شماره روزنامه ۶۰۳۶
|

اقتصاد ایران

اقتصاد ایران

  • چشم‌انداز بازار مسکن در سال ۱۴۰۲

    دنیای اقتصاد: ایران یکی از اولین کشور‌‌های غرب آسیا است که دارای برنامه‌ریزی توسعه اقتصادی بوده و این برنامه‌‌ها پیش از انقلاب با نام برنامه عمرانی و پس از انقلاب به عنوان برنامه توسعه تدوین شد‌ه‌اند. منشا شکل‌گیری این برنامه‌ها به تاسیس «اداره دفتر کل برنامه» در سال ۱۳۲۷ بازمی‌گردد و اولین برنامه به عنوان مقررات گزارش کمیسیون برنامه مجلس توسط این سازمان تدوین گردید و سپس با تصویب قانون اجرای آن عملا اولین برنامه عمرانی شکل گرفت. بسیاری از برنامه‌‌‌های تدوین شده و سیاست‌‌‌های کشور متناسب با…
  • دو لبه قیچی بر جیب حقوق‏‏‌بگیران

    مهران خسروزاده/ دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف
    در حالی که اقتصاد ایران دوران بی‌‌‌سابقه‌‌‌ای را پشت سر گذاشته و درآمد سرانه و قدرت خرید شهروندان طی یک‌دهه گذشته با کاهش قابل‌توجهی همراه بوده است، به نظر می‌رسد دولت سیزدهم قصد دارد بار سیاست‌‌‌های مالیاتی خود را بر دوش دومین قشر بی‌‌‌صدا از شهروندان بیندازد. این در حالی است که انگیزه‌‌‌ای در دولت دیده نمی‌شود تا تغییری در سازوکارهای خود ایجاد کند و عملکرد کارآتری از خود نشان دهد.
  • اقتصاد ایران در گذار از بحران

    گروه گزارش: اقتصاد ایران در گذار از بحران مجموعه‌ای ۹۰ قسمتی است که در آن صادق الحسینی و علی مروی، از اقتصاددانان ایرانی، به مباحثه درباره اقتصاد ایران می‌پردازند و هر یک از مسائل اقتصاد ایران را در قالب یک داستان به‌صورت لایو در اینستاگرام و سپس به‌صورت پادکست عرضه می‌کنند.
  • الزامات ایجاد بازار انرژی

    سامان پناهی/ کارشناس اقتصادی
    یکی از محوری‌‌‌ترین بخش‌های اقتصاد ایران، بخش انرژی است که به‌واسطه منابع عظیم نفت و گاز به مزیت اقتصاد ایران تبدیل شده است. استفاده کارآمد از این منابع خدادادی می‌‌‌توانست اقتصاد ایران را در مدار توسعه‌یافتگی قرار دهد و آنچه سرنوشت استفاده کارآمد از منابع ارزان انرژی کشور را تعیین می‌کند، سیاستگذاری صحیح در این بخش است.
  • پیش‏‏‌نیازهای رشد پایدار اقتصاد ایران

    رشد اقتصادی به‌عنوان مهم‌ترین دستاورد هر نظام سیاسی، در یک‌دهه اخیر در ایران به محاق رفته است. این روند اخیرا و طی دوسال به وضعیت عادی برگشته است. رشدهای ۵درصدی سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ با همه انتقاداتی که به آنها وارد است، نکات بسیاری در خود دارد. برای نمونه بسیاری معتقدند که سیاستگذار باید به دور از بزرگ‌نمایی، این رشدها را به سمت پایداری و افزایش بیش از پیش هدایت کند؛ به شکلی که مسیر را برای سرمایه‌گذاری فراگیر در کشور و سپس حرکت در مسیر توسعه صنعتی باز کند. بسیاری نیز با اشاره به ضرورت بازگشت…
  • رشد ۱۴۰۱؛ رنج بی‌ثمر

    مريم‌السادات علم‌الهدي/ دانش‌آموخته کارشناسي‌ارشد اقتصاد دانشگاه‌ الزهرا
    «مجازات سیزیف این بود که سنگی را از دامنه کوه تا قله به دوش بکشد و هر بار که به قله می‌رسید، سنگ بزرگ بار دیگر به دامنه می‌غلتید.» داستان این اسطوره یونانی، بی‌شباهت به ماجرای رشد اقتصادی ایران نیست. پس از هر صعود، پیش از اینکه روند پایداری شکل بگیرد، نرخ رشد اقتصادی به نقطه صفر یا حتی زیر صفر برمی‌گردد و بعد حرکت از قله به دره و این ماجرایی است که پس از هر فصل برای رشد اقتصادی تکرار می‌شود. آیا این حرکت زیگزاگی را می‌توان به عنوان چرخه‌های تجاری در نظر گرفت؟
  • تولیدکنندگان مرغ یا توزیع‌کنندگان یارانه

    صنعت طیور متفاوت از صنایع دیگر است. اگر در حدود ۵۰ سال گذشته برخی صنایع داخلی پسرفت داشته‌اند، این صنعت پیشرفت داشته است. طیور آمده بود تا گوشت فقط در سفره اغنیا نباشد؛ اما اکنون این صنعت ۱۰ میلیارد دلاری اقتصاد ایران بیمار شده و مرغ هم از سفره مردم پر کشیده است.
  • پیش‌شرط توسعه اقتصادی

    دنیا ی‌اقتصاد: مرکز پژوهش‌‌‌های اتاق بازرگانی ایران، در گزارشی با عنوان «الزامات توسعه اقتصادی مردم‌‌‌محور» تلاش کرد نقش بخش خصوصی در فرآیند توسعه را بررسی کند. در این گزارش توسعه، تلاشی آگاهانه و هدفمند برای تلفیق اهداف بازیگران خصوصی با اهداف ملی تعریف شده است. در این گزارش آمده است؛ اقتصاد ایران بیش از ۷۰سال است که در تدوین و اجرای برنامه‌‌‌های توسعه تلاش می‌کند و اکنون در آستانه تصویب برنامه هفتم توسعه قرار دارد.
  • ذهنیت‌های ضد صادرات‌

    دکتر علی سرزعیم
    اخیرا خبری در رسانه‌ها منتشر شد مبنی بر اینکه ایران جایگاه ممتازی در صادرات محصولات لبنی پیدا کرده است. با توجه به اینکه شرکت‌های خصوصی در ایران مشغول به تولید محصولات لبنی هستند، در واقع شرکت‌های خصوصی ایرانی موفق شده‌اند جایگاه ممتازی در صادرات محصولات لبنی در جهان پیدا کنند. انتظار می‌رفت این خبر با تشویق و خوشحالی توده مردم و نخبگان همراه شود؛ اما برخلاف انتظار با موجی از نقدها و واکنش‌های منفی نسبت به این خبر روبه‌رو شد.
  • نسخه جدید محسن رضایی برای اقتصاد ایران

    فارس: دبیر شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا با اشاره به بومی بودن مدل توسعه گفت: ما باید مدل اقتصادی خودمان را پیش ببریم. علم اقتصاد در سراسر جهان یکسان است، اما مدل توسعه هر کشور مختص خود آن کشور است.
  • راهبرد ایرانی توسعه صنعتی

    دنیای‌اقتصاد- برزین جعفرتاش: در مطالعات توسعه، به‌ویژه در ایران، توجه به تجارب توسعه کشورهای موفق بسیار مرسوم است. هرچند نمی‌توان منکر فواید آشنایی با تجارب سایر کشورها بود، ولی نباید این سوگیری منجر به غفلت از بازخوانی و درس‌آموزشی از تجارب خودمان شود. در برهه‌های مختلف تاریخی، اقتصاد ایران با شکست‌ها و در برخی موارد با موفقیت‌هایی همراه بوده که توجه به این تجارب و بازخوانی آنها می‌تواند درس‌های ارزشمندی برای اقتصاد امروز ایران داشته باشد. یکی از تجارب نسبتا موفق اقتصاد ایران به مدیریت اقتصادی دهه چهل بازمی‌گردد. دوره‌ای…
  • تورم در دوراهی سرنوشت

    دنیای اقتصاد: در هفته‌های اخیر، این موضوع در محافل رسمی و فضای مجازی مطرح شده که رابطه نقدینگی و تورم در اقتصاد ایران به چه شکل است؟ در این بین گروهی معتقدند که نقدینگی در اقتصاد ایران عامل افزایش نرخ تورم نیست و نباید نگران رشد نقدینگی بود. برخی دیگر معتقدند که نقدینگی متغیر مهمی برای مهار تورم است و نمی‌توان در شرایطی که نقدینگی تا سطح ۴۰درصد رشد داشته است، صحبت از مهار تورم کرد. مسعود نیلی در یک گفت‌وگوی تحلیلی، به بررسی رابطه نقدینگی و تورم طی دهه‌های اخیر پرداخته است. نکته کلیدی در صحبت‌های این…
  • اتحاد دولت و اتاق برای تولید

    دنیای‌اقتصاد: نیروی انسانی یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌‌‌های تولید در ایران است که کمبود آن و همچنین کهولت سنی در این زمینه، معضل بزرگ رشد تولید کشور شده است. اقتصاد ایران با پتانسیل‌‌ بالای خود، توانایی افزایش تولید برای اضافه کردن بر حجم مبادلات خود با دیگر کشورها را دارد؛ اما تا زمانی که مشکلات کلان و در عین حال ساده‌‌‌ای همچون صندوق‌های بازنشستگی و افزایش رغبت کارفرمایان به بهبود تولید و حفظ نیروی کار متخصص برطرف نشود، ایران به درجا زدن در میزان تولید و تجارت خود ادامه می‌دهد.
  • شرط تحقق صادرات ۲ میلیارد دلاری محصولات لبنی

    میر اسلام تیموری/ رئیس هیات مدیره انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی صنعت لبنیات ایران
    شواهد چند سال اخیر نشان داده است که قیمت‌گذاری دستوری محصولات لبنی، همه افراد را در جایگاه متهم قرار می‌دهد و از طرف دیگر همه افراد را مدعی می‌کند و هیچ اثری بر بهبود اقتصاد ایران و بالاخص صنعت لبنیات نداشته است. قیمت‌گذاری دستوری باعث شده است که سیاستگذاران نتوانند اهداف خود را آنچنان که بایسته و شایسته است، به منصه ظهور برسانند. مهم‌ترین مانع پیش ساخته در ارتباط با قیمت‌گذاری دستوری، دخالت دولت برای نهاده‌های ورودی به دلیل قیمت‌های دستوری می‌تواند باشد. به این معنی که دولت به دلیل اینکه برای…
  • تثبیت ارز؛ دستور کار بازار ساز

    دنياي اقتصاد- میکائیل زین‌الدین: بررسی‌های به‌عمل آمده از سیاست‌های ارزی اتخاذ شده از سوی بازار‌ساز و همچنین میزان حضور این نهاد در بازار ارز خبر از تلاش بیشتر برای کنترل نرخ ارز می‌دهد.
  • مهار تورم در فاز هسته

    صبا نوبری: تورم به‌عنوان یکی از اصلی‌‌‌ترین معضلات اقتصاد ایران طی دهه‌‌‌های اخیر شناخته می‌شود که همواره رسیدن به بهبود و ثبات اقتصادی در گرو کاهش پایدار آن بوده است. با این حال طی ماه‌‌‌های گذشته، کاهش نرخ رشد نقدینگی به‌عنوان مقدمه‌‌‌ای برای کاهش تورم عنوان شده است. روند کاهشی این متغیر می‌‌‌تواند اتفاقی مثبت برای اقتصاد ایران باشد؛ اما کارشناسان معتقدند کاهش نرخ رشد نقدینگی برای مهار پایدار تورم کافی نیست. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که شاید با ادامه سیاست‌‌‌های پولی فعلی، تورم به محدوده ۴۰ تا ۳۵درصد کاهش…
  • اعتماد به سیاستگذاری و انتظارات تورمی

    سعید اسلامی بیدگلی /اقتصاددان
    چشم‌‌‌انداز تورم سال ۱۴۰۲ و سال‌های باقی‌‌‌مانده از این دولت چگونه است؟ این سوال موضوع اصلی سخنرانی‌‌‌ها، مقالات و یادداشت‌‌‌های متعددی است. اگر متغیر تورم را معیار بررسی قرار دهیم، چند سال گذشته بدترین سال‌های اقتصاد ایران بوده است. البته وضعیت در مورد سایر متغیرهای کلان اقتصادی (رشد اقتصادی، بیکاری، تراز اقتصادی، کسری بودجه و...) هم چندان مطلوب نیست. در این یادداشت قصد ندارم به بررسی متغیرهای نقدینگی و پایه پولی و تئوری‌‌‌های تورم بپردازم، چه این روزها مباحث داغی بین طرفداران ایده‌‌‌ها و…
  • سرنوشت کمیسیون‌های دوره دهم اتاق

    دنیای‌اقتصاد: اگر نگاهی گذرا به روند شکل‌‌‌گیری و تشکیل اتاق بازرگانی بیندازیم، می‌‌‌توانیم تکوین آن را متناسب با تکوین دولت در ایران بدانیم. با افزایش پیچیدگی شکل فعالیت دولت به تناسب پیچیدگی فعالیت اقتصادی در جامعه ایران، اتاق بازرگانی نیز از محفلی متشکل از بازرگانان بزرگ تهران، به تشکیلات بوروکراتیک تبدیل شد. از یکسو دولت با تاسیس صنایع ده‌‌‌ها رسته و گروه را در اقتصاد ایران فعال کرد. در همین راستا اتاق بازرگانی که ناگزیر از تعامل با دولت است، درون ساختار خود به جداسازی فعالیت‌‌‌هایش در قالب کمیسیون‌‌‌ها…
  • بازرگانان و مشارکت در طرح جامع اقتصادی

    دنیای‌اقتصاد - محمد آزاد: یادداشت پیشین به سال ۱۳۴۲ رسید؛ سالی که به شکل نمادین آغاز رویدادهای بعدی سیاست ایران و سرنوشت قطعی آن رویدادها در سال ۱۳۵۷ است. همچنین در یادداشت پیش، بنا بر این قرار گرفت تا نمونه‌‌‌هایی از مشارکت اتاق در پیشبرد برنامه جامع اقتصادی ارائه شود که با تکیه بر صنعت و خدمات سرنوشت ۱۵سال بعدی اقتصاد ایران را رقم بزد. در ۲۲ اسفند همین سال آخرین جلسه اتاق بازرگانی دوره هفتم با حضور عالیخانی برگزار شد. او گفت که اعضای اتاق باید منافع قاطبه بازرگانان و مصالح کشور را هدف قرار دهند.
  • جعبه‌ ابزار مهار تورم

    دنیای‌اقتصاد: کاهش تورم در شرایط فعلی اقتصاد ایران به یک اولویت اقتصادی بدل شده است؛ اما به نظر می‌رسد مسیری که باید برای دستیابی به این هدف طی شود برای سیاستگذار چندان مشخص نیست. طی ماه‌های گذشته اعمال برخی سیاست‌های پولی از جمله تعیین سقف برای رشد ترازنامه بانک‌ها و کاهش قدرت تسهیلات‌دهی شبکه بانکی باعث شده است روند نرخ رشد نقدینگی پس از یک شتاب شدید کاهشی شود و در همین راستا مسوولان اقتصادی این تغییرات را مقدمه‌ای برای کاهش تورم عنوان می‌کنند.
  • برنامه‏‏‌ای برای تداوم اقتصاد دستوری

    دنیای‌اقتصاد: برنامه‌‌‌های پنج‌ساله یا اصولا هر چشم‌‌‌انداز میان‌‌‌مدت و بلندمدتی که در اقتصاد ایران طراحی و تدوین می‌شود، بدون توجه به نقش و جایگاه بخش خصوصی امکانی برای تحقق اهداف ندارد. در برنامه هفتم توسعه نیز آنچه واضح و مبرهن است اینکه سیاستگذار برای بخش خصوصی چندان جایگاهی قائل نبوده یا اینکه فضایی را طراحی و تدوین کرده است که عرصه را بر بخش خصوصی تنگ می‌کند.
  • خاندوزی: برنامه هفتم ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان کسری دارد

    تسنیم: وزیر اقتصاد با بیان اینکه برنامه هفتم کسری ۱۲۰۰هزار میلیارد تومانی دارد، گفت پیشنهاد تاسیس بانک توسعه اقتصادی را داده بود که در این برنامه گنجانده نشد. سیداحسان خاندوزی در نشست بررسی کلیات لایحه برنامه هفتم در کمیسیون تلفیق مجلس افزود که در این لایحه باید برای «پوشاندن کسری هزار و ۲۰۰هزار میلیارد تومانی» محرک‌ها و منابعی پیش‌بینی شود. وزیر امور اقتصادی و دارایی این را هم گفت که «ادامه وضع موجود اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۲ نشان می‌دهد امکان تامین مالی ۳هزار و ۵۰۰‌هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری…
  • تعاملات و توسعه در اقتصاد ایران

    امیررضا انگجی / پژوهشگر توسعه اقتصادی
    پریچت و ورکر (۲۰۱۸) در کتاب جدید خود تحت عنوان «تعامل و توسعه» با جمع‌بندی نظریات پیشین توسعه اقتصادی با محوریت رانت، نهادها و ساختار استقرار یا حل و فصل سیاسی بینش جدیدی را به مساله توسعه‌نیافتگی از دریچه فضای رانت و فضای تعامل ایجاد می‌کنند. بر خلاف نظریات پیشین (نورث، والیس، وینگست و عجم‌اوغلو)، طرح پیشنهادی آنها با تکمیل مباحث پیشین ابزار تحلیلی قدرتمندی برای بررسی اقتصادهای درحال توسعه مانند ایران در اختیار ما قرار می‌دهد. این نظریه یکی از جدیدترین تحلیل‌های اقتصاد سیاسی توسعه است که توسط…
  • سناریوهای تورمی تا پایان سال

    وحید شقاقی شهری/ اقتصاددان
    تورم در اقتصاد ایران پدیده‌‌‌ای ساختاری است، به‌طوری که در یک‌قرن گذشته اقتصاد ایران بارها با تورم‌‌‌های بالا و پی در پی مواجه بوده است.
  • ادامه سریال تورم در اقتصاد ایران

    پیمان مولوی/ تحلیلگر اقتصادی
    در سال‌های اخیر تورم به‌عنوان مسبب بسیاری از مشکلات اقتصادی و حتی اجتماعی در ایران شناخته شده است و بخش بزرگی از افراد جامعه، به‌‌‌ویژه افراد دارای سطح درآمد پایین‌‌‌تر، با این پدیده مزمن و خطرناک دست‌وپنجه نرم می‌کنند. از همین‌رو، بررسی آمار پایه پولی و نقدینگی، به‌عنوان مهم‌ترین‌‌‌های موتور‌‌‌های رشد تورم در اقتصاد، از اهمیت زیادی برخوردار است.در سناریوی خوش‌بینانه، رشد متوسط ماهانه ۵/ ۲درصدی نقدینگی، مبتنی بر رشد متوسط نقدینگی در ۱۰سال گذشته رخ خواهد داد.
  • زمینه و زمانه شکل‌گیری سازمان برنامه

    سازمان برنامه که در اصل به پیشنهاد قوام براى تهیه برنامه عمرانى اول ایجاد شد، در سال‌هاى پس از او با ریاست عبدالرضا، فرزند هاروارد دیده رضاشاه به‌عنوان یکى از اصلى‌ترین اهرم‌هاى قدرت، در دست دربار قرار گرفت. به فاصله کمى، با فشارهاى آمریکا ابوالحسن ابتهاج به ریاست این سازمان مهم رسید. این سازمان عملا کارهایى را که «اداره اصل چهار آمریکا» قصد داشت انجام دهد، به عهده گرفت.
  • مدل‌سازی برای دلار ۱۴۰۲

    دنياي اقتصاد-ميکائيل زين‌الدين: سیگنال‌های منتشر شده از سوی بازوی مدیریت ارزی بانک مرکزی، مرکز مبادله ارز و طلا، خبر از تعیین محدوده نرخ ارز می‌دهد. روز گذشته روابط عمومی مرکز مبادله ارز و طلا در مطلبی از احتمال تثبیت نرخ ارز تا پایان سال ۱۴۰۲ خبر داد. در این گزارش آمده است: براساس مدل‌سازی جدید سازمان برنامه‌وبودجه که براساس مفروضات فعلی اقتصاد ایران انجام شده است، تثبیت نرخ ارز در سال ۱۴۰۲ پیش‌بینی شده است.
  • جانمایی ایران در پازل اقتصاد جهان

    دنیای اقتصاد: دفتر مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس بر ضرورت جانمایی ایران در نظم جدید جهان تاکید کرد. بر اساس این گزارش، اقتصاد ایران در شرایط حاضر به‌شدت نیازمند تولید منابع ارزی جدید و همچنین افزایش سطح سرمایه‌گذاری راهبردی است که این دو مقوله بسیار مهم، صرفا با تاکید بر اقتصاد داخلی محقق نمی‌شود. این گزارش توصیه‌های سیاستی خود را برای جانمایی بهتر ایران در اقتصاد جهان ارائه کرده است.
  • بازرگانان، مسائل عام‏‏‏‏‏‌المنفعه و پیشرفت صنعتی

    دنیای‌اقتصاد- محمد آزاد: در یادداشت پیشین علینقی عالیخانی، از مشاهیر اقتصاد به صحنه وارد شد و به شکل رسمی از اول سال‌۱۳۴۲ با در دست گرفتن سکان وزارت اقتصاد کار خود را آغاز کرد.
بیشتر