واگرایی سود و درآمد پلیمریها
دنیایاقتصاد -عباس بیات : مواد پلیمری در قرن بیستم وارد زندگی بشر شده و زمینهساز تحولات زیادی در پیشرفت تکنولوژی و تغییر سبک زندگی بودهاند. مواد پلیمری عمدتا از مشتقات نفت و گاز تولید میشوند؛ اما برخی از آنها هم پایه زیستی دارند. ارزیابی گزارشهای فصلی و سالانه ۹شرکت پلیمرساز بورسی نشان میدهد که در بحث درآمد فروش، هم در مقیاس سالانه و هم در مقیاس فصلی، طی سال ۱۴۰۱ و بهار ۱۴۰۲ پلیمرسازها نسبت به میانگین ۱۰دوره اخیر رشد کمتری را تجربه کردهاند. پلیمریها به لحاظ تولیدات نیز نتوانستهاند روند رشد سال گذشته خود را طی ۱۴۰۱ تکرار کنند که این موضوع در بهار ۱۴۰۲ نیز تکرار شده، بهطوری که تولیدات نسبت به مدت مشابه سال قبل تنها ۲درصد رشد را تجربه کرده است. با این حال روند سودآوری پلیمرسازها نشان میدهد که در زمینه حاشیه سود همواره روند روبهرشدی را تجربه کردهاند، بهطوری که در فصل بهار ۱۴۰۲ نسبت به مدت مشابه سال قبل بهطور میانگین ۶درصد به سهحاشیه سود این صنعت افزوده شده است.

گروه ۴۶۰ همتی بازار سهام
صنعت محصولات شیمیایی با توجه به ارزش بازار بسیار بالا همواره بهعنوان یکی از صنایع بورسی مهم و تاثیرگذار محسوب میشود که شامل زیرشاخههای زیادی است. یکی از گروههای زیرمجموعه صنعت شیمیایی، پلیمرسازها هستند که شامل ۹شرکت بورسی بوده و دو سهم با ارزش بیش از ۱۰۰همت را در دل خود دارند. مجموع ارزش بازار پلیمریها بیش از ۴۶۶هزار میلیارد تومان است که از لحاظ ارزش بازار بااهمیتترین شرکت در میان این ۹شرکت بزرگ بورسی، پتروشیمی «پارس» با ارزش بیش از ۱۳۵هزار میلیارد تومان محسوب میشود. حداقل ارزش بازار این صنعت را نیز «شبصیر» با ارزشی در مقیاس ۷هزار و ۴۰۰میلیارد تومان به خود اختصاص داده است. طی ۳۰روز اخیر میانگین بازدهی ثبتشده توسط گروه پلیمر بازار سهام، ۲درصد بوده است که نسبت به بازدهی ۸۸/ ۴درصدی بازار سهام عملکرد ضعیفتری محسوب میشود. بررسی نسبت قیمت به سود هر سهم پلیمریها عدد ۷/ ۷واحد است که با توجه به میانگین این عدد در کلیت بازار سهام میتوان نتیجه گرفت که پلیمرسازها سودمحور بوده و جزو صنایع رشدی محسوب میشوند. کمترین نسبت قیمت به سود هم به شرکت «شغدیر» با ۶واحد تعلق دارد. بیشترین میزان این نسبت هم مربوط به پتروشیمی «آریا» با ۱۰واحد است.
«پارس» سردمدار تولید فصلی پلیمرسازها
روند ۱۰ساله تولیدات پلیمرسازها نشان میدهد که هر سال بهطور میانگین ۸درصد به تولیدات آنها افزوده شده است. بیشترین میزان تولیدات در این صنعت طی سال ۱۴۰۰ به ثبت رسیده است و تولیدات این صنعت بیش از ۳۸درصد رشد را تجربه کردهاند. با این حال این روند در سال ۱۴۰۱ تداوم نداشته و تولیدات پلیمریها تنها ۶درصد افزایش را تجربه کرده است که با توجه به میانگین ۸درصدی و جهش بسیار خوب تولید در سال ۱۴۰۰ میتوان گفت عملکرد این صنعت طی سال ۱۴۰۱ ضعیف بوده است. عمدهترین عامل افت شتاب تولید را میتوان مشکلات مربوط به کمبود گاز دانست که بهطور غیرمستقیم روی این صنعت تاثیر گذاشته است. بررسی روند تولیدات فصلی پلیمریها نشان میدهد که در ۱۰فصل اخیر بهطور میانگین در هر فصل ۶درصد به تولیدات این صنعت افزوده شده و رکورد تولید در زمستان ۱۴۰۱ با رشد ۴۶درصدی به ثبت رسیده است.
با این حال در اولین فصل سال ۱۴۰۲ تولیدات آنها نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲درصد رشد را تجربه کرده است که با توجه به میانگین ۶درصدی عملکرد ضعیفی محسوب میشود. بیشترین سهم تولید این صنعت در مقیاس سالانه را «بوعلی» به خود اختصاص داده و نزدیک به ۲۳درصد از تولیدات کل پلیمرسازها را طی سال ۱۴۰۱ از آن خود کرده است.
افت تولید؛ عامل کاهش شتاب رشد درآمدی
وضعیت فروش شرکتهای فعال در صنعت پلیمر نشان میدهد که این شرکتها در ۱۰سال اخیر بهطور میانگین هر سال افزایش ۳۶درصدی در درآمد را تجربه کردهاند. بیشترین رشد درآمد پلیمریها طی سال ۱۳۹۹ رقم خورده و بیش از ۷۸درصد رشد درآمدی در به ثبت رسیده است. طی ۱۲ماه ۱۴۰۱ رشد درآمد پلیمریها ۲۴درصد بوده است که با توجه به میانگین ۳۶درصدی میتوان گفت شرکتهای این صنعت عملکرد ضعیفی داشتهاند. در بازه فصلی ۹سهم فعال این صنعت عملکرد قابل قبولی از خود به نمایش نگذاشتند؛ چرا که بهطور میانگین طی ۱۰فصل اخیر تنها ۶درصد به درآمد فروش این شرکتها افزوده شده است. طی بهار ۱۴۰۲ نسبت به مدت مشابه سال قبل تنها ۴درصد به درآمد فروش پلیمرسازها افزوده شده است که عمده دلیل افت شتاب درآمد آنها را میتوان کاهش تولیداتشان دانست.
جهش ۲۸ درصدی نرخ گرید الیاف
مقایسه متوسط نرخ فروش مهمترین محصولات شرکتهای پلیمری در بهار ۱۴۰۲ نسبت به میانگین آن در سال ۱۴۰۱ نشان میدهد که کلیت این صنعت بهطور متوسط افزایش ۱۰درصدی را تجربه کرده است. بیشترین رشد مربوط به شرکت «شگویا» بوده که در اولین فصل از سال ۱۴۰۲ توانسته است مهمترین محصول خود یعنی گرید الیاف را ۲۸درصد بیشتر از سال ۱۴۰۱ به فروش برساند. با این حال در مقیاس ماهانه پلیمریها طی چهارمینماه از سالجاری تنها توانستهاند نرخ مهمترین محصول خود را ۴درصد افزایش دهند. بیشترین رشد نرخ فروش در این مقیاس مربوط به شرکت «جمپیلن» است که در تیرماه توانسته است پلیپروپیلن با بستهبندی پالت را که سهم ۹۷درصدی از درآمد این شرکت را تشکیل میدهد، ۲۰درصد نسبت به سال قبل افزایش دهد.
افزایش سود پلیمریها
وضعیت سودآوری ۹شرکت فعال در حوزه پلیمر از زیرشاخههای صنعت شیمیایی بازار سهام طی ۱۰فصل اخیر نشان میدهد که بهطور میانگین در هر فصل حاشیه سودهای ناخالص، عملیاتی و خالص آنها بهترتیب ۲۸، ۲۶ و ۲۸درصد به ثبت رسیده است. بهترین وضعیت سودآوری در این صنعت طی فصل زمستان ۹۹ و بهار ۱۴۰۰ به ثبت رسیده و حاشیه سودهای ناخالص و خالص ۳۷درصدی طی این دوفصل به دست آمده است. با توجه به میانگین حاشیه سود شرکتهای این صنعت میتوان اذعان کرد که در فصل بهار ۱۴۰۲ عملکرد آنها مطلوب بوده و نسبت به مدت مشابه سال قبل بهطور میانگین ۶درصد به هر سه حاشیه سود این صنعت افزوده شده است که نشان میدهد روند حاشیه سودهای این صنعت همواره افزایشی است. در میان شرکتهای پلیمرساز طی فصل بهار شرکت پلیمرسازی آریاساسول با نماد «آریا» در هر سه معیار سودآوری یعنی ناخالص، عملیاتی و خالص با ثبت اعداد ۵۲، ۴۵ و ۴۷درصد بیشترین سودآوری را در میان همگروهیهای خود به ثبت رسانده است.
کاربرد محصولات تولیدی پلیمرسازها
انحصار تولید در پلیمریها بالاست و شناخت محصولات اصلی آنها که بیشترین درآمد را برایشان به دنبال داشته، از اهمیت زیادی برخوردار است. اولین و مهمترین شرکت پلیمرساز یعنی «پارس» بیش از ۳۰درصد از درآمد خود را از محل استایرنمنومر تامین میکند که این محصول عمدتا در پلاستیک و لاستیک مصنوعی کاربرد دارد. دومین شرکت بااهمیت پلیمرسازها یعنی «آریا» بیش از ۴۰درصد از درآمد فروش خود را از محصول پلیاتیلن سبک کسب میکند که این محصول در تولید نایلون، بستهبندی موادغذایی، بطریهای فشاری و رویههای ظروف پلاستیکی کاربرد دارد. محصول اصلی پتروشیمی «بوعلی» که بیش از ۷۰درصد درآمد فروش این شرکت را تشکیل میدهد ریفرمیت است که در بنزین تابستان و زنجیره تولید آروماتیک کاربرد دارد.
کاربرد پلیپروپیلن با بستهبندی پالت که اصلیترین محصول شرکت «جمپیلن» است و بیش از ۹۰درصد درآمد آن را تشکیل میدهد عمدتا در قطعات خودرو، کاهش وزن خودرو، فرآیندپذیری خوب، ساخت ظروف با شاخص ذوب بالا و لولههای آب سرد و گرم است. کاربرد محصول مهم پنجمین شرکت یعنی «شگویا» که گرید الیاف است و ۴۴درصد سهم از فروش را شامل میشود، عمدتا در تولید انواع پارچه و پوشاک است. اصلیترین محصول «شکبیر» که پلیاتیلن سبک خطی است و ۲۷درصد درآمد این شرکت را تشکیل میدهد، در تولید کیسههای دستهدار، نایلون کشاورزی و روکش سقف گلخانه، بستهبندی دستمالکاغذی و موادغذایی و استرج صنعتی بیشترین کاربرد را دارد. «شاراک» عمدتا پلیاتیلن سنگین تولید میکند که حدود ۱۵درصد از درآمد آن را شامل میشود و کاربرد اصلی آن در ظروف نگهدارنده سوخت، صندلی مناسب برای فضای باز و لوله انتقال آب است. «شغدیر» محصولی با عنوان PVC را تولید میکند که تمام درآمد فروش شرکت را شامل میشود و عمدتا در مغناطیس کارت هوشمند، تولید گرامافون، لولهکشی، کیف ارزانقیمت، پنجره بدون دید، پرده، روکش سیم و کابل و توپ بازی سبک کاربرد دارد. آخرین شرکت یعنی «شبصیر» گرانول ABS را تولید میکند که در تولید چاپگرهای سهبعدی، صنعت خودرو، لوله و اتصالات و ایجاد خلأ کاربرد دارد.