اخبار صنعت مالی

دنیای اقتصاد - علی عبدالمحمدی : بازار سرمایه ایران ‌بار دیگر شاهد تولد یک ابزار جدید و تکرار یک الگوی قدیمی بود؛ تب دارایی نوظهور، تاخیر سیاستگذار، جهش قیمت، شکل‌گیری حباب و در نهایت مداخله شتابزده. این قصه پرغصه اتفاق‌هایی است که در صندوق‌های نقره به‌وقوع پیوست. این‌بار نوبت به صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر نقره رسیده بود؛ ابزارهایی که قرار بود حلقه اتصال میان بازار مالی و بازار فیزیکی فلزات گرانبها باشند، اما در نخستین گام‌های خود به صحنه‌ای از عطش تقاضا، ناهماهنگی در تصمیم‌گیری و تضعیف اعتماد سرمایه‌گذاران تبدیل شدند.

یکی از گزینه‌های جدید که در راستای توسعه و تنوع‌بخشی به ابزارهای سرمایه‌گذاری جمعی در بورس تهران به سبد انتخاب سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی اضافه‌شده و به‌دلیل بازدهی دلاری چشمگیر دارایی پایه خود طی یک سال‌گذشته از جذابیت بالایی برخوردار است، صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل‌معامله با پشتوانه نقره است.

در سال‌های اخیر، فناوری‌های مالی و تحول دیجیتال در نظام بانکی ایران به‌تدریج مسیر سنتی ارائه خدمات را دگرگون کرده‌اند. مشتریان بانک‌ها، دیگر نیازی به مراجعه حضوری برای انجام بسیاری از امور بانکی ندارند و این تغییر در تجربه خدمات، به‌ویژه در حوزه تسهیلات، تاثیرات قابل‌توجهی بر رفتار مالی و نقدینگی خانوارها گذاشته‌است. یکی از تازه‌ترین تجارب در این مسیر، طرح «نیترو» بانک صادرات ایران است؛ طرحی که با محوریت پلتفرم دیجیتال سپینو ارائه می‌شود و وعده تسهیلات سریع، غیرحضوری و منعطف تا سقف ۶۰۰‌میلیون‌تومان در اختیار متقاضیان را می‌دهد.

دنیای‌اقتصاد- ابوالفضل قربانی: کمبود برق و ناترازی انرژی، طی ماه‌های اخیر صنایع بزرگ کشور را در فشار قرار داده و روند تولید و سودآوری شرکت‌های بورسی را تحت‌تاثیر قرار داده است. با وجود تلاش‌های مسوولان برای جلوگیری از قطعی برق در ماه‌های پیش‌رو، وابستگی این وعده‌ها به تامین سوخت نیروگاه‌ها و محدودیت‌های زیرساختی، این سوال را پررنگ کرده که خسارت واقعی واردشده به صنایع کشور چه اندازه بوده و چه پیامدهایی برای بازار سرمایه در پی دارد.

بازارهای مالی در هفته‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر هم‌زمان متغیرهای جهانی و داخلی قرار گرفته‌اند؛ وضعیتی که تصمیم‌گیری را برای سرمایه‌گذاران دشوارتر اما در عین حال معنادارتر کرده است. در حالی‌که بورس‌های بزرگ دنیا با موجی از اصلاح قیمتی، افزایش نرخ‌های بهره در برخی اقتصادها و رشد احتیاط سرمایه‌گذاران نهادی روبه‌رو هستند، اقتصاد ایران نیز با مجموعه‌ای از ابهامات سیاستی، نوسانات ارزی و انتظارات تورمی دست‌وپنجه نرم می‌کند. همین هم‌زمانیِ فشار بیرونی و درونی، شرایطی دوگانه ساخته که در آن بازار سرمایه نه می‌تواند کاملا از روندهای جهانی فاصله بگیرد و نه صرفا بر متغیرهای داخلی تکیه کند. در چنین بستری، تحلیل بورس ایران بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاه ترکیبی و چندلایه است؛ نگاهی که هم نبض بازارهای جهانی را بشناسد، هم سازوکار انتظارات در اقتصاد داخلی را درک کند و هم رفتار بازیگران حقیقی و حقوقی را به‌عنوان متغیر سوم در نظر بگیرد.

مجمع‌عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر صبح شنبه ۱۸ بهمن، با حضور بیش از ۸۲‌درصد سهامداران در سالن پاسارگاد هتل اسپیناس خلیج‌فارس، به‌صورت حضوری و‌مجازی برگزار شد. در این مجمع، افزایش سرمایه شرکت گل‌گهر از ۵۵۵‌هزار‌میلیارد‌ریال به ۷۴۶‌هزار‌میلیارد‌ریال در دو مرحله از محل سود انباشته و مطالبات و آورده نقدی سهامداران به‌عنوان مهم‌ترین دستور کار مجمع مطرح شد.

تهدید اخیر آمریکا مبنی‌بر اعمال تعرفه ۲۵درصدی علیه شرکای تجاری ایران، نگرانی‌هایی درباره افزایش هزینه‌های صادرات و کاهش حاشیه سود شرکت‌های بورسی در صنایع کلیدی مانند نفت، پتروشیمی و فلزات ایجاد کرده است. با این حال تمرکز ساختار تجارت خارجی ایران بر روابط با چین و تجربه سال‌ها مبادله از مسیرهای غیرمستقیم، نشان می‌دهد که این تعرفه‌ها بعید است به‌طور بنیادین جریان صادرات را مختل کند. به باور تحلیلگران، فشار اصلی نه بر حجم فروش، بلکه بر موازنه قیمتی و سودآوری شرکت‌ها وارد خواهد شد و این اقدام احتمالا به ابزاری برای چانه‌زنی سیاسی تبدیل می‌شود. اگرچه آثار اولیه این تصمیم بر صنایع بورسی قابل ردیابی است، اما به نظر می‌رسد محاسبه تاثیر آن در بلندمدت به راحتی امکان‌پذیر نباشد.

بازار طی ۱۰ روز گذشته شدیدا تحت‌تاثیر فضای سیاسی و تحولات منطقه‌ای قرار داشته‌است. ارسال ناوهای آمریکایی به خلیج‌فارس و اعلام مواضع تهدیدآمیز این کشور علیه ایران باعث شد جو کلی بازار به شرایطی شبیه فضای جنگی نزدیک شود و شاخص‌کل از محدوده ۴‌میلیون و ۴۰۰‌هزار واحد به زیر ۴‌میلیون واحد سقوط کند. این افت سریع، ناشی از ترس سرمایه‌گذاران از پیامدهای تنش‌های سیاسی و نظامی بود و بخش قابل‌توجهی از سرمایه حقیقی‌ها از بازار خارج شد.

بازار طی ۱۰ روز گذشته شدیدا تحت‌تاثیر فضای سیاسی و تحولات منطقه‌ای قرار داشته‌است. ارسال ناوهای آمریکایی به خلیج‌فارس و اعلام مواضع تهدیدآمیز این کشور علیه ایران باعث شد جو کلی بازار به شرایطی شبیه فضای جنگی نزدیک شود و شاخص‌کل از محدوده ۴‌میلیون و ۴۰۰‌هزار واحد به زیر ۴‌میلیون واحد سقوط کند. این افت سریع، ناشی از ترس سرمایه‌گذاران از پیامدهای تنش‌های سیاسی و نظامی بود و بخش قابل‌توجهی از سرمایه حقیقی‌ها از بازار خارج شد.

دنیای اقتصاد - عباس بیات : بورس تهران پس از ثبت قله تاریخی مرداد ۱۳۹۹، مسیری پرنوسان، فرسایشی و در عین حال به‌شدت تفکیک‌شده را پشت‌سر گذاشته است. مسیری که در آن شکاف میان صنایع برنده و بازنده هر سال عمیق‌تر شده‌است. درحالی‌که شاخص‌کل از اوج آن مقطع تاکنون بیش از ۱۰۰‌درصد رشد کرده، هنوز ۱۹ گروه بورسی موفق به بازگشت به سقف قیمتی سال ۹۹ نشده‌اند و در سوی دیگر، گروه‌هایی کالامحور، صادراتی و زیرساختی با جهش‌هایی بعضا بالای ۴۰۰‌درصد، تصویر متفاوتی از بازتوزیع سود در بازار سرمایه ترسیم کرده‌اند.

دنیای اقتصاد - ابوالفضل قربانی: اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به ارزآوری صنایع بزرگ متکی شده‌است، آینده صنایعی مانند فولاد و پتروشیمی در نقطه‌ای تعیین‌کننده قرارگرفته‌است. محدودیت‌های مزمن انرژی، سیاست‌های ناپایدار خوراک و صادرات، پیچیدگی‌های ارزی و فشار تحولات بازارهای جهانی، این صنایع راهبردی را در معرض تصمیم‌هایی قرار داده است که می‌تواند مسیر آنها را به سمت تثبیت نقش ارزآفرین یا فرسایش تدریجی مزیت‌ها سوق دهد.

بررسی بازدهی بازارهای دارایی در ۱۰سال اخیر نشان می‌دهد که در ۶سال از ۱۰سال اخیر دارایی‌های مبتنی بر طلا و سکه ۳رتبه برتر را به خود اختصاص داده‌اند. شاخص‌های بورسی نیز در دو سال ۹۸ و ۹۹ بهترین عملکرد را داشته‌اند. 

دنیای اقتصاد - عباس بیات : عملکرد بازدهی گروه‌های بورسی در سال‌های اخیر نشان می‌دهد؛ موفقیت صنایع در بازار سرمایه ایران، حاصل تاثیر هم‌‌‌زمان متغیرهای اقتصادی، سیاستگذاری‌‌‌ها و ساختار درآمدی شرکت‌هاست. بررسی عملکرد صنایع از اوج تاریخی بورس در مرداد ۱۳۹۹ تا پایان هفته دوم دی‌‌‌ماه سال‌جاری نشان می‌دهد فاصله بازدهی میان گروه‌ها به‌‌‌طور معناداری افزایش‌یافته‌است. برخی صنایع چندبرابر شاخص‌کل بازدهی ساخته‌‌‌اند و گروه‌هایی همچنان پایین‌تر از قله‌‌‌های قیمتی ۹۹ خود مانده‌‌‌اند. ارزیابی بازدهی سالانه و تکرار حضور گروه‌ها درمیان صنایع برتر تصویری روشن‌‌‌تر از برندگان واقعی بازار سهام ارائه می‌دهد؛ گروه‌هایی که به‌‌‌واسطه سودآوری پایدار و توانایی مقاومت در‌برابر شوک‌های اقتصادی، در صدرجدول بازدهی باقی‌مانده‌‌‌اند.

دنیای‌اقتصاد- محمد نعمت‌‌‌زاده: در بازار سهام ایالات‌متحده، مفهومی به‌نام Market-Wide Circuit Breakers یا «قطع‌‌‌کننده‌‌‌های سراسری معاملات» (یا متوقف‌‌‌کننده معاملات سراسری بازار) یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت نوسانات شدید است، ابزاری که برخلاف «دامنه‌نوسان ثابت روزانه»، نه قیمت هر سهم، بلکه افت یا جهش کل بازار را مبنا قرار می‌دهد. این سازوکار امروز به‌عنوان یکی از ستون‌‌‌های اصلی معماری نظارتی بازار سرمایه آمریکا شناخته می‌شود و تجربه‌‌‌ای است که پس از چند بحران بزرگ شکل‌گرفته و به‌‌‌تدریج تکامل یافته‌است.

دنیای اقتصاد - علی عبدالمحمدی : رفتار سرمایه‌گذاران در بازارهای دارایی، بیش از آنکه تابع بازدهی‌‌‌‌های کوتاه‌مدت باشد، بازتابی از سطح نااطمینانی در اقتصاد کلان است. هرچه افق پیش‌بینی‌‌‌‌پذیری تیره‌‌‌‌تر شود، جریان نقدینگی با شتاب بیشتری از دارایی‌های پرریسک فاصله می‌گیرد و به سمت پناهگاه‌های امن حرکت می‌کند. تحولات بازار سرمایه ایران در فاصله مهرماه ۱۴۰۳ تا ۱۰ ماه نخست ۱۴۰۴، نمونه‌‌‌‌ای روشن از این قاعده رفتاری است. برای نخستین‌بار در تاریخ فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا، ارزش معاملات این صندوق‌ها در چند مقطع زمانی از ارزش معاملات خرد بازار سهام پیشی‌گرفت؛ رخدادی که در نگاه نخست ممکن است یک ناهنجاری آماری تلقی شود، اما بررسی عمیق‌تر داده‌ها نشان می‌دهد این اتفاق، برآیند مستقیم تشدید ریسک‌های سیستماتیک، محدودیت‌های معاملاتی در بورس و افزایش انتظارات تورمی بوده‌است.

در دو دهه‌اخیر، صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل‌معامله در بورس(ETF) به یکی از مهم‌ترین نوآوری‌های مالی در بازارهای جهانی تبدیل شده‌اند و در این میان، ETFهای مبتنی بر طلا جایگاهی متمایز یافته‌‌‌‌‌اند. رشد پرشتاب این ابزارها در سطح بین‌المللی، نه‌‌‌‌‌تنها نشان‌دهنده تغییر رفتار سرمایه‌گذاران در مواجهه با ریسک و تورم است، بلکه بازتعریفی از نقش طلا در پرتفوی‌‌‌‌‌های مدرن ارائه می‌دهد. این تجربه جهانی، امروز به‌‌‌‌‌طور فزاینده‌ای در بازار سرمایه ایران و بورس تهران نیز در حال تکرار است؛ جایی‌که صندوق‌های ETF مبتنی بر طلا به‌تدریج ضریب نفوذ بالاتری میان سرمایه‌گذاران پیدا کرده‌اند. نخستین ETFهای مبتنی بر طلا در اوایل دهه‌۲۰۰۰ میلادی راه‌اندازی شدند، اما نقطه‌عطف واقعی این بازار را باید پس از بحران مالی ۲۰۰۸ دانست. در فاصله سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲، دارایی تحت‌مدیریت ETFهای طلا در جهان بیش از سه‌برابر شد؛ به‌‌‌‌‌گونه‌‌‌‌‌ای که مجموع AUM این صندوق‌ها از حدود ۶۰‌میلیارد دلار به بیش از ۱۸۰‌میلیارد دلار رسید. این روند نشان‌داد که سرمایه‌گذاران، طلا را نه‌‌‌‌‌تنها به‌عنوان یک دارایی فیزیکی، بلکه به‌‌‌‌‌مثابه یک ابزار مالی نقدشونده و شفاف می‌پذیرند.