مجلس شورای

  • انگیزه‌های سیاسی و انگاره‌های ملی در مشروطیت و تغییر نام مجلس

    دکتر محمدمهدی مرادی خلج /دانشیار و عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه شیراز
    تشکیل مجلس و پذیرش نوعی نظام پارلمانی از سوی مظفرالدین شاه از جمله نتیجه‌های انقلاب مشروطیت ایران بود. این مجلس که در نخستین فرمان صادر شده در تشکیل آن (۱۴ جمادی الثانی ۱۳۲۴) نام ویژه‌ای نداشت در فرمان بعدی(یعنی ۱۶ جمادی الثانی) عنوان «مجلس شورای اسلامی» یافت و در آخرین فرمان که به فاصله چهار روز از نخستین آنها صادر شد، «مجلس شورای ملی» نام گرفت. انگیزه‌های سیاسی ناشی از بدبینی مشروطه‌خواهان به دولتمردان از یک‌سو و ترس از تنگ‌نظران به سبب مصادره به مطلوب نام مجلس که به نادیده گرفتن حقوق ملت و…
  • کشمکش بر سر معنای فرمان شاه

    از فردای انتشار دست‌خط شاه، گفت‌وگو درباره ماهیت مجلس وعده شده آغاز شد. تاریخ‌نگاران و خاطره‌نویسان انقلاب مشروطه که بعدها خاطراتشان را در این‌باره نوشته‌اند، این فرمان را به شکل‌های متفاوتی معنا کرده‌اند.
  • مسوولان از خوش‌بینی‌های غیرمتعارف حذر کنند

    هادی زنوز استاد اقتصاد دانشگاه علامه‌طباطبایی در نشست تخصصی «اصلاح ساختار بودجه» تاکید کرد: مدیران و ارکان اداره کشور باید از خوش‌بینی‌های غیرمتعارف حذر کنند.
  • فرمان تاریخی مشروطه

    فرمان مشروطیت نقطه عطف تاریخ معاصر ایران است که به دست مظفرالدین‌شاه قاجار در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی امضا و به این ترتیب در سرزمین ایران برای نخستین‌بار حکومت مشروطه تاسیس شد.
  • دوره سوم نخست‌وزیری قوام

    نهم مرداد ماه ۱۳۲۱ در کشاکش جنگ جهانی دوم نمایندگان مجلس شورای ملی در یک نشست محرمانه به نخست‌وزیری احمد قوام (قوام‌السلطنه) ابراز تمایل کردند و حسن اسفندیاری رئیس مجلس نظر نمایندگان را به شاه ابلاغ کرد. به این ترتیب دوره سوم نخست‌وزیری قوام‌، یک سال پس از آغاز حکومت محمدرضا پهلوی آغاز شد. قوام ۱۰ مرداد ۱۳۲۱ از سوی مجلس شورای ملی به نخست وزیری رسید و ۱۸ مرداد از مجلس رای اعتماد گرفت‌.
  • چرا «جبهه پایداری» را چماق کرده‌اید؟ /گلایه از بی‌خبری نمایندگان از تصمیمات سران قوا

    خبر آنلاین: استفاده از اصطلاح جبهه پایداری، تصمیمات سران قوا و تشکر از وزارت اطلاعات از محورهای مطرح شده در صحن مجلس در قالب تذکر و صدور بیانیه بود.
  • پایان مجلس پانزدهم

    دوره پانزدهم مجلس شورای ملی در ۲۵ تیر ۱۳۲۶ بازگشایی شد و در ۶ مرداد ۱۳۲۸ به پایان رسید. نخستین جلسه رسمی این دوره مجلس نیز در روز ۶ مرداد ۱۳۲۶ برگزار شد.ریاست مجلس پانزدهم در دست رضا حکمت بود.
  • ریاست‌الوزرایی مستوفی‌الممالک

    ۲۸ تیـرمـاه ۱۲۸۹ بنـا بـه پیشنهـــاد عضــدالمـلـک، نایب‌السلطنه و تصویب مجلس شورای ملی میرزا‌حسن‌خان مستوفی‌الممالک به ریاست الوزرایــی منصــوب شــد. مستوفی‌الممـالک در ســال ۱۲۸۰ ه.ش به اروپا رفت. پس از پیروزی انقلاب مشروطه به دعوت میرزا‌علی اصغرخان امین‌السلطان به ایران بازگشت و جمعیتی به نام مجمع انسانیت تشکیل داد و به همراه محمد مصدق به فعالیت سیاسی پرداخت. در همین زمان به وزارت جنگ نیز منصوب شد و پس از قتل اتابک در چند کابینه دیگر نیز این سمت را حفظ کرد.
  • مسائل کمیسیون مالی مجلس اول مشروطه

    در دوره اول مجلس، ریاست کمیسیون مالیه، بیشتر بر عهده وثوق‌الدوله بود؛ چراکه به گفته مستشارالدوله «چون هم نایب‌رئیس اول بود و هم خود یکی از مستوفی‌های عمده بود.» در سال آخر مجلس هم مدتی حاجی امام‌جمعه خویی، نماینده آذربایجان، ریاست کمیسیون مالیه را عهده‌دار بود که بنا بر گفته خودش، پس از مدت کوتاهی استعفا داد و به درستی روشن نیست که پس از وی چه کسی این سمت را بر عهده گرفت.
  • زندگانی پر ماجرای حسین علاء

    حسین علاء یکی از شخصیت‌های سیاسی ایران در دوران پهلوی بود که به سمت‌های مختلفی منصوب شد، از آن جمله می‌توان به سمت وزیر فواید و تجارت، رئیس اداره کل تجارت، وزیر بازرگانی و مدیر کل بانک ملی، نماینده مجلس شورای ملی در دوره‌های مختلف، سفیرکبیر ایران در آمریکا و نخست‌وزیری در دو دوره و وزارت دربار اشاره کرد.
  • قانون به مثابه آزادی

    در شرایطی که سلطان و پادشاه با قرار گرفتن در راس همه تصمیمات، به شکلی خودسرانه هرگونه دستوری را مطابق میل خود صادر می‌کرد، چندان دور از ذهن نیست که دستور توقیف یا مصادره اموال اشراف را بدهد. در میان افرادی که به چنین سرنوشتی دچار شدند، شرح داستان آصف‌الدوله شهرت زیادی دارد. آصف‌الدوله که زمانی والی خراسان بود، اموال بسیاری گرد آورده بود. پس از چندی به او خبر دادند که شاه قصد توقیف اموالش را دارد. او نیز خود را به دیوانگی زد. اما پس از فوت او به دستور شاه کل خزانه‌اش مهر و موم شد تا جایی که…
  • استیضاح وزیر کار کلید خورد

    فارس: عضو کمیسیون اجتماعی از تهیه و تدوین سوال نمایندگان از وزیر کار درباره انتصاب رئیس صندوق بازنشستگی کشوری خبر داد.
  • شلیک قزاق‌ها به قلب مشروطه

    در روز ۲ تیر ۱۲۸۷ ساختمان مجلس شورای ملی توسط قزاقان مسلح روس به فرماندهی کلنل لیاخوف به توپ بسته شد.
  • قانون ثبت علائم و اختراعات

    دوم تیرماه ۱۳۱۰ قانون ثبت علائم و اختراعات در مجلس شورای ملی به تصویب رسید. در ‌ماده یک این قانون آمده بود: «علامت تجارتی عبارت از هر قسم علامتی است اعم از نقش، تصویر رقم، حرف، عبارت، مهر، لفاف و غیر آن که برای امتیاز و‌ تشخیص محصول صنعتی - تجارتی یا فلاحتی اختیار می‌شود.‌ممکن است یک علامت تجارتی برای تشخیص امتیاز محصول جماعتی از زارعان یا ارباب صنعت یا تجار یا محصول یک شهر یا یک ناحیه از‌مملکت اختیار شود.» در ‌ماده ۲ هم تاکید شده بود: «حق استعمال انحصاری علامت تجارتی فقط برای کسی شناخته خواهد…
  • زادروز تندگویان، دومین وزیر انقلابی نفت

    محمدجواد تندگویان، دومین وزیر نفت ایران پس از انقلاب اسلامی، ۲۴ خرداد ۱۳۲۹ در محله خانی‌آباد تهران زاده شد. پدر او جعفر تندگویان، یک مغازه کفاشی در میدان بهارستان داشت. نزدیکی مغازه جعفر تندگویان به مجلس شورای ملی باعث شده بود که او در جریان‌های سیاسی حضور داشته باشد.

بیشتر