کوچ پتروشیمی‌های آلاینده چین به اندونزی

دولت چین در ژوئن امسال برنامه‌ای سه‌ساله برای ارتقای بهره‌وری انرژی و کاهش انتشار کربن در ۹صنعت انرژی‌بر، از جمله پالایش نفت و تولید اتیلن، آغاز کرد. بر اساس این برنامه، واحدهای ناکارآمد باید فناوری خود را ارتقا دهند یا با خطر تعطیلی مواجه شوند. در مقابل، سرمایه چینی در حال ورود به بازارهایی است که مقررات زیست‌محیطی متفاوتی دارند.

در اندونزی، یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌ها احداث مجتمع یکپارچه پتروشیمی ۶‌میلیارددلاری در کالیمانتان شمالی است که توسط کنسرسیومی از شرکت‌های چینی اجرا می‌شود. این پروژه قرار است ظرفیت تولید موادی مانند اتیلن و پروپیلن را افزایش دهد. آمارها نیز از رشد حضور سرمایه‌گذاران چینی حکایت دارد؛ سرمایه‌گذاری چین در اندونزی در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۲.۲‌میلیارد دلار رسید و مجموع آن در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ بالغ بر ۳۴.۴‌میلیارد دلار بود.

رشد تقاضای داخلی اندونزی برای محصولات پتروشیمی، هزینه‌های نسبتا پایین تولید و دسترسی به بازارهای جهانی، از مهم‌ترین محرک‌های این سرمایه‌گذاری است. با این حال، منتقدان هشدار می‌دهند گسترش صنایع پتروشیمی می‌تواند وابستگی اقتصاد اندونزی به سوخت‌های فسیلی را تقویت کند و دستیابی این کشور به اهداف اقلیمی را دشوارتر سازد. بخش عمده انرژی مورد نیاز مجتمع‌های صنعتی اندونزی همچنان از زغال‌سنگ تامین می‌شود. مساله اصلی اما به تفاوت استانداردهای زیست‌محیطی در داخل و خارج از چین بازمی‌گردد. به باور کارشناسان، سرمایه‌گذاران معمولا از مقررات کشور میزبان تبعیت می‌کنند و بدون الزامات سخت‌گیرانه، انگیزه‌ای برای اعمال استانداردهای بالاتر نخواهند داشت. از این رو، سرنوشت زیست‌محیطی موج جدید سرمایه‌گذاری چین در اندونزی بیش از آنکه به مبدا سرمایه وابسته باشد، به قدرت نهادهای داخلی، توان نظارتی و قدرت چانه‌زنی دولت اندونزی بستگی دارد.