شماره روزنامه ۶۴۹۴
|

زیست محیطی

زیست محیطی

    شنبه، ۰۴ بهمن ۱۴۰۴
  • ریسک خاموش فرونشست زمین

    علی بیت‌اللهی*
    در سال‌های اخیر، فرونشست زمین به یکی از جدی‌ترین تهدیدهای زیست‌محیطی در جهان تبدیل شده است. مطالعات انجام‌شده در کشورهای مختلف نشان می‌دهد عوامل متعددی در شکل‌گیری این پدیده دخیل هستند. در برخی نقاط، ذوب شدن یخچال‌های زیرسطحی، برداشت بی‌رویه از معادن و حتی افزایش سطح آب دریاها و اقیانوس‌ها به عنوان دلایل فرونشست گزارش شده‌اند، اما بیشترین سهم در وقوع این پدیده، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی است. کشورهایی مانند هندوستان، چین، ژاپن و ایتالیا نمونه‌هایی هستند که پژوهش‌های گسترده، افت سطح آب زیرزمینی…
    دوشنبه، ۲۹ دی ۱۴۰۴
  • پویایی مارپیچ در عمل

    بابک حقیقی‌راد *
    پویایی مارپیچ به صورت قابل دفاعی، نخستین، اصلی‌ترین و سیستماتیک‌ترین نظام مفهومی و شیوه تفکر پیچیده درباره هر آن چیزی است که در خصوص «تصویر بزرگ» صحبت می‌کند. دیدگاه‌های کل‌نگر که در حال حاضر در نقطه اوج تفکر رهبری اجرایی قرار دارند، مکانیسم و روش‌شناسی را فراهم می‌کنند که با بهره‌گیری از آن بتوان به مسائل کلان و خرد به صورت همزمان نگاه کرد. این دیدگاه‌ها یک فناوری تغییر خاص، عملیاتی و قابل استفاده را ارائه می‌کنند که تمامی متغیرها، ذی‌نفعان، فرهنگ‌ها، خرده‌فرهنگ‌ها و سایر منافع را درون…
    دوشنبه، ۲۲ دی ۱۴۰۴
  • رشد فروش خودرو در آمریکا

    دنیای‌اقتصاد‌‌‌‌‌: بازار خودروی ایالات‌متحده در سال‌۲۰۲۵ برخلاف پیش‌بینی‌های محتاطانه، رشد ملایمی را تجربه‌کرده و فروش خودروهای جدید حدود ۲‌درصد افزایش ‌یافته‌است. این رشد در شرایطی اتفاق‌افتاده که خودروسازان و مصرف‌کنندگان با فضای نامطمئن مقرراتی، تغییر سیاست‌های زیست‌محیطی و بحث‌های گسترده درباره آینده خودروهای برقی روبه‌رو بوده‌اند.
    چهارشنبه، ۱۷ دی ۱۴۰۴
  • توسعه‌ای که جان می‌گیرد

    سفر معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به یزد، به صحنه‌ای برای طرح یکی از جدی‌ترین هشدارهای زیست‌محیطی کشور تبدیل شد. هشداری که این‌بار نه از سوی فعالان مدنی یا کارشناسان مستقل، بلکه از زبان عالی‌ترین مقام اجرایی استان یزد و در حضور بالاترین مقام محیط زیست کشور مطرح شد؛ هشداری که نادیده گرفتن آن، تبعاتی سنگین و جبران‌ناپذیر خواهد داشت. «از سر استیصال محیط زیستی شده‌ایم. همه ما در حق شهرمان بد کردیم.
  • مزایای اقتصاد چرخشی برای کسب‌وکارها

    مترجم: مرتضی ایراندوست
    در دنیایی که منابع طبیعی به سرعت در حال کاهش و فشارهای زیست ‌محیطی همچنان رو به افزایش است، اقتصاد چرخشی به‌عنوان یک راه‌حل مناسب و پایدار برای سازمان‌ها شکل گرفته است. این مدل نه تنها با هدف به حداقل رساندن تاثیرات زیست‌محیطی طراحی شده، بلکه مزایای اقتصادی و رقابتی متعددی را نیز ارائه می‌کند.
    دوشنبه، ۱۵ دی ۱۴۰۴
  • آسیب‌های زیست‌محیطی فلرینگ

    عقیل انصاری*
    فلرینگ یا سوزاندن گازهای همراه نفت و پتروشیمی، اگرچه در ادبیات فنی صنعت انرژی به‌عنوان یک راهکار اجتناب‌ناپذیر عملیاتی معرفی می‌شود، اما در عمل به یکی از جدی‌ترین تهدیدهای زیست‌محیطی و انسانی در مناطق صنعتی کشور تبدیل شده است.
    یکشنبه، ۱۴ دی ۱۴۰۴
  • بازدید اعضای فراکسیون محیط زیست مجلس از شرکت پالایش نفت تهران

    وکلای ملت طی بازدید از شرکت پالایش نفت تهران ضمن تمجید از رشادت‌های کارکنان این مجتمع نفتی در جنگ ۱۲روزه، بر اقدامات و دستاوردهای محیط زیستی آن مهر تایید زدند. سمیه رفیعی رئیس فراکسیون محیط زیست و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی به همراه اعضای این فراکسیون با حضور در شرکت پالایش نفت تهران، در نشستی تخصصی با محمدصادق عظیمی فر، معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، بیژن سلیمان‌پور فرماندار شهرستان ری، حسن عباس‌نژاد مدیرکل سازمان حفاظت از محیط زیست استان تهران و عباس محسنی…
    سه‌شنبه، ۰۹ دی ۱۴۰۴
  • خطرات بی‌توجهی به لایروبی سدها

    محسن موسوی خوانساری*
    بحث لایروبی رودخانه‌ها یکی از موضوعات پیچیده در مدیریت منابع آب است که همواره با دیدگاه‌های متضاد مهندسی و زیست‌محیطی مواجه می‌شود. بسیاری از پروژه‌ها هنوز با نگاه صرفا سازه‌ای و سخت‌افزاری به این عملیات برنامه‌ریزی می‌شوند، در حالی ‌که این نگاه نادیده گرفتن بخش بزرگی از واقعیت‌های اکوسیستم‌های آبی است.
    دوشنبه، ۰۸ دی ۱۴۰۴
  • وقتی همه منتظر دولت‌ هستند و پروژه‌ها زمین‌گیر می‌شود

    روزنامه شماره ۶۴۷۴

    چرا قطار حومه‌ای روی ریل نمی‌افتد؟

     نوراله بیرانوند *
    ترافیک فلج‌کننده کلان‌شهرها، آلودگی هوا، اتلاف گسترده انرژی و افزایش هزینه‌های زندگی شهری، سال‌هاست به بخشی از زندگی روزمره شهروندان ایرانی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، قطارهای حومه‌ای بارها به‌عنوان راه‌حل اصلی معرفی شده‌اند؛ راه‌حلی که هم از نظر زیست‌محیطی مقرون‌به‌صرفه است و هم از منظر اقتصادی و اجتماعی توجیه‌پذیر. با این حال، پرسش اصلی همچنان بی‌پاسخ مانده است: اگر قطار حومه‌ای این‌قدر ضروری است، چرا توسعه آن این‌قدر کند و پرهزینه پیش می‌رود؟
  • کلنگ‌زنی طرح کیفی‌سازی محصولات سنگین پالایش نفت تبریز

    عملیات اجرایی طرح کیفی‌سازی محصولات سنگین شرکت پالایش نفت تبریز با هدف ارتقای کیفیت فرآورده‌ها، کاهش آلایندگی‌های زیست‌محیطی و افزایش ارزش افزوده تولیدات، با حضور امیر سرتیپ خلبان « عزیز نصیرزاده» وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح آغاز شد.
    شنبه، ۲۹ آذر ۱۴۰۴
  • کسب‌وکارها باید پیشگام رونق پایدار شوند

    نویسنده: Ester Baiget مترجم: مهدی نیکوئی
    تنش‌های ژئوپلیتیک، تغییر منابع انرژی، اختلال در تجارت و تغییرات زیست‌محیطی در زمره بزرگ‌ترین چالش‌هایی هستند که جهان امروز با آن مواجه است. اما جهان همزمان نیاز حیاتی به پیشگامان و رهبران واقعی بازار، امید و احیای اعتماد دارد.
    چهارشنبه، ۲۶ آذر ۱۴۰۴
  • ارزیابی اثرات زیست‌محیطی در برنامه هفتم؛ قانون هست، اجرا مساله است

    زهرا یزدانی‌پرایی *
    ارزیـابی اثرات زیســت‌محیــطی(Environmental Impact Assessment) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای پیشگیرانه در حکمرانی محیط‌زیست، سال‌هاست در نظام حقوقی کشور به رسمیت شناخته شده‌است، اما آنچه امروز بیش از خلأ قانون‌گذاری به‌چشم می‌آید، ضعف در اجرای موثر و مسوولانه همین چارچوب‌های قانونی موجود است. ماده‌۲۲ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری‌اسلامی ایران، یکی از صریح‌‌‌‌ترین و در عین‌حال چالش‌‌‌‌برانگیزترین مواد قانونی در این حوزه به‌شمار می‌رود که بررسی دقیق آن می‌تواند تصویری روشن از…
  • ترکیب برنده هوش مصنوعی و پایداری

    محمد کارگر شورکی *
    هوش مصنوعی تمامی صنایع را متحول کرده و اکنون، در حوزه پایداری هم گام‌های چشم‌گیری برمی‌دارد. از آنجا که کسب‌وکارها به دنبال کاهش تاثیرات منفی زیست‌محیطی و اجتماعی خود و همسو شدن با اهداف پایداری جهانی هستند، هوش مصنوعی به عنوان ابزاری قدرتمند برای ایجاد تغییرات مثبت در حال ظهور است.
    دوشنبه، ۲۴ آذر ۱۴۰۴
  • میکروپلاستیک‌ها، تهدیدی جدی برای خاک‌های کشاورزی اصفهان

    رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان اصفهان با اشاره به میکروپلاستیک‌ها، آن را تهدیدی جدید و مهم برای خاک‌های کشاورزی اصفهان دانست و گفت: استفاده از مالچ‌های کشاورزی در برخی مناطق استان می‌تواند به آلودگی خاک و مشکلات زیست محیطی جدی منجر شود.
  • نقش خشکسالی و قحطی در منازعات قومی ایران دوره قاجار و ترکیه عثمانی

    روزنامه شماره ۶۴۶۲

    ابداع مجدد هویت!

    دنیای اقتصاد: امپراتوری عثمانی و ایران قاجاری در نیمه دوم قرن نوزدهم با مجموعه‌ای از بحران‌های زیست‌محیطی و مالی روبه‌رو بودند. خشکسالی‌های گسترده، قحطی‌های ویرانگر، ضعف زیرساخت‌های اقتصادی، و فشار قدرت‌های خارجی در هر دو سرزمین ساختارهای اجتماعی را متزلزل کرد. در ایران قاجار نیز، گرچه شکل بروز تنش‌ها متفاوت بود، اما سازوکارهای مشابهی در کار بود: بحران غذا، نابرابری در توزیع کالا و فروریزی ساختارهای دولتی موجب فعال‌شدن هویت‌های محلی، قومی و اقتصادی شد.
    جمعه، ۲۱ آذر ۱۴۰۴
  • زنجیره مستهلک

    مسیح فرزانه/کارشناس و فعال صنعت و بازار خودرو
    آلودگی هوا در تهران سال‌هاست به یکی از پیچیده‌ترین معضلات زیست‌محیطی کشور تبدیل شده و با ورود به نیمه دوم سال شهروندان با شدت بیشتری آن را تجربه می‌کنند. در نگاه عمومی، نخستین و اصلی‌ترین متهم این وضعیت «خودروها» معرفی می‌شوند؛ اما بررسی دقیق داده‌های نهادهای رسمی تصویری پیچیده‌تر از این واقعیت را نشان می‌دهد. بر اساس گزارش اخیر مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌زیست، ناوگان متحرک پایتخت شامل خودروهای سواری، کامیون‌ها و موتورسیکلت‌ها حدود ۶۰درصد ذرات معلق و نزدیک به ۸۰درصد…
    سه‌شنبه، ۱۸ آذر ۱۴۰۴
  • ناوگان حمل‌ونقل برقی؛

    آغاز یک مسیر سبز

    نسیم زمانی :رشد جمعیت، افزایش خودروهای شخصی، فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل عمومی و استفاده گسترده از سوخت‌های فسیلی از چالش‌های بزرگ کلان‌شهری است که سال‌هاست درمعرض آلاینده‌ها و بحران زیست‌محیطی قرارگرفته است. در چنین شرایطی، اجرای هر اقدام و برنامه‌ای در جهت کاهش این آلاینده‌ها به‌راستی‌که گام ارزشمندی برای نفس مردم نصف جهان بشمار می‌آید. اکنون نیز با ورود اتوبوس‌های برقی به ناوگان شهری نه‌تنها یک اقدام فناورانه به انجام رسیده است بلکه با نقطه عطفی در مسیر کاهش آلاینده‌های هوا و حرکت به‌سوی…
    دوشنبه، ۱۷ آذر ۱۴۰۴
  • فشار یک جانبه

    حسین رحیمی‌نژاد*
    آلودگی هوا در سال‌های اخیر به یکی از جدی‌ترین بحران‌های زیست‌محیطی و سلامت عمومی کشور تبدیل شده است. این مساله هر سال، به‌ویژه در فصول سرد، زندگی‌ میلیون‌ها شهروند را تحت تاثیر قرار می‌دهد و هزینه‌های سنگینی بر نظام سلامت، اقتصاد و کیفیت زیست شهری تحمیل می‌کند.
    یکشنبه، ۱۶ آذر ۱۴۰۴
  • سازمان ملل متحد در گزارشی، اثر شوک‌های سیاسی و اقتصادی بر حمل‌ونقل دریایی طی سال ۲۰۲۵ میلادی را بررسی کرد

    روزنامه شماره ۶۴۵۵

    آماده‌‌باش جهانی به کشورهای ساحلی

    دنیای اقتصاد - منصوره محمدی : تحولات ژئوپلیتیک، زیست‌محیطی و اقتصادی با سرعت زیادی در حال تاثیر بر حمل‌ونقل دریایی است. این هشداری است که سازمان ملل متحد در گزارش بررسی محرک‌های تاثیرگذار بر حمل‌ونقل دریایی در سال ۲۰۲۵ مطرح کرده است.
    شنبه، ۱۵ آذر ۱۴۰۴
  • نایب رئیس اتاق بازرگانی تبریز در کنگره بین‌المللی زیست محیطی شهر سبز، دانشگاه سبز؛

    ​​​​​​​توسعه پایدار بدون تخریب آینده امکان‌پذیر است

    نایب رئیس اتاق بازرگانی تبریز در آیین اختتامیه اولین کنگره بین‌المللی زیست محیطی شهر سبز، دانشگاه سبز با تاکید بر اهمیت مشارکت بخش‌های مختلف شهری در رویدادهای محیط زیستی، گفت: توسعه پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که شهرها بدون نابود کردن آینده، رشد یابند.
    چهارشنبه، ۱۲ آذر ۱۴۰۴
  • در کنگره بین‌المللی شهر سبز و دانشگاه سبز صورت گرفت؛

    تجلیل از نقش‌آفرینی پتروشیمی تبریز در توسعه پایدار و صیانت از محیط‌زیست

    در نخستین کنگره بین‌المللی زیست‌محیطی «شهر سبز، دانشگاه سبز» که به مناسبت انتخاب شهر تبریز به عنوان پایتخت محیط زیست شهرهای آسیایی در سال ۲۰۲۵ میلادی و با حضور مسئولان عالی‌رتبه کشوری، نمایندگان برجسته بین‌المللی و مدیران ارشد استانی برگزار شد، از سید نورالله میراشرفی، مدیرعامل شرکت پتروشیمی تبریز به پاس تلاش‌های ارزشمند در حوزه حفاظت از محیط‌زیست و اقدامات عملی این شرکت در مسیر توسعه پایدار و مدیریت منابع آب و پساب تقدیر به‌عمل آمد.
    دوشنبه، ۱۰ آذر ۱۴۰۴
  • فرصتی دوباره برای ارتقای بهره‌وری انرژی

    صنعت تجهیزات و تأسیسات سرمایشی و گرمایشی یکی از ارکان اصلی در تامین آسایش، کاهش هزینه‌های انرژی و حرکت به سوی توسعه پایدار به شمار می‌رود. با توجه به چالش‌های روزافزون در حوزه مصرف انرژی در کشور و ضرورت مدیریت ناترازی میان تولید و مصرف، توجه به فناوری‌های نوین و محصولات کم‌مصرف در این صنعت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. سیستم‌های کارآمد سرمایشی و گرمایشی نقش مؤثری در کاهش اتلاف انرژی، ارتقای کیفیت زندگی و بهبود شاخص‌های زیست‌محیطی دارند و توسعه این بخش می‌تواند گامی مهم در مسیر پایداری انرژی…
  • روسیه و عربستان توافقنامه‌‌ای درمورد لغو روادید برای دارندگان انواع گذرنامه‌ها امضا کردند

    دنیای اقتصاد: مقام‌های روسیه و عربستان سعودی توافق‌نامه بین دولتی در مورد لغو متقابل الزامات روادید برای دارندگان انواع گذرنامه‌ها به منظور تسهیل تردد شهروندان دو کشور امضا کردند.
    یکشنبه، ۰۹ آذر ۱۴۰۴
  • راهکارهای تامین آب در وضعیت اضطراری

    محسن موسوی خوانساری*
    خشک‌سالی طولانی‌مدت، افت محسوس آورد رودخانه‌ها و کاهش بی‌سابقه حجم ذخیره‌شده در مخازن سدهای بزرگ، امروز مدیریت منابع آب را در برابر مجموعه‌ای از چالش‌های فنی، اجتماعی و زیست‌محیطی قرار داده است؛ چالش‌هایی که مستقیما امنیت آب شرب کلان‌شهرهای کشور را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و ضرورت بازنگری در شیوه بهره‌برداری از سدها را برجسته می‌کند. در این شرایط، تصمیم‌گیری درباره نحوه استفاده از منابع محدود آب، به‌ویژه زمانی که برداشت از حجم مرده مخازن مطرح می‌شود، نیازمند درک دقیق از الزامات ایمنی سد، کیفیت آب…
    چهارشنبه، ۲۸ آبان ۱۴۰۴
  • نوسازی ناوگان سنگین از مسیر اسقاط؛

    روزنامه شماره ۶۴۴۱

    واردات کامیون مشروط شد

    دنیای اقتصاد: هیات دولت با ابلاغیه‌ای واردات خودروهای سنگین را صرفا به ارائه «گواهی اسقاط خودروی مشابه» منوط کرد؛ الزامی که عملا مسیر واردات ناوگان سنگین را از توسعه کمّی به «جایگزینی هدفمند» تغییر می‌دهد. این رویکرد چند هدف کلیدی را همزمان نشانه گرفته است: از یک‌سو کاهش بار یارانه گازوئیل و مهار مصرف سوخت در ناوگان فرسوده و از سوی دیگر هدایت واردات به سمت بیشترین بازدهی اقتصادی و زیست‌محیطی. افزون بر این، ابلاغیه مذکور پاسخی مستقیم به مطالبه سازمان محیط‌زیست برای کاهش آلایندگی خودروهای سنگین فرسوده محسوب می…
  • اجلاس بین‌المللی استانداران ساحلی به کار خود پایان داد؛

    روزنامه شماره ۶۴۴۱

    همدلی منطقه‌ای برای خزر

    دنیای اقتصاد: نخستین اجلاس بین‌المللی استانداران استان‌های ساحلی دریای خزر روز گذشته به کار خود پایان داد. این اجلاس روز سه‌شنبه با شعار «خزر، پل دوستی و توسعه منطقه‌ای» با حضور مقاماتی از استان‌های ساحلی کشورهای روسیه، آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان و ایران در رشت برگزار شده بود و شرکت‌کنندگان در سه پنل به بررسی وضعیت کنونی خزر اعم از مسائل زیست محیطی پرداختند و در کنار آن همکاری‌های منطقه‌ای را مورد بررسی قرار دادند.
    سه‌شنبه، ۲۷ آبان ۱۴۰۴
  • ظرفیت پروژه‌های خورشیدی

    سید محمدرضا غفاری*
    بعد از بروز کسری و ناترازی مستمر برق در کشور و از طرف دیگر مشکلات زیست‌محیطی با منشأ سوخت‌های نامساعد در نیروگاه‌ها، خورشید انرژی‌های تجدیدپذیر و به‌خصوص نیروگاه خورشیدی در کشور ما طلوع کرده است.
  • از رکود تا بحران زیست‌محیطی

    علی کرطلایی*
    احتمالا بارها از خود پرسیده‌اید که بین این به‌هم‌‌ریختگی‌های چند سال اخیر در عرصه اقتصاد، سیاست، جامعه و حتی محیط‌زیست آیا ارتباطی وجود دارد؟ واقعیت این است که این حوزه‌ها نه به‌صورت جداگانه، بلکه همچون اجزای یک سیستم به‌هم‌‌پیوسته عمل می‌کنند هرگونه تنش و تصمیم‌گیری ناپایدار، پیامدهای مستقیم و غیرمستقیمی بر عرصه‌های دیگر می‌گذارد.