شماره روزنامه ۴۴۹۶
|

اقتصاد ایران

  • حذف خطای مداخله در بودجه

    دنیای اقتصاد: در مقطع کنونی، در حالی بودجه سال آتی به مرحله تصویب نزدیک می‌شود که اقتصاد ایران به مراتب نیاز بیشتری به تنظیم یک بودجه هدفمند و اهرمی دارد؛ سند مالی که هم بتواند در تقابل با فشارهای خارجی، بخشی از رفاه متضرران تورم را جبران کند و هم نقش اهرمی خود را در رشد اقتصادی ایفا کند. به‌منظور دستیابی به این اهداف، دولت با دو سوال مواجه است که چه سطحی از مخارج را لحاظ کند؟ و مخارج مذکور را با چه ترکیبی بین زمینه‌های مختلف تنظیم کند؟ بررسی تجربه‌ کشورهای عضو OECD راوی پاسخ مناسبی به دو سوال مذکور است. این کشورها درباره سطح مخارج همواره در تلاش بوده‌اند تا نقش خود را در فعالیت‌های اقتصادی کاهش دهند. درباره ترکیب مخارج نیز با گذر زمان از «مخارج تولیدمحور» فاصله گرفته و به سمت «مخارج رفاه‌محور» متمایل شده‌اند. با توجه به اصل «جانشینی سرمایه‌گذاری» هر چه دولت از زمینه‌های مبتنی‌بر تولید فاصله بگیرد و به سمت نقش رفاهی متمایل شود، زمینه برای ورود بخش خصوصی به اقتصاد فراهم می‌شود و بهره‌وری تولید افزایش می‌یابد. بنابراین با توجه به محدودیت‌های سمت منابع در سال آینده، دولت لازم است «سطح»، «ترکیب» و «کارآیی» بودجه را به نحوی انتخاب کند که به ترکیب هدفمندی از توزیع درآمد و رشد اقتصادی دست یابد.
  • سیاست‌های انقباضی کارآفرینان جوان را دلسرد کرده است

    گروه بنگاه‌ها: تعداد زیادی از بازرگانان و کارآفرینان جوان به‌دلیل نبود عدالت و برابری بین نسلی از یکسو و سیاست‌های انقباضی مسوولان از سوی دیگر دلسرد و منفعل شده‌اند. علی‌محمد‌ تات، رئیس هیات‌مدیره انجمن کارآفرینان استان تهران با اعلام این مطلب در چهارمین جلسه کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات این انجمن گفت: وقت آن رسیده که مسوولان از حضور جوانان کارآفرین و مستعد در تمام سازمان‌ها و ارگان‌های مهم استفاده بیشتری کنند.
  • آینده تحریم‌ها

    در هفته‌های اخیر که دور دوم تحریم‌های آمریکا علیه ایران آغاز شده، اعطای معافیت از سوی آمریکا به خریداران بزرگ نفت ایران سبب شده فعلا تاثیر این تحریم‌ها بزرگ نباشد. درباره تاثیرات تحریم‌های آمریکا بر بخش‌های مختلف اقتصاد ایران دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد و عده‌ای معتقدند در نهایت این تحریم‌ها نمی‌تواند به اهداف خود از جمله وادار کردن ایران به تغییر رفتار داخلی و منطقه‌ای دست پیدا کند. اما برخی کارشناسان می‌گویند در بلندمدت شرایط برای اقتصاد ایران دشوار خواهد شد.
  • در انتظار آثار بلندمدت

    میشل تانچام فارن پالیسی
    در چند هفته گذشته یعنی از زمان آغاز دور دوم تحریم‌های آمریکا علیه ایران که بخش انرژی، کشتیرانی، بیمه و تعاملات مالی این کشور را هدف قرار داده، دیدگاه‌های مختلفی درباره میزان اثرگذاری این تحریم‌ها بر اقتصاد ایران مطرح بوده است.
  • تحریم چقدر موثر است؟

    گری گراپو فیر آبزرور
    در سال‌های اخیر ایالات متحده برای وادار کردن کشورها به تغییر رویه در حوزه‌های مختلف، از تحریم بهره برده و گاه تحریم‌ها با هدف مجازات کشور مورد نظر اعمال شده است. در برخی موارد تعرفه جای تحریم را گرفته و آمریکا از این دو ابزار یعنی تعرفه و تحریم به‌عنوان ابزارهای مهم سیاست خارجی خود بهره برده است. واقعیت این است که اثربخشی تحریم‌ها و تعرفه‌ها به شرایط مختلف وابسته است و نمی‌توان با قطعیت گفت استفاده از این ابزارها آمریکا را به اهداف خود رسانده است.
  • دردهای مزمن اقتصاد ایران

    عباس آخوندی اخیرا یادداشتی با عنوان «پدیده بی‌دولتی» را در کانال تلگرامی خود با مخاطبان به اشتراک گذاشته که مربوط به سال ۱۳۹۱ است. با اینکه نوشته آخوندی، مربوط به اوضاع و احوال اقتصاد ایران در آن سال است، اما بسیاری از بخش‌های آن بر زمان حال منطبق است. به نظر می‌رسد آخوندی قصد داشته بیش از هر چیز یادآوری کند که اعداد سال‌ها تفاوتی ندارد که ۹۱ باشد یا ۹۷؛ آنچه مهم است اینکه پدیده‌های اقتصاد ایران به تکرارپذیری رسیده‌اند که دیگر باید بگوییم ماندگارند و فقط سال وقوع آنها تغییر می‌کند.
  • فیل‌های سفید اقتصاد ایران

    دنیای‌اقتصاد: «فیل‌های سفید» در صحنه اقتصاد سیاسی عارضه‌های قابل‌توجهی به کشورهای مختلف وارد کرده است. این اصطلاح اگر چه سابقه تاریخی دارد، اما در اقتصاد سیاسی به پروژه‌هایی اطلاق می‌شود که محور تعریف آنها نه «ارزیابی اقتصادی و کارشناسانه» بلکه «رجحان‌های سیاسی و ملاحظات سیاسیون» است. ملاحظاتی که از مرحله «مکان‌یابی پروژه» گرفته تا مرحله «اجرای آن» پروژه‌های اقتصادی را در تله «جهت‌دهی‌های سیاسی» قرار می‌دهد. این پروژه‌ها اگر چه آرای عمومی را جلب می‌کنند، اما قربانی نهایی آن رفاه بلندمدت اجتماعی است. در برخی کشورهای آفریقایی و کشورهای صادرکننده نفت، پروژه‌هایی مبتنی‌بر رجحان‌های سیاسی تعریف شده که نقش مثبت بودجه عمرانی را به اثرگذاری منفی تبدیل کرده است. این موضوع در شرایط کنونی ایران نیز از دو جنبه قابل توجه است: اول اینکه فصل بودجه است و بخشی از اثرگذاری سندمالی سال آینده از سوی تصمیمات فعلی سیاست‌گذاران توضیح داده می‌شود. دوم اینکه پیش‌بینی می‌شود در سال آینده سمت درآمدهای بودجه در معرض محدودیت‌های ناشی از فروش نفت قرار گیرد. بنابراین سیاست‌گذار باید مکانیزمی طراحی کند که نه‌تنها جلوی هزینه وارده از سوی فیل‌های سفید را بگیرد، بلکه سمت مخارج عمرانی بودجه به‌عنوان یک اهرم منعکس‌کننده نقش مثبت بودجه باشد.
  • چشم‌انداز اقتصاد کلان

    جدیدترین پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول حکایت از آن دارد که رشد اقتصادی کشورمان امسال و سال آینده عددی منفی را تجربه خواهد کرد. گزارش این نهاد بین‌المللی تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا را تاثیرگذار ارزیابی کرده و کاهش شدید صادرات نفت را پیش بینی کرده است. از سوی دیگر به روند تورم پرداخته و پیش‌بینی کرده است که اقتصاد ایران سال آینده بیش از ۳۴درصد تورم خواهد داشت.
  • موتورهای بدهی‌ساز دولت

    دکتر فروهر فردوسی کارشناس اقتصادی
    از نیمه دوم سال ۱۳۹۶ به این سو اقتصاد ایران به‌واسطه فعل و انفعالات پر دامنه سیاست خارجی و تقویت احتمال بازگشت شرایط تحریمی، شاهد بروز عدم تعادل‌های گسترده و مستمر در بازار ارز (کاهش کم‌سابقه ارزش پول ملی) و در ادامه بروز اختلال در سایر بازارها از کانال افزایش شدید قیمت دارایی‌ها بوده است، شرایط موصوف منجر به تحمیل درجات بالای نااطمینانی در چشم‌انداز متغیرهای اقتصادی کشور شده است.
  • روندهای سه متغیر کلیدی

    دکتر امیرحسین غفاری نژاد کارشناس اقتصادی- بانکی
    شروع تحریم‌ها از ۱۳ آبان، نااطمینانی‌های وسیع‌تری را میان بازیگران عرصه اقتصاد کشور به نحوی ایجاد کرد که بهترین راه مقابله با آن، ایجاد آرامش و کنترل اوضاع از سوی تصمیم‌گیرندگان حیطه اقتصاد کلان بوده است. اما اعمال راه‌حل‌های مقطعی بدون داشتن نقشه راه کارآمد در بستر ویژگی‌های فعلی اقتصاد ایران، با تشدید بحران‌ها همراه خواهد بود. در این یادداشت برآنیم تا سه متغیر کلیدی اقتصاد کلان یعنی نرخ تورم، نرخ رشد اقتصادی و نرخ بیکاری را در دوره زمانی پیش‌رو مورد واکاوی قرار دهیم.
  • عامل مشکلات اقتصادی کشور چیست؟

    احمد میدری معاون وزیر کار،رفاه و تعاون در روزنامه اعتماد نوشت:امروز اقتصاد ایران اسیر منافع متعارض و نفوذ شبکه‌های آشکار و پنهان در نهادهای رسمی و غیررسمی شده است.
  • رصد دوران طلایی صنعت

    دنیای اقتصاد: آذر ماه سال گذشته بود که یکی از اثرگذارترین و ماندگا رترین چهره‌‌های صنعتی ابدی شد. رضا نیازمند کسی که از او به‌عنوان معمار توسعه صنعتی ایران نام برده می‌شود، در فروردین ماه سال ۱۳۰۰ در کرمانشاه به دنیا آمد. او بنیانگذار سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و سازمان مدیریت صنعتی، نخستین مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران و معاون وزیر اقتصاد ایران بود. او در دهه ۴۰ با ابتکاراتی که دست‌کم تا آن زمان بی‌سابقه بود به همراه چهره‌هایی چون علی‌نقی عالیخانی و محمد یگانه به‌عنوان سکان‌داران اقتصاد کشور، توانستند دوران طلایی اقتصاد ایران را رقم بزنند و به تولید داخل و صادرات رونق بدهند.
  • اعلام وضعیت قرمز در هفته نامه «تجارت فردا»

    دنیای‌اقتصاد: هفته‌نامه «تجارت فردا» این هفته با عنوان اصلی «وضعیت قرمز» و طرح این پرسش که چرا سیاستمداران از اصلاحات اقتصادی طفره می‌روند، نوشته: چند دهه تعللِ سیاست‌گذاران در انجام اصلاحات ساختاری موجب روشن شدن چراغ‌های هشدار اقتصاد ایران شده است.
  • طراحی هوشمندانه بودجه

    دکتر پویا جبل عاملی
    طراحی بودجه سال ۱۳۹۸، بدون تردید یکی از سخت‌ترین و پرچالش‌ترین اقداماتی است که کارشناسان دولت باید به انجام رسانند و می‌توان پیش‌بینی کرد که بررسی و تایید آن نیز نیازمند جهدی دوچندان نسبت به سال‌های قبل است. حاکمیت باید با شجاعت، بودجه سال آتی را بر مبنای واقعیات اقتصادی بنا نهد. هنگامی که درآمدهای نفتی افت قابل‌توجهی داشته، باید در بخش رهزینه‌ها نیز این کاهش نمود داشته باشد.
  • عقب‌نشینی انتظارات تورمی

    دنیای اقتصاد: نشانه‌های متعددی در اقتصاد کشور طی دو ماه گذشته بروز و ظهور کرده است که از کاهش تورم انتظاری حکایت می‌کند. عقبگرد شتابنده شاخص بازارهای دارایی موید این روند کاهشی است. واقعیت این است که نرخ دلار در بازار آزاد در دو ماه اخیر ریزش حدود ۴۰ درصدی را ثبت کرده و قیمت سکه هم متناسب با دلار عقب نشسته است. همزمان، قیمت سهام در بورس تهران هم به‌طور متوسط افت تقریبی ۱۵ درصدی را تجربه کرده است. در همین راستا سرعت رشد عمومی قیمت‌ها نیز براساس آخرین آمارهای بانک مرکزی رو به کاهش گذاشت و در آبان‌ماه به ۵/ ۳ درصد در مقیاس ماهانه رسید که نسبت به تورم ۱/ ۶ درصدی شهریورماه کاهش چشمگیری را نشان می‌دهد. در این میان، شاهد جدیدی وجود دارد که کاهش سقف انتظارات به‌صورت متشکل گواهی می‌دهد و آن نرخ بازدهی در بازار بدهی است. نرخ بازده اوراق خزانه در این دوره از ارقام بالای ۲۸ درصد به کمتر از ۲۴ درصد رسیده است. یکی از تفاوت‌های بازار بدهی نسبت به بازار پول کشف قیمت براساس سازوکار بازار است. اهمیت نرخ سود بازار بدهی در این است که قیمت و بازده اوراق براساس سازوکار بازار و متناسب با شرایط روز اقتصاد تعیین می‌شود و می‌تواند نویدبخش عقبگرد انتظارات تورمی باشد.
  • چین و ایران بر گسترش روابط اقتصادی تاکید کردند

    ايسنا: رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در دیدار با سفیر چین و هیات همراه در خصوص روابط بانکی و مالی دو کشور و نحوه ارتقای این روابط، بحث و تبادل نظر کردند.
  • پور ابراهیمی: حتما شاهد کاهش قیمت‌ها خواهیم بود

    فارس: رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به کاهش نرخ ارز گفت: برخی کالاها به دلیل چسبندگی قیمت‌ها در اقتصاد ایران در مدت زمان طولانی‌تری واکنش از خود نشان می‌دهد.
  • جهانگیری:اقتصاد ایران هجدهمین اقتصاد بزرگ دنیاست

    مهر: معاون اول رئیس جمهور گفت: باید شرایط اقتصادی کشور برای فعالان اقتصادی و بخش خصوصی واقعی، فضایی آرام و اطمینان بخش باشد تا بتوانند عملکرد هرچه بهتری در اداره بنگاه‌های خود داشته باشند.
  • وزیر اقتصاد: نظام بانکی بخاطر تحریم ها تحت فشارست

    ايسنا: وزیر امور اقتصادی و دارایی با بیان این‌که بانک‌ها در اقتصاد ایران با مشکلات ساختاری مواجه هستند، حل مشکلات ساختاری بانک‌ها را نیازمند عزم جدی معاونت امور بانکی، بیمه و شرکت‌های دولتی وزارت اقتصاد ارزیابی کرد.
  • تحلیل «استراتفور» از راهبرد ایران در برابر تحریم‌ها

    دنیای اقتصاد: موسسه پژوهشی استراتفور نوشت سال ۲۰۱۹، سالی دشوار برای اقتصاد ایران خواهد بود. اما به‌رغم سختی‌های اقتصاد ایران زیر بار تحریم‌ها، جمهوری اسلامی تحت فشار این تحریم‌ها درهم شکسته نخواهد شد. ایران دارای سابقه طولانی در مبارزه با تحریم‌ها و انزوای اقتصادی است و این تجربه ۴۰ ساله باعث شده در نبرد برای بقا مهارت بیابد.

بیشتر