مجلس شورای

  • تغییر نظام مالکیت و تیول‌داری

    در این دوره برای نخستین بار با تشکیل مجلس شورای ملی و نوشتن قانون‌اساسی، مناسبات جدیدی در حوزه مالکیت و زمینداری در ایران ایجاد شد. مالکیت خصوصی که تا پیش از این معنای خاصی برای عوام نداشت در این دوره رنگ و بویی تازه به خود گرفت. همچنین، در این دوره بحث ثبت رسمی و در واقع تثبیت مالکیت اشخاص بر زمین مطرح شد.
  • نطق نریمان در دفاع از گزارش کمیسیون نفت

    در این دقایق و ساعاتی که مجلس دوره شانزدهم باید تکلیف ملت ایران را با کمپانی نفت جنوب معلوم کند، در این روزها و هفته‌هایی که مقدرات نسل معاصر و نسل‌های آتیه این مملکت در دست قوه مقننه کشور قرار گرفته و مجلس شورای ملی در سر یک دوراهی واقع شده که یکی از آنها مردم این کشور را به طرف سعادت و ترقی خواهد برد و به تمام بدبختی‌ها و تیره‌روزی‌های این مردم خاتمه خواهد داد و آن دیگری راه پرپیچ‌وخم و رنج‌وملال و سنگلاخی است که اگر بالمآل منجر به فنا و نیستی ملت ایران نگردد لااقل باز مدت‌ها این مردم را دست…
  • مناقشه بر سر استخدام رئیس پست و تلگراف

    نمایندگان دوره ششم مجلس شورای ملی بنا به پیشنهاد وزارت مالیه طی تصویب یک ماده واحده به دولت اجازه دادند مسیو ژامار، تبعه دولت بلژیک را به سمت ریاست کل پست و تلگراف استخدام کند. آنچه می‌خوانید نظر دو تن از مخالفان و موافقان این مصوبه است:
  • استخدام متخصص آمار از آمریکا

    اشاره: آنچه از نظرتان می‌گذرد گزارش کمیسیون امورخارجه درباره استخدام ریچارد کلینتون بروئر تبعه دولت آمریکا برای امور سرشماری و آمار است که در جلسه مورخ ۱۱ آذرماه ۱۳۳۵ نوزدهمین دوره مجلس شورای ملی قرائت شده و موافقان و مخالفان نظر خود را ابراز کرده‌اند:
  • استخدام حسابدار برای شرکت ایران و انگلیس

    اشاره: آنچه از نظرتان می‌گذرد بخشی از مذاکرات جلسه۱۶ دوره یازدهم مجلس شورای ملی در روز یکشنبه ۷ آذر ماه ۱۳۱۶ است. در این جلسه پیرامون استخدام یک متخصص حسابدار برای نفت انگلیس و ایران تصمیم‌گیری می‌شود.
  • رایزنی مسئولان یمن و حماس درباره مسأله فلسطین

    مهر: رئیس مجلس شورای یمن و نایب رئیس دفتر جنبش حماس در صنعاء در خصوص مسائل مرتبط با فلسطین بحث و تبادل نظر کردند.
  • نقد ساختار بودجه و عملکرد دستگاه‌ها

    اشاره: آنچه می‌خوانید بخشی از سخنان حاذقی، نماینده دوره شانزدهم مجلس شورای ملی در صحن مجلس به تاریخ ۲۷ فروردین ۱۳۲۹ است که طی آن مسائل بودجه‌ریزی و عملکرد نامناسب سازمان و ساختار مرتبط با آن را نقد کرده است.
  • مذاکرات لایحه عمران کشور

    آنچه از نظرتان می‌گذرد بخشی از مذاکرات مربوط به لایحه عمران کشور در مجلس یازدهم به تاریخ روز یکشنبه ۱۶ آبان ۱۳۱۶ است که به تصویب نیز رسید.
  • مذاکره بر سر اصلاح قانون مالیات

    آنچه می‌خوانید بخشی از مذاکرات نمایندگان دوره هفتم مجلس شورای‌ملی (۲۱ آبان ماه ۱۳۱۲) درباره «لایحه اصلاح قانون مالیات بر عایدات» با حضور وزیر‌مالیه وقت است.
  • رئیس پارلمان سوریه: روابطمان با ایران ریشه‌دار است

    تسنیم: رئیس پارلمان سوریه در دیدار با رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی کشورمان تاکید کرد که روابط دمشق و تهران ریشه‌دار است.
  • البسه وطنی در مذاکرات نمایندگان مجلس شورای ملی

    اشاره: آنچه از نظرتان می‌گذرد بخشی از مذاکرات نمایندگان مجلس پنجم شورای ملی و معاون وزارت مالیه در بیستم آبان ماه ۱۳۰۳ ه.ش درباره امور بودجه سال ۱۳۰۴ و نیز استفاده از البسه وطنی به‌جای نمونه‌های خارجی است.
  • بررسی قانون خلع سلسله قاجاریه

    محمدعلی بهمنی‌قاجار: نهم آبان ماه ۱۳۰۴ مجلس شورای ملی با تصویب ماده واحده‌ای سلسله قاجاریه را خلع و‌حکومت موقتی را به رضاخان سردارسپه واگذار کرد، درباره سنجش مشروعیت قانونی این مصوبه می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:
  • دلایل فروپاشی قاجار

    به‌نظر می‌رسد پاره‌ای از علائمی که کرین برینتون در کالبدشکافی چهار انقلاب به‌عنوان نشانه‌های پیش‌آهنگ انقلاب‌ها از آنها یاد می‌کند، در چگونگی فروپاشی قدرت در آخرین سال‌های حکومت قاجار مصداق یافته بود، با این تفاوت که مجموعه رخدادهای پایان قاجار به انقلاب ختم نشد و نهاد سلطنت همچنان پا بر جا ماند. برخی از نشانه‌های موردنظر برینتون عبارتند از:
  • جنبش‌ مشروطیت‌ در بوشهر

    با به‌ توپ‌ بسته شدن‌ مجلس‌ شورای ملی در جمادی‌الاولی ۱۳۲۶ق‌، دوره‌ای جدید در ایران‌ به‌ وجود آمد که به استبداد صغیر معروف شد. این‌ اقدام‌ محمدعلی‌شاه،‌ با عکس‌العمل‌های سرسختانه‌ای از طرف نیروهای انقلابی ایران‌ در سراسر کشور روبه‌رو شد.
  • مخالفت نمایندگان دوره ششم مجلس شورای ملی با طرح راه‌آهن سراسری

    در ارتباط با اقدام رضاخان جهت تاسیس راه‌آهن سراسری نمایندگان مجلس ششم به مخالفت با این طرح پرداختند. نمایندگان مخالف بر سر مساله انتخاب مسیر شمال به جنوب، مشخص نبودن هزینه ساخت و نداشتن سود اقتصادی این طرح به بحث با موافقان پرداختند.مخالفان این طرح بر این باور بودند که سیاست انگلیس بر مسیر انتخاب شده برای راه‌آهن سراسری ایران تاثیر داشته است. آنها در مورد انتخاب این مسیر به مخالفت پرداختند. همچنین معتقد بودند این مسیر مخالف شرایط اقتصادی و سیاسی ایران است و هزینه احداث آن مشخص نیست.
  • قتل فرخی‌یزدی

    میرزا محمد فرخی‌یزدی، شاعر و روزنامه‌نگار آزادی‌خواه و دموکرات صدر مشروطیت ۲۵ مهر ۱۳۱۸ در زندان قصر کشته شد.
  • انتشار روزنامه مساوات

    روزنامه مساوات اواخر مهرماه ۱۲۸۵ در شهر تهران تاسیس و به مدیری سید محمدرضا مساوات منتشر شد. سید محمدرضا مساوات (شیرازی) (۱۳۰۴–۱۲۴۴) روزنامه‌نگار و سیاستمدار عصر مشروطه بود. او سردبیر روزنامه مساوات، عضو کمیته انقلاب ملی و نماینده دوره‌های دوم، سوم، چهارم و پنجم مجلس شورای ملی و از سران حزب دموکرات عامیون و سپس حزب سوسیالیست بود. به نوشته محمد صدرهاشمی در کتاب «تاریخ جراید و مجلات ایران» روزنامه مساوات در هشت صفحه [...] و در مطبعه سربی حقوق به طبع رسیده است.
  • شاه بحرین خواستار اقدام جهانی برای امنیت کشتیرانی خلیج فارس شد

    فارس نوشت: «حمد بن عیسی آل خلیفه» شاه بحرین روز یکشنبه(دیروز) در افتتاحیه فصل دوم فعالیت‌های مجلس شورای پنجم این کشور گفت که هر گونه تهدیدی برای آزادی کشتیرانی، تجارت جهانی را مختل و بهای نفت را دچار نوسان می‌کند و چالشی برای نظم جهانی است.
  • گشایش نخستین مجلس مشروطه

    نخستین نشست مجلس اول مشروطه ۱۴ مهرماه ۱۲۸۵ ه.ش در کاخ گلستان برگزار شد. نخستین نظام‌نامه یا آیین‌نامه مجلس شورای ملی در روز ۲۵ مهرماه ۱۲۸۵ خورشیدی به تصویب مجلس شورای ملی دوره قانون‌گذاری نخست رسید. پس از گشایش مجلس شورای ملی و مجلس سنا در نشست نخست بر پایه آیین‌نامه مجلس، رئیس، دو نایب رئیس وچهار منشی برگزیده شدند. قانون اساسی مشروطه را مشیرالدوله صدراعظم وقت، نوشته بود و دوازده روز پس از افتتاح مجلس، به نمایندگان داد، اما مجلس مقررات آن را کافی نیافت و از پذیرش آن سرباز زد. در مجموعه…
  • جان باختن یارمحمدخان، سردار مشروطه

    یارمحمدخان کرمانشاهی، از سرداران و مبارزان دوره مشروطه ۱۳مهرماه ۱۲۹۱ به دست مستبدان وقت به شهادت رسید. با به توپ بسته شدن مجلس توسط محمدعلی شاه و آغاز دوره استبداد صغیر و شکل‌گیری شورش‌های تبریز و رشت و بختیاری‌ها، کردستان و کرمانشاه هم شاهد فداکاری مردم خود در دفاع از مشروطیت بود؛ در رأس این فداکاری‌ها، مبارزی کرمانشاهی به نام «یارمحمدخان» قرار داشت.یارمحمدخان فرزند میرزامحمد زردلانی (از طوایف لک‌زبان) و بلقیس خانم از طایفه لک زبان بالاوند در سال ۱۲۴۹ شمسی در زردلان کرمانشاه متولد شد.
  • تعریف و جایگاه داوری در رفع اختلافات

    علیرضا صالحی/ قاضی بازنشسته دادگاه تجدیدنظر استان تهران یوسف یعقوبی/ قاضی دادگاه تجدیدنظر استان تهران
    با توجه به نیاز و ضرورت بسط و توسعه نهاد داوری در رفع اختلافات بین اشخاص، برآنیم این موضوع را در چند شماره پی‌در‌پی بررسی و موارد آن‌را بیان کنیم، لذا در شروع این بحث لازم است تعریف و جایگاه آن را به رشته تحریر درآورده و در نوشتارهای بعدی۱ وارد مباحث جزئی و اصلی شویم. داوری، کلمه‌ای فارسی و از ریشه داد است. داد به معنای قانون است و داور به معنای دادور، یعنی شخصی که به داد کسی می‌رسد و داوری در لغت به معنای شکایت پیش قاضی بردن و تظلم است.
  • سرنخ‌های جدید در پرونده «محافظ پادشاهان»

    دنیای اقتصاد: محافظ شخصی ملک سلمان بن‌عبدالعزیز از سوی یکی از دوستانش در شهر ساحلی جده و به‌دنبال یک جر و بحث کشته شد. سرتیپ «عبدالعزیز بن‌بداح الفغم»، چهره‌ای آشنا در پادشاهی سعودی بود و اغلب در عکس‌های داخلی یا در سفرهای خارجی در کنار ملک سلمان دیده می‌شد. «سارا السیرجانی» و «هلن رگان» در گزارش ۳۰ سپتامبر برای سی‌ان‌ان نوشتند او به دیدار دوست خود رفته بود که در آنجا با دوست سومی به نام «ممدوح بن‌مشعل آل‌علی» وارد مشاجره می‌شود و به او تیراندازی می‌شود.
  • گشایش یازدهمین دوره مجلس شورای ملی

    یازدهمین دوره مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۱۶ افتتاح شد و ۲۷ شهریور ۱۳۱۸ به پایان رسید. نخستین جلسه رسمی این دوره مجلس در روز ۲۷ شهریور ۱۳۱۶ برگزار شد و محمدرضا پهلوی (ولیعهد) برای نخستین بار به همراه رضاشاه در افتتاحیه شرکت کرد.
  • اعتراض به تعجیل تصویب لایحه اصلاحی قانون تجارت

    دنیای اقتصاد: بخش خصوصی از تعجیل مجلس در بررسی لایحه اصلاحی قانون تجارت ابراز نگرانی کرد. قانونی که قریب به ۸۷ سال عمر دارد و از دوره دولت اصلاحات برای اصلاح به مجلس ارائه شده بود، اما در دستور کار قرار نگرفت. قانون تجارت ایران در سیزدهم اردیبهشت‌ سال ۱۳۱۱ در ۶۰۰ ماده توسط مجلس شورای ملی تصویب شد.
  • درگذشت مستوفی، وزیر مالیه

    حسن مستوفی، سیاستمدار ایرانی و نخست‌وزیر ایران در چند دوره در دوران قاجار و رضاشاه، ششم شهریور ۱۳۱۱ درگذشت. خاندان او بیش از یک قرن مقام و لقب مستوفی‌الممالکی (وزیر دارائی) را در اختیار داشتند. او در خانه و زیر نظر معلمان خصوصی درس آموخت. در سال ۱۳۰۱ه.ق از طرف شاه لقب مستوفی‌الممالک گرفت و دوسال بعد، پس از درگذشت پدرش، تمام مشاغل او را به ارث برد. میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر (پسر عموی پدرش) پیشکاری او را در اداره امور برعهده داشت.
  • انگلیس و روسیه در برابر نهاد مشروطه

    انگلیس تشکیل مجلس شورای دولتی را تلاش بـرای اغفـال روس و انگلـیس خوانـد و آن را خلف وعده شاه دانست و نسبت به کارآیی آن ابراز تردید کرد، اما روسیه به کارآمدی ایـن نهـاد خوش‌بین بود و اعتقاد داشت باید به شاه فرصت داد تا از این نهاد برای پایـان دادن بـه بحـران‌ها و استقرار آرامش بهره جوید؛ به همین دلیل سفارت روسیه تشکیل مجلس شورای مملکتی را بـرای نظارت بر امور اجرایی و مهار زورگویی‌ها و ستم‌پیشگی دولتمردان ضروری و مطلوب دانسـت و فقط درباره ترکیب اعضای آن معترض بود.
  • شروط بازتعریف پول ملی

    دکتر جفری‌آی‌کیم
    «دکتر جفری‌آی‌کیم»، استاد اقتصاد دانشگاه‌های کلورادو، بودلر و دانشگاه آمریکایی واشنگتن که به‌تازگی در دانشگاه‌ها مشغول به تدریس شده است به بررسی شروط لازم برای حذف صفر از واحد پول ملی پرداخته است.
  • از شورش تا انقلاب

    شاید نگاهی به جنبش مشروطه از منظر تحول خواست‌های اساسی نیروهای محرکه آن برخی از ابهامات و اختلاف‌نظرها درباره شناخت «ماهیت» این جنبش بزرگ تاریخ ایران را تا حدی روشن کند. اگر از این منظرمراحل تکامل جنبش را نگاه کنیم سه دور متمایز در آن می‌یابیم: درآغاز کار، جنبش با خواست‌های کاملا سنتی و ریشه‌دار، به منظور اعتراض به افزایش حقوق گمرکی که از سال ۱۹۰۰ پدید آمده بود، برپا می‌شود و آنگاه، در سیر حوادث و مشی وقایع، پا به مرحله گذار می‌گذارد و به ابتکار روشنفکران و تایید کامل سران حکومت در شعار مردم…

بیشتر