ویژه نامه سراسری روز بیمه

بیمه از نظر آدام اسمیت -‌کتاب ثروت ملل- ۱۷۷۶ م: خرید بیمه امنیت زیادی برای اموال مردم و بخش خصوصی ایجاد می‌کند.

نهاد ناظر صنعت بیمه به اقتضای اتفاقات روز حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی و حتی فرهنگی، برنامه‌های راهبردی خود را پیش می‌برد. همه‌گیری ویروس کرونا حادثه کوچکی نبود که فعالیت‌های صنعت بیمه و بخش‌های نظارتی آن را با تغییراتی روبه‌رو نکند.

آذرماه هر سال نگاه‌ها به اهمیت، نقش و سهم صنعت بیمه در کشور دوخته می‌شود و آذرماه سال ۹۹ فرصتی است برای اندیشیدن درباره ضرورت تقویت تاب‌آوری اقتصاد ایران با استفاده از ظرفیت‌های صنعت بیمه و البته کالبدشکافی چالش‌ها و تهدیدهای پیش‌روی بیمه‌گران برای ارائه خدمات بهتر و متناسب با نیاز جامعه و فعالان اقتصادی ایران.

و هر کس از یاد من رویگردان شود، زندگی (سخت و) تنگی خواهد داشت و زندگی بدون آرامش، زندگی اندوه‌باری است(طه ۲۴). نزدیک به یک سال است جهان در سیطره ویروسی است که خیال مدارا ندارد و هر لحظه چهره‌ای تازه از خود نشان می‌دهد. اگرچه در این یک سال، ویروس کرونا با هیبت گزنده‌اش خاطرات تلخی بر جای گذاشت و تن عزیز برخی نزدیکان و دوستان را تسلیم خود کرد، اما مانند هر رویداد و واقعه‌ای آن سوی دیگری هم داشت. نیک می‌دانم به همت متعالی جامعه پزشکی و درمانی کشور، به زودی آحاد جامعه مجهز به واکسن کووید ۱۹ می‌شوند و رنج آن از سرمان برداشته می‌شود.

صنعت بیمه در میان چالش‌های متعددی که با آن روبه‌رو است، همزمان با ریسک‌های زیادی از جمله ریسک‌های شناخته‌شده و ریسک‌های شناخته‌نشده یا نوظهور نیز دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. ریسک‌هایی که داشتن آگاهی و آمادگی برای تقابل با آنها می‌تواند ما را در نحوه برخورد منطقی با این ریسک‌ها کمک کند. اگر بخواهیم تعریفی از این نوع ریسک‌ها داشته باشیم، باید تاکید کنم که ریسک‌های شناخته‌شده، ریسک‌هایی هستند که آشنایی نسبت به آن وجود دارد و به عبارتی دامنه و اثرگذاری خسارت و زیان‌های احتمالی آن تا حد زیادی مشخص است.

۱۳ آذر روز صنعت بیمه را به تمامی دست‌اندرکاران و متولیان این صنعت بزرگ که سهمی شگرف در آسایش و آرامش جامعه دارند تبریک می‌گوییم. پر‌واضح است که بیمه پیام‌آور امنیت و اطمینان خاطر برای آحاد مردم و فعالان اقتصادی در حوزه‌های مختلف است و ۱۳ آذر «روز بیمه» فرصتی است تا اهالی صنعت بیمه به عنوان نماد تضمین‌کننده امنیت روانی جامعه، ضمن به نمایش گذاشتن دستاوردهای خود، نسبت به ساماندهی دانش و تجربیات اندوخته‌شده در یک سال گذشته اقدام کنند. شرکت بیمه حافظ به عنوان اولین شرکت بیمه خصوصی کشور، در یک سال گذشته با تمرکز بر مدیریت بهینه فرآیند بیمه‌گری، توانسته است نسبت به پرداخت معوقات عمده و احیای توانگری مالی خود، اقدام و در جهت نیل به اهداف و راهبردهای میان‌مدت و بلند‌مدت اهتمام ورزد. بر همین اساس، هیات مدیره و تیم اجرایی شرکت ضمن تدوین طرح عملیاتی سند استراتژیک شرکت برای افق زمانی پنج‌ساله نسبت به بازمهندسی فرآیندهای بیمه‌گری جهت چابک‌سازی و ارتقای کیفیت خدمات اقدام کرد. بخشی از اقدامات و دستاوردهای حاصل در یک سال گذشته، به شرح زیر است:

جوامع، سازمان‌ها و افراد نه تنها باید با تغییرات اساسی که طبیعت محیط ایجاد می‌کند، رو‌به‌رو شوند و برای بقا به آنها واکنش نشان دهند، بلکه لازم است برای پیش‌دستی نسبت به آنها پیش‌بینی‌های خود را به عمل نزدیک کنند. تقریباً در هر چند دهه در طول تاریخ تغییراتی دگرگون‌ساز رخ می‌دهد که همه چیز را همراه با خود تغییر می‌دهد.

حدود یک سال از پیدایش ویروس کووید ۱۹ می‌گذرد و در این مدت همه کشورها در تمامی عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و‌... از این ویروس تاثیر پذیرفته‌اند و تقریباً عرصه‌ای را نمی‌توان یافت که از تاثیر این ویروس در امان مانده باشد.

شرایط غیر‌قابل پیش‌بینی، عدم قطعیت‌های گوناگون و تغییرات زیاد در زندگی بشر از آنجا که سبب پیدایش ریسک‌های جدی و زیادی برای صنعت بیمه شده است، بنابراین با توجه به افزایش این ریسک‌ها، نیاز است برای کاهش تبعات آن، شناسایی و ارزیابی سریع و به‌موقعی از این ریسک‌ها انجام شود. حسین کریم‌خان‌زند، مدیرعامل شرکت بیمه نوین، در این زمینه معتقد است که شرکت‌های بیمه به عنوان یکی از بخش‌های مهم و اثر‌گذار بر کاهش تبعات منفی این‌گونه ریسک‌ها، باید در شرایط فعلی که انواع ریسک‌های سیستماتیک و غیر‌سیستماتیک عملکرد آنها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، برای به حداقل رساندن نتایج وقایع نامطلوب، با بهره‌گیری از استقرار مدیریت استراتژیک در سازمان‌های خود و بهره‌گیری از مدل‌های نوآورانه در خدماتشان فرآیندهایی را سامان دهند که به شکلی روشمند این خطرها را شناسایی و مدیریت کنند. به گفته وی« در همین راستا هم در شرکت بیمه نوین تلاش می‌شود علاوه بر دستیابی به دانش رفتاری در حوزه مشتریان به ترکیب مدل‌های نوآورانه محصولات و خدمات با یکدیگر به ایجاد تغییر محسوس و نگرش مثبتی برای جامعه هدف و مخاطب خود دست یابیم و این مهم‌ترین نوع ارزش‌آفرینی برای من و همکارانم خواهد بود». مشروح این گفت‌و‌گو را که با حسین کریم‌خان‌زند، مدیرعامل بیمه نوین، به مناسبت روز بیمه انجام شده است، در ادامه می‌خوانید.

بر اساس پیش‌بینی موسسه Deloitte، یک دهه پس از اصلاحات در زمینه رگولاتوری بازارهای مالی که در نتیجه بحران مالی ۲۰۰۸ و رفتارهای ناسالم در بازارها مطرح شد فضای مقررات‌گذاری برای فعالیت اقتصادی عمیقاً در حال تغییر است. اجماع بین‌المللی درباره اصلاحات رگولاتوری در حال از بین رفتن است. اشتیاق سیاسی به جهانی‌سازی در حال عقب‌نشینی بوده و تنش‌های تجاری رو به افزایش است. تغییر تکنولوژی و دغدغه‌های اجتماعی نظیر نگرانی درباره پایداری زیست‌محیطی و دسترسی مالی در دستور کار رگولاتورها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

نادی صبوری: «مدل کسب‌وکاری صنعت بیمه» نیازمند بازنگری است. این جمله چکیده‌ای از یک گفت‌وگو است که با این پرسش از بهروز اسدنژاد رئیس هیات‌مدیره بیمه ملت آغاز شد که چه زمانی می‌توانیم بگوییم بیمه در ایران «توسعه» یافته است؟ اسدنژاد بر این باور است که صنعت بیمه در ایران تحت تاثیر وضعیت شاخص‌های کلان به ویژه تورم، با موانعی پیش‌روی توسعه خود روبه‌رو شده است و وضعیت اقتصادی سبب شده است پول‌هایی که وارد صنعت بیمه می‌شوند «استعداد سرمایه‌گذاری» نداشته باشند. در گفت‌وگوی پیش‌رو بهروز اسدنژاد بعد از ارائه تصویری از وضعیت فعلی صنعت بیمه در ایران به کمک برخی شاخص‌ها، انتظارات و مطالبات از نهاد ناظر را بیان می‌کند. او از نهاد ناظر انتظار «هدایت» صنعت بیمه در حوزه‌هایی از جمله تحول دیجیتال را دارد. به اعتقاد او سیاستگذار می‌تواند با آنچه اسدنژاد «رسمیت‌بخشی» به تحولات می‌خواند، به تحول در بیمه دامن بزند. از طرف دیگر در این گفت‌وگو اسدنژاد انگشت اتهام را به سوی کوتاهی‌های درونی صنعت بیمه نیز می‌گیرد که از نظر او نبود «داده‌محوری» در تصمیمات و نزدیک نشدن به مشتری به‌تبع آن، عمده این کوتاهی‌هاست.

کرونا، حملات سایبری، گرمایش زمین از جمله ریسک‌های نوظهور جهان است که افراد را در معرض آسیب‌های جدی قرار داده است. همین موضوع، صنعت بیمه ایران را بر آن داشته که به فکر پوشش‌های بیمه‌ای تازه برای ریسک‌های جدید بیفتد. این موضوع همایش ملی توسعه و بیمه است.همایشی که به گفته رئیس کل بیمه مرکزی قرار است، صد درصد آنلاین و به صورت وبیناری برگزار شود. غلامرضا سلیمانی همچنین از وضعیت بیمه‌های اتکایی در سال‌های تحریم می‌گوید. به گفته او «زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا از برجام خارج شد، متاسفانه شاهد آن بودیم که شرکت‌های بیمه‌ای جهان یک به یک به صورت رسمی به ما اعلام کردند که متاسفانه نمی‌توانند با ما در بخش بیمه اتکایی همکاری کنند. به این ترتیب این شرکت‌ها از بخش بیمه اتکایی صنعت بیمه کشور ما خارج شدند.

سازمان‌ها اغلب تمایل دارند عدم اطمینان استراتژیک و تهدیدهای ناشی از رخدادهای غیرمنتظره و سناریوهای جایگزین درباره آینده محیط کسب‌و‌کار خود را نادیده بگیرند؛ در حالی که عدم آینده‌نگری در خصوص ریسک‌های نوظهور باعث می‌شود سازمان‌ها آمادگی لازم برای مواجهه با رخدادهای غیرمنتظره را نداشته، رتبه اعتباری آنها کاهش یافته یا در صورت نداشتن وجوه نقد کافی برای مواجهه با اثرات آنها مجبور شوند دارایی‌های خود را با زیان به‌فروش برسانند.

گزارش جدید موسسه سوئیس‌ری در مورد صنعت بیمه و پیامدهای همه‌گیری کرونا اخیراً با عنوان «رهایی از طوفان همه‌گیری ۲۰۲۰» منتشر شده است. این گزارش با پرداختن به وضعیت جهانی صنعت بیمه در سال ۲۰۱۹، چشم‌انداز این حوزه را تحت تاثیر همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰ ارزیابی کرده و گریز اندکی به آینده‌ای نه‌چندان دور نیز می‌زند.