به‌هم‌پیوسته یعنی مصرف انرژی، بهره‌وری آب و تأمین مالی را در یک مسیر مشترک قرار دهد.
    جمعه، ۱۳ شهریور ۱۴۰۵
  • چرا برای اصلاحات سوخت باید شرایط مصرف داخل دهک‌ها را بررسی کرد؟

    روزنامه شماره ۶۶۴۷

    آسیب‌پذیری بنزینی کم‌درآمدها

    دنیای اقتصاد : در سال‌های گذشته، تاکید کارشناسان و مسوولان بر منتفع شدن کم‌درآمدها از افزایش قیمت بنزین بوده است. بررسی آمارها اما نشان‌دهنده الگوی پیچیده‌تری از مصرف بنزین است. در داخل هریک از دهک‌‌های کم‌درآمد جامعه، دو دسته خانوار قابل شناسایی است؛ خانوارهایی که مصرف بنزین آنها نزدیک به صفر است و خانوارهایی که مصرف نسبتا بالایی دارند. کمتر بودن مصرف بنزین در دهک‌های پایین، عمدتا به‌دلیل تعداد بیشتر خانوارهای دسته اول است، نه مصرف کمتر خانوارهای دسته دوم. حدود ۷۴درصد خانوارهای دهک اول در سال۱۴۰۳، بنزین…
  • موج دوم افزایش قیمت خودرو

    دنیای اقتصاد: ایران‌خودرو و سایپا طی اطلاعیه‌ای از افزایش قیمت محصولات تولیدی خود به دلیل تغییر در هزینه گواهی اسقاط خبر دادند. این در حالی‌ است که پیش‌تر ایران‌خودرو بهای تمام‌شده ۲۵ محصول خود را به طور میانگین ۴۰تا ۴۵درصد در ۲۸ خردادماه و سایپا نرخ ۱۴محصول خود را حدود ۲۵درصد در روزهای پایانی تیرماه افزایش داده بودند.
  • هزینه تامین مالی در اقتصاد ایران

    دکتر حمید آذرمند*
    نرخ بهره از جمله مفاهیم کلیدی است که در مورد آن مغالطه بسیار است. لذا قبل از هر بحثی، باید صورت مساله شفاف شود. معمولا در تحلیل‌ها و در سیاستگذاری، بین مفاهیم کلیدی نرخ بهره سیاستی، نرخ تسهیلات بانکی و سود سپرده، هزینه تامین مالی و نرخ‌های اسمی و واقعی به دقت تمایز قائل نمی‌شود. در نتیجه، گاه یک متغیر به جای متغیر دیگر قرار می‌گیرد و درباره آثار اقتصادی آن، نتیجه‌گیری‌هایی صورت می‌گیرد که الزاما با واقعیت اقتصادی منطبق نیست.
  • از آزادسازی ابزارها شروع کنیم

    امیرحسین امین‌آزاد*
    تداوم نرخ سود حقیقی منفی در اقتصاد ایران را نمی‌توان صرفا نوعی حمایت از تولید تلقی کرد. هنگامی که نرخ سود اسمی برای مدتی طولانی به‌طور معناداری پایین‌تر از تورم قرار می‌گیرد، عملا انتقال ثروتی از پس‌اندازکننده به دریافت‌کننده اعتبار صورت می‌گیرد. حاصل آن، کاهش انگیزه پس‌انداز ریالی، افزایش تقاضا برای ارز، طلا و سایر دارایی‌ها و در مقابل، شکل‌گیری تقاضای تقریبا نامحدود برای تسهیلات بانکی است.
  • وضعیت اقتصاد ایران و ضرورت انضباط پولی

    جعفر ساعی‌نیا*
    اقتصاد ایران بیش از پنج دهه است که با تورم مزمن و ساختاری دست‌وپنجه نرم می‌کند. این پدیده نتیجه انباشته‌ سیاست‌های پولی و مالی ناپایدار، کسری بودجه‌ مداوم و تامین آن از مسیرهای پولی است. امروز این بحران به مرحله‌ای رسیده که آمارهای رسمی و بین‌المللی تصویری نگران‌کننده از آن ارائه می‌دهند.
    سه‌شنبه، ۱۰ شهریور ۱۴۰۵
  • چرا صحبت‌های رئیس کل برای آرامش نرخ دلار کافی نیست؟

    روزنامه شماره ۶۶۴۵

    گام تکمیلی سیاستگذاری اقتصادی

    دنیای اقتصاد: رئیس کل بانک مرکزی به تازگی در سخنان خود اعلام کرد «در ماه‌های نخست سال، بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران با دیدن ابعاد تحریم و محاصره، پیش‌بینی می‌کردند که اقتصاد ایران وارد دالان ابرتورم خواهد شد؛ اما ما اجازه ندادیم این پیش‌بینی‌ها محقق شود.» بررسی‌ها نشان می‌دهد تورم ماهانه در دو ماه تیر و مرداد نسبت به سه ماه نخست سال، با کاهش روبه‌رو شده است، با این حال پس از تشدید محاصره دریایی و انتظارات تورمی در شهریور ماه، نرخ ارز و تورم در این ماه احتمالا روندی مشابه سه ماه نخست سال داشته باشد. هرچند…
  • مسعود نیلی: عملا ته‌دیگ منابع را هم مصرف کرده‌ایم و سفره اقتصاد خالی شده است+ فیلم

    اکوایران: مسعود نیلی، اقتصاددان گفت: وضعیت فعلی به گونه‌ای است که عملاً ته‌دیگ منابع را هم مصرف کرده‌اند و سفره اقتصاد خالی شده است.
    دوشنبه، ۰۹ شهریور ۱۴۰۵
  • طبقه متوسط در آستانه سقوط

    دکتر سیدفرید موسوی*
    تشدید تحریم‌ها، محدودیت مبادلات و فشار بر منابع ارزی، اقتصاد ایران را وارد مرحله دشوارتری کرده است. افزایش هزینه تجارت و تولید به‌تدریج به قیمت‌ها، اشتغال و درآمد مردم منتقل می‌شود. در چنین شرایطی یک سوال باید هر روز روی میز سیاستگذار اقتصادی باشد: خانوار ایرانی چند شوک دیگر توان تحمل دارد؟
  • پارادایم جدید بقا

    توالی دو بحران نظامی در فاصله کمتر از یک سال -جنگ ۱۲روزه خرداد۱۴۰۵ و جنگ گسترده ۴۰روزه رمضان که از اسفند۱۴۰۴ شروع شد- نشان داد که اقتصاد ایران دیگر صرفا با پیامدهای گذرا یا تکانه‌های تحریمی روبه‌رو نیست. برآورد انقباض ۲.۷درصدی اقتصاد ایران توسط بانک جهانی، تنها نوک کوه یخ است.
  • بانکداری توسعه‌ای؛ موتور خاموش بازسازی اقتصاد ایران

    با مرور تجربه ژاپن پس از جنگ جهانی دوم، می‌توان بر این نکته تاکید کرد که بازسازی موفق، پیش از هر چیز به مهار بی‌ثباتی، برقراری انضباط مالی و پولی و بازگرداندن قابلیت پیش‌بینی‌پذیری به اقتصاد نیاز دارد. بااین‌حال، ثبات را باید شرط لازم بازسازی دانست، نه شرط کافی. پس از تثبیت اقتصاد باید منابع مالی لازم به صورت بهینه برای احیای زیرساخت‌ها، نوسازی صنایع، بازسازی ظرفیت‌های تولیدی و شکل دادن به فعالیت‌های جدید تجهیز، تخصیص داده شود. از همین‌جا پرسشی فربه شکل می‌گیرد، که این نوشتار در حد توان کوشیده…
  • وزیر خزانه‌داری آمریکا: لزوما نمی‌خواهیم اقتصاد ایران دچار فروپاشی شود!

    مهر: وزیر خزانه‌ داری آمریکا با وجود اینکه تجربه شکست «فشار حداکثری» علیه ایران در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ را دارد، اعلام کرد: لزوما نمی‌خواهیم اقتصاد ایران دچار فروپاشی شود!
    جمعه، ۰۶ شهریور ۱۴۰۵
  • آیا کاهش معاملات دلاری برای تنوع‌بخشی به دارایی‌ها کافی است؟

    روزنامه شماره ۶۶۴۲

    دلارزدایی با ابزار مشتقه ارزی

    مقاله‌ای تازه از صندوق بین‌المللی پول، با بررسی دارایی‌ها و بدهی‌های دلاری حدود ۴۰ کشور در فاصله سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴، به پرسشی مهم درباره دلارزدایی پاسخ می‌دهد: آیا کاهش استفاده از دلار در معاملات تجاری و مالی، به‌تنهایی می‌تواند وابستگی کشورها به دلار و ریسک ناشی از نوسانات آن را کاهش دهد؟ پاسخ این پژوهش منفی است. استدلال اصلی این است که کاهش واقعی ریسک دلاری، علاوه بر کاهش استفاده از دلار، به امکان مدیریت دارایی‌ها و بدهی‌های دلاری موجود نیز بستگی دارد. برای این کار، کشورها و شرکت‌ها به…
  • گزارش مهم فاکس‌نیوز درباره ایران که ترامپ را خشمگین کرد + فیلم

    روزنامه ایران: فاکس نیوز اعلام کرد: اقتصاد ایران زیر فشار شدید اقدامات اقتصادی آمریکا قرار گرفته، اما بدون همراهی چین احتمال فروپاشی آن کمتر است.
  • مرکز آمار تورم مرداد ۱۴۰۵ را اعلام کرد

    مرکز آمار ایران نرخ تورم مصرف کننده در ۱۲ ماهه منتهی به ماه پایان مرداد ماه امسال نسبت به دوره مشابه سال قبل را ۶۹.۹ درصد اعلام کرد.
    پنجشنبه، ۰۵ شهریور ۱۴۰۵
  • تورم مرداد ماه چند درصد اعلام شد؟

    مرکز آمار ایران نرخ تورم مصرف کننده در ۱۲ ماهه منتهی به ماه پایان مرداد ماه امسال نسبت به دوره مشابه سال قبل را ۶۹.۹ درصد اعلام کرد.
  • جزئیاتی از جلسه پیگیری پرونده‌های ارزی و تراستی از زبان دادستان تهران

    ایسنا: دادستان عمومی و انقلاب تهران، با اشاره به اهمیت حوزه ارزی و ضرورت صیانت از نظام اقتصادی کشور، اظهار کرد: با توجه به شرایط اقتصادی کشور و نقشه دشمن برای ایجاد فشار اقتصادی و اخلال در روند اقتصادی، توجه ویژه به حوزه ارزی و مقابله مؤثر با مفاسد و تخلفات در این حوزه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
    چهارشنبه، ۰۴ شهریور ۱۴۰۵
  • اقتصاد «مشارکت‌محور» به‌جای «مداخله‌محور»

    شهلا عموری*
    امروز اقتصاد ایران در میانه واقعیتی تلخ اما انکارناپذیر قرار دارد؛ وضعیتی که می‌توان آن را «جنگ تحمیلی سوم» نامید. این نبرد، دیگر تنها محدود به لایه‌های انتزاعی تحریم نیست، بلکه با محاصره دریایی و مسدود شدن شاهراه حیاتی تنگه هرمز، به یک تقابل فیزیکی و لجستیک تمام‌عیار تبدیل شده است. در چنین شرایطی، تجار و تولیدکنندگان ملی، سربازان خط مقدمی هستند که وظیفه صیانت از جریان تامین کالاهای اساسی، مواد اولیه و اشتغال کشور را بر عهده دارند. با این حال، شواهد نشان می‌دهد که بوروکراسی داخلی و…
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    نقشه راه توسعه اقتصادی ایران؛ از نوآوری آمریکایی و رفاه اروپایی تا برنامه‌ریزی چینی

    دکتر محمدمهدی بهکیش؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: امید آن است که در آینده‌ای نه چندان دور جنگ تمام شود و تحریم‌ها رفع شوند. در آن زمان چالش اصلی اقتصاد ایران انتخاب یا طراحی الگوی توسعه‌ای متناسب با شرایط تاریخی، فرهنگی و ساختار خود است.
    سه‌شنبه، ۰۳ شهریور ۱۴۰۵
  • حضور ۵ بازیگر کلیدی در معادله پیچیده ایالات متحده؛ چین بازی را عوض کرد

    روزنامه شماره ۶۶۴۰

    اقتصاد؛ میدان بزرگ رویارویی

    دنیای اقتصاد :  مرحله جدید جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران با تشدید فشارها با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» آغاز شده است. این کارزار قرار است با تحریم‌های بیشتر، شبکه‌های مالی و تجاری ایران و همچنین شرکای اقتصادی آن را هدف بگیرد. از نگاه تحلیلگران، در این جبهه، چین، امارات، ترکیه، روسیه و عراق بازیگران کلیدی هستند و موفقیت واشنگتن به میزان همراهی آنها بستگی دارد. با این حال، به نظر می‌رسد افزایش هزینه تجارت با ایران محتمل‌تر از قطع کامل تجارت باشد؛ زیرا ایران طی سال‌های تحریم شبکه‌های پیچیده‌ای برای ادامه مبادلات…
    دوشنبه، ۰۲ شهریور ۱۴۰۵
  • وزیر خزانه‌داری ایالات متحده از مرحله تازه نبرد اقتصادی خبر داد

    روزنامه شماره ۶۶۳۹

    فاز جدید نبرد اقتصادی

    دنیای اقتصاد: دولت آمریکا به رهبری دونالد ترامپ و با محوریت اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، مرحله تازه‌ای از فشار بر ایران را با عنوان «خشم اقتصادی» و «دی‌دی اقتصادی» آغاز کرده و تهدید کرده است تمام شریان‌های مالی و تجاری ایران و حتی کشورهای همکار با تهران را هدف قرار دهد. کارشناسان معتقدند در شرایط فعلی اقتصاد ایران تاب‌آوری اقتصادی ظرفیت نامحدودی ندارد و در صورت تداوم محاصره، درآمد ارزی ایران ممکن است در بهترین حالت به حدود ۲۰‌میلیارد دلار محدود شود و اختلال جدی در تجارت دریایی، تامین نیازهای ضروری اقتصاد را…
  • چالش‌های جذب سرمایه در اقتصاد ایران بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۳۹

    پارادوکس تامین مالی در عصر نااطمینانی

    نیکو حسین‌زاده *
    افزایش نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک در ماه‌های اخیر، علاوه بر بازار ارز، تجارت و انتظارات تورمی، رفتار مالی بنگاه‌ها را نیز تغییر داده است. یکی از نمودهای این تغییر را می‌توان در کاهش تمایل شرکت‌ها به آغاز فرآیندهای جدید تامین مالی از بازار سرمایه مشاهده کرد. این در حالی است که تورم، افزایش هزینه نهاده‌ها و فشار بر سرمایه در گردش، قاعدتا باید نیاز اسمی بنگاه‌ها به منابع مالی را افزایش داده باشد. همین تناقض ظاهری یک پرسش مهم ایجاد می‌کند: چرا در شرایطی که نیاز بنگاه به نقدینگی افزایش یافته، تقاضای…
  • چرایی افزایش شاخص فلاکت

    دکتر سید مرتضی افقه*
    شاخص فلاکت در تیرماه سال جاری به ۷۵.۱درصد رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با آمار سالانه پایان سال گذشته، ۱۶.۹واحد درصد افزایش نشان می‌دهد و یکی از کم‌سابقه‌ترین سطوح ثبت‌شده در اقتصاد ایران به شمار می‌رود. از سال ۱۳۹۱ تاکنون، در هیچ سال یا حتی فصلی، شاخص فلاکت به رقمی بالاتر از ۵۸درصد نرسیده بود. شاخص فلاکت حاصل جمع نرخ تورم و نرخ بیکاری است و از این جهت، هم‌زمان دو متغیر مهم و اثرگذار بر زندگی و معیشت خانوارها را منعکس می‌کند. افزایش این شاخص به معنای تشدید همزمان فشار ناشی از افزایش قیمت‌ها و…
  • پیش‌بینی مرشایمر برای تهدیدات جدید ترامپ علیه ایران / آمریکا گزینه نظامی را کنار گذاشته است

    ایسنا: استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو با رد احتمال موفقیت طرح فشار حداکثری ترامپ علیه ایران، گفت واشنگتن نه‌تنها قادر به منزوی کردن کامل اقتصاد ایران نیست، بلکه با سیاست‌های خود بسیاری از کشورها را از آمریکا دور کرده است.
    یکشنبه، ۰۱ شهریور ۱۴۰۵
  • سرنوشت سیاستگذاری بهای حامل‌های انرژی در هند،فیلیپین،اندونزی و نیجریه چگونه رقم خورد؟

    روزنامه شماره ۶۶۳۸

    چهار تجربه اصلاح قیمت سوخت

    مسیح میرجعفری: کشورهای زیادی تاکنون دست به اقدامات اصلاحی در زمینه قیمت بنزین زده‌اند. همه این اصلاحات با یک سازوکار و در فضای مشابه صورت نگرفته‌اند و هرکدام نتایج متفاوتی به بار آورده‌اند. هر کدام از این تجربه‌ها می‌تواند درس‌هایی برای اقتصاد ایران که چندین تجربه موفق و ناموفق از اصلاحات قیمت بنزین دارد، مفید باشد.
  • مجموع صادرات و واردات ۲۷ درصد افت کرد؛

    روزنامه شماره ۶۶۳۸

    تجارت در تنگنای جنگ و محاصره

    دنیای اقتصاد: افت همزمان صادرات و واردات، تجارت خارجی ایران را در تنگنای تازه‌ای قرار داده است. مجموع تجارت غیرنفتی در پنج ماه نخست امسال حدود ۲۷درصد کاهش یافته است. تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه، محدودیت‌های ارزی و تحریم‌ها، جریان مبادلات را کند کرده‌اند. کارشناسان هشدار می‌دهند تداوم این وضعیت می‌تواند تامین کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید را دشوارتر کند. در این شرایط، باز کردن مسیرهای تجاری و استفاده از ظرفیت همسایگان، در کنار اولویت‌بندی شفاف واردات، یک ضرورت فوری برای جلوگیری از تبدیل شوک تجاری به…
  • شوک چندلایه اختلال تجارت

    دکتر میترا راه‌نجات*
    کاهش قابل‌توجه صادرات و واردات ایران در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ را باید فراتر از یک افت عادی و معمول در تجارت خارجی دانست. در شرایط تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک، تحریم‌ها و اختلال در مسیرهای تجاری، کاهش تجارت می‌تواند به‌عنوان یک شوک چندلایه برای اقتصاد ایران تعریف و بررسی شود.
    شنبه، ۳۱ مرداد ۱۴۰۵
  • «دنیای‌اقتصاد» با چهار کارشناس مسائل بین‌الملل گفت‌وگو کرد

    روزنامه شماره ۶۶۳۷

    سه ابزار شکستن محاصره

    دنیای اقتصاد: محاصره اقتصادی ایران در حالی وارد مرحله تازه‌ای شده که تهران همزمان سه مسیر را دنبال می‌کند: مذاکره برای بازگرداندن ترامپ به تفاهم‌نامه، تشدید تنش برای بالا بردن هزینه فشار و مقاومت اقتصادی و تاب‌آوری در برابر تحریم‌ها. در این میان، تنگه هرمز به نقطه اتصال این سه ابزار تبدیل شده است؛ اهرمی که ایران می‌تواند از آن برای تغییر محاسبه واشنگتن، شکستن محاصره و باز کردن مسیر یک معامله متقابل استفاده کند. «دنیای‌اقتصاد» در گفت‌وگو با چهار کارشناس مسائل بین‌الملل چالش‌ها و فرصت‌های این سه مسیر را…