کمبود آب، مهمترین تهدید کشاورزی چهارمحال و بختیاری
استان چهارمحال و بختیاری به سبب وجود منابع سرشار آب (حدود ۵ تا ۷ درصد آب شیرین کشور)، کوه‌های مرتفع و برف گرفته، طبیعت زیبا، جنگل‌های طبیعی بلوط، مراتع و خاک حاصل‌خیز، لقب‌هایی چون «سرزمین گنج‌های پنهان»، «سرزمین آب و آیینه و آفتاب» و «سوییس ایران» را به خود اختصاص داده است. در کنار سدها و رودخانه‌های مهم، وجود زمین‌های حاصل‌خیز و بافت کشاورزی زراعی و باغی، دامپروری و سرمایه‌گذاری بنگاه‌های کوچک در این بخش به تولید محصولات کشاورزی و فرآورده‌های دامی و باغی کمک بسیاری خواهد کرد. با توجه به پتانسیل‌های فراوان و چشمگیر این استان و توانمندی‌های بالقوه و بالفعلی که دارد، این سئوال پیش می‌آید که استان چهارمحال و بختیاری چه اندازه توانسته است در حوزه کشاورزی به ویژه کشاورزی صنعتی و صادرات محصولات موفق باشد؟ در این زمینه با دکتر «دبیر رضایی»، رییس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی شهرکرد گفت‌وگو می‌کنیم.
کشاورزی استان چهارمحال و بختیاری و شهرکرد چه پتانسیل‌ها و ظرفیت‌هایی را برای صادرات دارد؟
به طور حتم بخش کشاورزی مهمترین سهم و نقش را در اقتصاد این استان ایفا می‌کند و اقتصاد این استان متکی به کشاورزی و دامپروری است که به هم وابسته هستند. در این استان از مجموع ۵۰۲ هزار هکتار اراضی قابل توسعه زراعی و باغی، ۱۴۳ هزار هکتار زیر کشت محصولات زراعی و ۴۶ هزار هکتار اختصاص به محصولات باغی دارد. کل تولیدات محصولات زارعی و باغی استان بیش از ۱۰۰۷ تن است که ۱۶۷ هزار تن گندم، ۲۷ هزار تن جو، ۱۷ هزار تن حبوبات، ۱۳۱ هزار تن سبزی و صیفی‌جات، ۹۵ هزار تن چغندر قند و ۳۷۴ هزار تن علوفه در این استان تولید می‌شود. در استان چهارمحال و بختیاری بیش از ۱۸هزار و ۲۰۵ تن بادام تولید می‌شود که معادل ۲۳ درصد کل بادام کشور است.
در گروه تولیدات دام و طیور نیز استعدادهای قابل توجهی وجود دارد که حدود ۳۱ هزار تن گوشت قرمز، ۱۷ هزار تن گوشت مرغ و ۲۱۵ هزار تن شیر خام در این استان تولید می‌شود. از نظر تولید ماهیان سردابی با تولید معادل ۲۰ درصد کل کشور، این استان رتبه اول تولید ماهیان سردابی را به خود اختصاص داده است. علاوه بر موارد فوق این استان و به ویژه شهرکرد از نظر پتانسیل تولید خوراک آبزیان بسیار توانمند بوده و با دارا بودن کارخانه‌های برتر کشور در این زمینه در امر صادرات خوراک آبزیان موفق عمل کرده است. در مجموع این استان در بخش کشاورزی در زمینه تولید و صادرات انواع بادام، هلو، ماهی قزل‌آلای رنگین کمان و خوراک آبزیان حرف‌های زیادی برای گفتن دارد.
سهم شهرکرد در صادرات استان به چه میزان است؟ چه راهکارهایی برای افزایش صادرات وجود دارد؟
عمده کالاهای صادراتی در بخش کشاورزی استان چهارمحال و بختیاری مربوط به محصولات باغی و نیز ماهی قزل‌آلاست. البته باید این نکته را نیز در نظر گرفت که شهرکرد در زمینه برخورداری از منابع آبی و باغات کشاورزی ضعیف است به ویژه در سال‌های اخیر با بروز بحران کم آبی، سهم شهرکرد در زمینه صادرات محصولات کشاورزی تنها به خوراک آبزیان مربوط می‌شود اما به طور کلی صادرات استان چهارمحال و بختیاری به نوبه خود قابل قبول است. به طوری که گمرک این استان در بین ۱۰۸ گمرک کشور رتبه ۴۷ را به خود اختصاص داده است. با این حال برای افزایش صادرات نیاز به برنامه‌ریزی به صورت کلان و برداشتن موانع پیش روی تولیدکنندگان است و همچنین معرفی صحیح محصول و یافتن بازارهای جدید برای محصولات این استان می‌تواند در این زمینه تاثیرات مثبتی به دنبال داشته باشد.
آیا تجهیزات و امکانات حمل‌ونقل و بسته‌بندی در شهر کرد و استان چهارمحال و بختیاری برای فعالان این بخش فراهم است؟
در حال حاضر تجهیزات و امکانات این استان به نسبت پتانسیل‌ها و توانمندی‌های موجود، در سطح پایینی قرار دارد و برای قرار گرفتن استان در مسیر پیشرفت و توسعه باید این امکانات زیرساختی نیز دستخوش تغییرات بنیادی قرار گیرند و به روز شوند. همچنین به واسطه قرار گرفتن استان چهارمحال و بختیاری در مسیر ترانزیتی جنوب و غرب کشور نیاز به استفاده از حمل و نقل ریلی و توسعه راه‌آهن در این استان مشهود است.
چهارمحال و بختیاری در بخش کشاورزی چه کمبودها و چالش‌هایی دارد؟ آیا کشاورزان برای تامین آب دچار چالش هستند؟
بی‌شک مهمترین چالش و تهدید پیش روی کشاورزی و صنعت این استان مساله آب است. به‌رغم اینکه چهارمحال و بختیاری با قرارگیری در محل حوضه آبریز سه رودخانه مهم کشور یعنی کارون، زاینده رود و دز حدود ۱۰ درصد منابع آبی کشور را در اختیار دارد، اما متاسفانه در سال‌های اخیر با کاهش محسوس بارندگی روبه رو بوده است. از سوی دیگر سیاست‌های اشتباه در زمینه احداث سد و حفر تونل برای انتقال آب به این استان معضل کم آبی را جدی‌تر کرده است. با توجه به چالش جدی پیش رو، استفاده از روش‌های نوین آبیاری می‌تواند بسیار سودمند باشد.
استان و شهرکرد در زمینه تولید چه محصولاتی ظرفیت بالایی دارد و تا چه حد کشاورزی صنعتی در استان انجام می‌شود؟
استان چهارمحال و بختیاری در زمینه تولید محصولات کشاورزی مانند چغندر قند و سیب زمینی و همچنین محصولات باغی همچون بادام، گردو و هلو بسیار توانمند است. از طرف دیگر محصولاتی مانند گندم، جو و حبوبات در این استان کشت می‌شود. هرچند کشاورزی در این استان به سوی صنعتی شدن و استفاده از مکانیزاسیون حرکت می‌کند اما راه زیادی در پیش دارد که البته به دلایل زیادی نیز بستگی دارد که می‌توان به هموار نبودن زمین‌های کشاورزی و باغ‌ها در جاهای مختلف استان اشاره کرد که باعث کند شدن روند صنعتی شدن کشاورزی می‌شود.
موانع توسعه صنعتی در بخش کشاورزی چیست؟
زمان‌بر بودن روند صدور مجوزهای قانونی احداث طرح‌ها و روند دریافت تسهیلات بانکی، نبود زمین‌های زراعی و باغی، هزینه بسیار زیاد راه‌اندازی طرح‌های کشاورزی صنعتی از مهمترین موانع توسعه صنعتی کشاورزی استان است. در خصوص صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی نیز نیازمند تخصیص یارانه حامل‌های انرژی و مصوبه مجلس در خصوص معافیت از اعمال ماده ۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم هستیم.
مشاهده اخبار بیشتر در ویژه‌نامه سراسری «معرفی اتاق‌های بازرگانی استان‌ها»
