چرا نمی‌توان میان بهره بازار بین بانکی، سود سپرده و تسهیلات شکاف ایجاد کرد؟

اصلاح نرخ بهره بین‌بانکی در هفته‌های اخیر را می‌توان گامی در مسیر اصلاح سیاست پولی و نزدیک‌کردن نرخ‌های بازار پول به واقعیت‌های اقتصادی دانست. با این حال، تداوم نرخ‌ سود سپرده قانونی در سطح ۲۳درصد، اثربخشی این سیاست را با چالش مواجه می‌کند. نرخ بهره بین‌بانکی مستقیما بر هزینه تامین منابع بانک‌ها…

چرا بین اسناد سیاستگذاری و اجرای آن شکاف می‌افتد؟

دنیای اقتصاد: سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که در آذر ۱۳۹۰ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید، یکی از جامع‌ترین اسناد سیاستی نظام تعلیم و تربیت رسمی کشور به شمار می‌رود. این سند با هدف ایجاد تغییرات بنیادین در کارکردها، فرایندها و نتایج نظام آموزشی تدوین شد و بر ارتقای نقش مدرسه، توسعه…

اخبار سیاست گذاری

  • سه‌شنبه، ۲۸ مهر ۱۴۰۵
  • چرا اروپاییان به خیابان‌ها آمدند؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۶

    شورش علیه دولت رفاه

    اعتراضات اخیر اروپا بازتاب نارضایتی از افزایش هزینه‌های زندگی، مسکن گران، دستمزدهای پایین و افت کیفیت خدمات عمومی است. از بحران مالی سال۲۰۰۸ به بعد رشد اقتصادی ضعیف، کاهش سرمایه‌گذاری و کندی بهره‌وری، تامین مالی دولت‌های رفاه را دشوار کرده است. افزایش ۳۴درصدی قیمت مواد غذایی در اتحادیه اروپا طی سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ نیز قدرت خرید را کاهش داده است. مهاجرت و تنش‌های ژئوپلیتیک نیز فشارها را تشدید کرده‌اند. تداوم این وضعیت به گسترش نارضایتی اجتماعی و قطبی‌شدن فضای سیاسی در اروپا منجر شده است.
  • کارشناسان درباره کوچک شدن بنگاه‌های صنعتی و افزایش بیکاری هشدار می‌دهند

    روزنامه شماره ۶۶۸۶

    دور باطل تورم و رکود

    تورم فزاینده از یک‌سو قدرت خرید خانوارها را محدود کرده و از سوی دیگر، با افزایش هزینه تولید و تضعیف تقاضا، رکود بنگاه‌ها را تشدید کرده است. طبق داده‌های مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها در شهریور ۱۴۰۵ به ۱۲۱.۸درصد رسید. در این شرایط، نزدیک به ۷۸درصد حداقل حقوق یک خانوار چهارنفره صرف خرید مواد غذایی می‌شود. کالابرگ یک‌میلیون‌تومانی تنها ۱۷درصد هزینه خوراکی این خانوار را پوشش می‌دهد؛ سهمی که با افزایش اعتبار به یک‌میلیون‌و۵۰۰هزار تومان به ۲۶درصد می‌رسد. همزمان، آمارهای بازوی پژوهشی بانک مرکزی از افت ۸درصدی فعالیت صنایع و معادن در سه‌ماه منتهی به مرداد۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل حکایت دارد. افزایش هزینه نهاده‌ها، محدودیت انرژی، کمبود نقدینگی و ضعف تقاضا، توان تولید بنگاه‌ها را کاهش داده است. در چنین شرایطی، بدون مهار پایدار تورم، حمایت‌های معیشتی به‌تدریج بی‌اثر می‌شوند و تداوم رکود نیز خطر کاهش تولید و افزایش بیکاری را تشدید می‌کند.
  • دوشنبه، ۲۷ مهر ۱۴۰۵
  • چرا با کوچک شدن کیک اقتصاد نمی‌توان انتظار معجزه از سیاست‌های حمایتی داشت؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۵

    ریشه رفاه در رشد اقتصادی

    درآمد ناخالص داخلی سرانه ایران طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ بیش از ۴۶درصد کاهش یافته، درحالی‌که این شاخص در ترکیه حدود ۷۰درصد افزایش پیدا کرده است. این واگرایی، تصویری روشن از مسیر متفاوت ۲ اقتصاد و دشوارتر شدن شرایط معیشتی در ایران ارائه می‌دهد. در چنین شرایطی، این پرسش مطرح است که آیا می‌توان با افزایش دستمزدها، پرداخت یارانه و گسترش تسهیلات بانکی، کاهش رفاه عمومی را جبران کرد؟ وقتی حجم تولید و درآمد واقعی اقتصاد کاهش می‌یابد، افزایش پول در دسترس خانوارها لزوما به معنای برخورداری از کالاها و خدمات بیشتر نیست. در چنین وضعیتی، تحریک تقاضا بدون تقویت عرضه می‌تواند به افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید بینجامد. از این رو، سیاست‌های حمایتی هرچند برای کاهش فشار معیشتی و مقابله با نابرابری ضروری‌اند، نمی‌توانند جایگزین رشد اقتصادی شوند. بهبود پایدار رفاه، مستلزم افزایش تولید و رفع موانعی است که اقتصاد را از مسیر رشد بازداشته‌اند.
  • اقتصاد جهان در دو راهی رونق فناوری و ریسک ترکیدن حباب سرمایه‌گذاری قرار دارد

    روزنامه شماره ۶۶۸۵

    ترس شیرین عصر AI

    دنیای اقتصاد: هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر چشم‌انداز اقتصاد جهانی تبدیل شده است؛ فناوری‌ای که از یک‌سو با وعده افزایش بهره‌وری، تقویت رشد اقتصادی و ایجاد فرصت‌های تازه سرمایه‌گذاری، موجی از خوش‌بینی را در بازارها به راه انداخته و از سوی دیگر، نگرانی‌ها درباره شکل‌گیری حباب سرمایه‌گذاری و پیامدهای احتمالی آن را افزایش داده است.
  • فروش دلار و معمای پایه پولی

    فروش دلار نقدی با نرخی حاشیه بازار، در نگاه نخست ابزاری برای پاسخ‌گویی به تقاضای ارز و مداخله در بازار اسکناس به شمار می‌رود؛ اما این سیاست، در کنار آثار ارزی خود، واجد ابعاد پولی مهمی نیز هست. پرسش اصلی این است که فروش ارز بانک مرکزی چه اثری بر نقدینگی و ترازنامه بانک مرکزی دارد؟ آیا این عملیات به انقباض پولی منجر می‌شود یا نیاز بانک‌های عامل به تامین ذخایر می‌تواند بخشی از آثار آن را خنثی کند؟
  • یکشنبه، ۲۶ مهر ۱۴۰۵
  • هزینه طرح‌های تبلیغاتی برای قیمت‌گذاری دستوری چگونه پرداخت می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۴

    چک بانکی برای «تورم صفر»

    شهرداری تهران در قالب طرح «تورم صفر» به دنبال تثبیت قیمت ۱۲کالای اساسی برای ۶ماه برای خانوارهای تهرانی است. این نهاد همچنین اعلام کرده است که در طول زمان تعداد این کالاها به ۱۵عدد خواهد رسید. با این حال، ثابت نگه‌داشتن قیمت چند کالا به معنای مهار تورم نیست؛ زیرا افزایش هزینه سایر کالاها همچنان می‌تواند هزینه زندگی خانوارها را افزایش دهد. از سوی دیگر، تثبیت قیمت‌ها مستلزم جبران فاصله میان هزینه تامین کالا و قیمت فروش است. اگر این هزینه از منابع پایدار تامین نشود و به افزایش بدهی یا گسترش اعتبارات بانکی و نقدینگی بینجامد، ممکن است فشارهای تورمی آینده تشدید شود. شیوه تامین مالی این طرح از طریق بانک‌های شهر و ملت و همچنین دریافت ارز از بانک مرکزی اعلام شده است. کارشناسان معتقدند یارانه هدفمند می‌تواند ابزار موثرتر و مطلوب‌تری برای حمایت‌های معیشتی باشد. مهار پایدار تورم نیز به انضباط مالی، کنترل نقدینگی، ثبات ارزی و کاهش نااطمینانی نیاز دارد. 
  • تجربه زنان سرپرست خانوار از آموزش مجازی دوران جنگ بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۶۸۴

    پیامدهای واقعی آموزش مجازی

    دنیای اقتصاد: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گزارش تازه‌ای با پیامدهای آموزش غیرحضوری در شرایط بحران را بررسی کرده است. بر اساس نتایج، ۲۸ درصد والدین اعلام کردند که فرزندانشان عمدتا در دوره آموزش‌های مجازی یادگیری نداشته‌اند و ۵۹ درصد کیفیت یادگیری را ضعیف‌تر از آموزش حضوری ارزیابی کرده‌اند. همچنین ۹ درصد دانش‌آموزان مورد بررسی به هیچ دستگاهی دسترسی منظم نداشته‌اند. از سوی دیگر، ۳۶ درصد والدین از کاهش ساعات کاری یا ترک شغل و ۳۴ درصد از افزایش هزینه‌ها و فشار اقتصادی خبر داده‌اند. در این میان، ۵۷ درصد کودکان بازمانده از تحصیل، متعلق به سه دهک پایین درآمدی هستند. این آمارها بر خطر تشدید نابرابری آموزشی تاکید می‌کند.
  • هزینه «قیمت‌گذاری» را چه کسی می‌پردازد؟

    در اقتصاد ایران، گروهی تاکید می‌کنند که نباید قیمت کالاهای اساسی و راهبردی را به دست بازار سپرد. بر اساس این نگاه، دولت یا بخش‌های حاکمیتی باید با مداخله مستقیم، قیمت این کالاها را پایین نگه دارند تا از مصرف‌کنندگان حمایت کنند. طرح‌هایی با هدف عرضه کالاهای ارزان یا تثبیت قیمت‌ها در شرایط تورمی نیز بر همین منطق استوارند. اما ارزان نگه داشتن دستوری کالاها، هزینه تامین آنها را از بین نمی‌برد؛ بلکه صرفا شکل پرداخت این هزینه را تغییر می‌دهد. برخلاف تصور رایج، این هزینه در نهایت نه‌فقط بر دوش دولت، بلکه از جیب مردم یا از محل منابع متعلق به نسل‌های آینده پرداخت می‌شود.
  • شنبه، ۲۵ مهر ۱۴۰۵
  • برآورد پژوهشکده پولی و بانکی از فعالیت‌های اقتصادی مردادماه چه می‌گوید؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۳

    اثر محاصره نفتی بر رشد اقتصادی

    بازوی پژوهشی بانک مرکزی در یک گزارش تحلیلی، رشد اقتصادی ایران را در سه‌ماه منتهی به مرداد۱۴۰۵ منفی ۵.۹درصد برآورد کرد؛ رقمی که از تداوم رشد منفی، اما کاهش شدت رکود اقتصادی حکایت دارد. رشد اقتصادی تیرماه منفی ۵.۶درصد برآورد شد. به این ترتیب، برای دومین دوره متوالی پس از جنگ، رشد اقتصادی در محدوده منفی ۵درصد قرار گرفت. در این میان، بازگشت محاصره دریایی در اواخر تیرماه، با محدود کردن صادرات نفت، به افت ۲۷.۴درصدی ارزش افزوده بخش نفت انجامید. بر اساس آمارهای بین‌المللی، تولید نفت در ماه اوت حدود ۳۵ تا ۳۶درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است. این روند، یکی از مهم‌ترین عوامل تداوم رشد منفی اقتصاد بود. با این حال، شدت رکود در بخش‌های خدمات و صنایع و معادن نسبت به بهار کاهش یافت؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از بهبود نسبی فعالیت اقتصادی پس از شوک‌های ناشی از جنگ باشد.
  • نرخ بهره در ایالات متحده ثابت می‌ماند؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۳

    امتناع وارش از افشای سیاست پولی

    کوین وارش، رئیس فدرال‌رزرو آمریکا، در نشست سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک، در شرایط تداوم فشارهای تورمی و افزایش انتظارات برای بالا رفتن دوباره نرخ بهره، از اعلام موضع درباره تصمیم بعدی بانک مرکزی آمریکا خودداری کرد. اظهارات او در حالی مطرح شد که تورم سالانه آمریکا در سپتامبر از ۳.۴ درصد در ماه قبل به ۳.۷ درصد رسید و فاصله آن با هدف ۲ درصدی فدرال‌رزرو همچنان پابرجا ماند. چرا که افزایش قیمت انرژی در پی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و رشد هزینه‌های تولید، مهار تورم را دشوارتر کرده است.
  • پیامدهای تغییر اقلیم در اقتصاد

    با تشدید تغییرات اقلیمی و گسترش تلاش کشورها برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، توجه به پیامدهای اقتصادی این تحولات افزایش یافته است. سیاست‌های مقابله با تغییر اقلیم، علاوه بر هدف اصلی خود یعنی کاهش انتشار و محدودکردن پیامدهای گرمایش جهانی، می‌توانند بر فعالیت اقتصادی، سرمایه‌گذاری، اشتغال و تجارت بین‌المللی نیز اثر بگذارند. از همین رو، بررسی آثار این سیاست‌ها بر اقتصاد به شناخت پیامدهای زیست‌محیطی محدود نمی‌شود، بلکه تغییرات احتمالی در روابط اقتصادی کشورها با یکدیگر را نیز در برمی‌گیرد.
  • پنجشنبه، ۲۳ مهر ۱۴۰۵
  • تعهدات صادراتی دشوار و معیشت خانوارها شکننده‌تر شده است

    روزنامه شماره ۶۶۸۲

    دو نمای اقتصادی از جنگ

    آثار اقتصادی جنگ هم بر سفره خانوار و هم بر تجارت قابل رؤیت است. بر اساس آمارها، اختلال در مسیرهای تجاری، صادرات غیرنفتی ایران را در پنج‌ماه نخست امسال با افتی نزدیک به ۲۸درصد مواجه کرده است. افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه، اجرای قراردادهای صادراتی و حفظ مشتریان خارجی را دشوارتر کرده است. همزمان، بلاتکلیفی در تعیین تکلیف تعهدات ارزی گذشته نیز فشار مضاعفی بر صادرکنندگان وارد می‌کند. کارشناسان بر ضرورت انعطاف‌پذیرتر شدن قراردادها و مدیریت ریسک تاکید دارند. تعیین تکلیف پرونده‌های ارزی و اصلاح سازوکارهای تجاری برای حفظ ظرفیت صادراتی ضروری به‌نظر می‌رسد. در بعد رفاهی، مصرف نهایی بخش خصوصی در فصل بهار سال۱۴۰۵ نسبت به فصل مشابه سال قبل ۴درصد کاهش یافته است. کاهش مصرف علاوه بر کاهش رفاه پیام مهم دیگری نیز دارد. بر اساس نظریات اقتصادی، خانوارها سعی می‌کنند نوسانات «گذرای» اقتصادی را به مصرف خود منتقل نکنند. از این منظر، کاهش مصرف می‌تواند به معنای «دائمی» فرض کردن بحران کنونی از سوی جامعه باشد. 
  • رئیس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد در اجلاس سالانه IMF و بانک جهانی شرکت کردند

    روزنامه شماره ۶۶۸۲

    دیپلماسی اقتصادی در بانکوک

    عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، و سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، به همراه تیمی از کارشناسان اقتصادی روز گذشته به کشور تایلند سفر کردند تا در اجلاس سالانه صندوق بین‌المللی پول و گروه بانک جهانی شرکت کنند. محورهای اصلی این نشست شامل بررسی پیامدهای چندپارگی اقتصاد جهانی و مقابله با نااطمینانی بود. در همین راستا، مقامات ایرانی بر اصلاح حکمرانی نهادهای مالی بین‌المللی، کاهش پیامدهای منازعات، تقویت تاب‌آوری اقتصادی، افزایش نقش کشورهای در حال‌توسعه و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای تاکید کردند. 
  • واکاوی مجوزهای برگزاری مجامع عمومی بانک‌ها

    در واپسین روزهای تیرماه، سهامداران برخی بانک‌ها با چشم‌هایی که به نقشه سود و زیان دوخته‌شده بود، بر صندلی‌های مجمع عمومی نشستند. مجمعی که نه صرفا یک الزام قانونی، بلکه میدان رویارویی «اعداد و ارقام» و «وعده‌ها و عملکردها» در یک سند مالی برای سال مالی ۱۴۰۴ بود. سالی که در آن، عزم و اراده نظارت بانکی با استفاده از اختیارات قانون بانک مرکزی، مجوز فعالیت یک بانک را لغو کرد و بانک مزبور را به گوشه «گزیر» فرستاد و اداره یک «موسسه اعتباری غیربانکی» را نیز به «هیأت سرپرستی موقت» منصوب بانک مرکزی، سپرد.
  • چهارشنبه، ۲۲ مهر ۱۴۰۵
  • چرا نمی‌توان به راحتی مسیر تورم و رشد اقتصادی را ارزیابی کرد؟

    روزنامه شماره ۶۶۸۱

    سایه جنگ در پیش‌بینی اقتصاد

    صندوق بین‌المللی پول در آخرین گزارش خود از چشم‌انداز اقتصاد جهان، پیش‌بینی رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۲۶ را از منفی ۵.۴درصد به منفی ۷.۶درصد کاهش داده است. تداوم جنگ، محاصره دریایی و تشدید تحریم‌ها، پیش‌بینی رشد و تورم را دشوار کرده‌اند. همچنین، برآورد تورم امسال به ۷۸.۹درصد افزایش یافته است. داده‌های داخلی نیز از رکود شدید حکایت دارند. در این شرایط، مسیر آینده اقتصاد به تحولات سیاسی و نظامی وابستگی زیادی دارد و هرگونه گشایش خارجی می‌تواند انتظارات تورمی و چشم‌انداز رشد را تغییر دهد.
  • رئیس مرکز آمار ایران در یک نشست تشریح کرد؛

    روزنامه شماره ۶۶۸۱

    اهداف سرشماری ۱۴۰۵

    دنیای اقتصاد: نخستین نشست خبری سرشماری نفوس و مسکن ثبتی‌مبنا، با حضور غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران و جمعی از مسوولان این مرکز برگزار شد. در این نشست، جزئیات اجرای سرشماری، تفاوت‌های آن با دوره‌های پیشین، نحوه مشارکت خانوارها، چگونگی فعالیت ماموران آمارگیری و برنامه‌های مرکز آمار برای تحول نظام آماری کشور تشریح شد.
  • شکاف میان ظرفیت و توسعه در کردستان

    تورم بالا، کیفیت پایین بازار کار و سهم ۶۷ درصدی اشتغال غیررسمی در کنار هزینه بالای مبادله، مانع تبدیل مزیت‌ها و پتانسیل‌های بالقوه مرزی، طبیعی، ژئوپلیتیک و کشاورزی و گردشگری کردستان به رشد و توسعه پایدار شده است و در نتیجه باعث افزایش شاخص فلاکت و آسیب‌پذیری اقتصادی این استان شده است.
  • سه‌شنبه، ۲۱ مهر ۱۴۰۵
  • درس‌آموزهایی برای ایران: گنج اقتصاد خُرد برای سیاستگذاری کلان

    روزنامه شماره ۶۶۸۰

    دستاوردهای نوبلیست‌های اقتصادی ۲۰۲۶

    آکادمی سلطنتی علوم سوئد جایزه علوم اقتصادی بانک مرکزی سوئد به یاد آلفرد نوبل در سال ۲۰۲۶ را به رابرت ای.‌هال (Robert E. Hall) استاد اقتصاد دانشگاه استنفورد و مایکل وودفورد (Michael Woodford) استاد دانشگاه کلمبیا اعطا کرد. اعطای این جایزه به این افراد «به‌پاس ارائه بنیان‌های خرداقتصادی برای سیاست تثبیت در اقتصاد کلان» انجام شده است.
  • دوشنبه، ۲۰ مهر ۱۴۰۵
  • آیا فروش ۱۰ هزار دلار به هر کدملی سیاستی اشتباه است؟

    روزنامه شماره ۶۶۷۹

    مهار انتظارات با مداخله ارزی

    در هفته‌های اخیر، بانک مرکزی با اعلام طرح فروش ۱۰هزار دلار به هر کد ملی و تزریق ۲‌میلیارد دلار به بازار، درصدد مهار نوسانات ارزی و کنترل انتظارات تورمی برآمده است. کارشناسان معتقدند عرضه ارز با قیمتی نزدیک به بازار، ضمن کاهش انگیزه خرید احتیاطی از بازار غیررسمی، احتمال ایجاد رانت و تقاضای مازاد را محدود می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد نوسان قیمت دلار در هشت روز پس از اجرای طرح به ۱.۲درصد رسیده است؛ درحالی‌که این رقم در هشت روز پیش از آن ۱۵درصد بود. به نظر می‌رسد بانک مرکزی با اعمال این سیاست، تاحدودی در کنترل انتظارات موفق بوده است. بااین‌حال، کارشناسان بر محدودیت منابع ارزی و ضرورت مداخله هدفمند تاکید دارند. پیشنهادهایی مانند ایجاد بازار رسمی معاملات ارز و استفاده از بازارهای جذاب دارایی برای مدیریت انتظارات نیز مطرح شده است. مداخله ارزی می‌تواند نوسانات کوتاه‌مدت را کاهش دهد؛ اما ثبات پایدار به وضعیت منابع ارزی، تورم داخلی و چشم‌انداز روابط خارجی وابسته است.
  • بازوی پژوهشی مجلس از کمبود ۳۷.۷ همتی منابع تغذیه دانشگاه‌ها خبر داد

    روزنامه شماره ۶۶۷۹

    کسری بودجه سفره دانشجویان

    تغذیه دانشجویی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های رفاهی در نظام آموزش عالی است که به دلیل سهم قابل‌توجه از منابع مالی دانشگاه‌ها، اخیرا به چالشی جدی برای دولت و مراکز آموزش عالی تبدیل شده است. در همین راستا مرکز پژوهش‌های مجلس، گزارش تازه‌ای با عنوان «بررسی سیاست‌ها و الگوهای مدیریت تغذیه دانشجویی در ایران: چالش‌ها و راهکارهای اصلاحی» را منتشر کرده است. به گزارش بازوی پژوهشی مجلس، در سال ۱۴۰۳، حدود ۱۷ درصد از بودجه دانشگاه‌های دولتی به این بخش اختصاص یافت؛ رقمی بالاتر از میانگین ۱۰ درصدی جهان. همچنین، شکاف میان اعتبارات تخصیصی و هزینه‌های واقعی تغذیه دانشجویی به حدود ۳۲۰۰‌میلیارد تومان رسید که دانشگاه‌ها را به تامین کسری از محل سایر منابع خود وادار کرد. این مبلغ در سال ۱۴۰۵ به ۳۷.۷ همت رسیده است.
  • رشد و تجارت جهانی با وجود تنش‌ها همچنان مقاومت می‌کنند

    روزنامه شماره ۶۶۷۹

    تاب‌آوری شکننده اقتصاد جهان

    دنیای اقتصاد – گروه اقتصاد بین‌الملل: اقتصاد جهانی در شرایطی به رشد خود ادامه می‌دهد که مجموعه‌ای از بحران‌ها چشم‌انداز آن را تیره کرده‌اند. افزایش تعرفه‌های تجاری آمریکا، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ادامه جنگ روسیه و اوکراین و بالا رفتن نرخ بهره، هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد کشورها تحمیل کرده‌اند. با این حال، برخلاف انتظارات ناشی از شدت این شوک‌ها، فعالیت اقتصادی در جهان همچنان رونق قابل‌توجهی دارد. این وضعیت این پرسش را مطرح می‌کند که چه عواملی مانع از تضعیف جدی رشد جهانی شده‌اند و آیا این مقاومت در ماه‌های آینده نیز ادامه خواهد یافت؟
  • افزایش مبلغ کالابرگ برای ۴۰‌ میلیون نفر

    دنیای اقتصاد: سازمان برنامه و بودجه کشور در اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد که افزایش اعتبار کالابرگ برای حدود ۴۰ میلیون نفر از هموطنان، معادل نزدیک به ۱۸میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار، پس از تکمیل فرم خوداظهاری و ثبت درخواست در سامانه انجام خواهد شد. این تصمیم در پی دستور رئیس‌جمهور مبنی بر کمک به معیشت خانوارها و در چارچوب سیاست‌های هدفمندسازی یارانه‌ها و حمایت از اقشار کم‌درآمد اتخاذ شده است. بر اساس این اطلاعیه، سرپرستان خانوارهای مشمول باید تا ساعت ۲۴ روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه با مراجعه به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی my.gov.ir فرم خوداظهاری را تکمیل و درخواست خود را ثبت کنند.
  • یکشنبه، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
  • چهار عامل کلیدی تولید و سرمایه‌گذاری بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۶۷۸

    تنگناهای اقتصاد در نیمسال دوم

    اقتصاد ایران در نیمه دوم سال۱۴۰۵ با فشاری چندلایه بر ظرفیت تولید و سرمایه‌گذاری مواجه است. انرژی، مواد واسطه‌ای و ماشین‌آلات وارداتی، ثبات اقتصادی و دسترسی به بازارهای هدف، از مهم‌ترین نهاده‌های لازم برای تولید هستند که جنگ و محاصره به آنها آسیب زده است. آسیب به زیرساخت‌های تولید انرژی در طول جنگ و کاهش درآمدهای ارزی در دوران محاصره، از مسیرهای مختلف به تولید فشار وارد کرده است. ورود اقتصاد به فاز «بقا» با حرکت جریان سرمایه‌گذاری به سمت دارایی‌های غیرمولد همراه شده و اقتصاد را در دام یک تعادل نامطلوب قرار داده است. از یک‌سو افراد برای حفظ ارزش دارایی‌های خود، سرمایه را به سمت دارایی‌های غیرمولد خارجی هدایت می‌کنند و از سوی دیگر، این رفتار موجب تضعیف توان تولیدی، تشدید تورم و انحراف بیشتر جریان سرمایه‌گذاری می‌شود که در نهایت زیان جمعی را به همراه دارد. سیاستگذاران در این شرایط لازم است، ضمن تلاش برای کاهش سایه جنگ و تحریم، برنامه‌ای جامع برای مدیریت اقتصاد تا پایان سال داشته باشند.
  • ارزش حقیقی تراکنش‌های کارت‌خوان به بالاترین سطح ۱۸ ماه اخیر رسید

    روزنامه شماره ۶۶۷۸

    بازگشت تقاضا به سطح پیش از جنگ

    ارزش حقیقی تراکنش‌های شبکه شاپرک در شهریور ۱۴۰۵ به بیش از ۶۰۴ همت رسید و به بالاترین سطح در ۱۸ ماه اخیر صعود کرد. همزمان، افزایش متوسط مبلغ حقیقی هر تراکنش نشان می‌دهد که رشد پرداخت‌ها تنها ناشی از افزایش دفعات خرید نبوده است. این تحولات می‌تواند از بازگشت بخشی از تقاضای به‌تعویق‌افتاده در پی جنگ ۴۰روزه حکایت داشته باشد؛ بااین‌حال، پایداری این روند همچنان به کیفیت متغیرهای کلان اقتصادی در ماه‌های آینده بستگی دارد.
  • افزایش کالابرگ برای کم‌درآمدها

    دنیای اقتصاد: یعقوب اندایش معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی روز شنبه با اعلام اینکه حساب کالابرگ هموطنان تحت پوشش سازمان بهزیستی و کمیته امداد در تاریخ ۱۵ مهر یک‌میلیون تومان شارژ شده بود، اعلام کرد: با هدف افزایش قدرت خرید اقشار آسیب‌پذیر، امروز ۱۸ مهر مجدد ۵۰۰ هزار تومان دیگر به حساب کالابرگ حدود ۱۱‌میلیون نفر از این افراد واریز شد.
  • بانک‌ها دیگر اجازه فروش طلا ندارند

    فارس: بانک مرکزی با صدور بخشنامه‌ای ورود شبکه بانکی به خرید و فروش آنلاین طلا و نقره را ممنوع کرد. مسوول گروه فین‌تک بانک مرکزی گفته این تصمیم با توجه به بروز ریسک‌های عملیاتی جدی در یکی از پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا و احتمال سرایت آثار آن به شبکه بانکی اتخاذ شده است. بانک مرکزی این تصمیم را از ۱۳ مهر گرفته و کاربران یک اپ بانکی نیز از هفته گذشته اعلام کرده بودند که امکان خرید طلا در این اپلیکیشن غیرفعال شده است.
  • شنبه، ۱۸ مهر ۱۴۰۵
  • آیا وضعیت تولید ناخالص داخلی در اولین ماه تابستان بهبود یافته است؟

    روزنامه شماره ۶۶۷۷

    ترمیم رشد در تیرماه

    بازوی پژوهشی بانک مرکزی اخیرا گزارش تازه‌ای از برآورد رشد اقتصادی را بعد از ماه‌ها وقفه منتشر کرد. برآوردهای این گزارش نشان می‌دهد که رشد تولید ناخالص داخلی در تیرماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه‌های قبل از آن شاهد بهبود نسبی بوده است. در این راستا، رشد اقتصادی برآوردشده از منفی ۱۲.۱درصد در بهار، به منفی ۵.۶درصد در تیرماه ۱۴۰۵ رسید. این داده‌ها نشان می‌دهند که شدت رکود اقتصادی نسبت به ماه‌های ابتدایی آغاز جنگ ۴۰روزه، کاهش یافته است. با این حال، بهبود رشد منفی اقتصادی، به معنای خروج از رکود اقتصادی نیست. در عین حال، داده‌های منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران نیز حاکی از رشد منفی ۱۰.۱درصدی در فصل بهار ۱۴۰۵ بود که با کاهش ناگهانی تولید ناخالص داخلی در فصل بهار مطابقت داشت. با توجه به روش‌های محاسبه آماری به‌کار گرفته‌شده توسط پژوهشکده پولی و بانکی، انتظار می‌رود که نرخ رشد اعلامی توسط بانک مرکزی نیز، به ارقام گزارش پژوهشکده پولی و بانکی نزدیک باشد.
  • چرا التهاب قیمت‌ها در اقتصاد ایران مزمن شده است؟

    روزنامه شماره ۶۶۷۷

    خانه‌نشینی ماندگار تورم

    یک پژوهش نشان می‌دهد سکون تورمی، ناشی از انتظارات، چسبندگی قیمت‌ها و دستمزدها و ناهماهنگی سیاست‌های پولی و مالی، ماندگاری تورم در ایران را تقویت می‌کند. مهار پایدار تورم به اصلاح بودجه، کنترل نقدینگی، مدیریت ارز و تقویت اعتبار بانک مرکزی نیاز دارد.
  • گام وزیر اقتصاد در راستای خصوصی‌سازی

    میزان: وزیر اقتصاد فهرست سهام قابل واگذاری شرکت‌های اصلی در پرتفوی شرکت‌های فرعی را در اجرای برنامه هفتم ابلاغ کرد. سیدعلی مدنی‌زاده وزیر اقتصاد، در بخشنامه‌ای به دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده ۲۹ قانون برنامه ششم توسعه، فهرست سهام قابل واگذاری موضوع جزء ۲ بند «ب» ماده ۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت را ابلاغ کرد.
  • لایحه بودجه ۱۴۰۶ دی‌ماه به مجلس می‌رسد

    تسنیم: فرآیند تدوین لایحه بودجه سال ۱۴۰۶ آغاز شده و سازمان برنامه و بودجه در تلاش است این لایحه را مطابق زمان‌بندی قانونی، در اول دی‌ماه به مجلس شورای اسلامی ارائه کند. محمد قاسمی، معاون هماهنگی بودجه سازمان برنامه و بودجه، با اعلام این خبر گفت تاکنون چهار جلسه ستاد بودجه با هدف پیشبرد فرآیند تدوین بودجه سال آینده برگزار شده است. او با اشاره به آغاز مراحل بررسی و تنظیم لایحه بودجه ۱۴۰۶ تاکید کرد که سازمان برنامه و بودجه درصدد است این فرآیند را به‌گونه‌ای پیش ببرد که لایحه در موعد مقرر قانونی به مجلس تحویل داده شود. معاون سازمان برنامه و بودجه همچنین درباره زمان انتشار ارقام و جزئیات بودجه سال آینده اظهار کرد که برای اعلام اعداد و ارقام بودجه همچنان به زمان بیشتری نیاز است. بر این اساس، هنوز اطلاعاتی درباره جزئیات منابع و مصارف دولت در سال ۱۴۰۶ اعلام نشده است.