جنگ سرد

دوشنبه، ۰۶ مهر ۱۴۰۵
  • زرادخانه غرب در مسیر بازآرایی

    ماجرای عملیات «تار عنکبوت» اوکراین چه بود؟

    روزنامه شماره ۶۶۶۸

    زرادخانه غرب در مسیر بازآرایی

    دن دریسکول* ترجمه: محمدحسین باقی
    نظم امنیتی و دفاعی جهان پس از جنگ سرد طی سال‌های گذشته به‌تدریج فرسوده شده، اما جنگ اوکراین نقطه عطفی در آشکار شدن ضعف‌های این نظم بود. عملیات «تار عنکبوت» اوکراین در ژوئن۲۰۲۵ که طی آن پهپادهایی نسبتا ارزان توانستند بمب‌افکن‌های راهبردی روسیه را هدف قرار دهند، نشان داد که در میدان جنگ جدید، قیمت و پیچیدگی تجهیزات لزوما تعیین‌کننده قدرت نظامی نیست. این عملیات بحث درباره نقش پهپادها را از یک پدیده تاکتیکی فراتر برد و ضرورت «انبوه‌سازی» را برجسته کرد؛ یعنی توانایی تولید و به‌کارگیری تعداد زیادی…
شنبه، ۲۸ شهریور ۱۴۰۵
جمعه، ۲۷ شهریور ۱۴۰۵
  • تلاش دشوار آمریکا برای ایمن‌سازی هوش مصنوعی

    آیا می‌توان رقابت تسلیحاتی AI را متوقف کرد؟

    روزنامه شماره ۶۵۷۷

    تلاش دشوار آمریکا برای ایمن‌سازی هوش مصنوعی

    دنیای اقتصاد: دو موضوع مهم درباره آینده هوش مصنوعی و تاثیر آن بر بشریت وجود دارد. نخست اینکه توسعه‌دهندگان این فناوری نسبت به وقوع یک فاجعه و حتی انقراض انسان هشدار می‌دهند. دومین موضوع نقش نوآوری‌های فناوری در تشدید ویرانی‌های جنگ اوکراین است.
دوشنبه، ۰۹ شهریور ۱۴۰۵
  • انتشار کتاب «گذار به حکمرانی امنیتی در خاورمیانه»
    روزنامه شماره ۶۶۴۴

    انتشار کتاب «گذار به حکمرانی امنیتی در خاورمیانه»

    کتاب «گذار به حکمرانی امنیتی در خاورمیانه» با عنوان فرعی «نگاهی به رهیافت و رویکرد بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی» نوشته سعید پیرمحمدی منتشر شد. این کتاب حکمرانی امنیتی را در رهیافت و رویکرد بازیگران تاثیرگذار در معادلات خاورمیانه بررسی کرده است. در این حوزه، بازیگران فرامنطقه‌ای از تجربه‌ای دیرینه برخوردار بوده و کنشگران جدید منطقه‌ای نیز با وجود آنکه در ابتدای راه قرار دارند، اما به پیشرفت‌های محسوسی دست یافته‌اند. فصل مشترک این رهیافت‌ها و رویکردها، رویکرد فراخ‌نگر به حکمرانی امنیتی است.…
شنبه، ۰۷ شهریور ۱۴۰۵
یکشنبه، ۲۵ مرداد ۱۴۰۵
  • شبح چپ‌گرایی در قلب سرمایه‌داری

    آیا آمریکایی‌ها هنوز هم از سوسیالیسم می‌ترسند؟

    روزنامه شماره ۶۶۳۲

    شبح چپ‌گرایی در قلب سرمایه‌داری

    دنیای اقتصاد - کسری غفوری: تابستان سوسیالیسم در ایالات متحده فرا رسیده است. در شرایطی که برخی از چهره‌های ترقی‌خواه خواستار تغییرات بنیادین هستند، جمهوری‌خواهان در تلاشند تا وحشت سرخ دوران جنگ سرد را در قالبی مدرن احیا کنند. دموکرات‌ها اکنون با قدرت گرفتن سوسیالیست‌های دموکرات در جناح چپ خود دست و پنجه نرم می‌کنند و در مقابل، جمهوری‌خواهان مشغول برچسب‌زنی به کل حزب دموکرات به‌عنوان یک جریان کمونیستی هستند.
جمعه، ۲۳ مرداد ۱۴۰۵
  • ضرورت بازسازی سیاست رفاه مشترک

    دارون عجم‌اوغلو و پرسش «چه بر سر دموکراسی لیبرال آمد؟»

    روزنامه شماره ۶۶۳۰

    ضرورت بازسازی سیاست رفاه مشترک

    عباس عبدالخانی*
    دموکراسی لیبرال در بخش بزرگی از قرن بیستم صرفا یک نظام سیاسی نبود. این نظام حامل یک وعده تاریخی بود. وعده‌ای که آزادی فردی را با حاکمیت قانون و مشارکت سیاسی پیوند می‌داد و همزمان نوید پیشرفت اقتصادی و برخورداری گسترده‌تر جامعه از ثمرات رشد را مطرح می‌کرد. در پایان قرن بیستم به نظر می‌رسید این الگو توانسته است جایگاهی مسلط در تصور جهان از نظم سیاسی مطلوب پیدا کند. پایان جنگ سرد نیز این تصور را تقویت کرد که دموکراسی لیبرال مسیر غالب آینده خواهد بود. با این حال در دهه‌های اخیر نشانه‌های آشکاری از…
سه‌شنبه، ۱۳ مرداد ۱۴۰۵
  • قدرت در عصر ژئواکونومی
    روزنامه شماره ۶۶۲۴

    قدرت در عصر ژئواکونومی

    عارف کرامتی *
    تحولات هفت دهه گذشته نشان می‌دهد که رقابت‌های راهبردی میان دولت‌ها را نمی‌توان صرفا با ارجاع به اختلافات سیاسی، ایدئولوژیک یا مجموعه‌ای از بحران‌های مقطعی تبیین کرد. در ادبیات روابط بین‌الملل، این‌گونه منازعات بیش از آنکه محصول تصمیم‌های لحظه‌ای رهبران باشند، بازتاب تغییر در ساختار توزیع قدرت، تحول موازنه‌های امنیتی و دگرگونی ادراک بازیگران از فرصت‌ها و تهدیدهای محیط بین‌المللی هستند. از این منظر، روابط ایران و ایالات متحده نیز صرفا یک اختلاف دوجانبه نیست، بلکه بخشی از روندهای کلان تحول نظم…
چهارشنبه، ۰۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • ورود ایران و آمریکا به جنگ سرد جدید

    وال‌استریت ژورنال، اکسیوس و فایننشال تایمز روایت کردند

    روزنامه شماره ۶۵۵۳

    ورود ایران و آمریکا به جنگ سرد جدید

    دنیای اقتصاد: درحالی‌که درگیری‌های خاورمیانه به مرحله‌ای فرسایشی رسیده است، رسانه‌ها از عدم وجود راهکارهای دیپلماتیک موثر در واشنگتن خبر می‌دهند. تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها و یافتن راه‌حلی پایدار به بن‌بست رسیده و این وضعیت موجب نگرانی‌های جدی درباره آینده منطقه شده است. رسانه‌های بین‌المللی طی گزارش‌هایی جداگانه عنوان کردند که به نظر می‌رسد درگیری در خاورمیانه وارد فازی فرسایشی شده و نبود راهکار برای رسیدن به توافقی قطعی در کاخ سفید سبب شده تا چشم‌اندازی از یک پایان قریب‌الوقوع برای…
یکشنبه، ۱۲ بهمن ۱۴۰۴
  • رقابت کریدور گازی قطر و ترکیه با اسرائیل

    جنگ ژئوانرژی در جنوب سوریه

    روزنامه شماره ۶۵۰۱

    رقابت کریدور گازی قطر و ترکیه با اسرائیل

    فرشید فرحناکیان*
    در نگاه نخست، جنوب سوریه تنها صحنه‌ای از یک جنگ داخلی فرسایشی و درگیری‌های نیابتی به نظر می‌رسد. لایه‌های عمیق‌تر، اما صحنه نبردی کاملا متفاوت را آشکار می‌سازد: یک جنگ سرد ژئوانرژی که در آن، سلاح‌ها موشک و تانک نیستند؛ بلکه خطوط لوله، قراردادهای کلان صادراتی و کنترل گذرگاه‌های حیاتی است. این منطقه که روزی تنها یک کریدور جغرافیایی بین خلیج‌فارس و دریای مدیترانه بود، اکنون به یک «کالای استراتژیک» تبدیل شده؛ کلیدی که قفل نقشه انرژی آینده خاورمیانه و اروپا را می‌گشاید و هدف مشترک رقبای منطقه‌ای است.
دوشنبه، ۰۶ بهمن ۱۴۰۴
  • رقابت تسلیحاتی در بودجه دولت‌ها

    اقتصادها در وضعیت آماده‌باش؛

    روزنامه شماره ۶۴۹۶

    رقابت تسلیحاتی در بودجه دولت‌ها

    دنیای اقتصاد : در حال حاضر کشورها در آستانه یک رقابت تسلیحاتی تازه قرار گرفته‌اند. جنگ‌ و واگرایی اتحادها، بودجه‌ دفاعی دولت‌ها را به سطوح کم‌سابقه‌ای رسانده‌ است. در سال گذشته، سه‌چهارم از کل بودجه دفاعی جهان متعلق به ۱۵کشور برتر بوده است.
جمعه، ۰۳ بهمن ۱۴۰۴
  • خطر واقعی ترامپ برای اروپا

    چرا عقب‌نشینی تاکتیکی آمریکا می‌تواند به شکاف راهبردی در ناتو منجر شود؟

    خطر واقعی ترامپ برای اروپا

    دنیای اقتصاد: اظهارات اخیر دونالد ترامپ در اجلاس داووس، در نگاه نخست، نشانه‌ای از عقب‌نشینی و تعدیل مواضع به نظر می‌رسید. رئیس‌جمهور آمریکا که پیش‌تر با ادبیاتی تند از اعمال تعرفه‌ها و حتی استفاده از زور سخن گفته بود، این‌بار لحن آشتی‌جویانه‌تری برگزید و از «چارچوبی جدید» برای گفت‌وگو با دانمارک درباره گرینلند سخن گفت. همین تغییر لحن باعث شد بسیاری در اروپا تصور کنند بحران در حال فروکش‌کردن است. اما تجربه نشان می‌دهد که این آرامش می‌تواند موقتی باشد.
جمعه، ۱۹ دی ۱۴۰۴
  • روایت ظریف از جهان پیش ‌رو

    در مراسم رونمایی از کتاب «جهان پیش رو» مطرح شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۸۲

    روایت ظریف از جهان پیش ‌رو

    دنیای اقتصاد - کسری غفوری: محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین ایران، در نشست رونمایی از کتاب «جهان پیش ‌رو؛ گفتارهایی پیرامون نظام جهانی» که روز پنج‌شنبه ۱۸دی‌ماه برگزار شد، با اشاره به تلاش این اثر برای ارائه دیدگاهی بومی و ایرانی از تحولات جامعه جهانی و نظم جهانی پس از فروپاشی نظام دوقطبی و جنگ سرد، بر ضرورت تامل و تحلیل مستقل از نظریات غربی تاکید کرد.
یکشنبه، ۱۴ دی ۱۴۰۴
  • مدیریت گذار در ونزوئلا
    روزنامه شماره ۶۴۷۸

    مدیریت گذار در ونزوئلا

    دکتر رحمن قهرمانپور*
    در دوران پس از پایان جنگ سرد، سابقه مداخله نظامی آمریکا موفقیت‌آمیز نبوده و عموما باعث ترویج بی‌ثباتی و حتی جنگ داخلی در کشورهایی شده که آمریکا حکومت آنها را برکنار کرده است. تجربه عراق پس از صدام و افغانستان بعد از ۲۰۰۱ به خوبی گویای این امر است. اگر مورد لیبی را هم به این مداخلات اضافه کنیم، نشان می‌دهد سابقه آمریکا در مداخله خارجی و روند دولت‌ملت‌سازی مثبت نبوده است.
سه‌شنبه، ۰۲ دی ۱۴۰۴
  • ترامپ: کناره‌گیری مادورو هوشمندانه است

    بحران ونزوئلا بوی جنگ سرد می‌دهد

    روزنامه شماره ۶۴۶۹

    ترامپ: کناره‌گیری مادورو هوشمندانه است

    دنیای‌ اقتصاد: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، هشدار جدیدی به نیکولاس مادورو صادر کرد و گفت برای رهبر ونزوئلا «هوشمندانه خواهد بود» که از قدرت کناره‌گیری کند. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که واشنگتن کارزار فشار خود را علیه کاراکاس تشدید کرده؛ اقدامی که با واکنش تند روسیه و چین مواجه شده است. ترامپ روز دوشنبه (۱ دی) در اقامتگاه مار-ا-لاگو در فلوریدا، درحالی‌که مارکو روبیو (وزیر امور خارجه) و پیت هگست (وزیر جنگ) او را همراهی می‌کردند، سخن می‌گفت. او اشاره کرد که پس از چهار ماه فشار…
دوشنبه، ۰۱ دی ۱۴۰۴
  • ونزوئلا؛ دوستی که دشمن شد

    تکرار تاریخ در جمهوری سوخته؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۸

    ونزوئلا؛ دوستی که دشمن شد

    دنیای اقتصاد: روابط آمریکا و ونزوئلا از اتحاد در جنگ سرد به خصومت شدید پس از ریاست‌جمهوری چاوز رسید. تلاش‌های واشنگتن برای تغییر رژیم از طریق فشار حداکثری اقتصادی، همزمان با گرایش کاراکاس به روسیه و چین، دوستی‌های دیرین را به دشمنی پایدار تبدیل کرد.
شنبه، ۲۹ آذر ۱۴۰۴
  • لیبرال‌دموکراسی؛ پایان تاریخ؟

    نظریه «برخورد تمدن‌ها» و منتقدانش

    روزنامه شماره ۶۴۶۶

    لیبرال‌دموکراسی؛ پایان تاریخ؟

    دنیای اقتصاد: اواخر دهه ۱۹۸۰ به دنبال پایان جنگ سرد و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بسیاری از نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل در پی یافتن چارچوبی نوین برای تبیین منازعات آینده جهان برآمدند. در این میان، نظریه «برخورد تمدن‌ها» (Clash of Civilizations) به‌عنوان یکی از پرنفوذترین و در عین حال جنجالی‌ترین نظریات مطرح شد. این نظریه مدعی است که منبع اصلی تعارضات جهانی در دوران پساجنگ سرد نه ایدئولوژی و نه اقتصاد، بلکه تفاوت‌های فرهنگی و تمدنی است. هرچند نام ساموئل‌ هانتینگتون بیش از همه با این نظریه گره خورده است،…
سه‌شنبه، ۱۸ آذر ۱۴۰۴
شنبه، ۰۸ آذر ۱۴۰۴
  • جنگ سرد هوش مصنوعی

    نوآوری آمریکا یا سرمایه‌گذاری چین در هوش مصنوعی؛ چه کسی پیروز می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۴۴۸

    جنگ سرد هوش مصنوعی

    دنیای اقتصاد: رقابت میان ایالات متحده و چین در حوزه هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به سطحی رسیده است که بسیاری از تحلیلگران آن را «جنگ سرد جدید» تعبیر می‌کنند.
سه‌شنبه، ۲۷ آبان ۱۴۰۴
جمعه، ۲۳ آبان ۱۴۰۴
یکشنبه، ۱۱ آبان ۱۴۰۴
  • بوی‌ باروت در منطقه کارائیب

    همه قطعات پازل برای یک عملیات بزرگ در داخل ونزوئلا فراهم شده است؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۶

    بوی‌ باروت در منطقه کارائیب

    دنیای اقتصاد: بیست‌سال پس از خاموشی، غبار از یک پایگاه عظیم دریایی آمریکا در کارائیب زدوده می‌شود تا میزبان بزرگ‌ترین آرایش نظامی منطقه از سال۱۹۹۴ باشد. درحالی‌که ناوهای جنگی و بمب‌افکن‌ها در نزدیکی سواحل ونزوئلا به صف شده‌اند، به نظر می‌رسد بوی باروت در منطقه،جدی‌تر از همیشه به مشام می‌رسد.
چهارشنبه، ۳۰ مهر ۱۴۰۴
  • خانه‌ای از دینامیت

    کاترین بیگلو معتقد است ناآگاهی نسبت به تهدید هسته‌ای می‌تواند عواقب خطرناکی برای بشریت داشته باشد

    روزنامه شماره ۶۴۱۷

    خانه‌ای از دینامیت

    نویسنده: اچ. آلن اسکات
    ترسناک‌ترین چیز درباره‌ سلاح‌های هسته‌ای، خودِ کلاهک‌ها نیست، بلکه سکوتی است که جامعه در برابر آنها در پیش گرفته است. ترس از نابودی کامل در دوران جنگ سرد، به نوعی فراموشی فرهنگی خطرناک تبدیل شده است؛ وضعیتی که کارگردان برنده‌ اسکار، کاترین بیگلو، آن را مهیب می‌داند.
یکشنبه، ۲۷ مهر ۱۴۰۴
  • وداع با هژمونی
    روزنامه شماره ۶۴۱۴

    وداع با هژمونی

    اورِن کاس*
    ایالات متحده آمریکا در هشتاد سالی که از پایان جنگ جهانی دوم می‌گذرد، دو راهبرد کلان را دنبال کرده است. یکی از آنها موفقیتی خارق‌العاده بود: سیاست «مهار» که سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی، روابط خارجی و استقرارهای نظامی آمریکا را در دوران جنگ سرد هدایت می‌کرد و در نهایت به شکست و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ظهور ایالات متحده به عنوان تنها ابرقدرت جهان انجامید.
سه‌شنبه، ۲۲ مهر ۱۴۰۴
  • بازی بزرگان: سناریوهایی برای همزیستی چین و آمریکا در دهه ۲۰۳۰

    بخش بیستم؛

    روزنامه شماره ۶۴۱۰

    بازی بزرگان: سناریوهایی برای همزیستی چین و آمریکا در دهه ۲۰۳۰

    جمعی از نویسندگان ترجمه: محمد‌حسین باقی
    سناریوی پنجم: یک جنگ سرد جدیدِ (گاهی گرم): این سناریو با توجه‌ به ماهیت واضح آن ساده‌ترین سناریو است. این سناریو در بطن خود، سناریوی قبلی رقابت اولیه را با یک بحران امنیتی یا بحران‌هایی ترکیب می‌کند که روابط را به سمت مارپیچِ روبه‌پایین می‌برد. محتمل‌ترین محرک‌ها برای این سناریو یک حادثه نظامی بزرگ آمریکایی- چینی بر سر تایوان یا یک رویارویی نظامی بین چین و یک متحد ایالات متحده است که احتمالا باعث دخالت مستقیم واشنگتن می‌شود.
یکشنبه، ۲۰ مهر ۱۴۰۴
  • فرصت «شرم‌‌الشیخ»؟

    رسانه‌ها ابعاد توافق صلح غزه برای ایران را بررسی کردند

    روزنامه شماره ۶۴۰۸

    فرصت «شرم‌‌الشیخ»؟

    دنیای اقتصاد: سال ۱۹۶۲، زمانی که شوروی موشک‌های هسته‌ای خود را در کوبا مستقر کرد، جهان گرفتار کابوس یک مواجهه اتمی تمام‌وکمال در مقیاس کلان شد. با توجه به شدت تنش‌ها در دوران جنگ سرد، کمتر کسی به حل بحران مذکور امید داشت. اما اکتبر همان سال، رابرت اف. کندی، رئیس‌جمهور وقت آمریکا و نیکیتا خروشچف، رهبر اتحاد جماهیر شوروی، به گفت‌وگو میدان دادند و جهان را از یکی از فاجعه‌بارترین پتانسیل‌ها برای نابودی رهانیدند.
سه‌شنبه، ۰۸ مهر ۱۴۰۴
  • توسعه اقتصادی هنر مدیریت فرصت‌هاست

    هیچ نسخه‌ای برای توسعه جهانی، بدون در نظر گرفتن زمینه‌های محلی موفق نخواهد بود

    روزنامه شماره ۶۳۹۸

    توسعه اقتصادی هنر مدیریت فرصت‌هاست

    دانیل دبلیو. درزنر*
    تاریخ اقتصاد توسعه پر از ایده‌ها و رویکردهای مختلف بوده است. در دهه ۱۹۶۰، اقتصاددانان بر سرمایه‌گذاری‌های گسترده در بخش‌های عمومی و خصوصی («حرکت بزرگ») تاکید داشتند و بعد از پایان جنگ سرد، مدل نولیبرالی «توافق واشنگتن» رایج شد.
سه‌شنبه، ۲۵ شهریور ۱۴۰۴
  • جهان ضد نظم
    روزنامه شماره ۶۳۸۶

    جهان ضد نظم

    پویا جبل‌عاملی*
    پس از فروپاشی شوروی، ایالات متحده به‌عنوان برنده جنگ سرد، بیش از هر زمان دیگر به حمایت از نظم بین‌الملل برخاست؛ نظمی که حالا با فروپاشی کمونیسم وام‌دار جهان تک‌قطبی بود. اما چه کسانی بازیگران ضدنظم بودند؟ کشورهای باقی‌مانده با ایدئولوژی چپ که بیشتر در آمریکای لاتین سر بر می‌آوردند تا کشورهایی که به ظاهر چپ نبودند، اما استقلال خود را در مخالفت دائمی با نظم جهانی تعریف می‌کردند. کشورهایی که برایشان مهم نبود، ضد نظم بودن چقدر برایشان هزینه‌ برمی‌دارد.
جمعه، ۰۷ شهریور ۱۴۰۴
  • سابقه جنگ سرد

    بازی بزرگان: همزیستی چین و آمریکا در دهه‌۲۰۳۰

    روزنامه شماره ۶۳۷۳

    سابقه جنگ سرد

    جمعی از نویسندگان ترجمه: محمد حسین باقی
    دوره تنش‌زدایی جنگ سرد در اواخر دهه۱۹۶۰ در زمانی آغاز شد که هزینه‌ها و خطرات هنگفت «جنگ ابرقدرت‌ها» آشکار شده بود. این وضوح تا حدی به دلیل این واقعیت بود که اتحاد جماهیر شوروی به «برابری هسته‌ای» با ایالات‌متحده رسیده بود.
چهارشنبه، ۰۵ شهریور ۱۴۰۴
  • چرا کشورهای جنوب جهان به چین چشم دوخته‌اند؟
    روزنامه شماره ۶۳۷۲

    چرا کشورهای جنوب جهان به چین چشم دوخته‌اند؟

    گالیپ دالای* دینو پتی جلال**
    رقابت قدرت‌های بزرگ، چارچوب اصلی سیاست بین‌الملل امروز را تشکیل می‌دهد. غرب - به رهبری ایالات متحده - که از تعمیق تعامل چین در بیشتر نقاط جهان نگران است، پکن را به عنوان یک رقیب سیستماتیک و استراتژیک می‌بیند که باید با آن مخالفت شود و این بی‌شباهت به ترس‌های دوران جنگ سرد از گسترش نفوذ شوروی نیست. اهداف برای عقب راندن یا ایجاد تعادل در برابر برتری چین، اکنون استراتژی‌های غرب را به سمت کشورهای جنوب جهان سوق داده است. مجبور کردن کشورها به انتخاب، به یک استراتژی محبوب تبدیل شده است، اما کشورهای…