یقه دولت
پویا جبل‌عاملی*
یقه هیچ‌کس را نمی‌توان گرفت جز خود دولت. اول و آخر تورمی که مردم دارند با گوشت و پوستشان احساس می‌کنند، به خاطر این است که فقط دولت بیشتر از درآمدی که دارد خرج می‌کند و این فاصله علت‌العلل تورم است. آن مغازه‌دار و فعال اقتصادی اگر بخواهد قدری بیش از سود متعارف از مشتری پولی دریافت کند، یا مشتری خود را از دست می‌دهد یا باید از بازار خارج شود. مگر بنگاه‌دار است که پول چاپ می‌کند و باعث تورم می‌شود که برویم یقه او را بگیریم؟
یقه‌گرفتن از فعال اقتصادی جز به بدتر شدن شرایط کمکی نمی‌کند. در این حالت بقیه فعالان درمی‌یابند که برای هیچ و پوچ همکارشان باید مورد پرسش و پاسخ قرار گیرد و آنها هم از فعالیت دست می‌شویند و دیگر چه کسی می‌خواهد نیازهای مردم را پاسخ دهد؟ دولت باید به آینه نگاه کند تا همه مشکلات را ببیند. از ایجاد تورم بگیر تا ایجاد شرایط سخت کسب‌وکار و منفک کردن اقتصاد ایران و بنگاه‌ها و بانک‌های ایرانی از اقتصاد جهانی؛ اینها همگی محصول دست دولت است. جالب است که هر روز و هر ساعت با تکیه بر شعارهای کلی به مقابله با دنیا برمی‌آییم و دست‌آخر می‌گوییم اولویت ما اقتصاد و معیشت مردم است.
با خود روراست باشیم. دولت و تصمیم‌گیران با خود روراست باشند. شما اولویت‌تان معیشت و اقتصاد ایران نیست. شما می‌خواهید اول شعارها و آرمان‌های کلی خود را محقق کنید، بعد با شرایطی که ذیل آن خواست‌ها ایجاد می‌شود به دنبال بهبود اقتصاد هستید. در حالی که همان خواست‌هاست که اقتصاد ایران را به اینجا رسانده است. همان اولویت‌های غیراقتصادی و نااطمینانی‌ها و فشارها و جدا شدن از دنیاست که شرایط معیشت مردم را به اینجا کشانده است. با خود روراست باشید، یقه خود را بگیرید.
* اقتصاددان
پویا جبل عاملی، مترجم و اقتصاددانی که مدرک دکتری خود را از دانشگاه لستر انگلیس گرفته است. او کتاب‌های اقتصادی مهمی را به زبان فارسی برگردانده است. از بهترین ترجمه‌های پویا جبل عاملی می‌توان به «اقتصاد کلان مدرن»، «چرا کشورها شکست می‌خورند» و «جاده باریک آزادی» اشاره کرد.
