پیشرفت سازمان پروژه‌محور با رعایت استاندارد و کیفیت محصول
مؤسسه حرا ۳۰ سال پیش تأسیس و از سال ۷۱ با ثبت رسمی به صورت حرفه‌ای وارد عرصه سازندگی کشور شد. حوزه فعالیت مؤسسه حرا عمدتاً حوزه‌های زیرزمینی است؛ همچنین اقداماتی در حوزه های اجرا و نصب تجهیزات انجام داده است که به نوعی وابسته به کارهای زیرزمینی است. فعالیت‌های این مؤسسه در حوزه‌های زیرزمینی شامل طرح های نیروگاهی، تونل‌های انتقال آب و جاده‌ای، مترو و ابنیه است. کارهای مشابه سد و ابنیه‌های خاص هم در دستور کار این موسسه قرار دارد. درطرح های زیرزمینی شبیه نیروگاه و ابنیه‌های خاص، حرا از پیشروترین مؤسسات و شرکت‌های کشور به شمار می‌آید که از ابتدای تاسیس به طور تخصصی در حوزه پروژه‌های زیرزمینی فعالیت می‌کند. حرا با در اختیار داشتن نیروهای متخصص، تجهیزات و ماشین‌آلات مدرن و تخصصی تاکنون با ورود به بیش از ۸۰ پروژه، افزون بر ۲۱۰ کیلومتر حفاری زیرزمینی انجام داده یا در حال انجام است. در چهاردهمین همایش روز ملی بتن در سال جاری، یکی از پروژه‌های این موسسه به‌عنوان پروژه برتر بتنی برگزیده شده است. به همین بهانه گفت وگویی با مهندس کریم گنجه مدیرعامل موسسه حرا انجام داده‌ایم که در ادامه می خوانید.
مؤسسه حرا چه ویژگی‌هایی دارد که یکی از پروژه های آن به عنوان پروژه برتر کشور برگزیده شده است؟
در مجموعه حرا توانسته ایم یک سازمان فعال، منسجم و متناسب با حوزه خدمات را ایجاد کنیم. ساختار سازمان باید متناسب با مأموریت آن باشد در غیر این‌صورت پاسخگوی نیازها نخواهد بود. یکی از ویژگی های اصلی حرا، برنامه‌محور بودن است که از روز اول برنامه‌هایمان را به عنوان قانون اساسی مجموعه دانستیم و خود را ملزم به اجرای برنامه مطابق زمان‌بندی کر ده‌ایم. مشخص بودن چشم‌انداز همراه با برنامه‌ریزی و برخورداری از تیم اجرایی کارآمد می‌تواند یک مجموعه را به هدف سازمانی خود برساند. پروژه هیروی بخشی از سامانه تونل انتقال آب نوسود است که در آن فعالیت‌های احداث ۱۴ کیلومتر تونل و احداث و بهسازی ۳۲ کیلومتر راه توسط مؤسسه حرا انجام شده است. در همه این کارها مؤسسه حرا توانسته هر یک را در زمان خود و با کیفیت بالا به اتمام برساند. دلیل موفقیت این پروژه را باید در ایجاد یک سیستم عملکردی در همه مراحل کار جست وجو کنیم. انتخاب منابع قرضه باکیفیت، روش تأمین و تولید سنگدانه‌ها به کمک سنگ‌شکن، انتخاب طرح‌های اختلاط مناسب آزمایشگاهی و منطبق با شرایط کار، سیستم تفکیک و استفاده از مصالح، روش تهیه بتن، ثبات در روش تأمین سیمان و کنترل مداوم آن و در نهایت روش اجرای کار که توسط تیم مجرب کارگاهی و با حضور و راهنمایی همزمان و با کفایت مشاور مهاب‌قدس صورت گرفت، از دیگر عوامل است.
مدت اجرای پروژه از ابتدا تا زمان بهره‌برداری چقدر طول کشید؟
این پروژه اواخر آبان ماه ۹۱ شروع و در اسفند ۹۴ آبگیری شد. یعنی تقریباً یک دوره ۴۰ ماهه صرف ساخت و بهره برداری از این پروژه شد.
مؤسسه حرا در خصوص طراحی، ساخت و... پروژه‌ها، چه مواردی را در نظر می‌گیرد که پروژه‌های آن را از بالاترین استانداردها برخوردار کرده است؟
در این مؤسسه علاوه بر به کارگیری فناوری روز، مصالح استاندارد و تجهیزات و ماشین‌آلات متناسب با طرح، مهارت و دانش فنی بالای پرسنل، رعایت الزامات کیفی و ایمنی و دریافت گواهینامه‌های متعدد برای اجرای پروژه‌ها، فاکتورهای اصلی به شمارمی‌رود. ضمنا موضوعاتی همچون برنامه‌ریزی صحیح و استفاده بجا از همه‌ی منابع در دسترس و تکیه بر توان و ظرفیت‌های داخلی همواره در پروژه‌ها مد نظر قرار می‌گیرد.
از برنامه‌های آتی و چشم‌اندازی که برای مؤسسه حرا در نظر دارید، بگویید.
چشم‌انداز ما در حرا رسیدن به جایگاهی است که بتوانیم در حوزه‌های مختلف زیرزمینی سرآمد و جزو پیمانکاران اول دنیا باشیم. البته در حال حاضر ما نه تنها در ایران بلکه در غرب آسیا جزو پیمانکاران خوب در زمینه کارهای زیرزمینی هستیم. افق ما بین‌المللی است و در آینده خبرهای خوبی از مجموعه حرا خواهید شنید.
چه موانع و مشکلاتی در راه تحقق برنامه‌های جاری و آتی شرکت وجود دارد؟
در شرایط فعلی، نظام اجرایی و نحوه تامین منابع مالی پروژه‌ها در کشور با مسائل و چالش‌هایی روبه‌رو است که به طور طبیعی موانعی را در مسیر پروژه‌های جاری این مؤسسه نیز ایجاد می‌کند که ممکن است برای برنامه‌های آتی ما مشکلاتی ایجاد نماید.
آیا در حوزه‌ی صادرات خدمات فنی-مهندسی هم فعالیت دارید؟ شرایط این حوزه را چگونه می‌بینید؟
در حوزه داخلی تعداد زیادی از پروژه‌های ما به صورت طرح و ساخت است که بر این اساس مسوولیت بخش مهندسی را هم بر عهده داریم. علاوه بر این، بسیاری از کارهای اجرایی موفق ما از پشتوانه فنی- مهندسی بالایی برخوردار بوده‌اند و مهندسان ما آن‌ها را در جهت ارتقای دانش سازمانی مؤسسه و خارج از آن ضبط و ثبت کرده‌اند. ضمن این‌که بخشی از مدیران و متخصصین فعال و موفق بخش خصوصی در این زمینه، در سطوح مختلف یک دوره در این مؤسسه به تلاش و فعالیت مشغول بوده‌اند. در حوزه بیرونی هم مجموعه قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) در برخی از کشورهای همسایه و حتی دورتر، هم در حوزه‌ی صدور خدمات فنی - مهندسی و هم در حوزه ساخت، پروژه‌هایی را در دست اجرا داشته و برخی از آنهارا به مرحله بهره‌برداری رسانده ایم.
نقش مصالح ساختمانی استاندارد در احداث پروژه‌های باکیفیت و ماندگار چیست و چه اهمیتی دارد؟
مصالح ساختمانی استاندارد به‌عنوان یکی از اجزای اصلی و مهم در اجرای باکیفیت و مطلوب پروژه‌ها و افزایش عمر و دوام آن‌ها تأثیر انکار ناپذیری دارد.
به نظر شما چرا عمر نیمی از پروژه‌های کشور نسبت به کشورهای پیشرفته کوتاه‌تر است؟ چرا برخی از شرکت‌های داخلی در این صنعت هنوز از روش‌های قدیمی استفاده می‌کنند؟
عدم تمایل به استفاده از مصالح استاندارد به‌همراه ضعف مهارت، دانش فنی، تجربه و عدم استفاده از نیروهای کارآمد از عمده‌ترین دلایل عمر پایین برخی از پروژه‌های کشوراست، اما در موسسه حرا، نگاه تخصصی به مقوله اجرا، استفاده از آزمایشگاه، تجهیزات و امکانات مدرن، کاربرد مصالح استاندارد و بررسی مداوم کیفیت مصالح، مشاوره با مراجع علمی بین‌المللی و مهم‌تر از همه استفاده از نیروی انسانی متخصص و با تجربه برای استفاده از این امکانات به نحو مطلوب، باعث شده پروژه‌هایی مانند سد هیروی، تونل صدر نیایش و... از نظر کیفیت در سطح پروژه‌های بین‌المللی قرار گیرند.
برگزاری چهاردهمین همایش روز ملی بتن توسط انجمن بتن ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا این اقدام می‌تواند در توسعه و رشد صنعت بتن و ساخت و ساز در کشور مؤثر باشد؟
برگزاری همایش‌هایی که از سطح مطلوبی برخوردار باشند از جمله این همایش، حضور افراد صاحب نظر و ممتاز کشور و جهان در این همایش‌ها، ارائه دستاوردها و تجارب به روز دنیا، معرفی پروژه‌ها و طرح‌های برتر عمرانی و توضیحات مدیران این پروژه‌ها در باره دلایل کسب این موفقیت، مسلماً افزایش دانش فنی و کمک به ساخت‌وساز هر چه مطلوب‌تر پروژه‌ها در سطح بین‌المللی را به همراه خواهد داشت. همچنین معرفی و تعیین طرح بتنی برتر یکی از اقدامات ویژه انجمن بتن بوده که می‌تواند الگویی برای سایر شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی و خصوصی باشدو سبب ایجاد رقابت در بین آن‌ها شود.
اگر حرف ناگفته‌ای مانده است، بیان کنید.
یادآور می‌شوم آنچه سبب پیشرفت یک سازمان پروژه محور می‌شود، رعایت استانداردها و کیفیت محصول سازمان است. رعایت زمان‌بندی پروژه که اساس هر پروژه عمرانی است، سود و صرفه اقتصادی را نیز به‌همراه خواهد داشت و این مهم جز با استفاده کیفی و استاندارد اجزای تشکیل دهنده محصول، قابل دستیابی نیست.
