صنعت و معدن پشتوانه اقتدار ایران
از همین منظر، برگزاری روز ملی صنعت و معدن در سال ۱۴۰۵، صرفا یک آیین تجلیل از برگزیدگان نبود؛ بلکه نمادی از تابآوری اقتصاد ایران بود. شاید گویاترین نشانه این تابآوری، افزایش چشمگیر مشارکت بنگاههای اقتصادی در فرآیند انتخاب واحدهای نمونه باشد. درحالیکه طی سالهای گذشته به طور متوسط حدود ۷۵۰ بنگاه اقتصادی در این فرآیند حضور داشتند، امسال و با وجود شرایط جنگی، ۲۳۵۹ بنگاه اقتصادی در این رویداد مشارکت کردند؛ رقمی که بیش از سه برابرمیانگین سالهای گذشته است.
این افزایش را نباید صرفا یک آمار تلقی کرد. این عدد، بیانگر سرمایهای ارزشمندتر از سرمایه مالی است؛ یعنی اعتماد. اعتماد فعالان اقتصادی به اینکه حتی در شرایط دشوار نیز میتوان در فرآیندهای ملی مشارکت کرد، دیده شد، رقابت کرد و برای آینده برنامه داشت. هیچ اقتصادی بدون چنین سرمایه اجتماعی قادر به عبور از بحران نخواهد بود.
در همین چارچوب، رویکردهای نوآورانهای که دولت چهاردهم در برگزاری این رویداد در پیش گرفته است، شایسته توجه و تأمل است. انتخاب بانوان کارآفرین نمونه در سطح ملی و استانی، توجه به حوزههای راهبردی همچون پتروشیمی و خدمات پس از فروش و همچنین ورود شاخص مسوولیت اجتماعی به فرآیند ارزیابی بنگاهها، همگی نشان میدهد که نگاه سیاستگذار از صرف افزایش تولید، به سمت ارتقای کیفیت حکمرانی اقتصادی در حال حرکت است. مشتریمداری و توجه به زنجیره فعالیت بنگاههای اقتصادی جز اولویتهای وزارت صنعت، معدن و تجارت در دولت چهاردهم است. اقتصاد امروز جهان دیگر تنها بر پایه شاخصهای تولید و سودآوری سنجیده نمیشود.
بنگاهی موفقتر است که علاوه بر خلق ثروت، به توسعه سرمایه انسانی، مشتریمداری، حفظ محیطزیست، مسوولیتپذیری اجتماعی و ایجاد اعتماد عمومی نیز متعهد باشد. این همان تغییری است که میتواند صنعت ایران را در مسیر توسعه پایدار قرار دهد.
تجربه کشورهای موفق نیز نشان داده است که دوران پس از بحران، بهترین زمان برای اصلاحات ساختاری است. در چنین مقاطعی، مقاومت در برابر تغییر کاهش مییابد، ضرورت تصمیمهای بزرگ بیشتر احساس میشود و ظرفیت اجماع میان دولت، بخش خصوصی و جامعه افزایش پیدا میکند. اگر این فرصت به درستی مدیریت شود، بحران میتواند به سکوی پرتاب توسعه تبدیل شود. امروز شاید بیش از هر زمان دیگری، اقتصاد ایران به همین نگاه نیاز دارد؛ نگاهی که به جای توقف در روایت تهدیدها، بر کشف فرصتها تمرکز کند. جنگ، نااطمینانی و فشارهای بیرونی واقعیتهایی هستند که نمیتوان آنها را انکار کرد؛ اما آینده اقتصاد کشور را نه این تهدیدها، بلکه کیفیت واکنش ما به آنها تعیین خواهد کرد.
پیام روز ملی صنعت و معدن ۱۴۰۵ نیز دقیقا همین است؛ اینکه ایران، حتی در سختترین شرایط، ظرفیت خلق امید، تولید، نوآوری و مشارکت را از دست نداده است. اگر بتوان این سرمایه اجتماعی را با سیاستگذاری هوشمند، تسهیل محیط کسبوکار و اعتماد متقابل میان دولت و بخش خصوصی همراه کرد، بسیاری از تهدیدهای امروز، به فرصتهای فردای اقتصاد ایران تبدیل خواهند شد.
تاریخ، کشورهایی را به یاد میآورد که بحران را پایان راه ندانستند، بلکه آن را آغاز فصل تازهای از پیشرفت تلقی کردند. اکنون نوبت ماست که نشان دهیم صنعت و معدن ایران نیز میتواند از دل سختترین روزها، افقهای روشنتری برای توسعه ملی ترسیم کند.
* رئیس ستاد گرامیداشت روز ملی صنعت و معدن
