احیای بیمه ایرانی

ضرورت تشکیل یک نهاد بیمه‌ای تخصصی را می‌توان به شرح ذیل بیان کرد: بیمه‌های تجاری فعلی کافی نیستند؛ چراکه در پوشش بیمه‌ای محدود و متناسب با خطرات موجود در این منطقه ریسک بالاتری را به همراه دارند و مسلما هزینه بالای بیمه‌ای در نتیجه به هزینه مصرف‌کنندگان اضافه می‌شود. وجود نهاد بیمه قابل اتکا و تحت نظارت یک ارگان رسمی مسلح می‌تواند اطمینان‌خاطر را در مالکان کشتی‌ها و شرکت‌های کشتیرانی و شرکای آنها ایجاد کند و همچنین موجب استحکام روابط و تقویت ارتباطات شود. تضامینی که به واسطه بیمه ایجاد خواهد شد، می‌تواند به ثبات بازار جهانی نفت و کالا و همچنین حفاظت سرمایه سرمایه‌گذاران و تجار کمک کند.

اهداف و وظایف چنین نهاد بیمه‌ای می‌تواند شامل تامین امنیت و پوشش بیمه‌ای جامع برای کلیه شناور‌های تحت پوشش در تنگه هرمز، شناسایی و ارزیابی ریسک‌ها و خطرات، ارائه طرح‌های پوششی تخصصی در شرایط فورس ماژور (جنگ، تروریسم، دزدی دریایی و...) تشکیل صندوق‌های پوششی، امکان رایزنی در مواقع بحرانی، ارائه خدمات لجستیک، امداد رسانی‌ها و ارسال کمک در صورت وقوع حادثه، تعامل با سازمان‌های بین‌المللی و رعایت اصل عدم تبعیض و شفافیت به‌دلیل همراستایی با اصول تجارت جهانی باشد. این نهاد می‌تواند در قالب نهاد دولتی یا تعاونی با مشارکت بیمه مرکزی ایران باشد و قوانین و مقررات را توسط دولت ایران با همکاری مجامع بین‌المللی تنظیم کنند. این نهاد بیمه می‌تواند در زمینه هماهنگی‌های امنیتی و سیستم‌های پایش و رصد از طریق نیرو‌های دریایی نهاد نظامی، تضامین را افزایش و ریسک‌ها را کاهش دهد. مزایای تشکیل این نهاد مواردی از قبیل افزایش امنیت حمل‌ونقل و کاهش خطرات، کاهش هزینه‌های بیمه‌ای به‌دلیل بودن این نهاد تحت نظارت دولت‌ حاکم  بر آب‌های تنگه هرمز، تثبیت جایگاه ایران به‌عنوان تامین‌کننده امنیت در منطقه، ایجاد محیط امن برای سرمایه‌گذاری و پروژه‌های حمل‌ونقلی و دریایی و لجستیک، توسعه و تسهیل اقتصادی در تجارت دریایی و بسترسازی در تشکیل توافقات دوجانبه، چندجانبه در راستای گسترش تجارت‌های برون مرزی خواهد بود.

این مسیر چالش و راهکار‌هایی دارد که مقدمه راهکار‌ها تثبیت و تقویت قدرت ایران در مالکیت تنگه هرمز و توان نظامی و تکنیک‌های دیپلماسی است. یکی از چالش‌های ابتدایی ملاحظات سیاسی و بین‌الملل است که قطعا نیاز به همراهی بین‌المللی دارد. از سوی دیگر، چالش‌هایی چون تامین مالی اولیه و سرمایه‌گذاری پایدار، جلب اعتماد و اطمینان شرکت‌های کشتیرانی و به‌دست آوردن پذیرش بین‌المللی و همکاری با سایر بیمه‌های بزرگ در جهان نیز وجود دارد.

به‌طور کلی می‌توان به واسطه یک دیپلماسی فعال و متناسب با نیازها، یک نهاد بیمه جدید تشکیل داد که در نهایت به سرمایه‎‌ای برای کشور تبدیل شود. یک بیمه بومی تحت نظارت ایران می‌تواند مفیدتر از بیمه‌های دور از آب‌های تحت حاکمیت سرزمینی ایران عمل کند.

*  کارشناس حقوق تجارت بین‌الملل