معدن و صنایع معدنی؛ نگاه جهانی

با توجه به پیش‌بینی رشد اقتصادی دنیا و به خصوص کشورهای آسیایی و خاورمیانه، مصرف مواد معدنی و محصولات صنایع معدنی در آسیا دارای رشد مناسبی خواهد بود و پتانسیل بالایی به منظور توسعه و صادرات محصول وجود دارد. از سوی دیگر توسعه این حوزه از اقتصاد دارای منافع کلانی برای کشورها است که برخی از آن‌ها شامل موارد زیر است:

تاثیر حوزه معدن و صنایع معدنی در اقتصاد

قابلیت کمک به توسعه متوازن و محرومیت‌زدایی مناطق غیر برخوردار مستعد معدنی به طوری که  بیش از ۹۰ درصد معادن کشور، در شعاع ۲۰ کیلومتری روستاها قرار دارد.

افزایش ارزش افزوده صنعتی و کاهش وابستگی درآمدهای کشور به نفت؛ در اثر سرمایه‌گذاری هر یک واحد در بخش معدن، ۲.۸ برابر آن به اقتصاد افزوده می‌شود.

اشتغالزایی؛ براساس سومین گزارش شورای بین‌المللی ناظر بر معدنکاری و فلزات، به ازای ایجاد هر شغل در بخش معدن، چهار شغل در سایر بخش‌ها ایجاد می‌شود.

افزایش حضور بخش خصوصی در اقتصاد ملی

قابلیت تامین نیازهای بخش گسترده‌ای از صنایع داخلی و کمک به استقلال صنعتی کشور- (درون زا بودن)

قابلیت ارز آوری و کمک به توسعه صادرات غیر نفتی– (برون گرا بودن)

در ایران بخش معدن و صنایع معدنیس به‌رغم اینکه حدود ۶درصد از تولید ناخالص داخلی را در اختیار دارد، اما شاهد رشد روزافزون نقش این بخش در ارزآوری هستیم به طوری که در نیمه نخست امسال ۳۳درصد از صادرات کل کشور در اختیار این بخش بود. نکته قابل توجه این است که معدن و صنایع معدنی تا پایان سال گذشته سهم حدود ۲۲درصدی از صادرات کشور را در اختیار داشت.

۴۶درصد نقشه راه معدن و صنایع معدنی برعهده ایمیدرو

سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران با هدف تحقق اهداف کلان بخش معدن و صنایع معدنی و هم راستا با سیاست‌های وزارت صنعت معدن و تجارت، اقدام به اجرای نقشه راه معدن و صنایع معدنی کرده است. مهم‌ترین اقدامات این سازمان طی سال 98 در این بخش شامل موارد زیر است:

عملیاتی شدن نقشه راه (از نیمه دوم سال گذشته) به طوری‌که 145 هدف طراحی شده (46 درصد نقشه راه) و به صورت ماهانه پیگیری می‌شود و تاکنون 40 درصد از اهداف و شاخص‌های تعیین شده محقق شده است.

افزایش سرمایه صندوق بیمه فعالیت‌های معدنی به میزان ۳۵۰ میلیارد تومان در دست اقدام است.

صندوق جسورانه اکتشاف با هدف فراهم شدن بستر مناسب جذب بخش خصوصی از طریق بورس در حوزه اکتشاف درحال پیگیری است.

ارزش‌گذاری پروانه معدن گل‌گهر با برآورد ۱.۱ میلیارد دلار به منظور بازپرداخت تامین مالی طرح‌های توسعه.

ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز سرمایه‌گذران (۱۳۶میلیارد تومان تاکنون هزینه شده) در ناحیه سنگان ۴۰۰ میلیارد تومان در قالب قرارداد مشارکت راه در حال اجرا است.

اجرای پروژه‌های زیربنایی راه و برق برای معادن کوچک و متوسط بخش خصوصی (افزایش بودجه طرح بیش از ۴ برابر سال قبل)

ارتقای بهره وری بخش از طریق ارزیابی بهره‌وری و برگزاری همایش جایزه بهره‌وری بخش معدن و صنایع معدن

اکتشاف حلقه نخستین توسعه؛ شروع انقلاب معدنی در کشور

کشور ایران با داشتن پتانسیل‌های معدنی متنوع و ذخایر ارزشمند فلزی و غیر فلزی که در برخی مواد معدنی در بین۱۰ کشور برتر جهان قرار دارد و بدلیل قرار گرفتن در مسیر کمربند فلز زایی جهانی آلپ- هیمالیا، توانایی قرار گرفتن در ردیف نخست رهبری خاورمیانه و آسیای میانه را از لحاظ فعالیت‌های اکتشافی معدنی، فناوری و سرمایه‌گذاری بخش معدن را دارا است. بدیهی است که توسعه این منابع و بهره‌برداری از آنها قدرت رقابت کشورمان را در سطح بین‌الملل افزایش خواهد داد و سهم بخش معدن در تولید ناخالص داخلی و اشتغال‌زایی بسیار افزایش خواهد یافت.

سیاست جدید در حوزه اکتشاف؛ استفاده از دانش و تجهیزات جدید در اکتشاف

افزایش ۱۰۰ درصدی حجم کار در سال ۹۸  نسبت به سال ۹۷   

با شروع اکتشافات جدید در سال جاری، ۳۴ پهنه با مساحت ۳۰۰ هزار کیلومتر مربع در ۲۱ استان دیگر به ایمیدرو واگذار شد. بدین ترتیب کل مساحت اکتشافی ایمیدرو ۶۵۱ هزار کیلومتر مربع (۶۵ درصد مساحت قابل اکتشاف کشور) است که تا پایان سال اکتشاف خواهد شد. از نیمه دوم سال ۹۷ به این سو ۱۲ پهنه به مساحت ۱۰۵ هزار کیلومتر مربع در ۹ استان  به ایمیدرو واگذار شد. در حال حاضر ۳۰ استان تحت فعالیت‌های اکتشافی قرار گرفته اند که ۱۰۱ پهنه را دربر می‌گیرد.

کنسرسیوم‌ها؛ پیشرو در توسعه

یکی از اقداماتی که به ویژه از سال گذشته با هدف توسعه فعالیت‌های بخش خصوصی و توانمندسازی این بخش مورد تاکید واقع شده، تشکیل کنسرسیوم در حوزه‌های مختلف است. این کنسرسیوم‌ها حوزه‌های تولید محصولات معدنی و صنایع معدنی،‌ اکتشاف، تجهیزات، توسعه صنایع فلزی در سواحل جنوبی را دربرگرفته اند.

اهداف کلان تشکیل کنسرسیوم‌های بزرگ در کشور از نیمه دوم سال ۹۷

توسعه تا سقف ۱۰ میلیون تن فولاد در منطقه ویژه خلیج‌فارس: با توجه به پتانسیل منطقه ویژه خلیج‌فارس و وجود واحدهای زنجیره فولاد در حال حاضر با هدف توسعه فولاد در مقیاس بین‌المللی که مواد اولیه را وارد کرده و محصولات فولادی را صادر کند، کنسرسیومی متشکل از واحدهای تولیدکننده در منطقه از قبیل فولاد هرمزگان، فولاد صبا و... با هدف توسعه فولاد تا سقف ۱۰ میلیون تن تشکیل شده است. برآورد سرمایه‌گذاری توسط این کنسرسیوم بیش از ۵ میلیارد دلار است و تا پایان پاییز شرکت هلدینگ مرتبط تشکیل خواهد شد.

توسعه ۱۰ میلیون تن فولاد در منطقه آزاد چابهار: طرح توسعه از گندله تا شمش و محصول فولادی در منطقه چابهار با هدف افزایش ارزش افزوده گاز تولیدی و توسعه محصولات صنعتی با ارزش افزوده بالاتر و اشتغالزایی در منطقه و واردات کنسانتره به کشور تعریف شده و از طریق تشکیل کنسرسیومی متشکل از فولاد مبارکه، گل‌گهر و چادرملو (رهبری گل گهر) در دست پیگیری است.  

کنسرسیوم تامین تجهیزات و خدمات اکتشافی: این کنسرسیوم از بزرگ‌ترین شرکت‌های صنعتی – معدنی کشور به جهت اجرای پروژه‌های بزرگ ملی از اکتشاف تا معدن در اسفند ۹۸ تشکیل شد و پیرو آن  «شرکت مدیریت اکتشاف منابع معدنی پایا» ایجاد شد. مقرر است ۱۳ پهنه جهت شروع عملیات اکتشافی به شرکت مذکور تخصیص داده شود.

توسعه زیرساخت‌های بزرگ‌ترین ناحیه معدنی شمال شرق کشور با مشارکت بخش خصوصی: تفاهم‌نامه‌ای با ۴ سرمایه‌گذار ناحیه سنگان، ایمیدرو و راه آهن جمهوری اسلامی جهت احداث خط دوم ریلی مسیر سنگان بافق به طول ۸۰۰ کیلومتر مبادله شد و قرارداد عملیاتی کردن آن در دست اقدام است. همچنین به منظور احداث باند دوم جاده سنگان تربت به طول ۱۵۵کیلومتر با مشارکت سرمایه‌گذاران خصوصی و اداره راه و ایمیدرو تفاهم‌نامه‌ای مبادله شده که عملیات اجرایی طرح مذکور نیز در دست اقدام است.

تکمیل طرح الکترود گرافیتی: این طرح به سهامداران بخش خصوصی مبارکه و چادرملو واگذار شد، سپس با تزریق ۳۸۰ میلیارد تومان طی سال ۹۷ تاکنون و رفع مشکل تکنولوژی طرح،  به گونه ای اقدام شده که تا پایان سال فاز اول طرح به بهره‌برداری خواهد رسید.

برنامه راه‌اندازی ۳.۹ میلیارد دلار طرح تا پایان سال

پیش‌بینی می‌شود طبق برنامه ریزی انجام شده، ارزش طرح‌های بخش معدن و صنایع معدنی کشور تا پایان سال ۹۸ به ۳.۹ میلیارد دلار برسد. تعداد طرح‌های امسال به ۲۰ فقره می‌رسد که با افتتاح آنها، ۱۰هزار شغل مستقیم و بیش از ۶۴هزار شغل غیرمستقیم ایجاد خواهد شد.

فعال سازی ۳۳ معدن کوچک

طرح فعال‌سازی معادن کوچک و متوسط در نقاط مختلف کشور، با هدف فعال سازی معادن بخش خصوصی که به دلیل شرایط داخلی یا بین‌المللی نیمه فعال و یا تعطیل شده اند، در سال ۹۷ تعریف و در سال ۹۸ عملیاتی شده است. معادن کوچک و متوسط به دلیل اشتغالزایی و گستردگی در نقاط مختلف کشور، می‌تواند در ایجاد اشتغال پایدار در بخش معدن و توسعه متوازن کشور نقش بسیار مهمی ایفا نماید. تا پایان سال ۱۵۰ معدن فعال و اشتغال مستقیم ۳۰۰۰ نفر در مناطق کمتر توسعه یافته ایجاد شود. تا مهر ماه امسال ۳۳ معدن کوچک مقیاس فعال شده است.

پژوهش، توسعه و بومی سازی فناوری و ساخت داخل

توسعه فعالیت‌های پژوهشی «تقاضا محور» یکی دیگر از اقداماتی است که ایمیدرو در جریان همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز علمی یکی در سال ۹۸پیگیری می کند. دستاوردهای این برنامه تاکنون، به شرح است:

* مبادله ۵ تفاهم‌نامه با دانشگاه‌های کشور در راستای تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه از نیمه دوم سال ۹۷

* مبادله تفاهم‌نامه همکاری با جهاد دانشگاهی با هدف بومی سازی و انتقال فناوری و شروع پروژه‌های مشترک با مراکز علمی و پژوهشی کشور در سال جاری (تولید دانش فنی تولید کنسانتره و گندله و ... با مشارکت جهاددانشگاهی کشور)

* شناسایی پروژه‌های پژوهشی کاربردی بخش معدن و صنایع معدنی به طوری‌که پیش‌بینی می شود تا پایان سال، تعداد ۱۸ پروژه پژوهشی تقاضا محور آغاز شود.

* کمک به بومی‌سازی بخش معدن و صنایع معدنی و برگزاری نمایشگاه‌های متعدد بومی‌سازی

* شروع عملیات اجرایی مرکز توسعه استارت‌آپ‌های معدنی با مشارکت دانشگاه‌های صنعتی شریف، امیر کبیر و تهران در سال جاری

برنامه ایجاد صندوق پژوهش و فناوری فولاد

صندوق پژوهش فولاد با همکاری ایمیدرو، انجمن تولیدکنندگان فولاد و معاونت فناوری ریاست جمهوری در حال تاسیس و تا پایان سال ایجاد می شود.

میزان کل سرمایه صندوق ۱۰۰ میلیارد تومان برآورده شده که صندوق فناوری و شکوفایی معادل ۹ برابر آن را تسهیلات و خط اعتباری ارائه می‌کند. هم اینک اساسنامه و سهم هر یکی از شرکت‌های فولادی توسط انجمن آهن و فولاد در حال تهیه و ارائه است.

این صندوق در زمینه‌های زیر فعالیت می‌کند:

ارائه تسهیلات با نرخ ارز ترجیحی به شرکت‌های دانش بنیان و تامین‌کنندگان

ارائه خدمات ضمانت‌نامه‌ای برای طرح‌های بومی سازی واجد شرایط

سرمایه‌گذاری خطرپذیر در طرح‌های فناورانه بومی‌سازی در زنجیره آهن و فولاد

رشد تولید

رشد تولید در ۶ ماهه ابتدای سال ۹۸ در سال رونق تولید با تکیه بر مدیریت ارزی بنگاه‌های بزرگ معدنی و صنایع معدنی در ایمیدرو به دست آمده است. در این میان زنجیره فولاد و مس به عنوان پیشرو در رشد تولید عمل کرده‌اند.

Untitled-2

Untitled-1

این مطلب برایم مفید است
1 نفر این پست را پسندیده اند